I – PANSİYON HAKKINDA
BİLGİ:
1. Tanımı :
15/2/1965 tarih ve 6/4355 sayılı
Bakanlar Kurulu karariyle onaylanmış olan "Turizm Müesseselerine Ait Vasıflar
Yönetmeliği" ne göre; pansiyon, tamamı veya bir kısmı nisbeten devamlı ikamete
elverişli ve istenildiğinde iaşe ihtiyacını karşılayan konaklama tesislerini
ifade etmektedir.
2. Çeşitleri :
Pansiyonları genel olarak iki
grupta toplamak mümkündür :
– Turizm Müessesesi Belgesini
haiz pansiyonlar,
– Turizm Müessesesi Belgesini
haiz olmayan pansiyonlar.
Turizm Müessesesi Belgesini haiz
pansiyonlar, sözü edilen yönetmelikte, vasıfları itibariyle ek : 1, 2 ve 3 de
belirtildiği gibi üç sınıf halinde mütalâa edilmektedir.
1. 1 inci Sınıf Turistik
Pansiyonlar,
2. 2 nci Sınıf Turistik
Pansiyonlar,
3. Turistik Ev Pansiyonlar.
II – VERGİLENDİRME ŞEKLİ :
Turizm Müesseselerine Ait
Vasıflar Yönetmeliğine göre, turizm müessesesi belgesini haiz olup, 1 ve 2 nci
sınıf turistik pansiyon veya turistik ev pansiyon vasfını taşıyan müesseselerin
işletilmesinden elde olunan kazançların, ticarî kazanç olarak ve Gelir Vergisi
Kanununun ticarî kazancın vergilendirilmesine ilişkin hükümleri dairesinde
gerçek veya götürü usulde vergilendirileceği tabiidir (G. V. K. Madde : 37, T.
Tic. K. Madde : 3, 11 ve 12).
Turizm müessesesi belgesini haiz
olmamakla beraber ekseri ahvalde aile işletmesi şeklinde beliren pansiyonlardan
elde olunan kazançların da, ticarî kazanç olarak vergilendirilmesi icap eder.
Bunlar dışında, turistik
mahallerde evlerinin tamamını veya bir kısım odalarını, turizm mevsiminde,
turistlere möbleli veya möblesiz olarak kiraya veren kimselerin elde ettikleri
iratların gayrimenkul sermaye iradı olarak vergilendirilmesi lazım gelir (G. V.
K. Madde : 70/1 ).
Kiranın, yatak başına veya sair
ölçülere göre kararlaştırılmış olması durumu değiştirmez.
Esasen Danıştay 4. Dairesince,
benzeri bir olay ile ilgili olarak verilen 16/6/1966 gün ve E: 1962 / 1642- K :
1966/2963 sayılı kararda, odaların, mobilya ile kiralanmasının pansiyonculuk
için kâfi olmadığı, ütü, çamaşır, yemek gibi hizmetlerin, pansiyonculuğun bir
gereği olduğu belirtilmiştir.
Şu hale göre yukarıda belirtilen
şekilde bir takvim yılı içinde elde edilen gayrimenkul sermaye iradının, 5.000
lirayı aşmaması halinde vergiye tabi tutulmaması, aşması halinde tamamının
vergiyle teklif olunması gerekir (G. V. K. Madde : 21 ).
Şu kadar ki, ticarî, ziraî ve
meslekî faaliyeti dolayısiyle gerçek usulde vergiye tabi olanlar ile gelirleri
bu kimseler tarafından beyan edilecek olanların, 5.000 liralık istisnadan
faydalanamıyacakları açıktır (G. V. K. Madde : 21).
Öte yandan, elde ettikleri
gayrimenkul sermaye iradı, 5.000 lirayı aşan kimselerin, bu iradlarını, Gelir
Vergisi Kanununun genel hükümleri dairesinde yıllık beyanname ile,
ikametgâhlarının bulunduğu mahal vergi dairesine bildirmeleri iktiza eder.
Bilgi edinilmesi ve
uygulamalarda, bu hususların önemle gözönünde bulundurulması rica olunur.
EK 1: BİRİNCİ SINIF TURİSTİK PANSİYON VASIFLARI
EK
2: İKİNCİ SINIF TURİSTİK PANSİYON VASIFLARI
EK 3: TURİSTİK EV PANSİYONLARI VASIFLARI