A – HAYAT STANDARDI TEMEL VE İLAVE GÖSTERGE
TUTARLARI :
Gerçek usulde vergilendirilen
ticari kazanç sahipleri ile serbest meslek erbabının 1997 yılı kazançlarının
beyanı sırasında dikkate alacakları temel ve ilave gösterge tutarları
aşağıdadır. Bu tutarlar Gelir Vergisi Kanununun geçici 35 inci maddesinin 5
numaralı fıkrasına göre 1997 yılı sonunda geçerli olan asgari ücretin yıllık
brüt tutarına göre hesaplanmıştır.
1. Temel ve İlave Gösterge Tutarları:
a) Temel Gösterge Tutarları:
|
|
Kalkınmada
Öncelikli Yörelerde (TL): |
|
Diyarbakır ve
Erzurum Büyükşehir Bel.Sın.İçinde (TL): |
Diğer Büyükşehir
Belediye Sınırları İçinde (TL): |
|
Altın imalatı ve/veya
altın ticareti ile uğraşanlardan; |

|

|

|

|
|
• Birinci sınıf
tacirler için |
|
|
|
|
|
• İkinci sınıf
tacirler için |
|
|
|
|
|
Yukarıdakiler
dışında kalan; |

|

|

|

|
|
• Birinci sınıf
tacirler için |
|
|
|
|
|
• Serbest meslek
erbabı için |
|
|
|
|
|
• İkinci sınıf
tacirler için |
|
|
|
|
b) İlave Gösterge Tutarları
:
|
Hayat Standardı İlave
Göstergeleri : |
Kalkınmada
Öncelikli Yörelerde (TL): |
Büyükşehir Dahil
Diğer Yörelerde (TL): |
|
Mükellefin kendisine,
eşine, çocuklarına ve bakmakla yükümlü olduğu diğer kişilere ait özel binek
otomobillerinin her biri için (işletmelerinde kayıtlı olanlar dahil) silindir
hacmi; |

|

|
|
• 1600 (dahil) cc'ye
kadar olanlarda |
|
|
|
• 1601 (dahil) cc'den
1900 cc'ye kadar olanlarda |
|
|
|
• 1901 (dahil) cc'den
fazla olanlarda |
|
|
|
Mükellefin kendisi,
eşi, çocukları ve bakmakla yükümlü olduğu diğer kişiler tarafından bizzat
kullanılan birden fazla binalardan kiralanmış olanların (bağımsız bölümler,
katlar, sayfiye ve dinlenme evleri ile tatil amacı ile gidilen otel, motel ve
benzerleri dahil) her biri için |
|
|
|
Mükellefin kendisine,
eşine, çocuklarına ve bakmakla yükümlü olduğu diğer kişilere ait (işletmelerinde
kayıtlı olanlar dahil) her bir; |

|

|
|
• Hava taşıtı, yat,
kotra, sürat teknesi için |
|
|
|
• On beygir gücü
üstünde motorlu diğer özel tekneler için |
|
|
|
Özel hizmetlerde
devamlı ve ücret karşılığı çalıştırılan; |

