" ...................... Kıdem
tazminatına esas olacak 30 günlük ücret tutarının beher yıl için nazara alınacak
miktarı 1475 sayılı Kanuna göre tesbit edilmiş olan günlük asgari ücretin 30
günlük tutarının yedibuçuk katından fazla olamaz."
hükmü Anayasaya şekil ve biçim
yönünden aykırı bulunarak iptal olunmuş ve iptal kararının Resmi Gazete'de
yayımından itibaren bir yıl sonra yürürlüğe girmesi öngörülmüştür.
Vergi İdaresi uygulamaları ile
Danıştay Kararlarında kıdem tazminatının vergiden müstesna tutulacak kısmının
tesbitinde esas alınan bu hükmün Anayasa Mahkemesince iptal olunmasının vergi
uygulamasında tereddüt yaratabileceği düşünüldüğünden vergilendirmenin aşağıdaki
açıklamalar doğrultusunda yapılması gerekli görülmüştür.
193 sayılı Gelir Vergisi
Kanununun 1927 sayılı Kanunla değişik 25 inci maddesinin 7 numaralı
bendinde;
"İşten çıkma tazminatı (işten
çıkan veya çıkarılanlara verilen tazminatlardır.) Şu kadarki, bu suretle verilen
tazminatın miktarı, işten çıkan veya çıkarılanın 24 aylığını aştığı takdirde
fazlası ücret olarak vergiye tabi tutulur. Hizmet ifa edilmeksizin ödenen
ücretler tazminat sayılmaz."
hükmü yer almaktadır.
Bu nedenle, Gelir Vergisi
Kanununun belirtilen 25/7 nci maddesi hükmü gereğince, Anayasa Mahkemesinin
iptal kararının yürürlüğe girdiği tarihten (14.4.1980 tarihinden) itibaren işten
ayrılanlara ödenecek kıdem tazminatlarının vergiden müstesna tutulacak kısmı
çalışan her hizmet yılı için (küsürlar tam yıl olarak nazara alınır.) kıdem
tazminatına esas olan günlük ücretin 30 günlük (bir aylık) ve en fazla 24 aylık
tutarını aşmaması gerekmektedir.
Bu hüküm uyarınca; hizmet
erbabına,
1. Çalışan her hizmet yılı için 3
günlük (bir aylık) tutarın üzerinde yapılan ödemeler ile;
2. 24 aylık tutardan fazla
yapılan ödemeler ve;
3. Kıdem tazminatı dışında işten
ayrılma sırasında ödenen her türlü tazminatların (kıdem ikramiyesi, kıdemli
işçiliği teşvik ikramiyesi, terki hizmet tazminatı gibi)
diğer yıllık ücret ödemeleri ile
birleştirilerek 122 sayılı Gelir Vergisi Genel tebliğinde yer alan esaslar
çerçevesinde Gelir ve Mali Denge Vergisine tabi tutulması gerekir
Öte yandan kıdem tazminatının
Gelir Vergisinden müstesna tutulacak kısmının 1598 sayılı Mali Denge Vergisi
Kanununun 2/a maddesi uyarınca Mali Denge Vergisinden de müstesna tutulması icap
eder.
Bilgi edinilmesi ve gereği rica
olunur.