Sözü edilen Bakanlar Kurulu Kararları ile yapılan düzenlemeler aşağıda açıklanmıştır.

Diğer taraftan, Asgari Ücret Tespit Komisyonunun 30/7/1991 gün ve 20945 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 26/7/1991 gün ve 1991/1 sayılı Kararı ile 1/8/1991 tarihinden geçerli olmak üzere, 16 yaşından büyük olan ve sanayi kesiminde çalışan işçiler için asgari ücret yeniden tespit edilmiştir. Yürürlükte bulunan bu asgari ücretin yıllık tutarına göre hayat standardı temel ve ilave gösterge tutarları ile götürü safi kazanç tutarları ve götürü usule tabi olmaya ilişkin alış, satış ve hasılat hadleri aşağıda belirtilmiştir.

1. Küçük Çiftçi Muaflığına İlişkin Yıllık Satış Tutarı Ölçüsü ve Çiftçilerde Götürü Gider Usulünde Vergilendirilmeye İlişkin Had:

a) Küçük Çiftçi Muaflığına İlişkin Olan ve Artırılarak Yeniden Tespit Edilen Satış Tutarı Ölçüsü :

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun değişik 13. maddesinde, küçük çiftçi muaflığına ilişkin olan satış tutarı ölçüsü 25 milyon lira olarak hükme bağlanmıştır. Sözü edilen bu tutar 91/2569 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 1991 takvim yılı hasılatına uygulanmak üzere 40 milyon liraya yükseltilmiştir.

Buna göre, 1991 yılındaki satış bedelleri tutarı 40 milyon lirayı aşmayan çiftçiler, diğer şartları da taşımaları kaydıyla küçük çiftçi muaflığından yararlanacaklardır.

b) Çiftçilerde Götürü Gider Usulünde Vergilendirilmeye İlişkin Yeniden Tespit Edilen Had :

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun değişik 53. maddesinde yazılı olan zirai kazancın götürü gider usulüne göre tespitine ilişkin 50 milyon liralık hasılat tutarı 91/2569 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 1991 takvim yılı gelirlerine uygulanmak üzere 80 milyon liraya yükseltilmiştir.

Bu çerçevede, 1991 yılındaki hasılatı 80 milyon lirayı aşmayan çiftçilerin, götürü gider usulüne göre vergilendirilmelerine devam edilecektir.

Öte yandan, satış hasılatının tamamı üzerinden tevkif yoluyla gelir vergisi alınan çiftçilerin, satış hasılat tutarlarına bakılmaksızın götürü gider usulünde vergilendirilmelerine devam edileceği tabiidir.(*)

2. Göçmen ve Mülteci Muaflığına Ait Artırılarak Yeniden Tespit Edilen Tutar :

Gelir Vergisi Kanununun göçmen ve mülteci muaflığı ile ilgili değişik 17. maddesinde, yıllık muafiyet tutarı 3689 sayılı Kanunla 600.000 lira olarak hükme bağlanmıştır. Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 123. maddesine göre, bu tutarı 5 katına kadar artırmaya Bakanlar Kurulu yetkilidir. Bu yetkinin 4 katlık kısmı 91/2345 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kullanılarak, yıtlık 600.000 liralık muafiyet tutarı, 1/1/1992 tarihinden itibaren elde edilecek gelirlere uygulanmak üzere, yıllık 2.400.000 liraya yükseltilmiştir.

Bu muafiyetten, kazanç ve ücretleri götürü usulde tespit edilen mükellefler de yararlanmaya devam edeceklerdir.

3. Gayrimenkul Sermaye İratlarında İstisna Tutarı :

Gelir Vergisi Kanununun değişik 21. maddesinde yer alan, mesken olarak kiraya verilen gayrimenkullerden elde edilen iratlara uygulanan yıllık 1.000.000 liralık istisna tutarı, 91/2569 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 1991 takvim yılında elde edilen iratlara uygulanmak üzere 1.600.000 liraya yükseltilmiştir.

Buna göre, gayrimenkul sermaye iradına ait istisnadan yararlanabilecek mükelleflerin, mesken olarak kiraya verdikleri gayrimenkullerden 1991 yılında elde ettikleri gayrisafi kira gelirlerinin yıllık 1.600.000 1iralık kısmı vergiden istisna edilecektir.

4. Bilirkişilere, Tanıklara ve Resmi Arabuluculara Ödenen Ücretlere Ait İstisna Tutarı:

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun değişik 24/3. maddesi ile bilirkişilere, tanıklara ve resmi arabuluculara, bu sıfatları dolayısıyla ödenen ve yıllık tutarı 500.000 lirayı aşmayan ücretler, gelir vergisindn istisna edilmiştir. Bu tutar, 1 Ocak 1992 tarihinden itibaren elde edilecek ücretlere uygulanmak üzere, 91/2569 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 700.000 liraya yükseltilmiştir.

