Gümrük Müsteşarlığından :
GÜMRÜK
HATTI DIŞI EŞYA
SATIŞ
MAĞAZALARI
VE
DEPOLARI
YÖNETMELİĞİ
Amaç
Madde 1- Bu Yönetmelik, Türkiye’ye gelen veya Türkiye’den
giden yolcular ile transit yolculara, yabancı devletlerin veya uluslararası
kuruluşların Türkiye’deki temsilciliklerine ve mensuplarına, yabancı ülkelere
sefer yapan gemi ve uçaklara, yat limanlarına gelip giden veya kışlayan yat ve
tekne sahiplerine, yabancı basın yayın organlarının yabancı uyruklu mensuplarına
ve Gümrük Müsteşarlığınca belirlenecek diğer kişilere satış yapmak üzere giriş
ve çıkış yolcu kapılarında açılacak Gümrük Hattı Dışı Eşya Satış Mağazaları ve
Depolarının kuruluşuna, işleyişine ve eşya satışına ilişkin esasları düzenlemek
amacıyla hazırlanmıştır.
Dayanak
Madde 2- Bu
Yönetmelik 4458 sayılı Gümrük Kanununun Gümrük Antrepo Rejimini kapsayan
hükümleri ile 5/2/2000 tarihli ve 23955 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan
13/1/2000 tarih ve 2000/53 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 3- Bu
Yönetmeliğin uygulanmasında,
a)
Bakanlık; Gümrük Müsteşarlığının bağlı olduğu Devlet
Bakanlığını,
b)
Müsteşarlık; Gümrük
Müsteşarlığını,
c)
Gümrük Hattı Dışı Eşya Satış
Mağazası (Mağaza); birinci maddede belirtilen kişilere satış yapmak üzere tesis
edilen ve özel antrepo sayılan yerleri,
d)Depo; aynı firmanın veya kuruluşun çeşitli yerlerde
bulunan mağazalarının stok ihtiyacını karşılamak amacıyla eşya konulan ve 4458
sayılı Gümrük Kanunu ile Gümrük Yönetmeliği’nin ilgili maddelerinde belirtilen
özellikleri taşıyan ve özel antrepo
sayılan yerleri,
e)Yolcu; herhangi bir amaçla (ticaret, memuriyet,
tahsil, ziyaret, tedavi, turizm v.b.)
kısa veya uzun
bir süre kalmak
üzere, yabancı bir
ülkeden kara yolu,
demiryolu, deniz yolu veya hava yollarından biriyle
Türkiye Gümrük Bölgesine gelen yabancı bir ülkede oturan Türkler ile yabancılar
ve herhangi bir amaç ile gittikleri yabancı ülkeden kesin veya geçici olarak
dönen Türkiye’de oturan Türkler ve yabancılar ile Türkiye’den aynı amaçlarla ve
aynı yollarla yabancı bir ülkeye giden benzeri Türk ve
yabancıları,
ifade eder.
Nakil vasıtaları sürücüleri ile hizmetlileri
yolcu sayılmazlar.
Yetki
Madde 4-
Müsteşarlık,
a) Mağaza ve depo açma izni vermeye ve işletme izninin
iptaline,
b) Mağazaların kuruluş, işleyiş, eşya satış ve gümrük
vergilerinin tahsil esaslarını belirlemeye,
c) Mağazadan satılabilecek eşyayı, miktarını, kıymetini
ve eşya alabilecek kişileri saptamaya,
d) Bu Yönetmeliğin işleyişinde ortaya çıkabilecek
sorunlarla ilgili olarak gerekli tedbirleri almaya,
yetkilidir.
Mağaza ve depo açma izni verilebilecek
olanlar
Madde 5- Bu
Yönetmelik hükümleri uyarınca mağaza ve depo açma izni verilebilecek olanlar
şunlardır:
a)
Kamu Kuruluşları,
b)
6762 sayılı Türk Ticaret
Kanunu hükümlerine göre kurulmuş limited veya anonim
şirketler.
Bu şirketlerin;
1) Asgari beş yıldır faaliyette
bulunuyor,
2) Ödenmiş
sermayeleri ve ihtiyatları
toplamının en az 10.000.000.000 (On
milyar)TL,
3) Son beş yılda
ödediği Kurumlar Vergisinin
basit ortalamasının bu
Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği yıl itibarıyla en az
5.000.000.000 (Beş milyar ) TL
olması gerekir.
Bu
Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği yılı izleyen yıllarda yapılan başvurularda son
beş yılda ödenen Kurumlar Vergisinin basit ortalaması olarak aranacak tutar,
başvurudan önceki yılda uygulanan tutarın Maliye Bakanlığınca yine o yıl için
tespit ve ilan olunan yeniden değerleme oranının beşte biri oranında
arttırılması suretiyle bulunur.