|

|
|
• Şoför, mürebbiye,
aşçı, hizmetçi, bahçıvan ve benzerlerinin her biri için |
|
|
|
• Kaptan, pilot ve
benzerlerinin her biri için |
|
|
|
Yarış atı
yetiştirenlerde her bir yarış atı için (taylar dahil) |
|
|
|
Turistik amaçlı yurt
dışı seyahatlerde, seyahate katılan mükellefin kendisi, eşi, çocukları ve
bakmakla yükümlü olduğu diğer kişilerden her birinin her seyahati için (Hac ve
tedavi amacıyla yapılan yurtdışı seyahatleri hariç) |
|
|
2. Aksaray, Giresun, Karaman, Kırıkkale,
Kırşehir, Niğde, Ordu, Rize, Nevşehir ve Trabzon İllerinde Faaliyette Bulunan
Mükelleflere Uygulanacak Olan Temel ve İlave Gösterge Tutarları:
22 Temmuz 1997 tarih ve 97/41
sayılı Yüksek Planlama Kurulu Kararı ile Aksaray, Giresun, Karaman, Kırıkkale,
Kırşehir, Niğde, Ordu ve Rize, 6 Ağustos 1997 tarih ve 97/45 sayılı Karar ile de
Nevşehir ve Trabzon illeri kalkınmada birinci derecede öncelikli yöreler
kapsamına alınmıştır.
22 Temmuz 1997 tarihinden
itibaren kalkınmada birinci derecede öncelikli yöreler kapsamına alınan illerde
faaliyette bulunan mükelleflere 1997 takvim yılının ilk altı aylık dönemi için
diğer yörelere ait temel ve ilave gösterge tutarları, geri kalan altı aylık
dönemi için de kalkınmada birinci derecede öncelikli yöreler için tespit edilen
temel ve ilave gösterge tutarları kıst dönem esasına göre uygulanacaktır.
6 Ağustos 1997 tarihinden
itibaren kalkınmada birinci derecede öncelikli yöreler kapsamına alınan illerde
faaliyet gösteren mükelleflere 1997 takvim yılının ilk yedi ayı için diğer
yörelere ait temel ve ilave gösterge tutarları, geri kalan beş aylık dönem için
de kalkınmada birinci derecede öncelikli yöreler için tespit edilen temel ve
ilave gösterge tutarları kıst dönem esasına göre uygulanacaktır.
Buna göre, Aksaray, Giresun,
Karaman, Kırıkkale, Kırşehir, Niğde, Ordu, Rize, Nevşehir ve Trabzon illerinde
faaliyette bulunan mükelleflere uygulanacak temel ve ilave gösterge tutarları,
Gelir Vergisi Kanununun geçici 35 inci maddesinin son fıkrasının Bakanlığımıza
verdiği yetki çerçevesinde aşağıdaki şekilde tespit edilmiştir.
a) Temel Gösterge Tutarları
|

|
Kalkınmada Öncelikli Yörede |
Kalkınmada Öncelikli Yörede |
|

|
Bulunan
Aksaray, Giresun, |
Bulunan
Nevşehir ve Trabzon |
|

|
Karaman,
Kırıkkale, Kırşehir, Niğde, |

|

|

|
|

|
Ordu ve
Rize İllerinde (TL) : |
İllerinde
(TL) : |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Altın imalatı
ve/veya altın |

|

|

|

|

|

|
|
ticareti ile
uğraşanlardan; |

|

|

|

|

|

|
|
• Birinci sınıf
tacirler için |
|
|
|
|
|
|
|
• İkinci sınıf
tacirler için |
|
|
|
|
|
|
|
Yukarıdakiler
dışında kalan; |

|

|

|

|

|

|
|
• Birinci sınıf
tacirler için |
|
|
|
|
|
|
|
• Serbest meslek
erbabı için |
|
|
|
|
|
|
|
• İkinci sınıf
tacirler için |
|
|
|
|
|
|
b) İlave Gösterge Tutarları
i)
Kalkınmada
Öncelikli Yörede Bulunan Aksaray, Giresun, Karaman, Kırıkkale, Kırşehir, Niğde,
Ordu ve Rize İllerinde
(TL)
|
Hayat Standardı
İlave Göstergeleri |
|
|
|
|
Mükellefin kendisine,
eşine, çocuklarına ve bakmakla yükümlü olduğu diğer kişilere ait özel binek
otomobillerinin her biri için (işletmelerinde kayıtlı olanlar dahil) silindir
hacmi; |

|

|

|
|
• 1600 (dahil) cc'ye
kadar olanlarda |
|
|
|
|
• 1601 cc'den 1900
cc'ye kadar olanlarda |
|
|
|
|
• 1901 cc'den fazla
olanlarda |
|
|
|
|
Mükellefin kendisi,
eşi, çocukları ve bakmakla yükümlü olduğu diğer kişiler tarafından bizzat
kullanılan |