Buna göre, bilirkişi, resmi arabulucu ve tanıkların 1991 yıında, bu sıfatları dolayısıyla elde ettikleri ücretlerin yıllık tutarının 500.000 lirayı aşması halinde, aşan tutarın Gelir Vergisi Kanununun 95. maddesine göre yıllık gelir vergisi beyannamesi ile beyan edilmesi gerekmektedir.

Öte yandan, bilirkişilere ve resmi arabuluculara bu sıfatları dolayısıyla ödeme yapanlar, ödemenin yapıldığı yılı izleyen yılın Ocak ayında il defterdarlıklarına, yaptıkları ödemeleri (herhangi bir miktarla sınırlı olmaksızın), bildirmeye devam edeceklerdir.

5. Özel İndirim Tutarları :

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 31. maddesinde yer alan özel indirim tutarları (kalkınmada öncelikli yöreler de dahil), 91/2569 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 1992 ve müteakip yıl gelirlerine uygulanmak üzere günde (3.000), ayda (90.000) ve yılda (1.080.000) lira olarak yeniden tespit edilmiştir.

Buna göre, 1 Ocak 1992 tarihinden itibaren elde edilecek ücretlere, yöre farkı gözetilmeksizin Türkiye genelinde, yukarıda belirtilen özel indirim tutarları uygulanacaktır.

6. Serbest Meslek Kazançlarında Götürü Gider Turarı :

Gelir Vergisi Kanununun 68. maddesinde, serbest meslek kazancının tespitinde indirilecek giderler belirtilmiştir. Aynı maddenin değişik 10 numaralı bendinde ise serbest meslek erbabının, işle ilgili şehir içi nakil vasıtaları ücretleri ile posta, telgraf ve odabaşı ücreti gibi müteferrik giderlerine karşılık 90.000 liralık tutarı belgesiz olarak gider yazma imkanı sağlanmıştır. Maddedeki bu tutar, 1991 takvim yılına ait kazançların tespitinde dikkate alınmak üzere, 91/2569 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 130.000 liraya yükseltilmiştir.

Bu durumda, serbest meslek erbabı, 1991 yılına ait kazançlarının tespitinde, sözü edilen giderlere karşılık olmak üzere, yıllık 130.000 liralık tutarı herhangi bir belgeye bağlı olmaksızın gider olarak kayıt edebilecektir.

7. Değer Artışı Kazançlarında İstisna :

Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 80. maddesinin, birinci fıkrasının değişik 2, 3 ve 4 numaralı bentlerinde yazılı olan 200.000'er liralık tutarların her biri, 1992 takvim yılı kazançlarına uygulanmak üzere, 91/2569 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 300.000 liraya yükseltilmiştir.

Bu tutarlar, 1992 takvim yılında elde edilecek gelirlere uygulanacaktır. 1991 yılında elde edilen kazançlara 200.000 liralık tutarların uygulanacağı tabiidir.

8. Gelirin Toplanması ve İhtiyari Toplama ve Beyanla İlgili Hadler:

Gelir Vergisi Kanununun 86. maddesinde, gelirin hangi hallerde toplanmayacağı, 87. maddesinde ise gelirin toplanmasının hangi hallerde ihtiyari olduğu hükme bağlanmıştır. Söz konusu maddelerde, gelirin toplanmaması, ihtiyari toplama ve beyan ile ilgili hadler 3689 sayılı Kanunla, 1 Ocak 1991 tarihinden itibaren elde edilen gelirlere uygulanmak üzere 36 milyon liraya yükseltilmişti. Dolayısıyla, 1991 yılına ait olup, 1992 yılı Mart ayında beyan edilecek gelirlere bu hadler uygulanacaktır.

Ancak, söz konusu hadler, 1 Ocak 1992 tarihinden itibaren elde edilecek gelirlere uygulanmak üzere, 91/2569 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 60 milyon liraya yükseltilmiştir. Yeniden tespit edilen hadler, 1992 takvim yılına ait olup, 1993 yılı Mart ayında beyan edilecek gelirlere uygulanacaktır.

