|
18
Mart 2004 Tarihli Resmi Gazete
Sayı:
25406
Çevre ve Orman Bakanlığından:
Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının
Kontrolü Yönetmeliği
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar
Amaç
Madde 1 — Bu
Yönetmeliğin amacı; hafriyat toprağı ile inşaat ve yıkıntı atıklarının çevreye
zarar vermeyecek şekilde öncelikle kaynakta azaltılması, toplanması, geçici
biriktirilmesi, taşınması, geri kazanılması, değerlendirilmesi ve bertaraf
edilmesine ilişkin teknik ve idari hususlar ile uyulması gereken genel kuralları
düzenlemektir.
Kapsam
Madde 2 — Bu
Yönetmelik; kaynakları ve bileşenleri Ek-1’de detaylı olarak belirtilen, beşeri
faaliyetler ve doğal afetler sonrasında meydana gelen hafriyat toprağı ile
inşaat ve yıkıntı atıklarının, üretildikleri yerlerde ayrı toplanması, geçici
olarak biriktirilmesi, taşınması, geri kazanılması, değerlendirilmesi ve
bertaraf edilmesine ilişkin esasları kapsamaktadır.
Hukuki Dayanak
Madde 3 — Bu
Yönetmelik, 2872 sayılı Çevre Kanununun 8, 11 ve 12 nci maddeleri ile 4856
sayılı Çevre ve Orman Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 9 uncu
maddesinin (d), (h), (o), (p) ve (s) bentlerine dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4 — Bu Yönetmelikte geçen;
Bakanlık: Çevre ve Orman Bakanlığını,
Kanun: 2872 sayılı Çevre Kanununu,
Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği: 14/03/1991 tarihli ve 20814
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yönetmeliği,
Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği: 27/08/1995 tarihli ve
22387 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yönetmeliği,
Hafriyat Toprağı: İnşaat öncesinde arazinin hazırlanması
aşamasında yapılan kazı ve benzeri faaliyetler sonucunda oluşan toprağı,
İnşaat Atıkları: Konut, bina, köprü, yol ve benzeri alt ve üst
yapıların yapımı esnasında ortaya çıkan atıkları,
Yıkıntı Atıkları: Konut, bina, köprü, yol ve benzeri alt ve üst
yapıların tamiratı, tadilatı, yenilenmesi, yıkımı veya doğal bir afet sonucunda
ortaya çıkan atıkları,
Tehlikeli İnşaat ve Yıkıntı Atıkları: İnşaat ve yıkıntı atıkları
içerisinde bulunan asbest, boya, florasan ve benzeri zararlı ve tehlikeli
atıkları,
Asfalt Atığı: Yol, havaalanı pisti ve benzeri yapıların tamiratı,
tadilatı, yenilenmesi ve yıkımı sırasında ortaya çıkan ve bünyesinde asfalt,
zift, doğal polimer ve benzeri malzeme bulunan atıkları,
Bitkisel Toprak: Bitki gelişimi için organik ve inorganik madde
ile hava ve su sağlayan toprağı,
Atık Yönetimi: Hafriyat toprağı ile inşaat/yıkıntı atıklarının
kaynağında ayrılarak toplanması, geçici biriktirilmesi, taşınması, tekrar
kullanılması, geri kazanılması ve depolanması işlemlerini,
İnceleme Kurulu: Hafriyat toprağı ile inşaat ve yıkıntı atıkları
geri kazanım ve depolama tesisleri için yapılacak başvuruları incelemek ve
sonuçlandırmak üzere oluşturulan ve 37 nci maddede belirtilen Kurulu,
Kriz Merkezi: Doğal afet sonrasında mahallin en büyük mülki
amirinin başkanlığında ilgili kurum/kuruşların katılımı ile oluşturulan
komisyonu,
Denetim Personeli: Bakanlığın merkez ve taşra teşkilatı ile
belediyelerin denetim personellerini,
Seçici Yıkım: Konut, bina, köprü, yol ve benzeri alt ve üst
yapıların yıkımı öncesinde ve sırasında içindeki yabancı ve geri kazanımı mümkün
olmayan maddelerden ayıklanması ve yıkımın belirli ölçülerde ve kontrollü olarak
yapılmasını,
Taşıma ve Kabul Belgesi: Ek-2’de yer alan belgeyi,
Depolama/Geri Kazanım Tesisi İzin Belgesi: Ek-3’de yer alan
belgeyi,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Genel İlkeler, Görev, Yetki ve Yükümlülükler
Genel İlkeler
Madde 5 — Hafriyat
toprağı, inşaat ve yıkıntı atıklarının yönetimine ilişkin genel ilkeler
şunlardır;
a) Atıkların kaynağında en aza indirilmesi esastır.
b) Bu atıkların yönetiminden sorumlu kişi, kurum/kuruluşlar,
atıkların çevre ve insan sağlığına olabilecek zararlı etkilerinin azaltılması
için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdürler.
c) Hafriyat toprağı ile inşaat/yıkıntı atıklarının geri
kazanılması ve özellikle alt yapı malzemesi olarak yeniden değerlendirilmesi
esastır.
d) Hafriyat toprağı ile inşaat/yıkıntı atıklarının
karıştırılmaması esastır.
e) Sağlıklı bir geri kazanım ve bertaraf sisteminin oluşturulması
için atıkların kaynağında ayrılması ve "seçici yıkım" esastır.
f) Hafriyat toprağı ile inşaat/yıkıntı atığı üreticileri,
atıklarının bertarafı için gerekli harcamaları karşılamakla
yükümlüdürler.
Bakanlığın Görev ve Yetkileri
Madde 6 — Bakanlık;
a) Bu Yönetmelik
kapsamında yer alan atıkların yönetimine ilişkin program ve politikaları
saptamak, Yönetmeliğin uygulanmasına yönelik işbirliği ve koordinasyonu sağlamak
ve gerekli idari tedbirleri almakla,
b) Geri kazanılmış ürünlerin kullanımını
özendirmekle,
c) Bu Yönetmelik
kapsamında yer alan atıkların oluşumundan bertarafına kadar yönetimlerini
kapsayan bütün faaliyetlerin kontrolünü ve denetimini yapmakla,
yükümlüdür.
Mülki Amirlerin Görev ve Yetkileri
Madde 7 — Mahallin en büyük mülki amiri,
a) Belediye mücavir
alan sınırları dışındaki hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıkları geri
kazanım tesisleri sahaları ile depolama sahalarını belirlemek, kurmak/kurdurtmak
ve işletmek/işlettirmekle,
b) Belediye mücavir alan sınırları dışındaki hafriyat toprağı ve
inşaat/yıkıntı atıkları geri kazanım tesisleri ile depolama sahalarına izin
vermek ve gerektiğinde bu izni iptal etmekle,
c) Belediye mücavir alan sınırları dışındaki hafriyat toprağı ve
inşaat/yıkıntı atıklarının toplanması, taşınması ve bertaraf bedelini belirlemekle,
d) Belediye mücavir alan sınırları dışındaki hafriyat toprağı ve
inşaat/yıkıntı atıkları için toplama, taşıma hizmeti verecek firmaların
adresleri ve telefon numaraları ile nakliye bedellerini halkın bilgileneceği
şekilde ilan etmekle,
e) Bu Yönetmelik
kapsamında yer alan atıkların oluşumundan bertarafına kadar yönetimlerini
kapsayan bütün faaliyetlerin kontrolünü ve denetimini yapmakla,
f) Toplanan inşaat/yıkıntı atıklarını öncelikle altyapı
çalışmalarında kullanmak/kullandırmakla,
g) İl sınırları içinde oluşan, toplanan, geri kazanılan ve
bertaraf edilen hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıkları ile ilgili
istatistiki bilgileri belediyelerden temin etmek ve yıl sonunda Bakanlığa
göndermekle,
h) Doğal afetler sonucunda oluşacak atıkların yönetimi ile ilgili
esasları belirlemek, bu amaçla Kriz Merkezi oluşturmak ve olası doğal afetlere
karşı önceden atık yönetim planlarını yapmakla,
yükümlüdürler.