|

|

|
|
Hayat Standardı
İlave Göstergeleri |
|
|
|
|
birden fazla
binalardan kiralanmış olanların (bağımsız bölümler, katlar, sayfiye ve dinlenme
evleri ile tatil amacı ile gidilen otel, motel ve ben-zerleri dahil) her biri
için |
|
|
|
|
Mükellefin kendisine,
eşine, çocuklarına ve bakmakla yükümlü olduğu diğer kişilere ait (işletmeye
kayıtlı olanlar dahil) her bir; |

|

|

|
|
• Hava taşıtı,
yat, kotra, sürat teknesi için
|
|
|
|
|
• On beygir gücü
üstünde motorlu diğer özel
tekneler için
|
|
|
|
|
Özel hizmetlerde
devamlı ve ücret karşılığı çalıştırılan;
|

|

|

|
|
• Şoför,
mürebbiye, aşçı, hizmetçi, bahçıvan ve benzerlerinin her biri için
|
|
|
|
|
• Kaptan, pilot ve
benzerlerinin her biri için
|
|
|
|
|
Yarış atı
yetiştirenlerde her bir yarış atı için (taylar dahil)
|
|
|
|
|
Turistik amaçlı yurt
dışı seyahatlerde, seyahate katılan mükellefin kendisi, eşi, çocukları ve
bakmakla yükümlü olduğu diğer kişilerden her birinin her seyahati için (hac ve
tedavi amacıyla yapılan yurt dışı seyahatleri hariç) |
|
|
|
ii) Kalkınmada Öncelikli
Yörede Bulunan Nevşehir ve Trabzon İllerinde(TL)
|
Hayat Standardı
İlave Göstergeleri |
|
|
|
|
Mükellefin kendisine,
eşine, çocuklarına ve bakmakla yükümlü olduğu diğer kişilere ait özel binek
otomobillerinin her biri için (işletmele-rinde kayıtlı olanlar dahil) silindir
hacmi; |

|

|

|
|

|

|

|
|
|
Hayat Standardı
İlave Göstergeleri |
|
|
|
|
• 1600 (dahil)
cc'ye kadar olanlarda
|
|
|
|
|
• 1601 cc'den 1900
cc'ye kadar olanlarda
|
|
|
|
|
• 1901 cc'den
fazla olanlarda
|
|
|
|
|
Mükellefin kendisi,
eşi, çocukları ve bakmakla yükümlü olduğu diğer kişiler tarafından bizzat
kullanılan birden fazla binalardan kiralanmış olanların (bağımsız bölümler,
katlar, sayfiye ve dinlenme evleri ile tatil amacı ile gidilen otel, motel ve
ben-zerleri dahil) her biri için |
|
|
|
|
Mükellefin
kendisine, eşine, çocuklarına ve bakmakla yükümlü olduğu diğer kişilere ait
(işletmeye kayıtlı olanlar dahil) her bir;
|

|

|

|
|
• Hava taşıtı,
yat, kotra, sürat teknesi için
|
|
|
|
|
• On beygir gücü
üstünde motorlu diğer özel
tekneler için
|
|
|
|
|
Özel hizmetlerde
devamlı ve ücret karşılığı çalıştırılan; |