9. Kira Ödemeleri, Döviz Tevdiat Hesaplarına Yürütülen Faizler ile Özel Finans Kurumlarınca Döviz Katılma Hesaplarına Ödenen Kar Paylarından ve Hazine Bonosu Faizlerinden Yapılacak Vergi Tevkifatı :

a) Kira Ödemeleri, Döviz Tevdiat Hesaplarına Yürütülen Faizler ile Özel Finans Kurumlarınca Döviz Katılma Hesaplarına Ödenen Kâr Paylarından Yapılacak Vergi Tevkifatı :

16/8/1991 tarih ve 20962 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 12/8/1991 tarih ve 91/2074 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 1 Ocak 1992 tarihinden itibaren uygulanmak üzere, gelir Vergisi Kanununun 94. maddesinin (A) fıkrasının 6 numaralı bendinde yer alan kira ödemelerinden yapılacak tevkifat oranları, 88/13644 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile tespit edilen oranlar 5'er puan artırılarak; aynı fıkranın 10/a bendinde yer alan döviz tevdiat hesaplarına yürütülen faizler ile özel finans kurumlarınca döviz katılma hesaplarına ödenen kar paylarından yapılacak tevkifat oranı da 15 puan artırılarak yeniden tespit edilmişti.

Bu kez çıkartılan, 91/2564 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile sözü edilen tevkifat oranları 1 Ocak 1992 tarihinden geçerli olmak üzere, 88/13644 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile tespit edilen oranlara indirilmiştir.

Buna göre 91/2564 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 1 Ocak 1992 tarihinden itibaren,

– Gelir Vergisi Kanununun 70 inci maddesinde yazılı mal ve hakların kiralanması karşılığı yapılan ödemelerden % 20,

– Vakıflar (Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınanlar hariç) ve derneklere ait gayrimenkullerin kiralanması karşılığında bunlara yapılan kira ödemelerinden % 10,

– Kooperatiflere ait gayrimenkullerin kiralanması karşılığında.bunlara yapılan kira ödemelerinden % 20,

– Döviz tevdiat hesaplarına yürütülen faizler ile özel finans kurumlarınca döviz katılma hesaplarına ödenen kâr paylarından % 10,

oranında vergi tevkifatı yapılacaktır.

b) Hazine Bonosu Faizlerinden Yapılacak Vergi Tevkifatı :

12/2/1992 tarih ve 21140 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 92/2682 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile Gelir Vergisi Kanununun 94/15. maddesine göre ticari kazançtan indirilen hazine bonosu faizleri üzerinden yapılan vergi tevkifat oranı % 10'dan % 15'e yükseltilmiştir. Bu vergi tevkifatı oranı, 12 Şubat 1992 tarihinden itibaren ihraç edilecek hazine bonosu faizlerine uygulanacaktır.

12 Şubat 1992 tarihinden önce ihraç edilen hazine bonolarının faizleri, bu tarihten sonra ödense dahi, bu faizler üzerinden % 10 oranı esas alınarak tevkifat yapılacaktır.

Öte yandan, ticari kazançtan indirilecek hazine bonosu faizleri konusunda 16/5/1989 tarih ve 20167 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 158 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde yapılan açıklamalara göre işlem yapılacaktır.

10. Yeniden Düzenlenen Vergi Tarifeleri :

Gelir Vergisi Kanununun değişik 103. maddesinde yer alan genel vergi tarifesi ile geçici 37. maddesinde yer alan kalkınmada öncelikli yörelerde sürekli olarak fiilen çalışan ücretlilere uygulanacak vergi tarifeleri, 1 Ocak 1992 tarihinden geçerli olmak üzere, gelir dilimi tutarları artırılmak suretiyle 91/2569 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yeniden düzenlenmiştir.

1 Ocak 1992 tarihinden itibaren elde edilecek kazanç, irat ve ücretlere aşağıya aynen alınan tarifeler uygulanacaktır. Ancak 1991 yılına ait olup, 1992 yılı Mart ayında beyan edilecek gelirlere ise Gelir Vergisi Kanununun değişik 103. maddesinde yer alan ve 1991 yılı için geçerli olan vergi tarifesinin uygulanacağı tabiidir.

a) Kalkınmada Birinci Derecede Öncelikli Yörelerde Çalışan Hizmet Erbabının Ücretleri;

80.000.000 liraya kadar	% 20,
800.000.000 liradan fazlasının 80.000.000 lirası için 16.000.000 lira,
fazlası	% 30,

nispetinde vergilendirilecektir

b) Kalkınmada İkinci Derecede Öncelikli Yörelerde Çalışan Hizmet Erbabının Ücretleri ;

20.000.000 liraya kadar	% 20,
40.000.000 liranın 20.000.000 lirası için 4.000.000 lira, fazlası	% 25,
80.000.000 liranın 40.000.000 lirası için 9.000.000 lira, fazlası	% 30,
160.000.000 liranın 80.000.000 lirası için 21.000.000 lira, fazlası	% 35,
160.000.000 liradan fazlasının 160.000.000 lirası için 49.000.000 lira,
fazlası	% 40,

nispetinde vergilendirilecektir

c) Genel Vergi Tarifesi :

Kalkınmada öncelikli yörelerde çalışan ücretliler dışında kalan kazanç, irat ve ücret geliri elde edenlere uygulanacak genel vergi tarifesi aşağıda belirtilmiştir.