Başvuru için aranan şartlar
Madde 6- Mağaza ve
depo açma izni almak üzere başvuracakların;
a)
Yönetim Kurulu üyeleri ve
şirket sermayesinin %10’undan fazlasına sahip olanlarının affa uğramış olsalar
dahi, hırsızlık, emniyeti suiistimal, dolandırıcılık, yalan yere şahadet,
yalan yere yemin,
suç tasnii, iftira,
irtikap, rüşvet ve ihtilas cürümlerinden biri dolayısıyla hapis cezası
veya 1918 sayılı Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair
Kanun ile 1567 sayılı Türk
Parasının Kıymetini Koruma
Hakkında Kanuna muhalefetten mahkum olmaması,
b)
213 sayılı Vergi Usul
Kanunu’nun 359 uncu maddesinde (1/1/1999 tarihinden önceki dönem için aynı
Kanunun 344 ncü maddesinin (1-6) numaralı bentlerinde) belirtilen fiilleri
işlememiş olmaları,
c)
Yönetmeliğe ekli örneğe
uygun ve noter huzurunda düzenlenen (Ek: 1) taahhütname
vermeleri,
d)
Depo ve mağaza olarak açıp
işletilecek yerin başvuru sahibine ait olmaması durumunda tasarruf ve intifa
senetlerinin veya bu yerin kiralandığını gösteren sözleşmenin ibraz
edilmesi,
e)
Mağaza ve depo işletmeciliği
nedeniyle Devlete (ikmalen, re’sen ve idarece tarh olunan vergiler nedeniyle
mükellefçe idari yargı mercilerinde açılan davalara ilişkin olup kesinleşmemiş
olanlar hariç) vergi borcu bulunmaması,
f)
Antrepo binasının ve
eklentilerinin yerini, cinsini, alanını ve hacmini, büroların iç ve dış
tertiplerini gösteren resmi plan veya
krokileri ile antrepo bina ve eklentilerinin iç ve dış fotoğraflarının ibraz
edilmesi,
gerekir.
(a) bendinde
belirtilen yönetim kurulu üyelerinden ve şirket sermayesinin %10’undan fazlasına
sahip olanlardan Türkiye’de ikamet etmeyenlerin yurt dışında mukim olduklarına
ilişkin belge ibraz etmeleri halinde yurdumuzda adli sicil kayıtlarının
bulunmadığına ilişkin belge ibrazı gerekmez.
Başvuru mercii
Madde 7- Depo ve
mağaza açmak isteyenler bu Yönetmeliğin 5 inci ve 6 ncı maddelerinde yazılı
şartların varlığını kanıtlayan belgelerle birlikte depo ve mağazanın denetimi
altında bulunacağı gümrük müdürlüğüne başvururlar.
Gümrük müdürlüğü başvuru belgelerini inceler;
eksiklikleri varsa tamamlattırır ve oluşturulacak heyet tarafından düzenlenen
görgü raporunu da ekleyerek görüşü ile birlikte bütün belgeleri, bağlı bulunduğu
gümrükler başmüdürlüğüne gönderir. Gümrükler başmüdürlüğü bu belgeler üzerinde
gerekli incelemeyi yapar, görüşünü de belirtmek suretiyle değerlendirilmek üzere
bütün belgeleri Müsteşarlığa (Gümrükler Genel Müdürlüğü) intikal ettirir.
Faaliyete geçebilmek için aranan
şartlar
Madde 8- Faaliyete
geçebilmek için aranan şartlar aşağıda belirtilmiştir:
a)Teminat: Faaliyete geçebilmek için kamu kuruluşları dışındaki
kuruluşlarca mağazaların faaliyet konuları ve
yerlerine göre Gümrük Kanunu uyarınca aranacak vergi ve cezaya karşılık
olmak üzere, Gümrük Müsteşarlığınca belirlenecek tutardaki
nakdin veya banka teminat mektubunun veya Hazine tahvil ve bonolarının teminat
olarak mağazanın denetimi altında bulunduğu gümrük müdürlüğüne teslim edilmesi
gerekir.
Gümrük müdürlüğü keyfiyeti Gümrük
Müsteşarlığına (Gümrükler Genel Müdürlüğü) bildirir.
b)
Süre: Mağaza açma izni
verilenlerin izin yazısının kendilerine tebliğ tarihini izleyen günden itibaren
6 (altı) ay içinde faaliyete geçmeleri gerekir.
Bu süre içinde faaliyete geçilmemesi halinde
verilen izin iptal edilir; alınan teminat iade edilir. Mağaza açmak için yeniden
başvurulabilir.
