Yatırım indirimi uygulaması ve ücretin gerçek safi değerinin tespitinde indirilecek şahıs sigorta primleri tavanı ile ilgili olarak aşağıdaki açıklamaların yapılması gerekli görülmüştür.

1. Bilgisayar Programları İçin Yapılan Harcamalarda Yatırım İndirimi Uygulaması

Yatırım teşvik belgesine bağlanmış yatırımlarda, yatırım indiriminden yararlanabilecek iktisadi kıymetlerin kullanılabilmesi için gerekli olan ve belgeye ekli global listede yer alan bilgisayar programları için yapılan harcamalar üzerinden yatırım indirimi hesaplanması mümkün bulunmaktadır.

2. Yatırım İndiriminden Faydalanılmış Aktif Değerlerin Finansal Kiralama Yöntemi İle DevirAlınması

Bilindiği üzere, Gelir Vergisi Kanununun Ek 5 inci maddesi hükmü uyarınca yatırım indiriminden kısmen faydalanmış veya hiç faydalanmamış aktif değerleri kısmen veya tamamen satın veya devir alan kimse (Yatırım indiriminden faydalanma şartları mevcut olmak kaydıyla) yatırım indiriminden yararlanmaktadır.

Diğer taraftan, 3226 sayılı Finansal Kiralama Kanununun 28 inci maddesinde “Teşvik belgesine bağlanmış bulunan yatırımların tamamının veya bir bölümünün finansal kiralama yoluyla gerçekleştirilmesi halinde kiralayan, kiracının teşvik belgesinde belirtilen ve satın alma halinde onun tarafından kullanılmasına hak kazanılan teşviklerden DevletPlanlama Teşkilatınca teşvik mevzuatına göre belirlenecek esaslar çerçevesinde yararlanır.” denilmektedir.

Yukarıdaki hükümlere göre, yatırım indiriminden kısmen faydalanılmış veya hiç faydalanılmamış aktif değerlerin kısmen veya tamamen bir finansal kiralama şirketince bir başkasına kiralanması durumunda, yasal koşulların taşınması kaydıyla, yatırım malının daha önceki yatırımcı tarafından kullanılıp kullanılmadığına bakılmaksızın finansal kiralama şirketi bakiye yatırım indiriminden yararlanabilir.

3. ÜcretinGerçek Safi Değerinin Tespitinde İndirilecek Şahıs Sigorta Primlerinin Tavanı

Gelir Vergisi Kanunu’nun 63 üncü maddesinin 3239 sayılı Kanunla değişen 3 üncü bendinde; mükellefin şahsına, eşine ve küçük çocuklarına ait hayat, ölüm, kaza, hastalık, sakatlık işsizlik, analık, doğum ve tahsil gibi şahıs sigortaları için hizmet erbabı tarafından ödenen primlerin, ücretin gerçek safi değerinin tespitinde indirim olarak dikkate alınacağı hükme bağlanmış; aynı bendin parantez içi hükmünde de sigortanın Türkiye’de kain ve merkezi Türkiye’de bulunan bir sigorta şirketi nezdinde akdedilmiş olması ve sigorta priminin ödendiği ayda elde edilen ücret üzerinden, kanunla kurulu sosyal güvenlik kurumlarına hizmet erbabı hissesi olarak hesaplanan prim ve aidatın aylık tutarını aşmaması şartları aranmıştır.

Diğer yandan, 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu’nun(*) 46-55 inci maddeleri ile 1/6/2000 tarihinden itibaren yürürlüğe girmek üzere “İşsizlik Sigortası” ihdas edilmiş ve bu konuda Çalışma ve SosyalGüvenlik Bakanlığı tarafından “4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun Uygulamasına İlişkin 1 No.lu Tebliğ”(**) yayınlanmıştır.

Yapılan düzenlemelere göre, işsizlik sigortası;

— 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 2 nci maddesine göre bir hizmet akdine dayanarak bir veya birkaç işveren tarafından çalıştırılan sigortalıları,

— Aynı Kanunun geçici 20 nci maddesinde açıklanan sandıklara tabi olan sigortalıları,

— Mütekabiliyet esasına dayalı olarak ülkemizde çalışan yabancı işçileri kapsamakta ve zorunlu nitelik taşımaktadır.

İşsizlik sigortasının prim matrahı, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 77 ve 78 inci maddelerine göre tespit edilen aylık brüt kazanç olup, bu şekliyle Sosyal Sigortalar Kurumu’na diğer sigorta kolları (malüliyet, yaşlılık, ölüm sigortaları) için ödenen primlerin matrahıyla aynıdır. İşsizlik sigortası prim nispetleri çalışan (sigortalı) için % 2, (% 1) işveren için % 3’tür (% 2).

Bu düzenlemelere göre,Gelir Vergisi Kanununun 63 üncü maddesinin birinci fıkrasının 3 numaralı bendinde düzenlenen ve ücretin gerçek safi değerinin tespitinde indirim konusu yapılan şahıs sigorta primleri için tavan teşkil eden “kanunla kurulu sosyal güvenlik kurumlarına hizmet erbabı hissesi olarak hesaplanan prim ve aidatın aylık tutarı”nın belirlenmesinde; işsizlik sigortası kapsamındaki ücretliler bakımından, Sosyal Sigortalar Kurumu’na diğer sigorta kolları için ödenen prim tutarları (çalışan payı) ile birlikte % 2 (% 1) oranındaki işsizlik sigortası çalışan payının da dikkate alınması gerekir.

Tebliğ olunur.

(*) 8/9/1999 tarih ve 23810 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
(**) 21/5/2000 tarih ve 24055 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.