Ücretleri ve ticarî kazançları götürü usulde tespit olunan mükelleflere ait vergilerin tehir edilmesine dair kanun ve bunun uygulanması ile ilgili açıklamalar aşağıdadır.(*)

Madde 1 – 193 sayılı Kanunun 46 ve 64 üncü maddelerine göre götürü usulde gelir vergisine tabi mükellefler adına aynı kanunun 109 uncu maddesinin 2, 3 üncü bentlerinde gösterilen müddetler içerisinde yapılması gereken tarhiyat, bu konuda yeni hükümler tedvin edilinceye kadar tehir edilmiştir.

Bu kanunun meriyetinden evvel yapılmış olan tarhiyata müsteniden tahsilât yapılmaz.

Madde 2 – Götürü usulde gelir vergisine tabi mükellefler adına 1962 malî yılı içinde 193 sayılı Kanunun hükümlerine göre tahsili icap eden vergiler yeni tedvin edilecek esaslara göre tahsil olunur.

Madde 3 – Bu kanunun meriyetinden evvel yapılmış olan tarhiyatın birinci taksitlerine karşılık olmak üzere birinci maddede yazılı tasrih edilen mükelleflerce ödenmiş olan vergiler, yeni tedvin edilecek hükümlere göre tarh edilecek vergilerden mahsup edilir.

Madde 4 – Bu kanunu Maliye Bakanı yürütür.

Madde 5 – Bu kanun hükümleri 31/3/1962 tarihinde yürürlüğe girer.

1. Bilindiği gibi, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 46 ncı maddesinde, ticaret ve sanat erbabının safi kazançlarının; 64 üncü maddesinde ise, bu madde şumulüne giren hizmet erbabının safi ücretlerinin; götürü usulde tespit edileceği hükme bağlanmıştır.

Gelir Vergisi Kanununun sözü geçen maddelerine dayanılarak, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun bu husustaki hükümleri gözönünde bulundurulmak suretiyle 1961, 1962, 1963 takvim yıllarına ait götürü ticarî kazançlarla; 1962, 1963 bütçe yıllarına ait götürü ücretlerin yetkili Komisyonlarca takdiri lüzumu 41 ve 45 Seri Numaralı Gelir Vergisi Genel Tebliğleri ile tamim olunmuştu. Bu suretle takdir ve tayin edilmiş bulunan götürü matrahlardan 1961 takvim yılına ait ticarî kazançlarla 1962 bütçe yılına ait ücretlerin vergilerinin 1962 bütçe yılının 1 inci (Mart) ayı zarfında tarh olunması da Gelir Vergisi Kanununun 109 uncu maddesi ve bahsi geçen Genel Tebliğler iktizasından bulunmaktadır.

Bu kere, Resmî Gazetenin 2/5/1962 gün ve 11096 sayılı nüshasında yayınlanan ve hükümleri 31/3/1962 tarihinde yürürlüğe girmiş olan 46 sayılı Kanunla, ticarî kazanç ve ücretleri götürü usulde tespit olunan mükellefler adına, 193 sayılı Kanununun sözü geçen 109 uncu maddesinin 2 ve 3 numaralı bentlerinde gösterilen müddetler içinde yapılması gereken tarhiyatın, bu konuda yeni hükümler tedvin edilinceye kadar tehiri kabul olunmuştur.

109 uncu maddenin anılan 2 numaralı bendi götürü ücretlerin vergisinin - ötedenberi işe devam edenlerde - hizmetin ifa olunduğu bütçe yılının 1 inci ayı; bütçe yılı içerisinde işe başlıyanlarda işe başlama tarihinden itibaren bir ay zarfında; 3 numaralı bendi ise, götürü usule tabi ticaret erbabının vergisinin ticarî faaliyetin icra olunduğu takvim yılından sonra gelen bütçe yılının 1 inci ayında tarh olunmasını amirdir.