Mağazaların faaliyet konusu
Madde 9- Mağazalar
bulundukları yerlere göre aşağıda belirtildiği şekilde faaliyet
gösterirler.
a)
Yolcu giriş ve çıkışı
yapılan gümrük kapılarında açılacak mağazalar;
1)Türkiye’ye giriş yapan yolculara, satış tarihinde
yürürlükte bulunan gümrük mevzuatına göre gümrük vergileri ödenmeksizin yurda
ithal edilebilecek Zati Eşya Listesinde yer alan eşya ve Yolcu Beraberi
Hediyelik Eşya ile Müsteşarlıkça uygun bulunacak eşyayı,
2)
Türkiye’ye giriş yapan
yolculara gümrük vergileri ödenmeksizin yurda ithal edilecek Zati Eşya
Listesinde kayıtlı eşya ile Yolcu Beraberi Hediyelik Eşya dışında kalan ve
5.2.2000 tarihli ve 23955 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 13/1/2000 tarihli ve
2000/53 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 39 uncu ve 40 ıncı maddelerinde bahsi
geçen eşyayı, bu maddeler ve 41 inci maddede belirtilen esaslar çerçevesinde
gümrük vergilerinin tahsili kaydıyla,
3)
Türkiye’den çıkış yapan veya
transit geçen yolculara Zati Eşya Listesinde kayıtlı eşya ve Yolcu Beraberi
Hediyelik Eşya ile birlikte en fazla 5 karton (1000 adet) sigarayı,
4)
Yabancı ülkelere çıkış yapan
gemi ve uçaklarda satılmak üzere bunlara Zati Eşya Listesinde kayıtlı eşya ile
Yolcu Beraberi Hediyelik Eşya ve Müsteşarlıkça belirlenen
eşyayı;
satabilir.
b)
Yabancı basın yayın
organlarının yabancı uyruklu mensuplarına, yabancı devletlerin veya uluslararası
kuruluşların Türkiye’deki temsilciliklerine ve mensuplarına eşya satabilecek
mağazalar;
Gümrük vergileri ödenmeksizin yurda ithal
edilecek Zati Eşya Listesinde kayıtlı eşya ile Yolcu Beraberi Hediyelik Eşya
dışında kalan ve 13/1/2000 tarihli ve 2000/53 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının
39 uncu ve 40 ıncı maddelerinde
bahsi geçen eşyayı
bu maddeler ve 41 inci maddede belirtilen esaslar
çerçevesinde gümrük vergilerinin tahsili kaydıyla,
c)
Yat limanlarında açılacak
mağazalar; buraya gelip giden, kışlayan yat ve teknelerde kullanılacak malzeme,
teçhizat, tesisat ve avadanlıkları,
d)
Uluslararası faaliyetlerin
gerektirdiği hallerde Müsteşarlıkça uygun görülen yerlerde açılacak mağazalar;
sadece Zati Eşya ile Yolcu Beraberi Hediyelik Eşyayı,
satabilir.
Uçaklarda satılmak üzere Yolcu Beraberi Hediyelik Eşyayı, Zati Eşya
Listesinde kayıtlı eşyayı ve Müsteşarlıkça belirlenen eşyayı doğrudan ve toptan
olarak uçaklara satmak üzere gümrük idaresinin denetimi altında olan ve tamamen
yolculardan arındırılmış yerlerde mağaza açılmasına Müsteşarlıkça izin
verilebilir.
Taşıt sürücüleri ve hizmetlileri, zati ve hediyelik eşya kapsamındaki
eşyayı, gümrük vergilerinden muaf olarak gümrük hattı dışı eşya satış
mağazalarından satın alabilirler.
Yurda ithal edilecek eşyanın gümrük
muayenesinden geçmeden önce alınması şarttır.
Yerli üretim eşyasının sadece çıkış yolcusuna
yönelik satışına Müsteşarlıkça müsaade edilebilir.
Mükellefiyet
Madde 10- Mağaza
işletme hakkı alanlar, 4458 sayılı Gümrük Kanunu, Gümrük Yönetmeliği, 1918
sayılı Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair Kanun ile dış ticaret
rejimi kararları, standardizasyon mevzuatı ve Türk parasının kıymetini
koruma mevzuatı hükümlerine uymakla mükelleftirler.
Mağazalar, denetimi altında bulunduğu gümrük müdürlüğünce tayin edilecek
zamanlarda 24 saat açık bulunabilir.
Mağazaların devri
Madde 11- Gümrük
hattı dışı eşya satış mağazaları ve depoları Müsteşarlıktan izin alınmaksızın
başkalarına devredilemez. Devir taleplerinde, devralacak firmalar için
bu Yönetmeliğin 5 inci ve 6 ncı maddelerinde
belirlenen mağaza ve depo açma ve işletme izni verilebilecek olanlar için
gerekli şartların tümü aranır.
Defter ve
belgeler
Madde 12- Mağaza ve
depo açma izni alanlar aşağıdaki defter ve belgeleri bilgisayar ortamında tutmak
ve düzenlemek zorundadırlar:
1) Antrepo Giriş-Çıkış
Defteri,
2) Satış Belgesi,
3) Satış Listesi,
4) Aylık Satış Listesi,
5) Eşya Yollama Kağıdı,
6) Stok Cetveli.
Antrepo giriş-çıkış
defteri
Madde 13- Antrepo
Giriş-Çıkış Defteri; depoya veya mağazaya alınan ve depodan veya mağazadan çıkan
her beyanname veya eşya yollama kağıdı veya satış listesi muhteviyatı eşyaya ait
işlemlerin tarih sırası itibarıyla kaydedildiği defterdir. Her depo ve mağaza
için ayrı ayrı tutulur.