Gelir vergisine tabi gelirler;

20.000.000 liraya kadar	% 25,
40.000.000 liranın 20.000.000 lirası için 5.000.000 lira, fazlası	% 30,
80.000.000 liranın 40.000.000 lirası için 11.000.000 lira, fazlası	% 35,
160.000.000 liranın 80.000.000 lirası için 25.000.000 lira, fazlası	% 40,
320.000.000 liranın 160.000.000 lirası için 57.000.000 lira, fazlası	% 45,
320.000.000 liradan fazlasının 320.000.000 lirası için 129.000.000 lira,
fazlası	% 50,

nispetinde vergilendirilecektir

11. Ortalama Kâr Haddine Ait Had :

Gelir Vergisi Kanununun değişik 111. maddesine göre, mükelleflerin beyan ettikleri kazançların, ortalama kar haddi esasına göre belirlenen kazançtan 100.000 liradan daha fazla tutarda bir düşüklük göstermesi halinde, mükelleflerden bu düşüklüğün izahı istenilmektedir. Bu tutar, 1992 takvim yılı gelirlerine uygulanmak üzere 150.000 liraya çıkartılmıştır.

Ancak, 1991 yılına ait olup, 1992 yılı Mart ayında beyan edilen gelirlere, 100.000 liralık tutarın uygulanacağı tabiidir.

12. Asgari Zirai Kazanç Esasına Ait Had:

Gelir Vergisi Kanununun değişik 112. maddesinde, mükelleflerin beyan ettikleri zirai kazançların asgari zirai kazanç esasına göre belirlenen kazançtan 100.000 liradan daha fazla tutarda bir düşüklük göstermesi halinde, mükelleflerden bu düşüklüğün izahı istenilmektedir. Bu tutar, 1992 takvim yılı gelirlerine uygulanmak üzere 150.000 liraya yükseltilmiştir.

Ancak, 1991 yılına ait olup, 1992 yılı Mart ayında beyan edilen zirai kazançlara 100.000 liralık tutar uygulanacaktır.

13. 1991 Takvim Yılı Kazançlarına Uygulanacak Olan Hayat Standardı Temel ve İlave Gösterge Tutarları :

Gelir Vergisi Kanununun geçici 35. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendinde, "Hayat standardı temel gösterge tutarı; faaliyetin yapıldığı takvim yılı sonunda geçerli olan ve 16 yaşından büyük sanayi kesiminde çalışan işçiler için uygulanan asgari ücretin yıllık brüt tutarının, birinci sınıf tacirler için 3,1 katı, ikinci sınıf tacirler için 1,8 katı, serbest meslek erbabı için de 2,8 katıdır." denilmiş, aynı fıkranın (d) bendinde de "Bu fıkranın (a) ve (c) bentlerinde yer alan temel gösterge tutarları; 3030 sayılı Kanun uyarınca büyükşehir belediyesi olan illerin, büyükşehir belediye sınırları içinde faaliyette bulunan mükellefler için % 25 oranında artırılarak, kalkınmada öncelikli yörelerde faaliyette bulunan mükelleflerde ise, birinci derecede öncelikli yörelerde % 50 oranında, ikinci derecede öncelikli yörelerde % 40 oranında indirilerek dikkatı alınır." hükmü yer almıştır. Ayrıca, aynı fıkranın (e) bendinde ise, bu fıkranın (a), (c) ve (d) bentlerinde yer alan temel gösterge tutarlarının, faaliyetin ifa edildiği yöreler itibariyle altın imalatı ve/veya altın ticareti ile uğraşanlar için % 50 oranında artırılarak uygulanacağı belirtilmiştir.

Diğer taraftan, Asgari Ücret Tespit Komisyonunun 30/7/1991 tarih ve 20945 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 26/7/1991 gün ve 1991/1 sayılı Kararı ile 1/8/1991 tarihinden geçerli olmak üzere, 16 yaşından büyük olan ve sanayi kesiminde çalışan işçiler için asgari ücret; günlük 26.700 TL, aylık 801.000 TL. olarak yeniden tespit edilmiştir.

31/12/1991 tarihinde yürürlükte bulunan bu asgari ücretin yıllık brüt tutarı (801.000 x 12=) 9.612.000 liradır.