46 sayılı Kanunun yukarıda temas edilen hükmü muvacehesinde, 109 uncu maddenin sözü geçen bentleri hükümleri, bu konuda yeni esaslar tedvin edilinceye kadar tehir olunacak; başka bir deyimle, mezkûr hükümler, kanundaki şartın tahakkukuna kadar, uygulanmıyacaktır.

Şu hale göre;

a) 1961 takvim yılı faaliyeti için takdir edilmiş bulunan götürü ticarî kazançlar;

b) 1962 bütçe yılı için takdir edilmiş olan götürü ücretler;

üzerinden mükellefleri adına 1962 bütçe yılının 1 inci (Mart) ayı zarfında tarhedilmesi gereken vergiler, kanunda belirtilen yeni hükümler çıkarılıncaya kadar, tarh olunmıyacaktır.

46 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce yani 1.3.1962 – 30.3.1962 süresi zarfında tarh edilmiş vergiler varsa, bu vergiler kayıtlarda olduğu gibi bırakılacak; buna karşılık, kanunun yürürlüğe girdiği tarihten (31 Mart tarihinden) itibaren anılan dönem kazanç ve ücretleri üzerinden tarh olunan vergiler, hükümsüz oldukları için Vergi Usul Kanununun düzeltme hükümleri dairesinde terkin olunacaklardır.

2. Ticaret erbabının götürü kazançları üzerinden tahakkuk ettirilen gelir vergisinin biri Mart, diğeri Eylül aylarında olmak üzere iki eşit taksitte ödeneceği, 193 sayılı Kanunun 117 nci maddesinde götürü usulde tespit edilen ücretlerin vergisinin ise,

– Ötedenberi işe devam edenlerde yıllık verginin yarısının bütçe yılının birinci, diğer yarısının 7 nci ayında,

– Bütçe yılının birinci yarısı içinde işe başlıyanlarda, yıllık verginin yarısının verginin karneye yazıldığı günde; ikinci yarısının bütçe yılının 7 nci ayında,

– Bütçe yılının ikinci yarısı içinde işe başlıyanlarda, ikinci taksit vergisinin verginin karneye yazıldığı günde,

Ödeneceği de aynı kanunun 118 inci maddesinde açıklanmıştır.

Bu durumda, tarhiyatın normal safhaları takip etmesi halinde 1961 takvim ve 1962 bütçe yılları için götürü usulde takdir edilmiş bulunan kazanç ve ücretler üzerinden 1962 bütçe yılı Mart ayı zarfında tarh olunan vergilerin birinci taksidinin aynı ay içinde; bütçe yılının birinci veya ikinci yarısında işe başlıyan götürü ücret usulüne tabi mükelleflerin vergilerinin ise, 118 inci maddede yazılı zaman ve sürelerde ödenmesi lâzım gelmektedir.

46 sayılı Kanunun vergilerin ödenmesi mevzuunda koyduğu hükümlere nazaran, götürü kazanç ve ücretlerin vergilerinin tahsil işlemleri şu esaslara göre cereyan edecektir.

a) Kanunun yürürlüğe girmesinden önceki süre yani 1/3/1962 - 30/3/1962 zarfında tarhedilmiş vergiler, kanunun yürürlüğe girdiği tarihten (31 Mart'dan) itibaren tahsil olunamıyacaktır. 30/3/1962 den sonra tahsil edilmiş olanlar, talep vukuunda, mükelleflere geri verilecektir.

b) Mezkûr süre zarfında tarhedilmiş olan vergilerin birinci taksidini karşılamak üzere aynı süre (1/3/1962 – 30/3/1962) içinde mükelleflerden tahsilât yapılmış ise, bu paralar, ilgililere iade edilmiyerek bilâhara çıkacak kanundaki yeni hükümlere göre tarhedilecek vergilere mahsup olunacaktır.

Bilgi edinilmesi ve gereğinin bu esaslara göre ifası rica olunur.

(*) Bu kanun, 28.2.1963 tarihli Resmî Gazete'de neşredilen 202. s. Kanunla yürürlükten kaldırılmıştır.