Antrepo Giriş-Çıkış Defterinin her yaprağı müteselsil sıra numaralı
olur.
Tasdik zamanı
Madde 14- Antrepo
Giriş-Çıkış Defterinin,
a) Öteden beri faaliyete devam edenler için defterin
kullanılacağı yıldan önce gelen son ayda,
b) Yeni faaliyete geçenler için
faaliyete geçmeden önce,
c)Defter yapraklarının dolması halinde
yaprakların kullanılmaya başlanmasından önce,
tasdik ettirilmesi mecburidir.
Tasdik makamı
Madde 15- Antrepo
Giriş-Çıkış Defteri, satış mağazasının bulunduğu yerdeki noter veya noterlik
görevini ifa ile mükellef olanlar tarafından tasdik
edilir.
Tasdik şerhi
Madde 16- Noterlerin yapacağı tasdik
şerhi Antrepo Giriş-Çıkış Defterinin ilk sahifesine yazılır ve aşağıdaki
bilgileri içerir :
1) Firma ünvanı,
2) İş adresi,
3) Defterin nevi,
4) Defterin kaç sahifeden ibaret
olduğu,
5) Defterin kullanılacağı
dönem,
6) Firmanın denetimi altında bulunduğu gümrük
idaresi,
7) Tasdik tarihi,
8) Tasdik numarası,
9) Tasdiki yapan makamın mühür ve
imzası.
Tasdik şekli
Madde 17- Antrepo
Giriş-Çıkış Defteri aşağıdaki şekilde tasdik edilir.
Defterler sayfa numarası izlediği saptanarak
noterce tasdiklenir.
Mağaza ve depo sahipleri bir yıl içinde
kullanacaklarını tahmin ettikleri sayıdaki yaprağı yukarıdaki esasa göre tasdik
ettirirler. Tasdikli yapraklar bittiği takdirde yeni yapraklar kullanılmadan
önce tasdik ettirilir. Tasdik makamı aynı takvim yılında mükerrer olmayacak
şekilde ilave yaprak sayısını ilk tasdik şerhinin altına kaydeder ve bu kaydı
usulüne göre tasdik eder.
Kayıt zamanı ve
şekli
Madde 18- Antrepo
Giriş-Çıkış Defteri, depoya ve mağazaya giren ve çıkan eşyanın izlenmesi
için kullanılır. Kayıtlar beyanname, eşya yollama kağıtları
ve satış
listesine dayanılarak yapılır ve en az aşağıdaki
yazılı bilgileri içerir :
1) Eşyanın depoya veya mağazaya giriş
tarihi,
2) Eşyaya ilişkin beyanname, eşya yollama
kağıdı veya satış listesinin tarih ve numarası,
3) Eşyanın cinsi, kodu ve miktarı,
4) Eşyanın nereden/nereye gönderildiği,
5) Eşyanın depodan veya mağazadan çıkış tarihi.
Depo ve mağazalarda önceki yıllardan kalan
eşya, mali yılbaşında yapılan sayımlara istinaden ayrı bir sütun oluşturularak
eşyanın Türkiye’de ilk defa antrepoya alındığı yer ve beyannamenin tescil sayı
ve tarihi de belirtilmek suretiyle kaydedilir.
Deftere kayıtların en geç 10 gün içinde yapılması zorunludur.
Antrepo Giriş-Çıkış Defteri bu Yönetmeliğin 34 üncü maddesinde geçen
kişilere istendiği takdirde ibraz edilmek üzere mağaza ve depo sahiplerince
saklanmak zorundadır.
Satış belgesi
Madde 19- Mağazalarda
yapılan satışta, satıcı, alıcı ve satışa konu eşyaya ilişkin bilgileri içeren ve
düzenleyen tarafından tarih ve sıra numarasına göre saklanması zorunlu olan
satış fişi ya da fatura düzenlenir.
Satış belgesinde aşağıdaki bilgiler bulunur :
1) Düzenleme tarihi, seri ve sıra
numarası,
2) Düzenleyen mağazanın adı ve
adresi,
3) Yurtdışına gidecek olan ve transit
yolcular için biniş (boarding) kartı veya pasaport
numarası,
4) Satılan eşyanın kod numarası, nev’i, satış
fiyatı,
5) Satışı yapan mağaza görevlisinin adı,
soyadı veya bu görevliyi belirleyen her türlü tanıtıcı işaret.
Satış belgesi seri/sıra numarası dahilinde
teselsül ettirilir ve iki örnek olarak düzenlenir.
Satış belgesi kullanma
mecburiyeti
Madde 20- Mağazalar
sattıkları eşya için satış belgesi vermek ve müşteri de söz konusu belgeleri
istemek ve almak mecburiyetindedir.