|

|

|
|
• Şoför,
mürebbiye, aşçı, hizmetçi, bahçıvan ve benzerlerinin her biri için
|
|
|
|
|
• Kaptan, pilot ve
benzerlerinin her biri için
|
|
|
|
|
Yarış atı
yetiştirenlerde her bir yarış atı için (taylar dahil)
|
|
|
|
|
Turistik amaçlı
yurt dışı seyahatlerde, seyahate katılan mükellefin kendisi, eşi, çocukları ve
bakmakla yükümlü olduğu diğer kişilerden her birinin her seyahati için (hac ve
tedavi amacıyla yapılan yurt dışı seyahatleri hariç)
|
|
|
|
3. 11 ve Daha Yukarı Yaşta Olan Bir Taşıtla
Münhasıran Nakliyecilik Yapan Mükelleflere Ait Hayat Standardı Temel Gösterege
Tutarları :
|
Mükellef
Grubu: |
Kalkınmada
Öncelikli Yörelerde (TL) |
|
Diyarbakır ve
Erzurum Büyükşehir Bel.Sın. İçinde (TL) |
Diğer Büyükşehir
Bel. Sın. İçinde (TL) |
|
1 inci sınıf
tacirlerde; |

|

|

|

|
|
• 11-20 Yaşta Olan
Taşıtlar için |
|
|
|
|
|
• 20 Yaştan Yukarı
Olan Taşıtlar için |
|
|
|
|
|
2 nci sınıf
tacirlerde; |

|

|

|

|
|
• 11-20 Yaşta Olan
Taşıtlar için |
|
|
|
|
|
• 20 Yaştan Yukarı
Olan Taşıtlar için |
|
|
|
|
B – TASVİYE HALİNDE BULUNAN KOLLEKTİF
ŞİRKETLERİN ORTAK-LARI İLE ADİ VE ESHAMLI KOMANDİT ŞİRKETLERİN KOMANDİTE
ORTAKLARININ HAYAT STANDARDI ESASI KARŞISINDAKİ DURUMU :
Gelir Vergisi Kanununun 85 inci
maddesinin üçüncü fıkrasında, tacirlerle serbest meslek erbabının ticari ve
mesleki faaliyetlerinden kazanç temin etmemiş olsalar dahi yıllık beyanname
verecekleri, bu hükmün şirketlerin faaliyet ve tasfiye devrelerine şamil olmak
üzere kollektif şirket ortakları ile komanditeler hakkında da uygulanacağı
belirtilmiştir. Aynı Kanunun geçici 35 inci maddesinde de 1.1.1990- 31.12.1999
tarihleri arasında gerçek usulde gelir vergisine tabi ticari kazanç sahipleri
ile serbest meslek erbabının beyan ettikleri gelirin hayat standardı esasına
göre belirlenen tutardan az olduğu takdirde bu esasa göre tespit edilen tutar
üzerinden vergilendirilecekleri hükme bağlanmıştır.
213 sayılı Vergi Usul Kanununun
161 inci maddesinde işi bırakma vergiye tabi olmayı gerektiren muamelelerin
tamamen durdurulması ve sona ermesi şeklinde tanımlanmış, 162 nci maddede ise
tasfiye ve iflas hallerinde mükellefiyetin vergi ile ilgili muamelelerin tamamen
sona ermesine kadar devam edeceği belirtilmiştir. Buna göre, tasfiye halinde
bulunan şirket ortaklarının tasfiye sona erinceye kadar gelir vergisi
beyannamelerini vermeleri gerekmektedir.
Hayat standardı esası normal
ticari faaliyetlerine devam eden işletmeler için uygulanması gereken bir vergi
güvenlik önlemi olup, tasfıye işlemlerinin söz konusu olduğu dönemde uygulanması
mümkün bulunmamaktadır. Bu nedenle tasfiye halinde bulunan şirket ortaklarının
vergilendirilmesinde ortaklık kazanç payı olarak beyan ettikleri gelir esas
alınacak olup, bu dönemler için hayat standardı esası uygulanmayacaktır.
Ancak, şirketin tasfiye döneminde
tasfiye işlemlerinin dışında ticari faaliyetine de devam ettiğinin tespiti
halinde hayat standardı esası uygulamasına devam olunacağı açıktır.
Serbest meslek faaliyetinde
bulunan kollektif ve adi komandit şirket ortakları hakkında da yukarıdaki
açıklamalar geçerlidir.
Tebliğ olunur.