Buna göre, 1991 yılına ait olup 1992 yılı Mart ayında beyan edilecek ticari ve mesleki kazançlara uygulanacak hayat standardı temel ve ilave gösterge tutarları; Gelir Vergisi Kanununun geçici 35. maddesinin 5. fıkrasının son bendinde yer alan, 100.000 liraya kadar olan tutarların nazara alınmayacağı hükmü de dikkate alınarak aşağıda belirtilmiştir.

a) Temel Gösterge Tutarları:

Mükellef Grupları	Kalkınmada Birinci Derecede Öncelikli Yörelerde (TL)	Kalkınmada İkinci Derecede Öncelikli Yörelerde (TL)	Diğer Yörelerde(TL)	Büyükşehir Belediye Sınırları. İçinde (TL)
– Altın imalatı ve/veya altın ticareti ile uğraşanlardan;
1. sınıf tacirler için	22.300.000	26.800.000	44.600.000	55.800.000
2. sınıf tacirler için	12.900.000	15.500.000	25.900.000	32.400.000
– Yukarıdakiler dışında kalan;
1. sınıf tacirler için	14.800.000	17.800.000	29.700.000	37.200.000
Serbest meslek erbabı için	13.400.000	16.100.000	26.900.000	33.600.000
2. sınıf tacirler için	8.600.000	10.300.000	17.300.000	21.600.000

b) Hayat Standardı İlave Gösterge Tutarları

Hayat Standardı İlave Göstergeleri	Kalkınmada Birinci Derecede Öncelikli Yörelerde Uygulanacak Tutarlar (TL.)	Kalkınmada İkinci Derecede Öncelikli Yörelerde Uygulanacak Tutarlar(TL)	Büyükşehir Belediye Sınırları İçinde ve Diğer Yörelerde Uygulanacak Tutarlar (TL)
– Mükellefin kendisine, eşine, çocuklarına ve bakmakla yükümlü olduğu diğer kişilere ait özel binek otomobillerinin her biri için (işletmelerinde kayıtlı olanlar dahil) silindir hacmi;
1600 (dahil) cc'ye kadar olanlarda	1.900.000	2.300.000	3.800.000
1601 (dahil) cc'den 1900 cc'ye kadar olanlarda	2.900.000	3.400.000	5.800.000
1901 (dahil) cc'den fazla olanlarda	4.800.000	5.800.000	9.600.000
– Mükellefin kendisi, eşi, çocukları ve bakmakla yükümlü olduğu diğer kişiler tarafından bizzat kullanılan birden fazla binalardan kiralanmış olanların (bağımsız bölümler, katlar, sayfiye ve dinlenme evleri ile tatil amacıyla gidilen otel, motel ve benzerleri dahil) her biri için	1.900.000	2.300.000	3.800.000
– Mükellefin kendisine, eşine, çocuklarına ve bakmakla yükümlü olduğu diğer kişilere ait (işletmelerinde kayıtlı olanlar dahil) her bir;
Hava taşıtı, yat, kotra, sürat teknesi için	19.300.000	23.200.000	38.600.000
On beygir gücü üstünde motorlu diğer özel tekneler için	3.800.000	4.600.000	7.700.000
– Özel hizmetlerde devamlı ve ücret karşılığı çalıştırılan;
Şoför, mürebbiye, aşçı, hizmetçi, bahçıvan ve benzerlerinin her biri için	3.800.000	4.600.000	7.700.000
Kaptan, pilot ve benzerlerinin her biri için	19.300.000	23.200.000	38.600.000
– Yarış atı yetiştirenlerde her bir yarış atı için (taylar dahil)	3.800.000	4.600.000	7.700.000
– Turistik amaçlı yurt dışı seyahatlerde, seyahate katılan mükellefin kendisi, eşi, çocukları ve bakmakla yükümlü olduğu diğer kişilerden her birinin her seyahati için	4.800.000	5.800.000	9.600.000

Öte yandan, mükellefin kendisi, eşi, çocukları ve bakmakla yükümlü olduğu diğer kişiler tarafından bizzat kullanılan birden fazla binalardan, mülkiyeti bu kişilere ait olanların (Bağımsız bölümler, katlar, sayfiye ve dinlenme evleri dahil) her biri için, hayat standardı ilave gösterge tutarı olarak, binaların vergi değerinin % 5'inin (emsal kira bedelinin) yarısı gösterge tutarı olarak dikkate alınacaktır.

c) Zonguldak ve Bartın İlinde Hayat Standardı Temel ve İlave Gösterge Tutarlarının Uygulanması :