Satış listesi
Madde 21- Gemi ve
uçaklarda satılmak üzere teslim edilen eşyayı göstermek için Yönetmeliğe ekli
örneğe uygun olarak üç örnek satış listesi düzenlenir
(Ek:2).
Satış listesinde bulunacak
bilgiler
Madde 22- Satış
listesi her takvim yılı başından itibaren teselsül ettirilir ve en az aşağıdaki
bilgileri içerir :
1) Firma ünvanı,
2) Eşyanın cinsi, nevi, miktarı,
tutarı,
3) Satış belgesinin tarih ve
numarası.
Aylık satış
listesi
Madde 23- Mağazalar
sattıkları eşyanın cinsini ve miktarını tespit etmek üzere Yönetmeliğe ekli
örneğe uygun olarak her ay aylık satış listesi düzenler
(Ek:3).
Aylık satış listesinde en az aşağıdaki
bilgiler bulunur:
1) Düzenleyen mağazanın
adı,
2) Eşyanın cinsi, kod numarası ve satılan
miktar,
3) Listenin ait olduğu
dönem.
Aylık satış listesi nizamı
Madde 24- Aylık satış
listeleri her ay satılan eşyaya ilişkin satış belgesi esas alınarak düzenlenir.
Aylık satış listeleri biri asıl 3 örnek düzenlenir ve listenin aslı en geç
müteakip ayın 3 üncü günü akşamına kadar mağazanın bağlı bulunduğu gümrük
müdürlüğüne verilir. Bir örneği depoya gönderilir, bir örneği de satış
mağazasında saklanır.
Eşya yollama
kağıdı
Madde 25- Aynı gümrük
müdürlüğü denetimi altında bulunan mağazadan mağazaya, depodan mağazaya ve
mağazadan depoya eşya sevkinde Yönetmeliğe ekli örneğe uygun Eşya Yollama Kağıdı
kullanılır. (EK: 4)
Eşya yollama kağıdında bulunacak
bilgiler
Madde 26- Eşya
yollama kağıdı her takvim yılı başından itibaren birden başlayarak teselsül
ettirilir ve aşağıdaki bilgileri içerir:
1) Düzenleme tarihi ve sıra
numarası,
2) Eşyanın ait olduğu gümrük beyannamesinin
tarih ve sayısı ile depo ve mağazanın ismi, eşyayı teslim alanın adı, soyadı ile
imzası,
3) Eşyanın kod numarası, cinsi, adet veya
miktarı,
4) Eşyayı teslim alan mağaza görevlisinin adı, soyadı,
ya da tanıtıcı işareti.
Stok cetveli
Madde 27- Stok
cetveli, gerek depo gerekse mağazada dörder aylık dönemler itibarıyla Ocak,Mayıs
ve Eylül aylarında dönem başı mevcudunu göstermek üzere Yönetmeliğe ekli örneğe uygun olarak
iki nüsha olarak düzenlenen bir cetveldir (Ek:5). Düzenlenen stok cetvellerinin
bir nüshası bağlı bulunan gümrük müdürlüğüne verilir, diğer nüshaları da mağaza
veya depoda saklanır.
Stok cetvelinde aşağıdaki bilgiler
bulunur:
1) Mağazanın veya deponun adı ve cetvelin ait
olduğu dönem,
2) Dönem başındaki eşya cinsi ile mevcudu,
dönem içinde giren ve çıkan eşya miktarı ve dönem sonu
mevcudu.
Eşya kod numarası ve cinsine göre sütunlara
ayrılmış stok cetvellerinde, dönem başı mevcudu ile dönem sonu mevcudu tek
kalemde, dönem içinde giren ve çıkan ise ayrı ayrı gösterilir.
Depoya eşya alınması
Madde 28- Depoya eşya
konulması işlemleri, Gümrük Kanununda ve Gümrük Yönetmeliğinde belirlenen
esaslara tabidir.
Depodan eşya
çıkarılması
Madde 29- Depodan
diğer bir depoya eşya, gümrük beyannamesi ile sevk edilir. Bunun için
düzenlenecek üç nüsha
beyannamenin bir nüshası
eşyayı sevk eden
gümrük müdürlüğünde kalır, iki nüshası eşya ile
birlikte gönderilir. Varış gümrüğünce eşyanın depoya alınmasından sonra
beyannamenin bir nüshası alıkonulur, diğer nüsha eşyayı sevk
eden gümrük müdürlüğüne
iade edilir. Eşya
varış yerindeki depoya
gümrük beyannamesi düzenlenerek alınır. Tasdikli
beyanname nüshasını alan eşyanın sevk edildiği gümrük müdürlüğünce gerekli kayıt
işlemleri Gümrük Yönetmeliğindeki esaslara göre yapılır.