Belediyelerin Görev ve Yetkileri
Madde 8 — İl
belediye mücavir alanı içerisinde il ve ilçe belediyeleri, büyük şehirlerde
büyükşehir belediyeleri, büyükşehir belediyeleri dışında ise ilçe
belediyeleri,
a) Hafriyat toprağı, inşaat/yıkıntı atıkları ile doğal afet
atıklarının toplanması, geçici biriktirilmesi, taşınması, geri kazanılması ve
bertarafı ile ilgili yönetim planı hazırlamakla,
b) Hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıkları geri kazanım
tesisleri sahaları ile depolama sahalarını belirlemek, kurmak/kurdurtmak ve
işletmek/işlettirmekle,
c) Depolama sahası yerinin seçimi, inşaatı veya işletilmesi
sırasında çevre ve insan sağlığını olumsuz etkilemeyecek şekilde gerekli
tedbirleri almak veya aldırtmakla,
d) Hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıklarının toplanması,
taşınması ve bertaraf bedelini belirlemekle,
e) Hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıkları için toplama,
taşıma hizmeti verecek firmaların adresleri ve telefon numaraları ile nakliye
bedellerini halkın bilgileneceği şekilde ilan etmekle,
f) Hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıklarının toplanması,
geçici biriktirilmesi, taşınması ve bertarafı faaliyetlerini denetlemekle,
g) Belediye sınırları içindeki hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı
atıkları geri kazanım tesisleri ile depolama sahalarına izin vermek ve
gerektiğinde bu izni iptal etmekle,
h) Toplanan inşaat/yıkıntı atıklarını öncelikle altyapı
çalışmalarında kullanmak/kullandırmakla,
ı) Belediye sınırları içinde oluşan, toplanan, geri kazanılan ve
bertaraf edilen hafriyat toprağı ile inşaat/yıkıntı atıklarına ilişkin
istatistiki bilgileri valilikler aracılığı ile yıl sonunda Bakanlığa
bildirmekle,
j) Doğal afet atıklarının yönetimi konusunda valilik
koordinasyonunda oluşturulan Kriz Merkezi kararlarını
uygulamakla,
yükümlüdürler.
Hafriyat Toprağı ve İnşaat/Yıkıntı Atıkları Üreticilerinin
Yükümlülükleri
Madde 9 — Hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıkları
üreticileri,
a) Atıkların çevre ve insan sağlığına yönelik olumsuz etkilerini,
bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak en aza düşürecek şekilde atık yönetimini
sağlamakla,
b) Atıkların oluşumu, taşınması ve depolanması aşamalarında
gerekli izinleri ve onayları almakla,
c) Faaliyetleri sırasında atıkları bileşenlerine göre ayrı
toplamak, geri kazanmak, biriktirmek ve atığın içinde zararlı, tehlikeli ve
yabancı madde bulundurmamakla,
d) Faaliyete başlamadan önce, atıkların taşınması ve depolanması
ile ilgili olarak EK-2’de verilen Atık Taşıma ve Kabul Belgesi’ni almakla,
e) Atıklarını belediyenin veya mülki amirin izin verdiği geri
kazanım veya depolama tesisi dışındaki yerlere dökmemekle,
f) Atıklarının yönetimi amacıyla yapılacak harcamaları
karşılamakla,
g) Atıkların oluşumu, taşınması ve depolanması aşamalarında
meydana gelebilecek kazalarda oluşacak zararı tazmin etmek ve kaza sonucu
oluşacak kirliliği gidermekle,
yükümlüdürler.
Depolama Sahası İşletenlerin Görev ve
Yetkileri
Madde 10 — Hafriyat
toprağı ve inşaat/yıkıntı atıkları depolama sahalarını işletenler,
a) Depolama sahasını Yönetmelikte belirtilen esaslara uygun olarak
projelendirmek, gerekli izinleri almak ve inşa etmekle,
b) Projeye uygun olarak
kurulan tesisi Yönetmelikte belirtilen esaslara uygun olarak işletmek ve
faaliyetin sona ermesini müteakip rehabilitasyonunu yapmakla,
c) Depolama sahasının inşaatı, işletilmesi ve kapatılması
sonrasında çevre ve insan sağlığını olumsuz etkilemeyecek şekilde gerekli tedbirleri almakla,
d) Belediyenin veya mülki amirin izin verdiği toplama ve taşıma
firmalarının atıkları ile Atık Taşıma ve Kabul Belgesi olan atıkları sahaya
kabul etmekle,
e) Atığın tesise girişinde depolama işleminden önce incelemesini
yaparak taşıma ve kabul belgesindeki bilgilerin doğruluğunu kontrol etmekle,
f) Depolama sahasına kabul edilmesi ve depolanması yasak olan
atıklar ile bu atıklarla karışmış hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıklarını
depolama sahasına kabul etmemek ve durumu idareye
bildirmekle,
g) Hafriyat toprağı ile geri kazanılması mümkün olamayan
inşaat/yıkıntı atıklarını birbirine karışmadan ayrı olarak depolamakla,
h) Atıkların depolanması sırasında gerekli güvenlik önlemlerini
almakla,
ı) Depolama sahasına getirilen atığın miktarı, cinsi, üretim yeri,
getiriliş tarihi ve araç plakası gibi bilgileri düzenli ve doğru olarak
bilgisayar ortamında kayıt altına almak, bu bilgileri belediye, mahallin mülki
amiri ve Bakanlığın incelemesine hazır bulundurmakla,
j) Kriz Merkezi
kararlarına uymak ve işbirliği yapmakla,
yükümlüdürler.
Geri Kazanım Tesisi İşletenlerin Görev ve
Yetkileri
Madde 11 — Geri
kazanım tesislerini işletenler,
a) Geri kazanım tesisini Yönetmelikte belirtilen esaslara uygun
olarak projelendirmek, gerekli izinleri almak ve inşa etmekle,
b) Projeye uygun olarak kurulan tesisi Yönetmelikte belirtilen
esaslara uygun olarak işletmekle,
c) Geri kazanım tesisinin inşaatı, işletilmesi ve kapatılması
sonrasında çevre ve insan sağlığını olumsuz etkilemeyecek şekilde gerekli
tedbirleri almakla,
d) Belediyenin veya mülki amirin izin verdiği toplama ve taşıma
firmalarının atıkları ile Atık Taşıma ve Kabul Belgesi olan atıkları tesise
kabul etmekle,
e) Atığın tesise girişinde incelemesini yaparak taşıma ve kabul
belgesindeki bilgilerin doğruluğunu kontrol etmekle,
f) Geri kazanım tesisi ile depolama sahasına kabul edilmesi ve
depolanması yasak olan atıklar ile bu atıklarla karışmış inşaat/yıkıntı
atıklarını geri kazanım tesisine kabul etmemek ve durumu idareye bildirmekle,
g) Atıkların geri kazanılması sırasında gerekli güvenlik
önlemlerini almakla,
h) Geri kazanım tesisine getirilen atığın miktarı, cinsi, üretim
yeri, getiriliş tarihi ve araç plakası gibi bilgileri düzenli ve doğru olarak
bilgisayar ortamında kayıt altına almak, bu bilgileri belediye, mahallin mülki
amiri ve Bakanlığın incelemesine hazır bulundurmakla,
ı) Kriz Merkezi kararlarına uymak ve işbirliği
yapmakla,
yükümlüdürler.
