Öte yandan, Asgari Ücret Tespit
Komisyonunun 31.07.1997 gün ve 22713 sayılı mükerrer Resmi Gazete'de yayımlanan
31.07.1996 tarih ve 1996/1 sayılı Kararı ile, 16 yaşını doldurmuş işçilerin
asgari ücreti yeniden tespit edilmiştir. Bu suretle, asgari ücretin aylık
tutarı, 8.460.000 liradan 17.010.000 liraya yükseltilmiştir. Buna göre, asgari
ücretteki artış oranı (17.010.000-8.460.000= 8.550.000/8.460.000=) % 101.06'dır.
Yeni asgari ücretin yıllık tutarı da (17.010.000x12=) 204.120.000 liradır.
Yürürlükte bulunan bu asgari ücretin yıllık tutarına göre götürü safi kazanç
tutarları ile götürü usule tabi olmaya ilişkin alış, satış ve hasılat hadleri
aşağıda belirtilmiştir.
1. 1997 Takvim Yılında Götürü Usule Tabi Olan
Ticari Kazanç Sahiplerine Uygulanacak Safi Kazanç Tutarları :
193 sayılı Gelir Vergisi
Kanununun 46 ncı maddesinin beşinci fıkrasında, götürü safi kazanç tutarlarının
tespitinde, takvim yılı başında geçerli olan ve sanayi kesiminde çalışan 16
yaşından büyük işçiler için uygulanan asgari ücretin yıllık brüt tutarının esas
alınacağı, asgari ücrette artış yapılmayan yıllarda takvim yılı başında geçerli
olan safi kazanç tutarları, o yıla ilişkin olarak Vergi Usul Kanunu uyarınca
belirlenen yeniden değerleme oranında artırılarak, ertesi takvim yılında
uygulanacak götürü safi kazanç tutarlarının hesaplanacağı hükme
bağlanmıştır.
Ayrıca, aynı maddenin verdiği
yetkiye dayanılarak çıkartılan 96/8005 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile götürü
safi kazanç tutarlarının tespitinde asgari ücretin yıllık brüt tutarına
uygulanacak oranlar belirlenmiştir.
Öte yandan kalkınmada ikinci
derecede öncelikli yörelerde bulunan illerin tamamı, 18 Ekim 1996 tarih ve 22791
sayılı Mükerrer Resmi Gazete'de yayımlanarak, 01.01.1997 tarihinde yürürlüğe
giren 96/8629 sayılı "1997 Yılı Programı" ile "1997 Yılı Programının Uygulaması,
Koordinasyonu ve izlenmesine Dair Karar" uyarınca kalkınmada birinci derecede
öncelikli yöreler kapsamına alınmıştır.
Buna göre, götürü usulde
vergilendirilen ticaret ve sanat erbabının 1997 yılı vergilendirme dönemi gelir
vergisi tarhiyatında dikkate alınacak olan dereceler karşılığı safi kazanç
tutarları, 01.01.1997 tarihinde geçerli olan asgari ücret tutarı esas alınarak
yöreler itibariyle aşağıda belirtilmiştir. Götürü safi kazanç tutarlarının
tespitinde, 100.000 liraya kadar tutarlar, aynı Kanunun 46 ncı maddesi hükmü
uyarınca dikkate alınmamıştır.
Götürü Safi
Kazanç Tutarları :
|
|
Kalkınmada Birinci
Derecede Öncelikli Yörelerde (TL) |