Depodan aynı gümrük müdürlüğü denetimi altında bulunan mağazaya eşya
sevki
için 4 nüsha
eşya yollama kağıdı
düzenlenir. Eşya yollama
kağıdının bir nüshası
depoda kalır diğer
nüshalar eşya ile birlikte gönderilir. Üç nüshası
da ilgili gümrük
memuru ve
mağaza yetkilisi tarafından
imzalandıktan sonra, bir nüshası,
mağazada bırakılır, bir nüshası, depoya gönderilir ve depoda kalan ilk
nüshaya eklenir, son nüsha da gümrük müdürlüğünün manifesto servisine verilir ve
manifesto servisince eşya yollama kağıdı ait olduğu beyannameye eklenir. Eşya
yollama kağıdı muhteviyatı eşya, mağazaya gümrük müdürlüğünün görevlendireceği
gümrük veya muhafaza memurunun refakatinde sevk edilir.
Ayrı ayrı beyannamelere kayden depoya alınan
eşyanın sevki durumunda
eşyanın ait olduğu her bir gümrük beyannamesinin
tarih ve sayısının ayrı ayrı eşya yollama kağıdında belirtilmesi
zorunludur.
Depodan aynı gümrük idaresi denetimi altında olmayan bir mağazaya eşya
gönderilmesi halinde gümrük beyannamesi düzenlenir.
Mağazaya gönderilen eşyanın depoya iadesi mümkündür. Bu maddede
yazılı
esaslar mağazadan depoya eşya iadesinde de
geçerlidir. Firmanın deposundan ancak kendi mağazasına eşya sevki yapılabilir.
Satışına izin verilmeyen eşya depodan satış mağazasına sevk
edilemez.
Mağazaya eşya alınması ve mağazalar arası
nakil
Madde 30- Gümrük
beyannamesi veya eşya yollama kağıdı ile mağazaya gelen eşya bu Yönetmeliğin 18
inci maddesinde belirtilen şartlar dahilinde kayıt altına
alınır.
Bir
firmanın farklı gümrük müdürlüğü denetimi altında bulunan bir mağazasından bir
diğer mağazasına eşya nakli gümrük idaresinin iznine
bağlıdır.
Mağaza işletmeciliği yapan firmaların
deposundan, mağazasına veya mağazasından, deposuna veya deposundan,
deposuna veya mağazasından, mağazasına
yapılan eşya nakli esnasında eşyaya isabet eden gümrük vergileri toplamının
ilgili firmanın mağazalarının tamamı için verilmiş olan toplam teminat tutarını
aşması halinde aşan kısım için ayrıca teminat alınır.
Söz
konusu eşya için bu Yönetmeliğin 29 uncu maddesinin 1 inci fıkrasında belirtilen
işlemler yapılır.
Eşyanın satışı
Madde 31- Mağazadan
eşya satışı bu Yönetmeliğin 19 uncu maddesinde belirtilen belgeler ile Türk
Lirası veya konvertibl yabancı para cinsinden her türlü ödeme aracıyla aşağıda
sayılan kişi ve yerlere yapılır.
a) Yolculara Eşya Satışı: Satışın bizzat yolcuların
kendisine yapılması esastır.
Vekalet ve pasaport ibraz edilse dahi yolcu dışındaki
bir kişiye satış yapılması mümkün değildir.
Yolculara satılan eşyanın vergiye ya da
bandrole tabi olması halinde, verginin ya da bandrolün tahsil edildiğine dair
belge mağaza görevlisine ibraz edilmeden eşya teslim
edilmez.
b)
Gemi ve Uçaklara Eşya
Satışı: Yabancı ülkelere sefer yapan gemi ve uçaklarda satışa sunulacak eşya;
mağazalardan eşyanın cins ve miktarını gösteren “Talep Formu”na istinaden
yetkili bir personel (uçak ve/veya gemi
kaptanı, kabin amiri ya da gemi katibi) tarafından teslim
alınır. Teslim edilen eşya için her bir sefer itibarıyla tek bir satış belgesi
düzenlenir. Satılan eşyanın kod numarasını, nev’ini, miktarını ve satış fiyatını
gösteren üç örnek liste düzenlenerek listenin bir örneği satış belgesi ile
birlikte alıcıya verilir. Listenin bir örneği satış belgesinin mağazada kalacak
örneğine eklenir, üçüncü örneği ise saklanmak üzere gümrük müdürlüğüne ibraz
edilir.
c) Yat Sahiplerine Eşya Satışı: Yat sahipleri, yat limanlarında mağazalardan satın aldıkları eşya için
düzenlenen satış belgelerini gümrük müdürlüğüne ibraz ederek gümrük beyannamesi
düzenlettirmek zorundadırlar.
d)
Yabancı devletlerin veya
uluslararası kuruluşların Türkiye’deki temsilcilikleri ve mensupları ile yabancı
basın yayın organlarının yabancı uyruklu mensuplarına Dışişleri Bakanlığınca
düzenlenmiş Büyükelçilik Mektupları (Takrir) ile satış
yapabilir.