Kriz Merkezinin Görevleri
Madde 12 — Kriz Merkezi,
a) Olası bir doğal afet öncesinde, oluşabilecek atıkların
yönetimiyle ilgili planlamalar yapmakla,
b) Oluşabilecek atık miktarı ile bunların kaldırılması ve
taşınması için gerekli araç-gereç ve ekipmanı belirlemekle ve kullanımıyla
ilgili koordinasyonu sağlamakla,
c) Oluşacak atıkların
depolanacağı uygun alanları Yönetmelikte belirtilen esaslara göre önceden tespit
etmekle, mevcut depolama ve geri kazanım tesisleri ile koordinasyonu
sağlamakla,
d) Çalışmaları hakkında Bakanlığa bilgi vermekle,
yükümlüdür.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Geçici Biriktirme ve Toplamaya İlişkin Esaslar
Genel Esaslar
Madde 13 — Hafriyat
toprağı ile inşaat/yıkıntı atıklarının, üretici ve taşıyanları tarafından
belediyelerin veya mahallin en büyük mülki amirinin gösterdiği ve izin verdiği
geri kazanım ve depolama tesisleri dışında denizlere, göllere, akarsulara veya
herhangi bir yere dökülmesi ve dolgu yapılması yasaktır.
Faaliyetleri sonucu hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıklarının
üretimine neden olacak özel veya resmi kişi, kurum ve kuruluşlar; bu atıkların
üretilmesinden önce ilgili belediyeye/mahallin en büyük mülki amirine başvurarak
gerekli izinleri almak, atıklarını bu Yönetmelikte belirtilen usul ve esaslara
göre bu mercilerin göstereceği geri kazanım/depolama sahasına taşınmasını
sağlamakla
yükümlüdürler. Bununla ilgili işlemler 23 üncü maddede belirtilen esaslara göre
yapılır.
Yapılan denetimlerde hafriyat toprağı ile inşaat/yıkıntı
atıklarını Yönetmelikte belirtilen esaslara aykırı olarak çevre kirliliğine
neden olacak şekilde alıcı ortama verdiği tespit edilen üretici, taşıyıcı ve
depolayanlar hakkında 46 ncı maddede belirtilen cezai işlemler uygulanır. Ayrıca
tespit edilen eksiklik veya kirlilik, tebliğ edilen süreler içinde giderilmezse
bu atıkların toplanması, taşınması ve bertarafı maliyeti ilgililerden peşin
olarak tahsil edilir.
Hafriyat Sırasında Alınacak Önlemler
Madde 14 — Hafriyat
yapanlar, hafriyat toprağının çıkartılması sırasında gürültü ve görüntü
kirliliği ile toz emisyonlarını azaltacak tedbirleri almak ve faaliyet alanının
çevresini kapatmakla yükümlüdür. Hafriyat işlemleri sırasında kazıdan çıkacak
toprak miktarı ile dolgu hacimleri eşitlenecek şekilde planlama yapılır ve
hafriyat toprağının öncelikle faaliyet alanı içerisinde değerlendirilmesi
sağlanır.
İnşaat yeri haricinde en az 2000 (iki bin) metrekare alanı bulunan
faaliyet sahipleri, çıkarılan hafriyat toprağını yeniden değerlendirilmek üzere
bu alanda geçici olarak biriktirebilirler.
Hafriyat toprağının çıkartılması sırasında doğal drenaj sistemleri
korunur ve olabilecek erozyona karşı önlem alınır. Hafriyat yapan kişi/kuruluş
hafriyat toprağının çıkarılması esnasında hafriyat alanının yanındaki binaları,
doğal drenaj, enerji ve telekomünikasyon tesislerini/sistemlerini, kaldırım ve
yol kaplamasını korumak, olabilecek hasar ve erozyona karşı önlem almakla
yükümlüdür.
Hafriyat sırasında bitkisel toprak alt topraktan ayrı olarak
toplanır. Derinliğine ve yapısına bağlı olarak kazılarak yeniden kullanılmak
üzere yığılır. Bitkisel toprağın depolanacağı yerin % 5’den fazla eğimli
olmaması gerekir. Bitkisel toprağın saklanma sürecinde olabilecek kayıplar
önlenir ve toprağın kalitesi korunur. Bitkisel toprak uzun süre açıkta
bırakılacak ise yüzeyinin çabuk gelişen bitkiler ile örtülmesi temin edilir.
Ayrı toplanan bitkisel toprak park, bahçe, yeşil alan, tarım ve benzeri çalışmalarda tekrar
kullanılır.
Küçük Çaplı İnşaat/Yıkıntı Atıklarının Toplanması ve
Taşınması
Madde 15 — 2 (iki)
tona kadar atık oluşumuna neden olacak küçük çaplı tamirat ve tadilat yapan kişi
ve kuruluşlar ile inşaat firmaları, mücavir alan sınırları içinde ilgili
belediyeye, büyükşehirlerde ise ilgili ilçe belediyesine, mücavir alan sınırları
dışında ise mahallin en büyük mülki amirine veya bu mercilerden atıkları
toplamak ve taşımak amacıyla izin almış/yetkilendirilmiş firmalara başvurarak oluşan
inşaat/yıkıntı atıklarının uygun kaplarla toplanmasını, taşınması ve belediyenin
veya mülki amirin gösterdiği yere götürülmesini sağlamakla yükümlüdürler.
Oluşan atıkların toplanması, taşınması ve bertarafı ile ilgili
harcamalar, 17 nci maddede belirtilen esaslar doğrultusunda atık üreticileri
tarafından karşılanır.
Büyük Çaplı İnşaat/Yıkıntı Atıklarının Toplanması ve
Taşınması
Madde 16 — 2 (iki)
tondan fazla atık oluşumuna neden olacak büyük çaplı tamirat ve tadilat
işlemleri ile inşaat ve yıkım işlemlerinde faaliyet sahibi mücavir alan
sınırları içinde ilgili belediyeye, büyükşehirlerde ise ilgili ilçe
belediyesine, mücavir alan sınırları dışında ise mahallin en büyük mülki amirine
başvurarak izin almak zorundadır. Bununla ilgili işlemler 23 üncü maddede belirtilen esaslara
göre yapılır. Bu izin belgesinde, yapılacak tadilat/tamirat/inşaat/yıkımın türü
ile oluşacak tahmini atık miktarı belirtilir. Faaliyet sahibi veya
tadilat/tamirat/inşaat/yıkımı yapacak firma, ilgili belediyeye/mülki amire veya bu
mercilerden atıkları toplamak ve taşımak amacıyla izin almış/yetkilendirilmiş
firmalara başvurarak faaliyetin yapılacağı yere geçici biriktirme konteynerinin
yerleştirilmesini temin eder. Bu konteyner yerleştirilmeden
tadilat/tamirat/inşaat/yıkım işlemlerine başlanılmaz.
