Yukarıda belirtilen
maddelerde yer alan maktu had ve tutarlar ile basit usule tabi mükelleflerin
belge düzeni ve kıyaslamada esas alınacak götürü safi kazanç tutarlarının
belirlenmesine ilişkin olarak aşağıdaki açıklamaların yapılması gerekli
görülmüştür.
1.Gayrimenkul Sermaye İratlarında Uygulanan
İstisna Tutarı
Gelir Vergisi Kanununun 21 inci maddesinde yer alan ve 2000 yılında elde
edilen mesken kira gelirleri için 630 milyon lira olarak uygulanan istisna
tutarı, 30/11/2000 tarih ve 2000/1689 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı
(1) ile 2001 yılında elde edilen kira
gelirleri için 700 milyon lira olarak tespit edilmiştir.
2. Hizmet Erbabına İşyeri veya İşyerinin Müştemilatı Dışında
Kalan Yerlerde Yemek Verilmek Suretiyle Sağlanan Menfaatlere İlişkin İstisna
Tutarı
Gelir
Vergisi Kanununun 23 üncü maddesinin 8 numaralı bendinde yer alan, işverenlerce
işyeri veya işyerinin müştemilatı dışında kalan yerlerde hizmet erbabına yemek
verilmek suretiyle sağlanan günlük 2.100.000 liralık yemek bedeline ilişkin
istisna tutarı, 30/11/2000 tarih ve 2000/1689 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile
1/1/2001 tarihinden itibaren uygulanmak üzere 2.350.000 lira olarak tespit
edilmiştir.
3.
Özel İndirim
Tutarları
Gelir
Vergisi Kanununun 31 inci maddesinde yer alan özel indirim tutarları, 30/11/2000
tarih ve 2000/1689 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 1/1/2001 tarihinden
itibaren uygulanmak üzere günde (730.000), ayda (21.900.000), yılda
(262.800.000) lira olarak yeniden tespit edilmiştir.
Özel indirim tutarları; Adıyaman, Batman,
Bingöl, Bitlis, Diyarbakır, Elazığ, Hakkari, Mardin, Muş, Siirt, Şırnak, Tunceli
ve Van İllerinde günde (1.020.000), ayda (30.600.000), yılda (367.200.000) lira
olarak tespit edilmiştir.
4.Yatırım İndirimi
Uygulamasında Esas Alınacak Asgari Yatırım Tutarları
Gelir Vergisi Kanununun ek 2 nci
maddesinde yer alan teşvik belgeli yatırımlara ait en az yatırım tutarları;
1/1/2001 tarihinden itibaren ticari ve sınai yatırımlar için 120 milyar, zirai
yatırımlar için 24 milyar lira olarak uygulanacaktır.
5. Basit Usule Tabi Olmanın Genel Şartlarından Olan İşyeri
Kira Bedeline İlişkin Tutar
Gelir Vergisi Kanununun 47 nci maddesinin 2 numaralı
bendinde yer alan yıllık kira bedeli toplamı 1/1/2001 tarihinden itibaren
uygulanmak üzere, 30/11/2000 tarihli ve 2000/1689 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı
ile büyükşehir belediye sınırları içinde 630 milyon liradan bir milyar liraya,
diğer yerlerde 450 milyon liradan 720 milyon liraya
yükseltilmiştir.
6. Basit Usule Tabi
Olmanın Özel Şartlarını Belirleyen Hadler
Gelir Vergisi Kanununun 48 inci maddesinde
yer alan hadler, 1/1/2001 tarihinden itibaren uygulanmak üzere 30/11/2000
tarihli ve 2000/1689 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yeniden tespit
edilmiştir.
Buna
göre;
- 1 numaralı
bentte yer alan yıllık alım tutarı on beş milyar liraya, yıllık satış tutarı
yirmi milyar liraya,
-
2 numaralı bentte yer alan gayri safi iş hasılatı tutarı yedi milyar beş yüz
milyon liraya,
- 3
numaralı bentte yer alan yıllık satış tutarı ile iş hasılatı toplamı on beş
milyar liraya,
yükseltilmiştir.
7. Kar Hadleri
Emsallerine Göre Düşük Olarak Tespit Edilmiş Bulunan Emtia İçin Özel
Hadler
Tekele tabi
maddelerle, damga pulu, milli piyango bileti, akaryakıt, şeker ve bunlar gibi
kar hadleri emsallerine göre düşük olarak tespit edilmiş bulunan emtia için özel
hadler belirleme yetkisi Gelir Vergisi Kanununun 48 inci maddesi ile Maliye
Bakanlığına verilmiştir. Bu yetki kullanılarak daha önce 230 Seri No.lu Gelir
Vergisi Genel Tebliği ile belirlenen tutarlar yeniden
artırılmıştır.
