|
23566
27/12/1998
218 SERİ NO'LU GELİR VERGİSİ
GENEL TEBLİĞİ
1.
Ücretleri gerçek usulde
vergilendirilen hizmet erbabı için uygulanan özel gider indirimi uygulaması 193
sayılı Gelir Vergisi Kanununun(1). 63 üncü maddesinin 5
numaralı bendinde düzenlenmiştir. Ayrıca Özel gider indiriminin uygulanmasına
ilişkin usul ve esaslar 176(2),
178(3) ve 182(4)
seri no’ lu Gelir Vergisi
Genel Tebliğleri ile açıklanmıştır.
2. 4369 sayılı
Kanunla(5) tevkif suretiyle vergilendirilen
ücretliler için uygulanan gelir vergisi tarifesi 1998 takvim yılının ikinci
yarısından itibaren değiştirilmiştir. Bu durum, tevkif suretiyle vergilendirilen
ücretliler için uygulanacak özel gider indirimi uygulamasında hangi gelir
vergisi tarifesinin dikkate alınacağı konusunda tereddütlere neden
olmuştur.
3.
Ayrıca özel gider
indirimi uygulanmasında çocuk tabirinden ne anlaşılması gerektiği konusunda bazı
açıklamalar yapma gereği ortaya çıkmıştır.
4. Diğer taraftan,
Gelir Vergisi Kanununun 23/8 inci maddesinde yer alan, hizmet erbabına işyeri
veya işyeri müştemilatı dışında kalan yerlerde yemek verilmek suretiyle sağlanan
menfaatlere ilişkin istisna tutarı 800.000 Türk Lirası olarak belirlenmiştir. Bu
tutarın aynı kanunun mükerrer 123 üncü maddesinde yer alan yetkiye dayanılarak
her yıl yeniden değerleme oranında arttırılacağı hüküm altına alınmıştır.
5. Bu düzenlemelerin uygulanmasına ilişkin olarak aşağıdaki
açıklamaların yapılması gerekli görülmüştür.
1. ÖZEL GİDER
İNDİRİMİ
1.1. Özel
Gider İndiriminden Doğan Vergi Farkının Hesaplanması
6. Elde ettikleri ücretleri tevkif suretiyle vergilendirilen
ücretliler, 1 Ocak 31 Aralık dönemine ait biriktirdikleri harcama belgelerini
1998 yılı dönemleri itibariyle bir ayrım yapmadan 1999 yılının Ocak ayının 20’
si akşamına kadar özel gider indirimine ait bildirim ile işverenlerine
vereceklerdir.(6)
7.
İşverenlerce,
ücretlilerin özel gider indiriminden doğan vergi farkı dolayısıyla iade edilecek
tutar hesaplanırken;
-Gelir vergisi matrahından düşülebilecek özel gider indirimi tutarı
belirlenecek,
-Bulunan bu
tutar toplam gelir vergisi matrahından düşülecek,
-Kalan vergi matrahı 1998 yılının ilk ve
ikinci 6 aylık dönemlerinin toplam vergi matrahının oranlarına göre
ayrıştırılacak,
-Ayrıştırılan bu tutarlara ilişkin gelir vergisi tutarları
hesaplanacak,
-Tevkif
suretiyle kesilen gelir vergisi toplamından, özel gider indirimi düşüldükten
sonra kalan matraha ilişkin hesaplanan gelir vergisi düşülerek, vergi farkı
dolayısıyla iade edilecek tutara ulaşılacaktır.
ÖRNEK:
Ücretli (A) nın ;
-1/1/1998-30/6/1998 dönemine ait vergi
matrahı toplamı 500.000.000 Türk Lirası,
-1/7/1998-31/12/1998 dönemine ait vergi matrahı toplamı
750.000.000 Türk Lirası,
-1998 yılına ilişkin olarak işverene teslim edilen harcama belgeleri
toplamı 1.200.000.000 Türk Lirasıdır.
Bu verilere göre ücretli (A) nın özel gider indiriminden
doğan vergi farkı aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır.
İlk 6 aylık ücretlerin vergi matrahları
toplamı.........................................: 500.000.000
İlk 6 aylık ücretlerden tevkif suretiyle
kesilen gelir vergisi.......................: 125.000.000
İkinci 6 aylık ücretlerin vergi matrahları
toplamı.....................................: 750.000.000
İkinci 6 aylık ücretlerden tevkif
suretiyle kesilen gelir vergisi...................: 162.500.000
1998 yılında ücretlerden tevkif suretiyle
kesilen gelir vergisi toplamı........: 287.500.000
(125.000.000 + 162.500.000 =)
Harcamaların özel gider indirimine esas
olabilecek en üst tutarı.............: 437.500.000
((500.000.000 + 750.000.000)x
%35=)
Harcamaların özel
gider indirimine esas alınacak tutarı.........................:
400.000.000
(1.200.000.000
/3=)
Vergi matrahının özel
gider indiriminden sonra kalan kısmı....................:
850.000.000
(1.250.000.000
– 400.000.000=)
Eski vergi
tarifesinin uygulanacağı tutar...............................................:
340.000.000
(500.000.000 /
1.250.000.000 x 850.000.000=)
Yeni vergi tarifesinin uygulanacağı
tutar...............................................:
510.000.000
(750.000.000 /
1.250.000.000 x 850.000.000=)
Özel gider indirimi düşüldükten sonra kalan matrahın gelir
vergisi...........: 187.000.000
(
340.000.000 x 0.25 +510.000.000 x 0.20 =)
Vergi farkı dolayısıyla iade edilecek
tutar.............................................: 100.500.000
(287.500.000 -–
187.000.000=)
1.2.