Geçici biriktirme konteyneri veya kapları sarı renkli olacak,
üzerlerine atılacak ve atılmayacak atık türleri yazılacaktır. Evsel, zararlı ve
tehlikeli atıkların bu konteynerlere atılması yasaktır. İnşaat/yıkıntı atıkları
içine tehlikeli atık atılması durumunda bu atıklar tehlikeli atık olarak kabul
edilir ve bertarafları ilgili mevzuata göre yapılır. Dolan konteynerler,
belediyeler/mahallin mülki amirliği veya bu mercilerden atıkları toplamak
ve taşımak
amacıyla izin almış/yetkilendirilmiş firmalar tarafından geri kazanım veya
depolama tesislerine taşınır.
Oluşan atıkların toplanması, taşınması ve bertarafı ile ilgili
harcamalar, 17 nci maddede belirtilen esaslar doğrultusunda atık üreticileri
tarafından karşılanır.
Büyük çaplı yol ve bina tadilat, tamirat ve yıkım işlerini yapan
firmalar inşaat/yıkıntı atıklarının kaynakta azaltılmasından, tekrar
kullanılmasından, geri kazanılmasından ve bertaraf tesislerine taşınmasından
sorumludurlar.
Cadde, sokak, yol ve
tretuvarlarda yapılacak hafriyat, bakım, onarım ve inşaat işlerinde ortaya
çıkacak ve tekrar kullanılacak hafriyat toprağı ile inşaat/yıkıntı atıkları
taşınabilir konteynerlerde biriktirilecek, cadde ve sokak kirliliği ile görüntü
ve toz kirliliğine neden olmayacaktır.
Atık Bertarafında Mali Yükümlülük
Madde 17 — Hafriyat
toprağı ile inşaat/yıkıntı atıkları üreticileri oluşan atıkların toplanması,
taşınması ve bertarafı ile ilgili harcamaları karşılamakla yükümlüdürler. Bu
amaçla uygulanacak bedel, geri kazanım/depolama sahasının uzaklığı ve oluşan
atık miktarı esas alınarak büyükşehirlerde ilçe belediyelerinin teklifi ile
büyükşehir belediyesi, diğer illerde ise il ve ilçe belediyeleri, mücavir alan
sınırları dışında ise mahallin en büyük mülki amiri tarafından tespit ve ilan
edilir.
Yıkım Faaliyetleri İçin İzin Alınması
Madde 18 — Yıkım
çalışmasına başlanılmadan önce, yıkım faaliyetini gerçekleştirecek kişi, kuruluş
veya firmaların mücavir alan sınırları içinde ilgili belediyeye, dışında ise
mahallin en büyük mülki amirine başvurarak yıkım izni almaları zorunludur.
Bununla ilgili işlemler 23 üncü maddede belirtilen esaslara göre yapılır.
Yıkım İşlemleri
Madde 19 — Yıkımı
yapılacak yapıların içlerindeki geri kazanılabilir malzemelerin öncelikle
ayrıştırılması ve geri kazanılması esastır. Bu çerçevede kapı, pencere, dolap,
taban ve duvar kaplamaları, döşemeleri ve yalıtım malzemeleri gibi inşaat
malzemeleri ile tehlikeli atıklar yıkımı yapılacak yapılardan ayıklanır ve ayrı
toplanır. Yıkım
işlemleri sırasında gürültü, toz ve görüntü kirliliği ile ilgili olarak 20 ve 21
inci maddelerde belirtilen tedbirler alınır. Yıkımın hidrolik ekipmanlara sahip
iş makineleri ile yapılması durumunda, kolon ve kiriş gibi beton yapılar kesilir
veya parçalanır.
Çalışanların sağlığını ve güvenliğini korumak amacıyla, asbest
içeren malzemelerin kullanıldığı binaların yıkımı, sökümü, tamiratı ve tadilatı
sırasında Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından hazırlanan ve
26/12/2003 tarihli ve 25328 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Asbestle
Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik esaslarına
uyulur.
Gürültü Emisyonu
Madde 20 — Hafriyat, inşaat/tamirat/tadilat ve yıkım işlemleri sırasında oluşacak
gürültü emisyonları ile ilgili olarak, 11/12/1986 tarihli ve 19308 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Gürültü Kontrol Yönetmeliği esaslarına
uyulur.
Toz Emisyonu
Madde 21 — Hafriyat, inşaat/tamirat/tadilat ve yıkım işlemleri sırasında oluşacak
toz emisyonları ile ilgili olarak, 02/11/1986 tarihli ve 19269 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Hava Kalitesinin Korunması
Yönetmeliği’nde belirtilen hava kalitesi standartlarının sağlanması gerekir.
Oluşacak toz emisyonlarının asgariye indirilmesi, görüntü
kirliliğinin önlenmesi ve gerekli emniyet koşularının sağlanması amacı ile
tadilat/yıkım yapılacak binaların dış cephesi yırtılmaz ve tutucu özelliğe sahip
file ve benzeri malzeme ile koruma altına alınır.
Tehlikeli Atıkların Toplanması ve Bertarafı
Madde 22 — İnşaat/yıkıntı atıkları içerisinde bulunan asbest, boya, florasan, civa,
asit ve benzeri tehlikeli atıklar diğer atıklardan ayrı olarak toplanır ve
Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine göre bertaraf
edilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının
Taşınmasına İlişkin Esaslar
Atık Taşıma ve Kabul Belgesi Alınması
Madde 23 — Hafriyat
toprağı ve inşaat/yıkıntı atığı üretenler, ürettikleri hafriyat toprağı ve
inşaat/yıkıntı atıklarını, taşıma izni almış nakliye araçlarıyla gerekli
izinleri almış depolama sahalarına taşımak veya taşıtmakla yükümlüdürler.
Hafriyat toprağı üretenler ile faaliyetleri sonucu 2 tondan fazla
atık oluşumuna neden olacak inşaat/yıkıntı atığı üreticileri, mücavir alan
sınırları içinde belediyeye, büyükşehir belediyesi olan yerlerde ilgili ilçe
belediyesine, mücavir alan sınırları dışında ise mahallin en büyük mülki amirine
müracaat ederek "Atık Taşıma ve Kabul Belgesi" almak zorundadır.
Atık Taşıma ve Kabul Belgesi üç bölümden oluşur ve eksiksiz olarak
doldurulur. Birinci bölümde; hafriyatı toprağı veya inşaat/yıkıntı atıklarını
üretenler, ikinci bölümde üretilecek atığı taşıyacak şahıs veya firmalar, üçüncü
bölümde ise atığın geri kazanılacağı/depolanacağı saha ile ilgili bilgiler
bulunur.
Atık Taşıma ve Kabul Belgesi 4 nüsha olarak düzenlenir. Bir
nüshası düzenleyen kurumda kalır. Kalan üç nüshadan biri atık üreticisine, biri
taşıyıcı kişi veya firmaya, biri de atığın geri kazanılacağı/depolanacağı tesis
yetkilisine verilir. İnceleme ve denetim sırasında bu belgenin ilgili tüm taraflarca
denetim elemanlarına gösterilmesi zorunludur.