Buna
göre, anılan maddelerin ticaretini yapanların 2001 yılında basit usulden
yararlanabilmeleri için alış, satış veya hasılatlarının 31/12/2000 tarihi
itibariyle aşağıda belirtilen hadleri aşmaması gerekmektedir.
|
|
Büyükşehir
Belediye Sınırları Dışında Kalan Yerlerde |
Büyükşehir
Belediye Sınırları İçinde Kalan Yerlerde |
|
|
|
|
|
|
D. Pulu–K.
Kağıt |
|
|
|
|
|
Şeker –Çay |
|
|
|
|
|
Milli Piy. Bileti,
Hemen Kazan, Spor-Toto – Loto |
|
|
|
|
|
İçki (Bira ve Şarap
Hariç)- İspirto– Sigara–Tütün |
|
|
|
|
|
Akaryakıt (LPG
hariç) |
|
|
|
|
Belirtilen bu malların alım satımı ile
uğraşanlar hakkında, basit usulün özel şartları bakımından yukarıdaki hadler
dikkate alınmak suretiyle, 136 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğindeki
(2) hesaplamalar doğrultusunda işlem
yapılacaktır.
8.
Basit Usule Tabi
Mükelleflerin Beyanları ile Karşılaştırılacak Götürü Safi Kazanç
Tutarları
Gelir
Vergisi Kanununun geçici 44 üncü maddesi hükmüne göre, basit usule tabi
mükelleflerin 2001 yılı sonuna kadar, ilgili vergilendirme dönemleri için beyan
edecekleri safi kazanç tutarlarının, Gelir Vergisi Kanununun 4369 Sayılı Kanunla
değişmeden önceki 46 ncı maddesine göre intibak ettirildikleri derecelerin
bulundukları yöreler itibariyle belirlenen ve 1998 yılında uygulanan götürü safi
kazanç tutarlarının, 1999, 2000 ve 2001 yıllarında yeniden değerleme oranında
artırılan tutarları aşması halinde; beyan edilen tutarlar yerine bu tutarlar
vergilemeye esas alınır.
Bu hüküm uyarınca, basit usule tabi mükelleflerin 2000 yılı vergilendirme
dönemi beyanları, 230 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde (3) belirlenen ve 1999 yılında uygulanan götürü safi kazanç
tutarlarının yeniden değerleme oranında artırılması sonucu bulunacak tutarlar
ile karşılaştırılacaktır. 1999 yılında uygulanan götürü matrahların yeniden
değerleme oranı olan % 56 (4) ile
artırılması sonucu bulunan tutarlar yöreler ve götürülük dereceleri itibariyle
aşağıdaki tabloda yer almaktadır. Bu hesaplamalarda Gelir Vergisi Kanununun
değişmeden önceki 46 ncı maddesi uyarınca, 100.000 liraya kadar olan tutarlar
dikkate alınmamıştır.
|
|
Kalkınmada
Öncelikli Yörelerde (TL.) |
|
Diyarbakır,
Erzurum ve Samsun Büyükşehir Belediye Sınırları İçinde
(TL.) |
Diğer
Büyükşehir Belediye Sınırları İçinde
(TL.) |
|
|
252.000.000
504.300.000
756.600.000 |
504.300.000
1.008.800.000
1.513.200.000 |
302.400.000
605.200.000
1.008.800.000 |
605.200.000
1.210.700.000
2.018.000.000 |
Yukarıda belirtilen safi kazanç tutarları,
98/10885 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı (5)
uyarınca, münhasıran belediye teşkilatı bulunmayan köylerde (belediyelerin
mücavir alan sınırları hariç) işyeri bulunan ve faaliyet gösteren mükelleflere %
70 oranında indirimli olarak uygulanacaktır.
