GIDA ÜRETİM VE SATIŞ YERLERİ HAKKINDA YÖNETMELİKTE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK

 

Sağlık Bakanlığından: 

Gıda Üretim ve Satış Yerleri Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik

MADDE 1- 10/07/1996 tarihli ve 22692 sayılı Resmi Gazete' de yayımlanan Gıda Üretim ve Satış Yerleri Hakkında Yönetmeliğin 36 ncı maddesinin (c) ve (d) bentleri birleştirilerek (c) bendi olarak değiştirilmiş; (e) bendi ise aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve teselsül ettirilmiştir.

"c) Ambalajı yırtılmış, bombaj yapılmış, etiketsiz, imal ve son kullanma tarihi bulunmayan, son kullanma tarihi geçmiş, gözle görülür hatası bulunan ve/veya etiketi üzerinde ithalat veya üretim izin tarih ve sayısı bulunmayan gıda maddeleri satışa sunulamaz."

"d) Okul, kreş, kamu-özel kurum ve kuruluşları ile fabrika, hastane ve benzeri yerlerde mahallinde üretilerek toplu tüketime sunulan yemek partisinin her çeşidinden işyeri sahibi/sorumlu yönetici tarafından alınacak birer örnek 48 saat uygun koşullarda saklanır."

MADDE 2- Aynı Yönetmeliğin 40 ıncı maddesinin (d) ve (g) bentleri aşağıdaki şeklide değiştirilmiş ve maddeye yeni bir bent eklenmiştir.

"d) Gıda maddeleri satış ve toplu tüketim yerlerinde denetim ve numune alma işlemi, denetim ve/veya yardımcı denetim elemanından oluşan en az iki kişilik ekip tarafından yapılır. 36 ıncı maddenin (c) bendindeki hususların olması durumunda, gıda maddeleri yediemine bakılarak numune alınır, analizi yaptırılır ve analiz sonucuna göre yetkililerin gözetimi altında satış yeri sahibi/sorumlusuna imha veya üretim yeri sahibi/ sorumlusuna iade ettirilir. İade faturasının il teşkilatına ibrazı mecburi olup; iade ürünlerle ilgili olarak üretici firmanın, yaptığı işlem hakkında il teşkilatını bilgilendirmesi zorunludur."

"g) Belediyeler, denetim ile ilgili görevlerini Bakanlığın aşağıda belirlediği esaslara göre yapmaya zorunludur.

- Gıda satış ve toplu tüketim yerlerini denetlemek üzere bünyesinde gıda denetim birimi teşekkül etmiş belediyeler en az iki denetim ve/veya yardımcı denetim elemanı bulundurmalıdır. Denetim ve/veya yardımcı denetim elemanı bulundurmayan belediyeler denetim yapamazlar.

- Belediyelerde gıda denetimi yapacak personele hizmet içi eğitim, il teşkilatınca verilir.

- Denetim sonuçları ve yapılan işlemler her ay düzenli olarak il teşkilatına gönderilir. Belediye elemanlarınca yapılan denetimlerde 560 sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararname veya bu Yönetmeliğe göre cezai müeyyide uygulanmayı gerektiren hususlarda denetim sonucu il teşkilatına bildirilir."

"h) Pazar yerleri, cadde ve sokaklarda; et ve et ürünleri, ekmek ve ekmek çeşitleri, unlu mamüller, süt ve süt ürünleri, kuruyemiş, lokum, bisküvi, tatlı ve benzeri gıda mamüllerinin açıkta satışı yasak olup; takibinden ilgili belediyeler sorumludur."

MADDE 3- Aynı Yönetmeliğin 41 inci maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde yeniden düzenlenmiştir.

"Numune Alma, Analiz Esasları ve Analiz Sonuçlarının Değerlendirilmesi

MADDE 41- Gıda satış ve toplu tüketim yerlerinden gıda numunesi alma ve analız esasları konularında aşağıdaki hususlar dikkate alınır.

a) Bakanlıkça hazırlanan numune alma rehberinde belirtilen esaslara göre numune alınır.

b) Alınan numuneler için herhangi bir bedel ödenmez.

c) Analizi yapılacak numune uygun şartlarda laboratuvara gönderilir. Ayrıca, şahit numune uygun şartlarda iş yeri sahibi, sorumlusuna teslim edilir. Şahit numunenin muhafazası işyeri sahibince/ sorumlusunca sağlanır.

d) Denetim ekibi, alınan numunelerde gerekli gördükleri analizleri isteyebilirler. İsteğe bağlı analizlerin ücretini isteyen kişi karşılar.

e) Satış ve toplu tüketim yerlerinde kapalı/orijinal ambalajı dışında satılan gıda maddelerinden alınan numunelerin ilgili laboratuvarda yaptırılacak analizlerinde ve analizlerin sonucunda kusurlu tarafın belirlenmesi açısından, varsa kapalı/orijinal ambalajından paralel numune alınarak diğer numune ile beraber analize gönderilir.

Analiz sonucu üretim sürecinden kaynaklandığı ortaya çıkan hata ve kusurlardan üretim veya ithalatı yapan gerçek veya tüzel kişi, muhafaza şartlarından kaynaklanan bozulma ve aykırılıklarından satış yeri yetkilileri sorumludur.

f) Yapılan analiz sonucu mevzuata uygun olmayan numuneler için yasal işlem yapılır. Üretimin başka illrde yapılması halinde ise, durum üretimin yapıldığı valiliğin il teşkilatına bildirilir.

g) Denetimde, fiziksel ve organoleptik muayene sonucu sağlığa zarar verecek şekilde bozulmuş, kokuşmuş, küflenmiş, kurtlanmış, böceklenmiş, gıda maddesi vasfını kaybetmiş gıda maddelerinin satışının tespiti halinde; analizi yapılmadan, yerinde veya uygun bir yerde satış yeri yetkilisinin imzasının da bulunduğu en az iki denetim elemanı tarafından tutanak düzenlenerek; bu gıda maddeleri imha edilir.

h) Güvenliğinden kuşku duyulan ve analiz edilmek üzere numune alınan gıda maddeleri analiz sonucuna kadar mühür altında tutulur ve yediemine teslim edilir. Analiz sonucunda mevzuata aykırı olduğu belirlenen numunenin sahibi/üreticisi/ithalatçısı hakkında yasal işlem yapılır.

ı) İmha edilecek olan gıda maddelerini satanlar hakkında 560 sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göre işlem yapılır.

MADDE 4- Aynı Yönetmelikte yer alan çalışma izni ibareleri "çalışma izni/gıda işyeri sicil kaydı" olarak değiştirilmiştir.

MADDE 5- Aynı Yönetmeliğe aşağıdaki Ek Madde 1 ve Ek Madde 2 eklenmiştir.

"Ek Madde 1 - Çalışma izni başvurusu; Yönetmeliğin 28 inci maddesinde istenen bilgi ve belgelere ilave olarak çalışma izni ücret dekontu ile,

Gıda işyeri sicil kaydı başvurusu; Yönetmeliğin 28 inci maddesinde istenen bilgi ve belgeler ile

yetkili makama yapılır."

"Ek Madde 2- 09/07/1998 tarihinden önce faaliyetine izin verilen ekmek ve ekmek çeşitleri üreten işyerlerinin, Ek- 10/A' nın 1 inci bendinin (a), (b), (c) ve (d) alt bentlerindeki özellikler ile 3 üncü bendindeki baca sistemi dışındaki özelliklere uymaları zorunludur. Ancak, ekmek ve ekmek çeşitleri üreten işyerlerinin devri halinde; Ek10/A' daki özelliklerin tamamı aranır."

MADDE 6- Aynı Yönetmeliğin 09/07/1998 tarihli ve 23397 sayılı Resmi Gazete' de yayımlanarak yürürlüğe giren geçici 3 üncü maddesi yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 7- Aynı Yönetmeliğin EK-1 listesinin başlığı, 10 uncu ve 20 nci bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve listeye yeni bentler eklenerek, teselsül ettirilmiştir.

"Genel Müdürlükçe Çalışma İzni Verilecek ve/veya Gıda İşyeri Siciline Kaydedilecek İşyerleri"

"10- Aroma üretenler dahil her tür gıda katkı maddesi üreten işyerleri,"

20- Hazır çorba, bulyon, puding, hazır toz karışımları, mayonez, soslar vb. ürünleri üreten işyerleri,"

22- Vaks ve/veya sakız bazı (sakız mayası - gumbase) üreten işyerleri,

23- Gıda ışınlamaması yapılan işyerleri,

24- Diğerleri."