Bilindiği gibi, 7/7/1991 gün ve 20922 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 91/1957 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile; daha önce kalkınmada ikinci derecede öncelikli yöreler kapsamında olan Zonguldak İli Merkez İlçe ve Çaycuma İlçesi ile daha önce normal yöreler kapsamında bulunan Zonguldak İli Ereğli ve Karabük İlçeleri dışında kalan ilçeler, kalkınmada birinci derecede öncelikli yöreler, Ereğli ve Karabük İlçeleri ise kalkınmada ikinci derecede öncelikli yöreler kapsamına alınmıştır. Ayrıca, Zonuldak İline bağlı İlçe iken, 3760 sayılı Kanunla İl olan Bartın ile bu İl'e bağlanan Ulus, Kurucaşile ve Amasra İlçeleri de 7/7/1991 tarihinden önce normal yöreler kapsamında iken, bu tarihten sonra kalkınmada birinci derecede öncelikli yöreler kapsamına alınmıştır. Bartın İli Merkez İlçesi ile bu İl'e bağlanan diğer ilçelerin yöre statüsünde, 3760 sayılı Kanundan sonra da bir değişiklik olmamıştır. Buna göre, adı geçen İllerde, hayat standardı esası aşağıda belirtilen açıklamalara göre uygulanacaktır.

ca) Zonguldak İli Merkez İlçesi ile Çaycuma İlçesinde :

Zonguldak İlinin Merkez İlçesi ile Çaycuma İlçesi 11/11/1990 tarih ve 20692 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 90/1116 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kalkınmada ikinci derecede öncelikli, 7/7/1991 tarihinden itibaren de 91/1957 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile birinci derecede öncelikli yöreler kapsamına alınmıştır.

Buna göre, adı geçen ilçelerde hayat standardı temel ve ilave gösterge tutarları 1991 takvim yılının ilk 6 aylık dönemi için kalkınmada ikinci derecede öncelikli yörelere ait tutarlar, ikinci 6 aylık dönemi için de kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelere ait tutarlar esas alınarak tespit edilecektir.

cb) Zonguldak İlinin Ereğli ve Karabük İlçelerinde :

91/1957 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile Zonguldak İlinin Ereğli ve Karabük İlçeleri 7/7/1991 tarihinden geçerli olmak üzere kalkınmada ikinci derecede öncelikli yöreler kapsamına alınmıştır.

Bu nedenle, Zonguldak İlinin Ereğli ve Karabük İlçelerine ait temel ve ilave gösterge tutarları, 1991 takvim yılının ilk 6 aylık dönemi için, normal yörelere ait tutarlar, ikinci 6 aylık dönemi için de kalkınmada ikinci derecede öncelikli yörelere ait tutarlar esas alınarak tespit edilecektir.

cc) Zonguldak İlinin Diğer İlçeleri ile Bartın İlinde :

91/1957 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile Zonguldak İlinin Ereğli ve Karabük İlçeleri dışında kalan İlçeleri ile Bartın İlinin merkez ve diğer ilçeleri, 7/7/1991 tarihinden geçerli olmak üzere, kalkınmada birinci derecede öncelikli yöreler kapsamına alınmış ve Bartın İli Merkez İlçesi ile bu İl'e bağlanan ilçelerin yöre statüsünde, 3760 sayılı Kanundan sonra da bir değişiklik olmamıştır.

Bu nedenle, Zonguldak İlinin Ereğli ve Karabük İlçeleri dışında kalan ilçeleri ve Bartın ili Merkez ve diğer İlçelerinde, ticari ve mesleki faaliyette bulunan mükelleflere uygulanacak hayat standardı temel ve ilave gösterge tutarları 1991 takvim yılının ilk 6 aylık dönemi için diğer yörelere ait tutarlar, ikinci 6 aylık dönemi için de kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelere ait tutarlar esas alınarak tespit edilecektir.

d) Hayat Standardı Esasının Uygulanması :

Hayat standardı esasında, yukarıda belirtilen rakamsal değişiklikler dışında herhangi bir değişiklik sözkonusu değildir.

Bu nedenle, hayat standardı esası ile ilgili olarak daha önce 6/3/1991 tarih ve 20806 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 165 seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde yapılan açıklamalara göre işlem yapılacaktır.

14. Götürü Usule Tabi Olmaya İlişkin Hadlerde Yapılan Yeni Düzenlemeler ve Götürü Safi Kazanç Tutarları :

a) Götürülüğün Genel Şartlarına Ait Hadler :

Gelir Vergisi Kanununun götürülüğün genel şartlarını belirleyen 47. maddesinin değişik ikinci fıkrasında, faaliyetin ifa edildiğı iş yerine ait emlâk vergisi tarhına esas olan vergi değeri 7.000.000 lira, emlak vergisi tarhına esas olan vergi değerinin bilinmediği hallerde esas alınan kira bedeli de 1.000.000 lira olarak belirlenmiştir. Bu tutarlar, 91/2569 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 1 Ocak 1992 tarihinden geçerli olmak üzere işyerinin vergi değeri l0.500.000 liraya, kira tutarı da 1.500.000 liraya yükseltilmiştir.

