Teşvik belgeli yatırımlarda
fiilen çalışanların ücretlerinin vergilendirilmesinde ise yatırıma başlama
tarihinden itibaren 5 sene müddetle yukarıda belirtilen katsayılara Birinci
Derecede Kalkınmada Öncelikli Yöreler için 2, İkinci Derecede Kalkınmada
Öncelikli Yöreler için 1 sayı daha ilâve edilir.
Ancak Birinci Derecede Kalkınmada
Öncelikli Yörelerden olan Bingöl, Bitlis ve Hakkari merkez ilçeleri için özel
indirim nisbeti 4 kat, Bayburt, Kelkit ve Batman ilçeleri için 3 kat olarak
uygulanır.
İkinci Derecede Kalkınmada
Öncelikli Yörelerdeki ilçelerden Arhavi, Hopa Silvan, Aşkale, Pasinler,
Kızıltepe, Nusaybin, Divriği İskilip, Osmancık, Sungurlu, Ayancık, Birecik,
Siverek, Erbaa, Turhal ve Yerköy ilçeleri için özel indirim nisbeti merkez
ilçeleri gibi iki kat olarak uygulanacaktır" denilmektedir. Öteyandan, Gelir
Vergisi Kanununun değişik 31 inci maddesinin 2 numaralı bendinde "Özel indirim :
Gerçek Ücretlerin vergilendirilmesinde günde (150), ayda (4500), yılda (54.000)
lira ayrıca indirilir." hükmü yer almıştır.
Bu hükümler uyarınca;
1. Özel İndirimin Dört Kat
Uygulanacağı Yerler :
Birinci Derecede Kalkınmada
Öncelikli Yörelerin merkez ilçeleri dışında kalan ilçeleri (Bayburt, Kelkit ve
Batman ilçeleri hariç) ile Bingöl, Bitlis ve Hakkari İllerinin merkez
ilçelerinde özel indirim mevcut özel indirim tutarının 4 katı olarak
uygulanacaktır. Özel İndirimin 4 katı ise günde (600), ayda (18.000) yılda
(216.000) TL. dir.
2. Özel İndirimin Üç Kat
Uygulanacağı Yerler :
Birinci Derecede Kalkınmada
Öncelikli Yörelerin merkez ilçeleri (Bingöl, Bitlis ve Hakkari illerinin merkez
ilçeleri hariç) ile Bayburt, Kelkit ve Batman ilçelerinde ve İkinci Derecede
Kalkınmada Öncelikli Yörelerin merkez ilçeleri dışında kalan ilçelerinde
(Arhavi, Hopa, Silvan, Aşkale, Pasinler, Kızıltepe, Nusaybin, Divriği, İskilip,
Osmancık, Sungurlu, Ayancık, Birecik, Siverek, Erbaa, Turhal ve Yerköy İlçeleri
hariç) özel indirim, mevcut özel indirim tutarının 3 katı olarak uygulanacaktır.
Özel indirimin 3 katı ise günde (450), ayda (13.500), yılda (162.000) TL. dir.
3. Özel İndirimin İki Kat
Uygulanacağı Yerler:
İkinci Derecede Kalkınmada
Öncelikli Yörelerin merkez ilçeleri ile Arhavi, Hopa, Silvan, Aşkale, Pasinler,
Kızıltepe, Nusaybin, Divriği, İskilip, Osmancık, Sungurlu, Ayancık, Birecik,
Siverek, Erbaa, Turhal ve Yerköy ilçelerinde özel indirim, mevcut özel indirim
tutarının 2 katı olarak uygulanacaktır. Özel indirimin iki katı ise günde (300),
ayda (9000), yılda (108.000) TL. dir.
4. Teşvik Belgeli Yatırımlarda
Çalışanlara Uygulanacak Özel İndirim Tutarı :
Teşvik belgesi almış olan
yatırımlarda çalışan ücretlilerin özel indirim tutarları ise, yukarıda
belirtilen özel indirim tutarına ayrıca;
Birinci Derecede Kalkınmada
Öncelikli Yörelerde çalışanlar için günde (300), ayda (9.000), yılda (108.000)
TL.
İkinci Derecede Kalkınmada
öncelikli Yörelerde çalışanlar için de günde; (150), ayda (4.500), yılda
(54.000) TL. daha ilave edilerek tespit edilecektir. Ancak, Birinci ve İkinci
Derecede Kalkınmada Öncelikli Yörelerde yeniden tesbit edilmiş özel indirim
tutarlarına yukarıda belirtilen tutarların ilave edilebilmesi için, teşvik
belgesinde belirtilen yatırıma başlangıç tarihinden itibaren 5 yılın dolmaması
gerekir 5 yılı tamamlayan yatırımlarda bu tutarların ayrıca uygulanamayacağı
tabiidir.
5. Yeniden Tesbit Edilen Özel
İndirim Tutarlarının Uygulanmasındaki Esaslar :
Birinci ve İkinci Derecede
Kalkınmada Öncelikli Yörelerde çalışan hizmet erbabı için yeniden tesbit edilmiş
olan özel indirim tutarları yukarıda açıklanmış olup hizmet erbabının
ücretlerinin vergilendirilmesinde eski tutarların değil yeni tutarların
aşağıdaki esaslar çerçevesinde uygulanması gerekir.