MADDE 8- Aynı Yönetmeliğin EK-2 listesinin başlığı,7,8,13,17,18 ve 19 uncu bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve 21 inci bentten sonra gelmek üzere listeye yeni bentler eklenecek, teselsül ettirilmiştir.

"İl Teşkilatınca Çalışma İzni Verilecek ve/veya Gıda İşyeri Siciline Kaydedilecek İşyerleri."

"7- Ekmek ve ekmek çeşitleri üreten işyerleri,

8- Unlu mamüller üreten işyerleri ( Yufka, bazlama, sade pide, simit, kadayıf, mantı vb.)

13- Bal ambalajlama ve tahin, helva, pekmez vb. ürünleri üreten işyerleri,

17- Entegre fırın, fıstık vb. hariç doğal veya fabrikasyon olarak kurutulmuş gıda, kuruyemiş ve kuru meyve işleyen ve paketleyen işyerleri,

18- Baharat işleyen ve/veya paketleyen işyerleri,

19- İçme amaçlı doğal bitkileri işleyen ve/veya paketleyen işyerleri,"

"22- Meyve-sebze paketleme, boylama, saratma ve mumlama yapan işyerleri,

23- Gıda maddeleri paketleyen işyerleri."

MADDE 9- Aynı Yönetmeliğin 9/7/1998 tarihli ve 23397 sayılı Resmi Gazete' de yayımlanarak yürürlüğe giren Ek-10/A' sı başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde yeniden düzenlenmiştir.

EKMEK VE EKMEK ÇEŞİTLERİNİ ÜRETEN İŞYERLERİNİN TAŞIMASI GEREKEN EN TEKNİK VE HİJYENİK ÖZELLİKLER

1- Ekmek ve ekmek çeşitleri üreten işyerleri aşağıda belirtilen fiziki şartları taşımak zorundadır.

a) Bu işyerleri çevresinde, kirlenmeye ve kontaminasyona yol açabilecek işyerleri gibi yerler ile hayvan barınakları bulunamaz.

b) Ekmek ve ekmek çeşitleri üreten işyerleri; ayrık nizamda müstakil binalarda kurulur ve binanın tamamı işyeri ve müştemilatına tahsis edilir. Sanayi bölgeleri ile mesken amacıyla kullanılmayan müstakil binalarda kurulan süper, hiper, gross, mega marketlerin bünyesinde, kendi müşterilerine satış yapmak üzere faaliyet gösteren ekmek ve ekmek çeşitleri üreten işyerlerinde; ayrık nizam ve binanın tamamı sadece işyeri ve müştemilatına tahsis edilme hususları aranmaz. Ancak, bu binalardaki bölümlerin hiçbiri, insanların ikametine mahsus yerler olarak kullanılamaz.

c) Çalışanların ortamdan etkilenmemesi ve üretim faaliyetlerine kolaylık ve havalandırmanın daha iyi sağlanması maksatları ile ekmek ve ekmek çeşitleri üreten işyerlerinin taban-tavan yüksekliği en az dört metre olmak zorundadır.

d) Ekmek ve ekmek çeşitleri üreten işyerleri; sağlık ve çevre şartlarına göre, bütün ünitelerin toplamı itibarı ile; büyükşehir belediyesi ve büyükşehir belediyesi mücavir alan sınırları içerisinde asgari 400 m2, büyükşehir belediyesi olmayan illerde merkez ilçe belediye sınırları içerisinde asgari 300 m2, ilçe belediye sınırları içerisinde asgari 200 m2 ve diğer yerleşim merkezlerinde ihtiyaca cevap verecek yeterli alanlarda tesis edilir.

3194 sayılı İmar Kanunu' na göre yapı kullanma izin belgesi alınmamış işyerlerine çalışma izni verilmez. Yapı kullanma izin belgesinin verilmesi sırasında yetkili makamlarca bu Yönetmelik hükümleri dikkate alınır. İmar olmayan yerlerde kurulmak istenen işyerlerinde, yapı kullanma izin belgesi yerine, ilgili imarın uygun görüşünün alınması gerekir.

2- Ekmek ve ekmek çeşitleri üreten işyerlerinde aşağıda belirtilen işlem için yeterli alana sahip bölümler bulundurulur;

a) Un depolama,

b) Otomatik eleme,

c) Yoğurma,

d) İşleme, kesme ve şekil verme,

e) Fermantasyon ve dinlendirme,

f) Pişirme,

g) Mamul dinlendirme ve ambalajlama,

h) Satış.