Hafriyat Toprağı ile İnşaat/Yıkıntı Atıkları Taşıyıcılarının İzin
Alma Zorunluluğu
Madde 24 — Hafriyat
toprağı ile inşaat/yıkıntı atıklarını taşımak isteyen kişi veya kuruluşlar
mücavir alan sınırları içinde ilgili belediyeye, dışında ise mahallin en büyük
mülki amirine başvurarak "Hafriyat Toprağı, İnşaat/Yıkıntı Atıkları Taşıma İzin
Belgesi" almakla yükümlüdürler. Bu amaçla yapılacak başvurularda istenecek belge
ve bilgiler
ilgili belediye tarafından belirlenir. İnşaat/yıkıntı atığı taşıyan araçlar sarı
renkli olacak ve araçların üzerinde büyük harflerle "İnşaat/Yıkıntı Atığı Taşıma
Aracı" ibaresi yazılı olacaktır. Bu atıkları taşımak isteyen kişi ve kuruluşlar
yeterli sayıda ve
değişik ebatlarda sarı renkli konteyner ve kapları bulundurmakla yükümlüdürler.
Bu atıkları taşımak amacıyla taşıma izni alan firmaların isimleri ve irtibat
numaraları, geri kazanım veya depolama alanı/alanlarının yerleri ile bu alanlara
ulaşacak yol güzergahı krokileri ilgili belediyeler tarafından halkın
bilgileneceği şekilde ilan edilir.
Hafriyat Toprağı ile İnşaat/Yıkıntı Atıklarının Taşınması
Sırasında Alınacak Önlemler
Madde 25 — Hafriyat
toprağı ile inşaat/yıkıntı atıklarının taşınması sırasında çevrenin
kirletilmemesi, trafiğin aksatılmaması ve can ve mal emniyeti için gerekli
tedbirler öncelikle nakil işlemlerini gerçekleştiren kişi veya firma tarafından
alınır. Taşıma sırasında oluşabilecek çevresel kirlenmeyi önlemek amacıyla
araçların
üzerleri uygun malzemeyle kapatılır. Araçlara kapasitenin üzerinde yükleme
yapılmaz ve araçlar tekerleklerinde olabilecek çamur ve benzeri kirlilik
temizlendikten sonra trafiğe çıkartılır. Belediye ve mahallin en büyük mülki
amiri, atık taşıyan araçların şehir içi trafiğini olumsuz etkilememesi için
bu araçların belirli saatler arasında trafiğe çıkmaları konusunda düzenleme
yapma yetkisine sahiptir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Hafriyat Toprağı, İnşaat/Yıkıntı Atıklarının
Geri Kazanılması ve Değerlendirilmesine İlişkin
Esaslar
Hafriyat Toprağının Tekrar Kullanılması ve Geri
Kazanılması
Madde 26 — Hafriyat
toprağı ile inşaat/yıkıntı atıklarının öncelikle kaynağında azaltılması, ayrı
toplanması, tekrar kullanılması ve geri kazanılması esastır.
Hafriyat sırasında, bitkisel toprak ayrı olarak toplanır. Bitkisel
toprak park, bahçe, yeşil alan yapımında rekreasyon amacıyla kullanılacak ve
kesinlikle depolama sahasına gönderilmeyecektir.
Bitkisel toprak dışındaki hafriyat toprağı ise öncelikle dolgu,
rekreasyon, katı atık depolama alanında günlük örtü ve benzeri amaçla
kullanılacak, tekrar kullanımlarının mümkün olmaması durumunda depolanarak
bertaraf edilecektir.
Kimyasal/pişebilirlik özelliklerinin uygun olması durumunda yüksek
miktarlardaki hafriyat toprağı çimento sanayiinde kil hammaddesi olarak
öncelikle kullanılacaktır.
İnşaat/Yıkıntı Atıklarının Geri Kazanılması
Madde 27 — Doğal
kaynakların korunması, sürdürülebilir üretim, depolanacak atık miktarının
azaltılması ve ekonomik değer yaratılması amacıyla inşaat/yıkıntı atıklarının
geri kazanılması esastır. Yüksek kaliteli geri kazanım ürünleri elde edilmesi ve
maliyetlerin azaltılması amacıyla atıkların oluştukları yerlerde ayrılması
gerekmektedir.
Geri kazanılamayan inşaat/yıkıntı atıkları gerekli ayrıştırma ve
boyut küçültme yapıldıktan sonra Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği’nde
belirtilen esaslara göre katı atık depolama alanında günlük örtü malzemesi
olarak kullanılabilir.
Asfalt (Yol Kaplama) Atıklarının Geri
Kazanılması
Madde 28 — Yol,
havaalanı pisti ve benzeri yapıların tadilatı/tamiratı ve yıkımı sırasında
oluşan asfalt atıkları, diğer inşaat/yıkım atıklarından ayrı olarak toplanır,
taşınır ve geri kazanılır. Asfalt atıklarının gelişigüzel yerlere atılması
yasaktır.
Asfalt atıklarının geri kazanılması esas olup, geri kazanım
tesislerinde ikincil ürün haline getirilen asfalt atıkları düşük trafik
yoğunluklu yollarda dolgu malzemesi olarak veya asfalt üretim tesislerinde
öncelikli olarak kullanılır.
İnşaat/Yıkıntı Atığı Geri Kazanım Tesisleri
Madde 29 — Geri
kazanım tesisleri inşaat/yıkıntı atıklarının özelliklerine, miktarına ve hacmine
bağlı olarak sabit veya geçici olarak planlanır.
Taşkın riskinin yüksek olduğu yerlerde, yağmur sularının akışını
engelleyecek vadilerde veya dere yataklarında, heyelan, çığ ve erozyon
bölgelerinde geri kazanım tesislerinin kurulmasına ve işletilmesine müsaade
edilmez.
Geri kazanım tesisleri, yüzeysel su kaynaklarından en az 300 (üç
yüz) metre uzaklıkta kurulur. Sabit tesislerin en yakın yerleşim birimine
uzaklığı 200 (iki yüz) metreden az olamaz. Tesisin etrafı tel çit ile çevrilir.
Geri kazanım tesisleri, inşaat/yıkıntı atıkları depolama sahalarında da
kurulabilir. Geri kazanım tesislerinin bulunacağı sahanın zemini, su
birikmeyecek ve yer altı suyu kirlenmeyecek şekilde betondan yapılır, tesisin çalışması
sırasında gürültü ve toz emisyonları ile ilgili sınır değerler sağlanır.
Geri kazanım tesislerinde inşaat/yıkıntı atıklarının kabul
edileceği birim, işletme binası, kantar ve kontrol ünitesi ile yeterli sayıda ve
kapasitede ayırıcı, kırıcı, elek, taşıma sistemleri ile geçici depolama alanı
bulunmak zorundadır. Geri kazanım tesislerinde bulunması zorunlu ekipmanların
kiralama yoluyla da temini mümkündür. Geri kazanım tesislerine izin alınması
aşamasında bu ekipmanların mülkiyetlerine dair bilgi ve belgelerin izin vermeye yetkili
mercilere sunulması gerekmektedir.
Geri Kazanım Tesisleri İçin Yapılacak Başvurularda İstenecek
Belgeler
Madde 30 — Bu
amaçla yapılacak başvurularda,
a) 36 ncı maddenin (g) bendine kadar sıralanan bilgi ve
belgeler,
b) Geri kazanım tesisindeki ünitelerin yerleşim planları,
c) Geri kazanım tesisi işletim projesi,
d) İşin özelliğine uygun, en az bir tanesi üniversitelerin ilgili
dört yıllık teknik bölümünden mezun olan teknik eleman olmak üzere
çalıştırılacak personel sayısı ve özellikleri,
e) Geri kazanım tesisinde kullanılacak makine ve araç-gereç
listesi, her birinin teknik özellikleri ve kapasiteleri,
f) Kapatılma ve sonrası için önerilen rehabilitasyon planı ve
prosedürü,
ile ilgili detaylı
bilgi ve belgeler bulunacaktır.