|
|

|
Erzurum ve
Diyarbakır Büyükşehir Belediye Sınırları İçinde (TL) |

|
Diğer Büyükşehir
Belediye Sınırları İçinde (TL) |
|
|
|

|
|

|
|

|
|
|
|
|

|
|

|
|

|
|
|
|
|

|
|

|
|

|
|
Diğer taraftan, Gelir Vergisi Kanununun 46
ncı maddesinde, Bakanlar Kuruluna, münhasıran belediye teşkilatı bulunmayan
köylerde (belediyelerin mücavir alan sınırları hariç) işyeri bulunan veya
faaliyet gösteren mükelleflere ait götürü safi kazanç tutarlarını, yöreler
itibariyle % 70 oranında indirimli olarak tespit edebilme yetkisi
verilmiştir.
Bu yetki uyarınca, 96/8005 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararı ile götürü safi kazanç tutarlarının yöreler itibariyle %
70 oranında indirimli olarak uygulanması hükme bağlanmıştır. Buna göre, belediye
ve belediyelerin mücavir alan sınırları dışında kalan yerlerde faaliyette
bulunan veya işyeri olan mükelleflere uygulanacak safi kazanç tutarları aşağıda
belirtilmiştir.
Köylerde
Uygulanacak Götürü Safi Kazanç Tutarları:
|
|
Kalkınmada Birinci
Derecede Öncelikli
Yörelerde (TL) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2. 1997 Takvim Yılında Götürü Usule Tabi Olan
Serbest Meslek Erbabına Uygulanacak Olan Safi Kazanç Tutarları:
Gelir Vergisi Kanununun 69 uncu
maddesinde, götürü usule tabi olan ticari kazanç sahiplerine uygulanan safi
kazanç tutarlarının, götürü usule tabi serbest meslek kazanç sahiplerine de
uygulanacağı hükme bağlanmıştır.
Bu hükme göre, yukarıda (1 inci
Bölümde) yer alan götürü usule tabi ticari kazanç sahiplerine uygulanacak olan
safi kazanç tutarları, aynen götürü usule tabi serbest meslek erbabına da
uygulanacaktır.
3. 1997 Takvim Yılında Götürü Usule Tabi
Hizmet Erbabına Uygulanacak Olan Safi Kazanç Tutarları:
Gelir Vergisi Kanununun 64 üncü
maddesinin son fıkrasında, "Her bir dereceye ait götürü ücretler, 46 ncı maddede
dereceler karşılığı gösterilen safi kazancın % 50'sidir." hükmü yer almaktadır.
Bu hüküm uyarınca, yukarıda (1
inci Bölümde) belirtilen safi kazanç tutarlarının % 50'si, götürü usule tabi
ücretlilerin 1998 yılına ilişkin safi ücret tutarı olarak dikkate alınacaktır.
Götürü usule tabi hizmet
erbabının götürülük derecesinin tespitinde, verginin tarh döneminde, hizmet
erbabının yanında çalıştığı götürü usule tabi işveren mükellefin derecesinin de
gözönünde bulundurulacağı tabiidir.
4. Götürü Usule Tabi Olmanın Özel şartlarına
Ait yıllık, Alış, Satış ve Hasılat Tutarları:
Gelir Vergisi Kanununun değişik
48 inci maddesinde yer alan ve 1996 takvim yılında uygulanan yıllık alış, satış
ve hasılat hadleri, 31.12.1995 gün ve 22510 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan
189 seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde açıklanmıştı.
1996 takvim yılında uygulanan
yıllık alış, satış ve hasılat hadleri, 1996 yılı içinde asgari ücrette meydana
gelen artış (%101.06) oranında artırılarak, aşağıda belirtilmiştir. Bu
tutarların hesabında 100.000 liraya kadar olan tutarlar, aynı Kanunun 48 inci
maddesi hükmü uyarınca dikkate alınmamıştır. Hesaplanan bu tutarlar 1997 takvim
yılında uygulanacaktır.
Yıllık
Alış, Satış ve Hasılat Tutarları :
G.V.K. 48. Md. Yer
Alan İş Grupları |

|
Büyükşehir
Belediye Sınırları Dışında Kalan Yerlerde Faaliyette Bulunanlara Uygulanacak
Tutarlar (TL.) |

|
Büyükşehir
Belediye Sınırları İçinde Faaliyette Bulunanlara Uygulanacak Tutarlar
(TL.) |
|
1 numaralı
bentdekiler |

|
|

|
|
|
2 numaralı
bentdekiler |

|
|

|
|
|
3 numaralı
bentdekiler |

|
|

|
|
|
4 numaralı
bentdekiler |

|
|

|
|
|
5 numaralı
bentdekiler |

|
|

|
|
|
6 numaralı
bentdekiler |

|
|

|
|
|
7 numaralı
bentdekiler |

|
|

|
|
|
8 numaralı
bentdekiler |

|
|

|
|
|
9 numaralı
bentdekiler |

|
|

|
|
Gelir Vergisi Kanununun 48 inci
maddesinin 10 numaralı bendinde belirtilen mükellef gruplarından hizmet
işletmelerinde 8 numaralı bentte yer alan hasılat, diğerlerinde ise 1 ve 2
numaralı bentlerde yer alan alım-satım hadleri uygulanacaktır
Öte yandan, götürü usule tabi
olan serbest meslek erbabında ise, Gelir Vergisi Kanununun 69 uncu maddesi
uyarınca, yukarıda 8 numaralı bentte yer alan hasılat haddi uygulanacaktır
Diğer taraftan, sigara, içki,
damga pulu, milli piyango bileti, akaryakıt, şeker ve bunlar gibi kâr hadleri
emsallerine nazaran bariz şekilde düşük olarak tespit edilmiş bulunan emtia
alım-satımı ile uğraşanlar için yıllık, alış, satış ve hasılat tutarları, Gelir
Vergisi Kanununun 48 inci maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak 1997 takvim
yılında uygulanmak üzere Bakanlığımızca aşağıdaki şekilde yeniden tespit
edilmiştir.
|

|
Büyükşehir
Belediye Sınırları |
|
|

|
|
|
|

|
|
|
|
|
|
Emtianın
Cinsi: |
|
|
|
|
|
D. Pulu-K. Kağıt
|
|
|
|
|
|
Şeker-Çay |
|
|
|
|
|
Milli Piy. Bileti,
Hemen Kazan,
Spor-Toto
ve Spor-Loto |
|
|
|
|
|
İçki (bira ve
şarap hariç)-
İspirto- Sigara-Tütün
|
|
|
|
|
|
Akaryakıt
(LPG hariç) |
|
|
|
|
Belirtilen bu malların
alım-satımı ile uğraşanlar hakkında götürülüğün özel şartları bakımından
yukarıdaki hadler dikkate alınmak suretiyle, 136 seri no.lu Gelir Vergisi Genel
Tebliğindeki açıklamalar doğrultusunda işlem yapılacaktır
5. Diğer Hususlar
95/6430 sayılı Bakanlar Kurulu
Kararı ile 01.05.1995 tarihinden itibaren götürü usulden gerçek usulde
vergilendirme kapsamına alınan mükellefler ile 1997 takvim yılı içinde kendi
istekleriyle götürü usulden gerçek usule geçen mükelleflerin 1997 takvim yılı
içinde düzenleyecekleri belgeler, ödeme kaydedici cihaz kullanmaları, tutmak
zorunda oldukları defterler ve katma değer vergisi beyan dönemi konusunda
31.12.1995 tarih ve 22510 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 189 seri no.lu Gelir
Vergisi Genel Tebliğinin 8. bölümünde yapılan açıklamalara göre işlem yapmaları
uygun görülmüştür.
Tebliğ olunur.