Sarf malzemeleri
Madde 32- Gümrük
Hattı Dışı Eşya Satış Mağazalarında satışa sunulan eşyanın
tanıtımında kullanılan ve alıcıya bedelsiz olarak
sunulan testerler ile satılan eşyanın konulduğu ambalaj malzemelerine mağazada
satılan diğer mallara uygulanan işlemler uygulanmaz.
Personele ait giriş ve kimlik kartına ilişkin
işlemler
Madde 33- Gümrük
müdürlüğünce daimi giriş kartlarının verilmediği durumlarda bu kartı vermeye yetkili birimler,
yolcu muayenesinin yapıldığı yerlere yönelik verilecek izinlerde
veya bu kartların iptalinde gümrük müdürünün görüşünü
alırlar.
Denetim ve müeyyide
Madde 34- Depo ve
mağazalar gümrük müfettiş ve müfettiş muavinlerinin, gümrük kontrolörleri ve
stajyer gümrük kontrolörleri ile gümrük müdürü ve yetkili memurlarının ve
Müsteşarlıkça yetkili kılınacak kişilerin inceleme ve denetimine tabidir. Mağaza
ve depo yetkilileri, bu yerleri inceleme ve denetim elemanlarının talepleri
halinde derhal açmaya, her türlü kolaylığı göstermeye ve istenen bilgi ve
belgeleri vermeye mecburdur. Buna riayetsizlik halinde mağaza veya depo, denetim
ve inceleme yapanlarca istenen hususlar yerine getirilinceye kadar geçici olarak
kapatılır. İstenilen hususlar yerine getirildiğinde derhal
açılır.
Bu
yerlerde yapılacak denetim ve soruşturma sonucunda tespit edilen aksaklıklar
için ilgililer hakkında Gümrük Kanunu ile 1918 sayılı Kaçakçılığın Men ve
Takibine Dair Kanun ve diğer mevzuat
hükümleri uygulanır. Belirtilen
mevzuata
aykırılıklar nedeniyle mağaza veya depo, denetimi
yapan kişilerce 10 güne kadar kapatılabilir. Kapatma kararı, kapatma
nedenleriyle birlikte en seri haberleşme aracı ile
kapatma süresi de belirtilmek suretiyle Gümrük
Müsteşarlığına bildirilir. Gümrük Müsteşarlığı
kapatma süresini 3 aya kadar uzatmaya ve gerekirse açılış izninin
iptaline
yetkilidir. Gümrük Müsteşarlığından kapatma süresinin
uzatıldığına ilişkin bir talimat alınmamış olması halinde ilgili gümrük idaresi
geçici kapatma süresinin bitimini izleyen gün mağazanın açılışına izin
verir.
Yetkililerce denetim ve soruşturma yapılıyor olması, Devlet alacağını
koruyucu tedbirler alınması, firmanın gümrük müdürlüğüne karşı sorumluluğunu
kaldırmaz.
Bu
Yönetmelikle gümrük müdürlüğüne ibrazı öngörülen belgeleri zamanında ibraz
etmeyen mağaza veya depo, bu belgeler verilinceye kadar gümrük müdürünce
kapatılabilir. Üst aramasına karşı koyan veya gümrük nizamlarına uymayan
personelin daimi giriş kartı gümrük müdürü tarafından iptal edilir veya iptali
hususunda gerekli girişimlerde bulunulur.
Yıllık sayım
Madde 35- Depo ve mağazanın yıllık normal sayımları Gümrük
Kanunu ile Gümrük Yönetmeliği’nin ilgili maddesinde belirtilen esaslar
dahilinde yapılır. Depo ve mağaza sayımlarında bulunacak heyete ilgili gümrük
müdürü tarafından tayin edilecek en az şef seviyesinde bir memur başkanlık eder.
Fazla ve noksanlıklar ile mevzuata aykırı
satışlar
Madde 36- Firmalar
yıl sonunda mağaza ve depo
mevcutlarına ilişkin bir listeyi gümrük idaresine verir. Gümrük idaresince her
yıl firmalar tarafından verilen liste göz önünde bulundurulmak suretiyle
buralardaki eşya sayılır. Eşyanın kısa sürede sayılamayacak olması halinde,
bunların örnekleme yöntemiyle sayılmaları mümkündür.
Sayım sonunda tespit edilen fazla ve
noksanlıklar hakkında gümrük mevzuatı hükümleri doğrultusunda aşağıda belirtilen
şekilde işlem yapılır:
Mevcut kayıtlar ile sayım sonunda tespit edilecek miktarlar arasında fark
bulunduğu takdirde noksan ve fazlalıkların sebebi
araştırılır.
a) Antrepolarda yapılan sayım sonucunda noksan çıkan
eşyanın gümrük vergileri tahsil edilir.
b) Yapılan sayım sonucunda fazla çıkan eşya kayıtlara
alınır. Bu fazlalığın geçerli nedenlerden ileri geldiğine gümrük idaresince
kanaat getirilmediği takdirde, söz konusu eşya, 4458 sayılı Gümrük Kanununun 177
ila 180 inci maddeleri hükümleri uyarınca tasfiyeye tabi
tutulur.