Geri kazanım tesisi izni almak isteyen kişi, kurum ve kuruluşlarca
yukarıda belirtilen bilgi ve belgeler tamamlanır ve Hafriyat Toprağı,
İnşaat/Yıkıntı Atıkları İnceleme Kurulu’na sunulur.
Geri Kazanım Tesislerine İzin Verilmesi ve
İptali
Madde 31 — Geri
kazanım tesislerine izin vermeye ve verilen izni iptal etmeye 38 inci maddede
belirtilen merciler yetkilidir.
Geri Kazanım Tesislerine Atık Kabul
Prosedürü
Madde 32 — İnşaat/yıkıntı atıklarının geri kazanım tesislerine kabulü sırasında
aşağıdaki esaslara uyulacaktır;
a) Tesise kesinlikle katı, sıvı, zararlı ve tehlikeli atık kabul
edilmeyecektir.
b) Geri kazanım tesisi girişinde öncelikle atıkların taşıma ile
ilgili dokümanları kontrol edilecek, belediye veya mülki amirin izin vermediği
taşıyıcıların atıkları ile Atık Taşıma ve Kabul Belgesi bulunmayan taşıyıcıların
atıkları tesise kabul edilmeyecektir.
c) Gerekli evraklarının bulunduğu tespit edilen atıkların görsel
incelemesi yapılarak taşıma ve kabul belgesindeki bilgiler ile uyumu kontrol
edilecektir.
d) Atıkların içinde, 39 uncu maddede belirtilen atıkların
bulunması veya bunlarla karışmış olması durumunda atıkların kabulü yapılmayacak
ve yetkili makama haber verilecektir. Bu durumda atık üreticileri ve taşıyıcılar
hakkında ilgili kanunların belirlediği cezalar uygulanır.
e) Kabulü uygun görülen atıklar tartılacak; atığın miktarı, üretim
yeri, getiriliş tarihi ve araç plakası gibi bilgilerin kaydından sonra araç
sahaya gönderilecektir.
f) Geri kazanım işleminden sonra geri kazanılan ürünün adı,
miktarı, standardı, satış yeri, satış miktarı ve kullanım alanı gibi bilgiler de
düzenli olarak kayıt altına alınacaktır.
Geri Kazanım Ürünleri ve Kullanım Alanları
Madde 33 — Geri
kazanılmış ürünler, ilgili standartları sağlamak şartı ile gerekli işlemlerden
sonra orijinal malzemeler ile birlikte veya ayrı olarak, yeni beton üretiminde,
yol, otopark, kaldırım, yürüyüş yolları, drenaj çalışmaları, kanalizasyon borusu
ve kablo döşemelerinde dolgu malzemesi olmak üzere, alt ve üst yapı
inşaatlarında, spor ve oyun tesisleri inşaatları ile diğer dolgu ve rekreasyon
çalışmalarında öncelikli olarak kullanılır.
ALTINCI BÖLÜM
Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıkları
Depolama Sahalarının Yer Seçimi, İnşası ve İşletilmesine İlişkin
Esaslar
Atıkların Depolanması
Madde 34 — Hafriyat
toprağı ile inşaat/yıkıntı atıklarının tekrar kullanılamaması veya geri
kazanılamaması durumunda bu atıklar kontrollü olarak depolanır.
Hafriyat toprağı ile inşaat/yıkıntı atıkları, Yönetmelikte
belirtilen idari ve teknik esaslar doğrultusunda, yalnızca projesinde belirtilen
ve bu amaçla hazırlanmış/seçilmiş ve gerekli izinleri alınmış döküm sahalarında
depolanabilirler.
İzinsiz hafriyat toprağı ile inşaat/yıkıntı atıkları için depolama
sahası açılamaz ve işletilemez. İzinsiz açanlar, işletenler, döküm yapan
üreticiler ve taşıyıcılar hakkında Kanunun belirlediği cezalar uygulanır. Ayrıca
atığın bertarafının ve çevreye verdiği zararın tutarı hesaplanarak, zararı
verenlerden peşin olarak tahsil edilir.
Depolama Tesisleri
Madde 35 — Hafriyat
toprağı ile inşaat/yıkıntı atıklarının depolanacağı sahaların planlaması
yapılırken, sahanın topografyası, jeolojisi, hidrojeolojisi, jeoteknik ve
tektonik özellikleri dikkate alınır. Depolama tesislerinin, toprak işlenmesine
elverişli ve üretim potansiyeli yüksek olan arazilerle, sulu tarım ve bağ-bahçe
olarak kullanılan arazilerin veya sınıfı ne olursa olsun iklim özelliklerinden yararlanılarak
zeytinlik, fındıklık, fıstıklık, çay ve muz bahçeleri gibi plantasyona ayrılan
arazilerde kurulması yasaktır. Ayrıca bu tesislerin, içme, sulama ve kullanma
suları rezervuarlarının mutlak ve kısa mesafeli koruma alanlarında kurulmasına kesinlikle müsaade
edilmez. Bu alanların dışında kalan orta mesafeli koruma alanlarında ise İl
Mahalli Çevre Kurulunun onayı alınarak bu tür tesisler kurulabilir. Depolama
tesisleri imar planları üzerinde işaretlenir.
Taşkın riskinin yüksek olduğu yerlerde, yağmur sularının akışını
engelleyecek vadilerde veya dere yataklarında, heyelan, çığ ve erozyon
bölgelerinde depolama tesislerinin kurulmasına ve işletilmesine müsaade
edilmez.
Hafriyat toprağı ile inşaat/yıkıntı atıklarının depolanacağı
sahaların en yakın yerleşim birimine olan uzaklığı 200 (iki yüz), mezarlıklara
olan uzaklığı ise 100 (yüz) metreden az olamaz. Aynı sahada inşaat/yıkıntı
atıklarının geri kazanım tesislerinin de kurulabileceği varsayılarak buna uygun planlama
yapılır.
Depolama tesislerinde, hafriyat toprağı ile inşaat/yıkıntı
atıklarının kabul edileceği birim, işletme binası ve kantar bulunur ve depolama
sahasının etrafı tel çit ile çevrilir.
Taşocağı ve açık maden işletmeleri gibi, malzeme ve cevher alınmak
suretiyle doğal zeminin bozulduğu yerlerde de izin alınmak suretiyle bu atıklar
depolanabilir.