Buna göre, 1 Ocak 1992 tarihinden itibaren işyeri vergi değeri 10.500.000 lirayı, işyeri emlâk vergi değerinin bilinmediği hallerde uygulanan işyeri kira tutarı 1.500.000 lirayı aşmayan mükellefler; götürü usule tabi olmaya ilişkin diğer şartları da taşımaları kaydıyla götürü usulden yararlanabileceklerdir.

b) Götürü Usule Tabi Olmanın Özel Şartlarına Ait Yıllık Alış, Satış ve Hasılat Tutarları :

Gelir Vergisi Kanununun 48. maddesinin ikinci fıkrasında, sanayi kesiminde çalışan 16 yaşından büyük işçiler için geçerli olan asgari ücreti tutarının takvim yılı içinde artırılması halinde, yıllık alış, satış ve hasılat hadlerinin, asgari ücretteki artış oranında artırılacağı ve yeni hadleri aşmayan mükelleflerin götürü vergilerine usulünden yararlanmaya devam edeceği hükme bağlanmıştır. Ayrıca, 30/7/1991 tarihli ve 20945 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Asgari Ücret Tespit Komisyonu kararına göre, 1/8/1991 tarihinden itibaren sanayi kesiminde çalışan 16 yaşından büyük işçilere ait asgari ücretin aylık tutarı, 414.000 liradan 801.000 liraya yükseltilmiştir. Buna göre, asgari ücretteki artış oranı (801.000 – 414.000 = 387.100/414.000=) % 93.47 dir. Ayrıca, 48. maddenin üçüncü fıkrasında da bu maddeye göre alış, satış ve hasılat hadlerinin tespitinde 100.000 liraya kadar olan tutarların nazara alınmayacağı belirtilmiştir.

Asgari ücret tutarında 1991 yılı içinde yapılan artışa göre, Gelir Vergisi Kanununun değişik 48. maddesinin;

1 numaralı bendinde yazılı 15.000.000 liralık had 29.000.000 liraya,

2 numaralı bendinde yazılı 20.000.000 liralık had 38.600.000 liraya,

3 numaralı bendinde yazılı 5.000.000 liralık had 9.600.000 liraya,

4 numaralı bendinde yazılı 15.000.000 liralık had 29.000.000 liraya,

5 numaralı bendinde yazılı 20.000.000 liralık had 38.600.000 liraya,

6 numaralı bendinde yazılı 15.000.000 liralık had 29.000.000 liraya,

7 numaralı bendinde yazılı 15.000.000 liralık had 29.000.000 liraya,

8 numaralı bendinde yazılı 5.000.000 liralık had 9.600.000 liraya,

9 numaralı bendinde yazılı 10.000.000 liralık had 19.300.000 liraya,

yükseltilmiştir.

Öte yandan, Gelir Vergisi Kanununun 48. maddesine 3689 sayılı Kanunla eklenen 10 numaralı bent hükmüne göre, hizmet işletmelerine ait özel şart olarak, 48. maddenin 8 numaralı bendinde yazılı 9.600.000 liralık hasılat; diğer işleri yapanlar için de 48. maddenin 1 numaralı bendinde yazılı 29.000.000 liralık alış ve 2 numaralı bendinde yazılı 38.600.000 liralık satış haddi uygulanacaktır.

Gelir Vergisi Kanununun 48. maddesine göre, asgari ücretteki artışa bağlı olarak yeniden belirlenen alış, satış ve hasılat tutarlarını 31/12/1991 tarihi itibariyle aşmayanlar, diğer şartları da taşımaları kaydıyla 1992 takvim yılında da götürü usulden yararlanmaya devam edeceklerdir.

Diğer taraftan, sigara, içki, damga pulu, milli piyango bileti, akaryakıt, şeker ve bunlar gibi kâr hadleri emsallerine nazaran bariz şekilde değişik olarak tespit edilmiş bulunan emtia için, 136 ve 167 seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliğlerinde belirtilen yıllık alış, satış ve hasılat tutarları, 48. maddede yer alan hadlerdeki yeni düzenleme dikkate alınarak, 31/12/1991 tarihinden geçerli olmak üzere Bakanlığımızca aşağıdaki miktarlarda yeniden tesbit edilmiştir.

Emtianın Cinsi :	Yıllık Alım Ölçüsü (TL.)	Yıllık Satış Ölçüsü (TL.)
Damga Pulu-Kıymetli Kağıt	145.000.000	154.700.000
Şeker	71.500.000	81.100.000
Milli Piyango bileti ve hemen kazan	71.500.000	81.100.000
Spor-toto ve spor-loto	77.300.000	86.900.000
İçki (Bira ve şarap hariç)	71.500.000	81.100.000
İspirto	96.700.000	106.300.000
Sigara-Tütün	81.200.000	90.800.000
Çay	81.200.000	90.800.000
Akaryakıt (LPG hariç)	193.400.000	203.000.000

Bu emtianın alım satımı ile uğraşanlar hakkında götürülüğün özel şartları bakımından yukarıdaki hadler dikkate alınmak suretiyle 136 seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliğindeki açıklamalar doğrultusunda işlem yapılacaktır.