Ayrıca yukarıda belirtilen fıkraların uygulanmasında Gümrük Kanunu’nun
236 ncı maddesine göre de işlem yapılır.
Yapılan inceleme ve denetlemeler sonucunda, hak sahibi olmayan kişilere
yapıldığı ya da hak
sahiplerine olmakla birlikte
limit üzerinde gerçekleştiği belirlenen
satışa ilişkin eşya da noksan çıkan eşya addedilerek
işlem yapılır. Bu tür eşyanın gümrük vergileri tahsil edilir. Ayrıca limit
fazlası veya hak sahibi olmayan kişilere yapıldığı anlaşılan her bir satış
için Gümrük Kanunu’nun 236 ncı
maddesine göre işlem yapılır.
Konunun Gümrük Kanunu ve 1918 sayılı Kaçakçılığın Men ve Takibine
Dair Kanun hükümleri ile bu Yönetmeliğin 35 inci
maddesi hükümlerine muhalefet teşkil etmesi halinde gereği ayrıca ifa
edilir.
Usulsüzlüklere ilişkin
cezalar
Madde 37-
a)Gümrük antrepolarının Gümrük Kanununda belirtilen
gerekli teknik donanımlarında noksanlık bulunması,
b)Gümrük antrepo rejimine tabi tutulan eşyanın,
antrepolara konuldukları tarihte firmalar
tarafından kayıtlara geçirilmemesi,
Hallerinde 4458 sayılı Gümrük Kanununun 241
inci maddesinin 1 inci fıkrasında belirtilen tutarın iki katı usulsüzlük cezası
uygulanır.
Gümrük idaresinin
görevleri
Madde 38- Gümrük
müdürlükleri bu Yönetmelik hükümlerine göre kendilerine tevdi edilen belgeleri
muntazam bir şekilde saklar; Yönetmelik hükümlerinin gereği gibi uygulanmasının
sağlanması, tespit edilebilecek aksaklıkların zamanında giderilmesi ve
tedbirlerin alınması amacıyla depo ve mağazaya ait işlemleri sürekli olarak
izler.
Taşıt yoğunluğu ve yolcu durumuna göre mağazanın günün hangi saatinde
açık tutulacağı ilgili gümrük idaresince tespit edilir. Bu saatler dışında
mağaza açık bulundurulamaz ve satış yapılamaz. Yabancı basın yayın organlarının
yabancı uyruklu mensuplarına, yabancı devletlerin veya uluslararası kuruluşların
Türkiye’deki temsilciliklerine ve mensuplarına eşya satabilecek mağazalar normal
mesai saatleri içinde satış yaparlar.
Fazla mesai
Madde 39- Depo ve
mağaza işleten kuruluşların talebi halinde, Gümrük Kanununun 219 uncu maddesi
hükümleri uyarınca işlem yapılır.
Yürürlükten kaldırılan
hükümler
Madde 40- 22/7/1999
tarihli ve 23763 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Gümrük Hattı Dışı Eşya Satış
Mağazaları ve Depoları Yönetmeliği ekleri
ile birlikte yürürlükten kaldırılmıştır.
Geçici madde
Madde 1- Bu yönetmeliğin
yürürlüğe girdiği tarih
itibariyle, bu yönetmeliğin
yürürlükten kaldırdığı yönetmelik hükümlerine göre
uygulamaya geçilmesi zorunlu olan otomasyon sistemine geçmemiş olan firmalar en
geç 31/12/2000 tarihine kadar bu yükümlülüğü yerine getirmek
zorundadır.
Geçici madde
Madde 2- Bu
Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce depo ve mağaza açma ve işletme izni
almış olanların (yurt içi gümrük hattı dışı eşya satış mağazası için izin almış
olanlar hariç) bu izinleri başka bir işlem yapmaya gerek kalmaksızın geçerli
olmaya devam eder.
Madde 3- Bu Yönetmelik ile yürürlükten
kalkan 22/07/1999 tarihli ve 23763 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Gümrük
Hattı Dışı Eşya Satış Mağazaları ve Depoları Yönetmeliği uyarınca faaliyette
bulunan Yurtiçi Gümrük Hattı Dışı Eşya Satış Mağazaları, 5/2/2000 tarihinden
önce yurda giriş yapan ve 1615 sayılı Gümrük Kanununun 10 uncu maddesinin 7 nci
fıkrası uyarınca gümrük vergilerinden muaf olarak ev eşyası ithal etmeye hak
kazanmış olanların bu haklarını yurda giriş yaptıkları tarihten itibaren en geç
6 ay içinde bu mağazalardan eşya almak suretiyle kullanabilmelerini sağlamak
üzere 5/8/2000 tarihine kadar faaliyetlerine devam edebilir.
Yürürlük
Madde 40- Bu
Yönetmelik 5/2/2000 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 41- Bu
Yönetmelik hükümlerini Gümrük Müsteşarlığının bağlı bulunduğu Bakan
yürütür.