Vaki haberleşmelerden, Gelir ve Esnaf Vergisi Kanunlarının
muvaklat maddelerinde alâtı sabite iradlarının zam ve tenzile tabi
tutulacaklarına dair bir sarahat olmadığı cihetle, 1950 ve 1951 takvim yılı
tarhiyatında mevzuubahis iratların zamsız ve tenzilsiz olarak vergi matrahına
ithal edildiği, bu suretle bir kısım mükelleflerin, alâtı sabite iradları zamma
tabi tutulmadığından esnaf muaflığının genel şartlarını kaybetmedikleri, bir
kısım mükelleflerin de, alâtı sabite iradları tenzile tabi tutulmadığı için
esnaf muaflığından istifade ettirilmiyerek, gelir vergisiyle teklif edildikleri
anlaşılmıştır.
Millî Korunma Kanunu ile
gayrimenkul kiraları üzerine konulan takyitlerin, Bina, Vergisi Kanununa göre
bina içine konulan sabit istihsal vasıtalarına da teşmil edilmesi ve böylece
mezkûr vasıtalar için mukadder iradların da Gelir ve Esnaf Vergisi Kanunlarının
geçici hükümleri gereğince % 50 zamma veya % 35 tenzilâta tabi tutulması
icabetmekte olup, bu cihet malî kaza mercileri ve Şûrayı Devlet kararları ile de
teyit olunmuş ve mezkûr kararlar müstakar bir içtihat halini almış
bulunmaktadır.
Mezkûr içtihat muvacehesinde,
alâtı sabite iradlarına tatbik edilmemiş olan % 50 ve % 35 nisbetindeki zam ve
tenziller neticesinde evvelki yıllarda fazla ödenen esnaf vergilerinin terkini
ve noksan ödeneklerin ise ikmalen tarhı lâzım ve zarurî ise de bir içtihat
hatası sebebiyle işbu tenzil ve zamların yapılmamasından dolayı evvelce gelir
vergisine tabi tutulanların esnaf, esnaf vergisi ile vergilendirilenlerin gelir
vergisi ile teklifi cihetine gidilmesi, gerek mükellefler ve gerek hazine
bakımından bir takım müşkilâtı intaç edeceği gibi vergi istikrarını da haleldar
eyleyecektir
Bu sebepledir ki;
1. Esnaf Vergisi matrahında
husule getirilen hatanın Vergi Usul Kanunu ahkâmı dâhilinde ıslahı,
2. Mezkûr zam ve tenzillerin
yapılmamış olması neticesinde, mükellefiyette vukua getirilmiş olan hatalar
üzerinde 1953 yılı da dâhil, bir düzeltme yapılmıyarak olduğu gibi bırakılması,
l/1/1954 ten itibaren yeni içtihada uygun olarak muamele icrası,
uygun görülmüştür
Gereğinin buna göre ifası,
yukarki izahata göre noksan salınmış olan esnâf vergilerinin zaman aşımı süresi
de gözetilerek ikmalen tarh ve tebliğinin temini rica olunur.