Hafriyat Toprağı İle İnşaat/ Yıkıntı Atıkları Depolama Sahaları
İçin Yapılacak Başvurularda İstenecek Belgeler
Madde 36 — Bu amaçla yapılacak başvurularda,
a) Ticaret sicil kaydı,
b) Ticaret sicil gazetesi örneği,
c) Belgeleri imzalamaya yetkili olanların noter tasdikli imza
sirküleri,
d) Arazinin mülkiyet durumunu gösterir belge,
1) Orman arazileri için Orman Bölge Müdürlüğü, hazine arazileri
için Milli Emlak Genel Müdürlüğü, vakıf arazileri için Vakıflar Genel Müdürlüğü,
il özel idaresine ait araziler için İl Özel İdare Müdürlüğüne müracaat edilerek,
bu kurumlardan alan ve koordinatlar belirtilerek alınmış muvafakat
belgesi,
2) Özel şahsa ait
taşınmazlar için tapu sahibinden alınmış noter tasdikli muvafakat belgesi,
e) Mücavir alan sınırları içinde ve büyükşehir belediyesi olan
yerlerde ilgili ilçe belediyesinin; mücavir alan sınırları dışında ise İl Çevre
ve Orman Müdürlüğünün onay yazısı,
f) Arazinin topografik haritası, koordinatlı krokisi, nazım imar
plan durumu ve uygulama imar durumu,
g) Arazinin zemin etütleri,
h) Depolama tesisindeki ünitelerin yerleşim planları,
ı) Döküm alanı hazırlama, ihata edilmesi ve işletim projesi,
j) İşin özelliğine uygun, en az 1 adedi dört yıllık üniversite
mezunu teknik eleman olmak üzere çalıştırılacak personel sayısı ve
özellikleri,
k) En az 1 adedi dozer ve 1 adedi kompaktör olmak üzere depolama
sahasında kullanılacak makine ve araç-gereç
listesi,
l) Dolgu işleminin bitiminde, döküm sahasını işletenler tarafından
uygulanacak, Orman Bölge Müdürlüğü veya yetkili belediyenin park ve bahçeler
müdürlüğü tarafından onaylanmış rehabilitasyon projesi,
m) Kapatılma ve sonrası için önerilen rehabilitasyon planı ve
prosedürü,
ile ilgili detaylı bilgi ve belgeler bulunacaktır.
Depolama tesisi izni almak isteyen kişi, kurum ve kuruluşlarca
yukarıda belirtilen bilgi ve belgeler tamamlanır ve Hafriyat Toprağı,
İnşaat/Yıkıntı Atıkları İnceleme Kurulu’na
sunulur.
Hafriyat Toprağı, İnşaat/Yıkıntı Atıkları İnceleme
Kurulu
Madde 37 — Hafriyat
toprağı ile inşaat/yıkıntı atıkları geri kazanım ve depolama tesislerine izin
vermeye yetkili kurumlarca, bu amaçla yapılacak başvuruları incelemek ve
sonuçlandırmak amacıyla Hafriyat Toprağı, İnşaat/Yıkıntı Atıkları İnceleme
Kurulu oluşturulur. Kurul, büyükşehir belediyesi olan yerlerde büyükşehir
belediyesinden 3, tesisin sınırları içinde bulunduğu ilçe belediyesinden 1, İl
Çevre ve Orman Müdürlüğünden 1; il belediyelerinde belediyeden 4, İl Çevre ve Orman
Müdürlüğünden 1; ilçelerde ise ilçe belediyesinden 4, kaymakamlıktan 1; mücavir
alan sınırları dışında ise İl Çevre ve Orman Müdürlüğünden 3, İl Bayındırlık ve
İskan Müdürlüğünden 2 olmak üzere 5 kişiden oluşur. Kurula en üst düzey yetkili
başkanlık eder. Kararlar oy çokluğu ile alınır. Gerekirse başkanın oyu çift
sayılır. Kuruldan oy birliği veya oy çokluğu ile uygun kararının çıkması halinde
depolama/geri kazanım tesisi izni verilir ve bir örneği Ek-3’te verilen Hafriyat Toprağı ve
İnşaat/Yıkıntı Atıkları Depolama/Geri Kazanım Tesisi İzin Belgesi
düzenlenir.
Depolama Tesislerine İzin Verilmesi ve
İptali
Madde 38 — Hafriyat
toprağı ile inşaat/yıkıntı atıkları depolama tesislerine izin vermeye;
a) İl ve ilçe belediyeleri ile büyükşehir belediyesi mücavir alan
sınırları dışında kalan yerlerde mahallin en büyük mülki amiri,
b) İl belediye mücavir alan sınırları içindeki yerlerde il
belediyeleri, büyükşehir belediyesi olan yerlerde büyükşehir belediyeleri,
c) İl belediyeleri ile büyükşehir belediyeleri mücavir alan
sınırları dışında kalan ilçelerde ise ilçe belediyeleri,
yetkilidir.
Yapılacak olan denetimlerde usulüne uygun alınmadığı veya işletme
planına uygun çalışmadığı tespit edilen depolama tesislerinin izin belgesi
yukarıda belirtilen merciler tarafından iptal edilir ve yasal işlem
yapılır.
Depolanması Yasak Olan Atıklar
Madde 39 — Hafriyat
toprağı ve inşaat/yıkıntı atıkları depolama tesisleri ile geri kazanım
tesislerine,
a) Sıvıların ve sıvı atıkların,
b) Arıtma çamurlarının,
c) Parlayıcı ve patlayıcı maddelerin,
d) Tıbbi atıkların,
e) Hayvan kadavralarının ve gübrelerinin,
f) Radyoaktif madde ve atıkların,
g) Tehlikeli ve zararlı atıkların,
h) Evsel katı atıkların
dökülmesi ve depolanması yasaktır.
Atık Kabul Prosedürü
Madde 40 — Hafriyat
toprağı ile inşaat/yıkıntı atıklarının depolama sahasına kabulü sırasında
aşağıdaki esaslara uyulacaktır;
a) Tesise kesinlikle katı, sıvı, zararlı ve tehlikeli atık kabul
edilmeyecektir.
b) Depolama sahası girişinde öncelikle atıkların taşıma ile ilgili
dokümanları kontrol edilecek, belediye veya mülki amirin izin vermediği
taşıyıcıların atıkları ile Atık Taşıma ve Kabul Belgesi bulunmayan taşıyıcıların
atıkları tesise kabul edilmeyecek ve gerekli izinler alınana kadar araç tesiste
bekletilecektir.
c) Gerekli evraklarının bulunduğu tespit edilen atıkların görsel
incelemesi yapılarak taşıma ve kabul belgelerindeki bilgiler ile uyumu kontrol
edilecektir.
d) Atıkların içinde, döküm alanına kabul edilmesi ve dökülmesi
yasak olan ve 39 uncu maddede belirtilen atıkların bulunması veya bunlarla
karışmış olması durumunda atıkların kabulü yapılmayacak ve yetkili makama haber
verilecektir.
e) Kabulü uygun görülen atıklar tartılacak; atığın miktarı, üretim
yeri, getiriliş tarihi ve araç plakası gibi bilgilerin kaydından sonra araç
döküm sahasına gönderilecektir.
Atıkların Depolanması
Madde 41 — Atıkların depolanması aşağıdaki esaslara göre yapılacaktır;
a) Döküm sahasında hafriyat toprağı ile inşaat/yıkıntı atıkları
birbirleri ile karıştırılmadan ayrı alanlarda depolanacaktır.
b) Depolanan malzemeler kompaktör ile günlük olarak
sıkıştırılacaktır.
c) Döküm sahasında oluşabilecek oturma, çökme ve kayma gibi zemin
ve gövde hareketlerinin önlenmesi için en uygun yığın ve döküm boyutlandırması
yapılacaktır.
d) Döküm alanlarının yüzeyleri ve şev dibi çevresine insan ve
diğer canlıların yaklaşmasını engelleyici önlemler alınacak ve uyarı levhaları
konulacaktır.
e) Yüzeyin topografik yapısına bağlı olarak, şevlerden büyük parça
yuvarlanmasının çevrede tehlikeli ortam yaratması söz konusu ise şevden
bırakılacak tane ve parça büyüklüğüne sınır getirilecektir.
f) Döküm yığınlarının yüzeylerinde, aralarında ve çevrelerinde
denetimsiz su birikmesine izin verilmeyecek, yıllık rejimde doğal su trafiği
etkilenmeyecek şekilde gerekli önlemler alınarak, durum döküm yeri planları
üzerinde de açıkça gösterilecektir.
g) Döküm alanı olarak kullanılacak alanlarda sahanın hazırlanması
söz konusu ise, bitkisel toprak yeniden değerlendirilmek üzere sıyrılacaktır.
