28/2/2001 tarihli ve 24332 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Devlet Harcama Belgeleri
Yönetmeliğinin Bazı Maddelerinde Ek ve Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile yapılan
düzenlemelere paralel olarak; 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununa göre, ücretler, serbest meslek
meslek kazançları ve/veya gayrimenkul sermaye iratlarından tevkif yoluyla kesilen vergilerin
yıllık gelir vergisi beyannamesi üzerinden hesaplanan vergilere mahsup edilip, mahsuplar
sonunda arta kalan tutarların nakden ve/veya mahsuben iadesine yönelik açıklamalar bu
Tebliğin konusunu oluşturmaktadır.
Yukarıda adı geçen Yönetmeliğin 7 nci maddesiyle, 14/10/1991 tarih ve 21021 sayılı Resmi
Gazete'de yayımlanan Devlet Harcama Belgeleri Yönetmeliğinin "Geri Verilecek paralar"
başlığını taşıyan 52 nci maddesinin birinci fıkrasının "Gelir ve Kurumlar Vergisi Kanunlarına
Göre Yapılacak İadelere İlişkin Esaslar'a ait (2) numaralı bendinin (b) alt bendinin ikinci
paragrafı; "Beyannamesinde ücret, serbest meslek kazancı ve/veya gayrimenkul sermaye
iradı bulunan mükelleflerin, sadece bu gelir unsurlarından kesilen vergilerin gelir vergisi
dışındaki vergilere mahsuben iadesinde; kesintiyi yapan vergi sorumlularının adı, soyadı veya
ünvanı, bağlı oldukları vergi dairesi ve hesap numaraları ile kesintiye esas alınan tutarları
kesilen vergileri ve kesinti yapılan dönemleri gösteren bir icmal tablosunu yıllık
beyannamelerine eklemeleri yeterlidir. Ancak, belirtilen kesintilerin mahsuben iade sonrasında
kalan kısmının nakden iadesinde, kesilen vergilerin vergi sorumlusu adına tahakkuk
ettirildiğine ilişkin ilgili saymanlığın yazısı ödeme belgesine bağlanır" şeklinde değiştirilmiştir.
Bilindiği üzere, 169 seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinin(1) A/1 bölümünde, tevkif yoluyla
kesilen vergilerin mahsuplar sonunda kalan kısmının nakten ve/veya mahsuben iade
iade edilebilmesi için, tevkif yoluyla kesilen verginin vergi sorumlusu tarafından ilgili dairesine
ilgili dairesine yatırılmış olmasının şart olduğu; ancak iadesi yapılacak tevkifatın ücret ve/veya
serbest meslek kazancına ilişkin olması halinde, söz konusu vergilerin kesinti yapan sorumlu
adına tahakkuk ettiğini gösteren ilgili saymanlıktan alınacak belge ile tevsik
edilmesi halinde iadenin yapılacağı ifade edilmiştir.
Devlet Harcama Belgeleri Yönetmeliği'nde yapılan ve yukarıda açıklanan değişiklik nedeniyle
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu gereğince yıllık beyanname veren mükelleflerden,
beyannamelerinde ücret, serbest meslek kazancı ve/veya gayrimenkul sermaye iradı bulunan
mükelleflerin, bu gelir unsurları nedeniyle tevkif suretiyle kesilen vergileri öncelikle beyanname
üzerinden hesaplanan gelir vergisine mahsup edilecek; bu mahsuplar sonunda kalan kısmının
diğer vergi borçlarına mahsubu talep edildiğinde ise, mükellefler yıllık beyannamelerine;
- Tevkifatı yapan vergi sorumlularının adı, soyadı veya ünvanın, bağlı
oldukları vergi daireleri ve hesap numaralarının,
- Tevkifata esas alınan brüt tutarların,
- Tevkif edilen vergi ve varsa fon payı tutarlarının,
- Tevkifat yapılan vergilendirme dönemlerinin,
gösterildiği bir icmal tablosunu imzalayarak ekleyecekler ve mahsuben iade
talepleri bu tabloya göre yerine getirilecektir.
Belirtilen gelir unsurlarından tevkif suretiyle kesilen vergilerin yıllık beyanname üzerinden
hesaplanan gelir vergisine mahsup edildikten sonra kalan kısmının nakden iadesi talep
edildiğinde ise, yıllık beyannamelere yukarıda içeriği açıklanan icmal tablosundan başka,
kesilen vergilerin vergi sorumlusu adına tahakkuk ettiğini gösteren ilgili saymanlık yazısının
onaylı birer örneği eklenecektir. Ancak nakden iade taleplerinin yerine getirilmesinde
169, 194(2) ve 233(3) seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğlerindeki esas ve tutarların
dikkate alınacağı tabiidir.
Ayrıca, yıllık gelir vergisi beyannamesinde ücret, serbest meslek kazancı ve/veya gayrimenkul
sermaye iradı beyan eden mükelleflerin, bu gelir unsurlarından tevkif edilen vergileri yıllık
beyanname üzerinden hesaplanan gelir vergisinden mahsup ettikten sonra, kalan kısım için
mahsuben iade ile birlikte nakden iade de talep etmeleri durumunda, kesilen vergilerin tamamı
için bu vergilerin vergi sorumlusu adına tahakkuk ettiğini gösteren ilgili saymanlık yazısının
onaylı birer örneği aranacaktır.
Diğer yandan, ücret, serbest meslek kazancı ve/veya gayrimenkul sermaye iradı elde eden
mükelleflerin yukarıda açıklanan şekilde yerine getirilen mahsuben ve/veya nakden iade
taleplerinin gerçek olmadığının veya yanıltıcı olduğunun tespiti halinde ise, mahsuben ve/veya
nakden iade edilen vergiler bakımından "vergi ziyaı" doğmuş sayılacak ve 213 sayılı VUK.nun
cezai hükümleri uygulanarak bu vergilerin tahsili yoluna gidilecektir.
Yukarıda açıklanan düzenlemeler Devlet Harcama Belgeleri Yönetmeliği'nde yapılan değişikliğin
yürürlüğe girdiği tarihten itibaren geçerli olup, 169 seri no.lu gelir vergisi genel tebliğinin
bu Tebliğe aykırı hükümleri, bu tebliğin yayımı tarihinden itibaren yürürlükten kaldırılmıştır
Tebliğ olunur.
(2) 7/3/1996 tarih ve 22573 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.
(3) 15/6/2000 tarih ve 24080 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır