1. 15 inci maddesiyle, yabancı devletlerin Türkiye'de bulunan elçi, maslahatgüzar, konsolosları (Fahri konsoloslar hariç) ile elçilik ve konsolosluklara mensup olan ve o memleketin uyrukluğunda bulunan memurlar, Türkiye'de resmî bir göreve memur edilenler, (bu sıfatları dolayısiyle)

2. 16 ncı maddesiyle, sözü edilen elçilik ve konsoloslukların 15 inci maddeye girmeyen memur ve hizmetlilerinin yalnız bu işlerinden dolayı aldıkları ücretler,

Karşılıklı olmak şartiyle, vergiden istisna edilmiş; aynı kanunun 95 inci maddesinde de, (Fıkra 2) 16 ncı maddede yazılı istisnadan faydalanmayan yabancı elçilik ve konsolosluk memur hizmetlilerinin gelirlerini yıllık beyanname ile bildirecekleri hükme bağlanmıştır.

Bu hükümlerin sureti tatbikiyle ilgili olarak, Dışişleri Bakanlığından alınan malûmata nazaran, 5421 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 15 inci maddesiyle, yabancı devletlerin Türkiye'deki siyasî mümessil ve memurları için konuşulmuş muaflığın, memleketimizin münasebatta bulunduğu bilûmum devletlerin mevzuatında yer aldığı; mezkûr kanunun 16 ncı maddesinde yazılı memur ve hizmetliler için mevzu ücret istisnasının ise, bir kısım devletlerce kabul edilmediği anlaşılmıştır.

Bu vaziyete göre, sözü geçen madde hükümlerinin tatbikinde aşağıdaki esaslar dairesinde işlem yapılması icabeder :

A – Yabancı devletlerin memleketimizdeki elçi, maslahatgüzar ve konsoloslariyle ve elçilik ve konsolosluklara mensup ve o memleket uyrukluğunda bulunan memurlar ve Türkiye'de resmî bir göreve memur edilenler, Gelir Vergisi Kanununun 15 inci maddesiyle bahşolunan muaflıktan istisnasız faydalanacaklardır.

Ancak, mezkûr maddenin 2 nci fıkrası hükmü gereğince, bu muafiyet, sözü edilen kimselerin Türkiye'de sağladıkları menkul sermaye iratları üzerinden tevkif suretiyle alınan vergilerine şamil değildir.

Fahri konsoloslar, kazanç ve iratlarının mahiyetine göre, kanunun umumî hükümleri dairesinde vergilendirileceklerdir.

B – Yabancı elçilik ve konsolosluklarda çalışanlardan aşağıdaki listede sözü edilen kimseler, bu yerlerden aldıkları ücretlerini, varsa diğer kazanç ve iratlariyle birlikte, bütçe yılının birinci (Mart) ayında bağlı oldukları vergi dairelerine yıllık beyanname ile bildirecekler ve bu beyanname üzerinden tarhedilecek vergilerini de, Mart ve Eylül aylarında olmak üzere, iki taksitte ödeyeceklerdir.

İlgililerin mükellefiyetlerini tamamen yerine getirip getirmediklerini kontrol edebilmek üzere, bu hususta, Bakanlık vasıtasiyle elçiliklere ve valilik makamı vasıtasiyle de konsolosluklara müracaat olunarak, memur ve müstahdemlerin ücretleriyle isim ve hüviyetlerinin tesbiti ve gereğinin ona göre ifası rica olunur.

A – 1. Afganistan Elçilik ve Konsolosluğunun Türk ve 3 üncü bir Devlet tebaası olan memur ve müstahdemleri.

2. Amerika Elçilik ve Konsolosluğun Türk tebaası olan memur ve müstahdemleri.

3. Avusturya Elçilik ve Konsolosluğunun Türk ve 3 üncü bir Devlet tebaası olan memur ve müstahdemleri.

4. Belçika                     "                    "                    "                    "                     "                    "

5. Bulgaristan               "                    "                    "                    "                     "                     "

6. Danimarka Elçilik ve Konsolosluğunun Türk ve Türkiye'de mukim 3 üncü bir Devlet tebaası olan memur ve müstahdemleri.

7. Finlandiya Elçilik ve Konsolosluğunun Türk ve 3 üncü bir Devlet tebaası olan memur ve müstahdemleri.

8. Fransa                     "                    "                    "                    "                     "                     "

9. Hindistan Elçilik ve Konsolosluğunun nezdindeki hizmete tâyinleri sırasında Türkiyede mukim olan bilcümle memur ve hizmetlileri.

10. Hollanda Elçilik ve Konsolosluğunun Türk ve 3 üncü bir Devlet tebaası olan memur ve müstahdemleri.

11. İngiltere, a) Elçilikte çalışan metodortel ve aşçı gibi Türk uyruklu müstahdemler müstesna, Türk ve 3 üncü bir Devlet tebaası memur ve müstahdemleri.

                    b) Konsolosluk nezdinde çalışan Türk ve 3 üncü bir Devlet tebaası olan memur ve müstahdemler.

12. Irak Elçilik ve Konsolosluğunun Türk ve 3 üncü bir Devlet tebaası olan memur ve müstahdemleri.

13. İran                        "                    "                    "                    "                    "                    "

14. İspanya Elçilik ve konsolosluğunun Türk ve 3 üncü bir devlet tebası olan memur ve müstahdemleri.

15. İsrail a) Elçilik nezdinde çalışan Türk ve 3 üncü bir Devlet tebaası olan memur ve müstahdemler.

              b) Konsolosluğun meslekten olan konsolosluk memurları hariç, Türk ve 3 üncü bir Devlet tebaası olan memur ve müstahdemler.

16. İtalya Elçilik ve Konsolosluğun Türk ve 3 üncü bir Devlet tebaası olan memur ve müstahdemleri.

17. Kanada                     "                    "                    "                    "                    "                    "

18. Lübnan                     "                    "                    "                    "                    "                    "

19. Macaristan                "                    "                    "                    "                    "                    "

20. Mısır                         "                    "                    "                    "                    "                    "

21. Meksika                    "                    "                    "                    "                    "                    "

22. Norveç Elçilik ve Konsolosluğunun Türk tebaası olan memur ve müstahdemleri.

23. Pakistan Elçilik ve Konsolosluğunun Türk ve 3 üncü bir Devlet tebaası olan memur ve müstahdemleri.

24. Polonya                     "                    "                    "                    "                    "                    "

25. Portekiz Elçilik ve Konsolosluğunun Türk tebaası memur ve müstahdemleri, (bunların ücretlerinin 50.000 enskuto ve daha aşağı olan kısımları vergiye tâbi değildir.)

26. Romanya Elçilik ve Konsolosluğunun Türk ve 3 üncü bir Devlet tebaası olan memur ve müstahdemleri.

27. S. Rusya                    "                    "                    "                    "                    "                    "

28. Suriye Elçilik ve Konsolosluğunun Türk tebaası olan memur ve müstahdemleri.

29. Şili Elçilik ve Konsolosluğunun Türk ve 3 üncü bir Devlet tebaası olan memur ve müstahdemleri.

30. Ürdün Elçilik ve Konsolosluğunun Türk tebaası olan memur ve müstahdemleri.

31. Yugoslavya Elçilik ve Konsolosluğunun Türk ve 3 üncü bir Devlet tebaası olan memur ve müstahdemleri.

B – 32. a) Alman Elçiliğinin Türk Tebaası memur ve müstahdemlerinin ücretleriyle, bunların ve diğer memur ve müstahdemlerinin varsa diğer şahsî gelirleri.

             b) Meslekten olmıyan konsoloslarla, konsolosluğun Türk memur ve müstahdemlerinin ücretleriyle, bunların ve diğer memur ve müstahdemlerin, varsa diğer şahsî gelirleri.

33. Arjantin –bu memlekette mütekabiliyet şartı yoktur. Ancak yabancı elçilik ve konsolosluklardaki memur ve müstahdemlerden gelir vergisi alınmadığından,– elçilik ve konsolosluğunun memur ve müstahdemlerinden vergi alınmayacaktır.

34. Brezilya Elçilik ve Konsolosluğunda çalışan bilcümle memur ve müstahdemlerden Gelir Vergisi alınmıyacaktır.

35. Çekoslovakya Elçilik ve Konsolosluğunun varsa, ücretlerini Çekoslavakya Devletinden almayan memur ve müstahdemleri vergiye tâbidir.

36. İsveç Elçilik ve Konsolosluğunun varsa, ücretlerini İsveç Devletinden almayan memur ve müstahdemleri vergiye tâbidir.

37. İsviçre Elçiliğinde 2 nci katagori diplomatik hüviyet varakası taşıyan diplomatların maiyetlerindeki bilcümle müstahdemlerle, konsolosluğun memur ve müstahdemleri vergiye tâbidir.

38. Suudî Arabistan'da Gelir Vergisi tatbik edilmediğinden, bu memleketin elçilik ve konsolosluğundaki memur ve müstahdemlerinden Gelir Vergisi alınmayacaktır.

39. Yunanistan Elçilik ve Konsolosluğunda çalışan bilcümle memur ve müstahdemlerden Gelir Vergisi alınmayacaktır.