Buna göre, belediye ve belediyelerin
mücavir alan sınırları dışında kalan yerlerde (yani köylerde) faaliyette bulunan
ve işyeri olan mükelleflere uygulanacak safi kazanç tutarları aşağıdaki gibi
olacaktır.
|
|
Kalkınmada
Öncelikli Yörelerde (TL.) |
|
|
|
75.300.000
151.000.000
226.800.000 |
151.000.000
302.400.000
453.800.000 |
Öte yandan, Gelir Vergisi Kanununun geçici
44 üncü maddesi hükmü uyarınca, 1.1.1999-31.12.2003 tarihleri arasındaki
kazançlara uygulanmak üzere, münhasıran belediye teşkilatı bulunmayan köylerdeki
(belediyelerin mücavir alan sınırları hariç) işyerlerinde faaliyet gösteren ve
basit usulde vergilendirilen mükelleflerin anılan Kanunun 103 üncü maddesinde
yazılı tarifenin birinci gelir diliminin yarısını aşmayan kazançları için
beyanname verilmeyecektir. Bu nedenle, münhasıran belediye teşkilatı bulunmayan
köylerdeki (belediyelerin mücavir alan sınırları hariç) işyerlerinde faaliyet
gösteren ve basit usulde vergilendirilen mükellefler 2000 yılı vergilendirme dönemi ile ilgili
olarak beyanname vermeyeceklerdir.
9. Basit Usule Tabi Mükelleflerde Gün Sonunda Toplu Belge Düzenleme
Uygulaması
Basit
usulde vergilendirilen mükelleflerle ilgili 215 Seri No’lu Gelir Vergisi Genel
Tebliği ile getirilen, belge vermedikleri günlük hasılatları için gün sonunda
tek bir fatura düzenlemesine ilişkin uygulamanın, 31/12/2001 tarihine kadar
devam etmesi Vergi Usul Kanununun mükerrer 257 nci maddesindeki yetkiye
istinaden uygun görülmüştür.
10.Gelir Vergisi
Tarifesi
Gelir Vergisi
Kanununun 103 üncü maddesinde yer alan vergi tarifesi, 2001 takvim yılı
gelirlerine uygulanmak üzere, gelir dilimleri tutarları artırılmak suretiyle,
30/11/2000 tarih ve 2000/1689 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yeniden
düzenlenmiştir.
Gelir
Vergisi Kanununun geçici 57 nci maddesi hükmü uyarınca, 2001 yılı gelirlerinin
(ücretler hariç) vergilendirilmesinde 103 üncü madde de yer alan tarifenin
mükerrer 123 üncü maddeye göre belirlenen gelir dilimlerine karşılık gelen vergi
oranlarının beş puan artırılmak suretiyle uygulanması
gerekmektedir.
Buna
göre, 2001 takvim yılına ilişkin gelir vergisine tabi ücretler,
|
2.800.000.000 liraya
kadar
................................................................................... |
%15 |
|
7.000.000.000 liranın
2.800.000.000 lirası için 420.000.000 lira, fazlası
................. |
%20 |
|
14.000.000.000 liranın
7.000.000.000 lirası için 1.260.000.000 lira, fazlası ............ |
%25 |
|
35.000.000.000 liranın
14.000.000.000 lirası için 3.010.000.000 lira, fazlası .......... |
%30 |
|
70.000.000.000 liranın
35.000.000.000 lirası için 9.310.000.000 lira, fazlası .......... |
%35 |
|
70.000.000.000 liradan
fazlasının 70.000.000.000 lirası için 21.560.000.000 lira, |
|
|
fazlası
............................................................................................................ |
%40 |
Oranında;
2001
takvim yılına ilişkin ücret dışındaki gelir vergisine tabi gelirler
ise,
|
2.800.000.000 liraya
kadar
................................................................................... |
%20 |
|
7.000.000.000 liranın
2.800.000.000 lirası için 560.000.000 lira, fazlası
................. |
%25 |
|
14.000.000.000 liranın
7.000.000.000 lirası için 1.610.000.000 lira, fazlası ............. |
%30 |
|
35.000.000.000 liranın
14.000.000.000 lirası için 3.710.000.000 lira, fazlası .......... |
%35 |
|
70.000.000.000 liranın
35.000.000.000 lirası için 11.060.000.000 lira, fazlası ........ |
%40 |
|
70.000.000.000 liradan
fazlasının 70.000.000.000 lirası için 25.060.000.000 lira, |
|
|
fazlası
................................................................................................................... |
%45 |
Oranında
vergilendirilecektir.
Tebliğ olunur.
(1) 8/12/2000 tarih ve 24254 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanmıştır.
(2)
5/2/1982 tarihli ve 17682 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(3)
30/12/1999 tarihli ve 23922 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanmıştır.
(4)
8/12/2000 tarihli ve 24254 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 288 seri no.lu
Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile belirlenmiştir.
(5) 16/4/1998 tarihli ve 23315
sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
GELİR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ
(SERİ NO:238)