3-2 nci maddeye göre bulundurulacak bölümlerin haiz olması gereken özellikler aşağıda belirtilmiştir;

a) Bu bölümlerin tamamı kuru, havada ve temiz olmalıdır. Unlar çuvallı olarak ızgaralarda veya paslanmaz çelikten yapılmış hijyenik silolarda depolanmalıdır. Tuz, maya, şeker ile çeşni ve katkı maddeleri ayrı bir yerde, ambalajlanmış ve özellikleri bozulmayacak şekilde muhafaza edilmelidir.

b) Fermantasyon Ünitesi: Sıcaklık ve rutubet ayarlanabilir nitelikte, duvar ve tabanı kolayca temizlenebilir, paslanmaz materyal, fayans, mermer ve benzeri maddeden yapılmış olmalıdır. Bu bölüm hamur tekneleri ve pasa arabalarının kolayca hareket edebileceği genişlikte olmalıdır.

c) Pişirme Ünitesi: Direkt veya endirekt ısıtma sistemli olabilir. Ancak, direkt ısıtmalı sistemde mazot, fuel-oil, petrokok, yanık yağ emdirilmiş talaş ve benzeri yakıtların kullanımı yasaktır. Bu sistemde is, kül ve benzeri yakıt artıklarının hamur ile teması önlenmiş olmalıdır. Mamul üretim yerinin biri buhar havalandırma ve diğeri atık gaz olmak üzere iki adet baca sistemi bulunmalıdır. Endirekt ısıtmalı işyerlerinin rutubet ve sıcaklık ayarı yapılabilmelidir.

d) Mamul dinlendirme, ambalajlama ve depolama işlemleri paslanmaz materyal, mermer veya sert ahşaptan yapılmış, yerden en az 50 santimetre yükseklikteki raflarda yapılmalıdır.

e) Mamul satışı bölümünde mamülün satışa arz edildiği tezgah; kolay temizlenebilen mermer, fayans, paslanmaz materyal veya benzeri malzemeden yapılmalıdır. Satış bölümü tercihen işyerinin ön cephesinde olmalı ve diğer bölümlerinden bir ile ayrılarak müstakil hale getirilmelidir.

4-İşyerinde bulunması gereken alet, ekipman ve bunların özellikleri aşağıda belirtilmiştir;

a) Un eleği: Otomatik çalışan, un içindeki gözle görülebilen bütün yabancı maddeleri ayırabilen, her kullanımdan sonra temizlenebilen bir yapıya sahip ve un deposu ile irtibatlı olmalıdır.

b) Yoğurucular: Hamuru istenilen sürede ve etkin olarak yoğurabilecek, en az iki hızda çalışabilecek kapasitede ve hamur ile temas eden kısımları yıkamaya ve dezenfeksiyona elverişli, paslanmaz materyalden yapılmış olmalıdır. Hamur, yoğurucudan tamamen ve kolayca alınabilmelidir.

c) Hamur kesme, tartma ve şekil verme ekipmanı: Değişik büyüklükte hamur işlemeye uygun, paslanmaz materyalden yapılmış ve kolay temizlenebilir olmalıdır.

d) Hamur işleme masaları, hamur tekneleri, pasa arabaları gibi hamurun işlenmesi, fermantasyonu, şekil vermesi ve benzeri işlemler sırasında kullanılan ekipman sert ağaç, mermer veya paslanmaz materyalden yapılmış, içinde hamur ve benzeri parçacıkların kalabileceği delik, çatlak, pürüz bulunmayan ve kolay temizlenebilir nitelikte olmalıdır.

e) Ağırlık, hacim, sıcaklık ve benzeri ölçü aletlerinin kontrol ve ayarları yapılmış ve bunlar daima çalışır durumda bulunmalıdır.

f) Yukarıda belirtilen ekipmana ilave olarak, kolayca yıkanıp dezenfekte edilebilir nitelikte çeşitli karıştırıcılar, bıçaklar, kürekler, pasa arabaları ve taşıyıcılar, maya ve tuz çözeltisi hazırlama kapları, ekmek taşıma kasaları ve üretimin gerektirdiği diğer araçlar bulunmalıdır. Mamul taşıma kapları, mamulü dış etkenlerden koruyacak şekilde yapılmış olmalıdır.

Yürürlük

MADDE 10- Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 12- Bu Yönetmelik hükümleri Sağlık Bakanı yürütür.