Aynı Zamanda Birden Fazla İşverenden Ücret Alan Ücretlilerde Özel Gider İndirimi
Uygulaması
8.
Ücretlilerin aynı zamanda
birden fazla işverenden ücret alması halinde, her bir işverene özel gider
indirimine ait bildirim verilmesi mümkün bulunmaktadır. Her bir işveren kendi
ödediği ücretlerin vergi matrahlarına yukarıda 1.1 bölümünde açıklanan esaslara
göre özel gider indirimi uygulayacaktır.
1.3. İşveren Değiştiren Ücretliler ile Bir İşyerinde
Çalışmakta İken İşten Ayrılan ve Başka Bir İşte Ücretli Olarak Çalışmayanlar
Hakkında Özel Gider İndirimi Uygulaması
9. Bir işveren
nezdinde ücretli olarak çalışmakta iken, bu işverenden ayrılarak başka bir
işveren nezdinde çalışan ücretliler, işveren değiştirdiği takvim yılına ait özel
gider indirimine ait bildirimi, en son çalıştığı işverene
vereceklerdir.
10.
İşveren değiştiren
ücretliler ile bir işyerinde çalışmakta iken işten ayrılan ve başka bir işte
ücretli olarak çalışmayanlar hakkında yukarıda 1.1 bölümünde açıklanan esaslara
göre özel gider indirimi uygulanacaktır.
1.4. Ücretlerinden Vergi Tevkif Usulü Cari Olmayan ve Bu Nedenle Yıllık
Beyanname Veren Ücretlilerde Özel Gider İndirimi
Uygulaması
11. Ücretlerinden
vergi tevkif usulü cari olmayan ve bu nedenle ücretlerini yıllık beyanname ile
beyan etmek zorunda olan ücretlilerde özel gider indirimi, 1998 yılı gelirlerine
uygulanacak olan 97/10351 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı(7) ile çıkartılan
vergi tarifesi dikkate alınarak hesaplanacaktır.
12. Bu nedenle bu mükelleflerin özel gider indirimi düşüldükten
sonra kalan matrahlarının gelir vergisi hesaplanırken, yukarıda 1.1 bölümündeki
1998 yılının ilk ve ikinci altı aylık dönemleri için ayrıştırma yapılmadan,
sadece anılan vergi tarifesi uygulanacaktır.
1.5. Özel Gider İndiriminin Uygulanmasında
Çocuk Tabiri
13. Gelir Vergisi
Kanununun 63 üncü maddesinin 5 numaralı bendinde, özel gider indirimi
uygulamasında; mükellefin kendisi, eşi ve çocukları adına düzenlenen eğitim,
sağlık, gıda, giyim ve kira harcamalarına ait belgelerin geçerli belge olacağı
hükme bağlanmıştır.
14. Özel gider
indirimi uygulamasında “çocuk” tabiri, yaş sınırına bakılmaksızın ücretli ile
birlikte oturan veya ücretli tarafından bakılan (gelir vergisine tabi geliri
bulunmayan; nafaka verilmek suretiyle bakılan, evlat edinilenler ile ana ve
babasını kaybetmiş torunlardan ücretli ile birlikte oturan ) kişileri ifade
edecektir.
2.
HİZMET ERBABINA İŞYERİ VE MÜŞTEMİLATI DIŞINDA VERİLEN
YEMEK BEDELİNE İLİŞKİN İSTİSNA
TUTARI
15. 193 sayılı
Kanunun 4369 sayılı Kanunla değişik 23 üncü maddesinin 8 numaralı bendinde yer
alan; işverenlerce işyeri veya işyerinin müştemilatı dışında kalan yerlerde
hizmet erbabına yemek verilmek suretiyle sağlanan günlük 800.000 Türk Liralık
yemek bedeline ilişkin istisna tutarı, Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 123 üncü
maddesi hükmüne istinaden 1 Ocak 1999 tarihinden itibaren günlük 1.400.000 Türk
Lirası olarak belirlenmiştir.
16. Buna göre, işyeri veya işyeri müştemilatı dışında kalan yerlerde
işverenlerce hizmet erbabına yemek verilmek suretiyle sağlanan menfaatlere
ilişkin istisna tutarı, 1 Ocak 1999 tarihinden itibaren günlük 1.400.000 Türk
Lirası olarak uygulanacaktır.
Tebliğ olunur.
(1) 06.01.1961 tarih ve 10700 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanmıştır.
(2)
18.05.1994 tarih ve 21938 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanmıştır.
(3)
08.12.1994 tarih ve 22135 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanmıştır.
(4)
29.03.1995 tarih ve 22242 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanmıştır.
(5)
29.07.1998 tarih ve mükerrer 23417 sayılı Resmi Gaazete’de
yayımlanmıştır.
(6) Ocak
ayının 20’sinin tatile rastlaması nedeniyle özel gider indirimine ait harcama
belgeleri bu günü takip eden ilk iş gününe kadar
verilebilecektir.
(7) 16.12.1997 tarih ve mükerrer 23202 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanmıştır.
|
218 SERİ NO'LU GELİR VERGİSİ
GENEL TEBLİĞİ