Bilindiği üzere, sözü geçen 50.
maddenin son fıkrasında, "Götürülük şartlarını kaybetmek suretiyle veya kendi
talepleri üzerine gerçek usulde teklif edilecek olanlar, aynı işe devam
ettikleri müddetçe bu usulden dönemezler." denilmektedir.
Fıkra hükmünde geçen "aynı işe
devam etme" şartı, sadece aynı işle aralıksız bir uğraşıyı değil, herhangi bir
sebep dolayısiyle işe ara verme veya işi terk etme gibi hallerden sonra, yeniden
aynı işe başlama şeklinde beliren uğraşıyı da ifade etmektedir.
Şu hale göre, gerek götürülük
şartlarını kaybetmek suretiyle ve gerekse kendi talepleri dolayısiyle gerçek
usulde vergiye tabi tutulan bir mükellefi, aynı işe devam ettiği müddetçe bir
daha götürü usulde vergilendirmek mümkün olamıyacaktır. İşi terk ve işe başlama
keyfiyetinin, gerek aynı dönem içinde ve gerekse ayrı ayrı döremlerde cereyan
etmesi veya mükellefin, bağlı olduğu vergi dairesinin değişmiş olması durumu
değiştirmez.
Bu nedenle, bir mükellefin götürü
usulde mükellefiyeti tesis olunmadan önce; o şahsın, evvelce aynı işle iştigal
edip etmediğinin, etmişse; gerçek usulde vergiye tabi tutulup tutulmadığının
araştırılması icap eder.
Şu kadar ki, işini terk eden ve
bu işi dolayısiyle evvelce gerçek usulde vergiye tabi tutulan bir kimse, yeniden
başka neviden bir işle iştigal etmeye başlarsa, örneğin evvelce bakkal olan bir
şahıs berberlik yaparsa; ortada aynı işe devam etme hali mevcut olmadığından, bu
kimsenin, Gelir Vergisi Kanununun 47 ve 48 inci maddelerde yazılı şartları haiz
olması halinde götürü usulde vergilendirileceği tabiidir.
Öte yandan, bir âdi ortaklığın
veya bir kollektif şirketin ortağı olup, ortaklığın faaliyeti dolayısiyle gerçek
usulde vergiye tabi bir kimse, bu ortaklıktan ayrılıp müstakil olarak iş yapmaya
başladığı takdirde, ortaklıkla bir ilişkisi ve ortaklık vasfı kalmıyan bu
kimsenin de aynı işe devam etse dâhi sözü edilen 47 ve 48 inci maddelerde yazılı
şartları haiz olması kaydiyle, aynı dönem içinde işe başlaması halinde ertesi
takvim yılı başından, müteakip dönemde ise başlaması halinde, işe başlama
tarihinden itibaren götürü usulde vergiyle teklif edilmesi gerekir.
Gereğinin buna göre ifası önemle
rica olunur.