Ötedenberi uygulanageldiği üzere,
indirimlerin uygulanmasında esas prensip ücretin ödeme dönemidir. Ücret günlük
dönemler itibariyle ödenmekte ise indirimlerin günlük tutarları ile ücret aylık
dönemler itibariyle ödenmekte ise, indirimlerin aylık tutarları ile uygulanması
gerekmektedir. Bu nedenle yeniden tesbit edilen özel indirim tutarlarının aylık
dönemler itibariyle ücret ödemelerinde kıst olarak uygulanması söz konusu
olmayacaktır.
Diğer taraftan Kalkınmada
Öncelikli Yörelerde çalışanların ücretlerinin vergilendirilmesinde esas
alınacak, yeniden tesbit edilen özel indirim tutarlarının uygulanması için,
hizmet erbabının o yörede fiilen çalışması zorunludur. Şu kadarki teftiş denetim
veya diğer nedenlerle geçici görevle bu yörelere gönderilen hizmet erbabına
yeniden tesbit edilen özel indirim tutarları uygulanmayacaktır Ancak, bir
kadroyu işgal etmek suretiyle vekaleten yapılan atamalar ile tedviren bir görevi
ifa için sözkonusu yörelere gönderilenlerin (fiilen bu yörelerde çalışmaları
kaydıyla) almış oldukları ücretlerine yeniden tesbit edilen özel indirim
tutarlarının uygulanması icap eder.
6. Birinci ve İkinci Derecede
Kalkınmada Öncelikli Yörelerde Çalışan Hizmet Erbabının Sakatlık İndirimi :
Bilindiği üzere, Gelir Vergisi
Kanununun 31 inci maddesinin değişik 3 numaralı bendinde, "Sakatlık indirimi :
Çalışma gücünün asgari % 80'ini kaybetmiş bulunan hizmet erbabı birinci derece
sakat, asgari % 60'ını kaybetmiş bulunan hizmet erbabı ikinci derece sakat,
asgari % 40'ını kaybetmiş bulunan hizmet erbabı ise üçüncü derece sakat sayılır
ve aşağıda belirtilen sakatlık indiriminden faydalanırlar.
Sakatlık indirimi aile reisi için
tesbit edilen özel indirim, tutarının;
– Birinci derece sakatlar için
dört katı,
– İkinci derece sakatlar için iki
katı,
– Üçüncü derece sakatlar için bir
katıdır.
Sakatlık derecelerine göre tespit
edilecek indirimler, genel ve özel indirim toplamına eklenerek hizmet erbabının
ücretinden indirilir." denilmiştir.
Bu hüküm uyarınca, Birinci ve
İkinci Derecede Kalkınmada Öncelikli Yörelerde çalışan hizmet erbabına
uygulanacak sakatlık indirimi yukarıda miktarları yazılı, yeniden tesbit edilmiş
bulunan özel indirim tutarlarının:
Birinci derece sakatlar için dört
katı,
İkinci derece sakatlar için iki
katı,
Üçüncü derece sakatlar için bir
katı,
olarak uygulanacaktır.
7. Net Ücret Sözleşmesi ile
Çalışan Hizmet Erbabının Ücretlerinde Meydana Gelecek Artışlar :
Birinci ve İkinci Derecede
Kalkınmada Öncelikli Yörelerde net ücret sözleşmesi ile çalışanların ücretlerine
yeniden tesbit edilen indirimlerin uygulanması nedeniyle, bunların ücretlerinde
meydana gelecek artışlar brüt ücreti etkilemeyecek, diğer bir ifade ile yeniden
tesbit edilen indirimlerin uygulanmasından doğan Gelir Vergisinde meydana gelen
azalma ele geçen net ücreti artıracak ve bu artış verginin mükellefi ücretliye
ait olacaktır.
8. Birinci ve İkinci Derecede
Kalkınmada Öncelikli Yöreler:
19/7/1984 gün ve 84/8306 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararına ekli Kalkınmada Öncelikli Yöreler listesi aşağıya aynen
alınmıştır.
KALKINMADA ÖNCELİKLİ YÖRELER
I – 1 NCİ DERECEDE ÖNCELİKLİ
İLLER
|
1) AĞRI |
6)
MUŞ |
|
2) BİNGÖL |
7)
SİİRT |
|
3) BİTLİS |
8)
TUNCELİ |
|
4)
GÜMÜŞHANE |
9)
KARS |
|
5) HAKKARİ |
10)
VAN |
II – 2 NCİ DERECEDE
ÖNCELİKLİ İLLER
|
1)
ADIYAMAN |
10)
SİVAS |
|
2) ARTVİN |
11)
ÇANKIRI |
|
3)
DİYARBAKIR |
12)
ÇORUM |
|
4) ELAZIĞ |
13)
KASTAMONU |
|
5)
ERZİNCAN |
14)
SİNOP |
|
6) ERZURUM |
15)
ŞANLIURFA |
|
7)
KAHRAMANMARAŞ |
16)
TOKAT |
|
8) MALATYA |
17)
YOZGAT |
|
9) MARDİN |

|
Tebliğ olunur.