15. Götürü Safi Kazançlar :

a) 1992 Yılında Uygulanacak Safi Kazanç Tutarları :

Bilindiği üzere, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun, tarh zamanına ilişkin 109. maddesinin birinci fıkrasının üçüncü bendinde, götürü usulde tespit edilen ticari kazançlar ile serbest meslek kazançlarına ait verginin faaliyetin icra olunduğu takvim yılının Nisan ayı içinde tarh edileceği hükme bağlanmıştır.

3689 sayılı Kanunun 3. maddesinde, Gelir Vergisi Kanununun 46. maddesindeki safı kazanç tutarlarının, takvim yılı başından geçerli olan sanayi kesiminde çalışan 16 yaşından büyük işçilere uygulanan asgari ücretin yıllık brüt tutarının;

5. dereceye giren mükellefler için % 15'inden,

4. dereceye giren mükellefler için % 25'inden,

3. dereceye giren mükellefler için % 30'undan,

2. dereceye giren mükellefler için % 45'inden,

az olamayacağı belirtilmiş ve birinci dereceye giren mükellefler için bu tutarın % 70 olacağı hükme bağlanmıştır. Aynı maddede ayrıca, bu şekilde tespit edilen safi kazanç tutarlarının kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelerde % 50, kalkınmada ikinci derecede öncelikli yörelerde % 40, öncelikli normal yörelerde ise % 25 oranında indirilerek uygulanacağı belirtilmiştir.

Maddede ayrıca, götürü safi kazanç tutarlarının tespitinde 10.000 liraya kadar olan tutarların dikkate alınmayacağı hükme bağlanmıştır.

Bu hükümler ve sanayi kesiminde çalışan 16 yaşından büyük işçiler için 1 Ocak 1992 tarihinde geçerli olan yıllık (801.000 x 12=) 9.612.000 liralık asgari ücret de dikkate alınmak suretiyle hesaplanan safi kazanç tutarları aşağıda gösterilmiştir. Bu tutarların hesaplanmasında 10.000 liraya kadar olan tutarlar dikkate alınmamıştır.

Dereceler	Birinci Derecede Öncelikli İller (TL)	Artış Nis.(%) (1990/91)	İkinci Derecede Öncelikli İller (TL)	Artış Nis.(%) (1990/91)	Normal Öncelikli İller (TL.)	Artış Nis.(%) (1990/91)	Diğer İller (TL.)
5	720.000	94,59	860.000	95,45	1.080.000	96,36	1.440.000
4	1.200.000	93,59	1.440.000	94,59	1.800.000	93,54	2.400.000
3	1.440.000	94,59	1.730.000	94,38	2.160.000	94,59	2.880.000
2	2.160.000	94,59	2.590.000	93,28	3.240.000	94,01	4.320.000
1	3.360.000	–	4.030.000	–	5.040.000	–	6.720.000

1992 takvim yılında uygulanacak olan safi kazanç tutarları ile bir önceki yıla göre safi kazanç tutarlarındaki artış oranları yukarıda belirtilmiştir.

1991 yılında uygulanan matrahlar, yukarıda belirtilen oranlarda artırılarak, 1992 yılı matrahları tespit edilecek ve 1992 yılı tarhiyatı bu matrahlar üzerinden yapılacaktır.

16) Götürü Vergileme Usulünün Kapsamından Çıkartılan Bazı Ticaret Erbabı :

Her türlü televizyon, video, radyo, teyp, müzik seti, disk-çalar, kamera, bilgisayar, soğutucu, çamaşır ve bulaşık makinası, elektrikli süpürge, elektronik müzik aletleri, elektrikli dikiş makinası ile elektrikle çalışan benzeri eşyaların alım-satımı ve üretimi ile uğraşan mükellefler ile sözü edilen mallarla birlikte diğer mal ve hizmetleri satan mükellefler 12/2/1992 tarihli ve 21140 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 30/1/1992 tarihli 92/2683 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile götürü vergilendirme usulünün kapsamından çıkartılmıştır.

Bu mükelleflerden, yeni işe başlayanlar Bakanlar Kurulu Kararının Resmi Gazete'de yayımlandığı 12 Şubat 1992 tarihinden, ötedenberi mükellef olanlar ise 1 Ocak 1993 tarihinden itibaren götürü usulden yararlanamayacaklar ve gerçek usulde vergilendirileceklerdir.

Tebliğ olunur.

(*) Güncelliği kalmamıştır.