Sıyrılan bu toprak ile geçici depolanmak üzere sahaya getirilen diğer bitkisel
toprak, hava ve su akımları veya başka nedenlerle dağılmayacak, yabancı maddeler
ile karışmayacak ve niteliği bozulmayacak şekilde uygun bir alanda saklanacak ve gerekli koruma
tedbirleri alınacaktır.
h) Depolama tesisinde çalışma esnasında oluşacak gürültü kirliliği
ile ilgili olarak 20 nci maddede, toz emisyonu ile ilgili olarak da 21 inci
maddede belirtilen Yönetmeliklerde yer alan sınır değerlere uyulacaktır.
ı) Depolama tesisine ulaşım ve depo iç yollarında geçiş her türlü
hava şartlarında mümkün olacaktır.
j) Depolama sahasına ulaşım ve iç yollarda araçlarla tozuma
olmayacak şekilde tedbir alınır. Gerekirse çakıl serilir veya sulama sistemi
uygulanır.
k) Depolama sahası çıkışında, kirlenen araba tekerleklerinin
yolları kirletmemesi için tekerlekleri temizleyecek ve yıkayacak tedbirler
alınır.
Depolama Sahalarının Kapatılması ve
Rehabilitasyonu
Madde 42 — Hafriyat
toprağı ile inşaat/yıkıntı atıkları depolama sahalarının kapasitelerinin dolması
veya herhangi bir nedenle döküm ve depolamanın sona ermesi halinde bu sahaların,
insan ve diğer canlıların güvenliği, canlı yaşamının tesisi ve alanın tekrar
kullanılabilmesi için doğal topografik yapıya uygun olarak
rehabilite edilmeleri zorunludur.
Depolama çalışmaları devam ederken, sahanın dolan veya daha sonra
kullanılmayacak bölümlerinin rehabilitasyon faaliyetleri tüm projenin sona
ermesi beklenmeden projesine uygun olarak öncelikle yapılır.
Rehabilitasyon Projeleri
Madde 43 — Rehabilitasyon projesi, çalışma alanında döküm işlemlerinin başlamasından
önce hazırlanacak, çalışmaların tümü ile veya öngörülen şekli ile kısmen
sonuçlanmasını müteakiben en geç 1 yıl içinde uygulamaya konulacaktır. Söz
konusu alanın ne amaçla değerlendirileceği yerel koşullar da göz önüne alınarak
belirlendikten sonra buna uygun projelendirme yapılacaktır.
Bu projelerde, bitkilendirme planı, yaban hayatı koruma planı,
yüzey suları yönetim planı ile bunlara ait çizim ve hesaplar yer alacaktır. Bu
çalışmalarda esas olacak ana kriterler aşağıda sıralanmaktadır;
a) Rehabilitasyon çalışmaları sonucunda, sahaya doğal görünüm
kazandırılacaktır.
b) Projenin uygulanması sonucunda ortaya çıkacak yapının veya
oluşan yeni alanın kullanımı, yerel çevre koşulları ile tam uyum içinde olacak
ve tüm canlılar için tartışmasız güvenli bir ortam sağlanacaktır.
c) İnsanların dolaşımına açılan alanlarda 3.0 metreden yüksek
kademe ve 5.0 metreden dar basamak bulunmayacaktır.
d) Bütün şev yüzeyleri dayanma duvarı ile tutulmaksızın doğal hali
ile stabil olacak şekilde düzenlenecektir.
e) Alanın dış çevresinde eğimli yüzey var ise taş ve parça
yuvarlanmaları ile kaymalara karşı kesin önlem alınacaktır.
f) Rehabilitasyon sırasında, atıkların şev açılarının
değiştirilmesi söz konusu ise, verilecek yeni eğim örtü toprağının serilmesine,
bitki örtüsünün gelişmesine izin verecek, erozyonu ve atıkların yüzeye çıkmasını
önleyecek değerlerde olacaktır.
g) Alan çevresi su trafiği açısından yeterince güvenli hale
getirilecektir. Yörenin en yoğun yağış koşullarında, su toplama ve akma
kanalları ile çevre doğal drenaj sistemi yeterli olacak şekilde planlanacak,
çukur alanların su baskınına uğraması olasılığına karşı yeterli önlemler alınmış
olacaktır.
h) Alanın üzeri
yapılacak bitkilendirme çalışmasına bağlı olarak bitkisel üst örtü toprağı ile
kaplanacak ve ağaçlandırılacaktır.
Doğal Afet Atıklarının Yönetimi
Madde 44 — Başta
deprem olmak üzere doğal afetler sonucunda oluşan yıkıntı atıklarının
yönetiminden, mahallin en büyük mülki amirinin başkanlığında oluşturulacak Kriz
Merkezi sorumludur. Merkez, olası bir doğal afet durumunda oluşabilecek atık
miktarı, bunların kaldırılması ve taşınması için gerekli araç-gereç ve ekipman
ile bu atıkların depolanacağı uygun alanları bu Yönetmelikte belirtilen esaslara
göre önceden tespit eder ve gereken hazırlıkları yapar. Çalışmalar hakkında
Bakanlığa düzenli olarak bilgi verilir. Mevcut taşıyıcı firmalar ile depolama ve
geri kazanım tesisleri Kriz Merkezleri ile uyumlu çalışırlar. Doğal afetler sonucunda oluşan
yıkıntı atıklarının taşınması ve depolanması faaliyetleri Kriz Merkezi
tarafından yapılan planlamalar doğrultusunda, ilgili belediyenin sorumluluğunda
belediye veya belediyenin yetkilerini devrettiği kişi ve kuruluşlar tarafından
yürütülür.
Denetleme
Madde 45 — Bu
Yönetmelik kapsamına giren bütün faaliyetlerin, bu Yönetmelik ve diğer çevre
mevzuatına uygun olarak yapılıp, yapılmadığını denetleme yetkisi Bakanlığa,
aittir. Ayrıca depolama izni vermekle yetkili ve görevli kurumlar da bu
Yönetmelik hükümlerine uyulup uyulmadığını denetleme yetkisine sahiptir.
Yönetmeliğe Aykırılık
Madde 46 — Yönetmelik hükümlerine aykırı hareket edenler hakkında Kanunun 15 ve 16
ncı maddelerinde belirtilen merciler tarafından gerekli işlemler yapılır ve
Kanunun 20, 21, 23, 24 ve 26 ncı maddelerinde belirtilen cezalar
verilir.
Geçici Madde 1- Mevcut hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıkları geri kazanım ve
depolama tesisleri bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 1 (bir)
yıl içinde, belediye sınırları ile mücavir alan sınırları dışında kalan yerlerde
mahallin en büyük mülki amiri, belediye sınırları ve mücavir alan sınırları
içindeki yerlerde belediyeler, büyükşehir belediyesi olan yerlerde büyükşehir
belediyelerine
başvurarak gerekli izinleri alırlar.
Geçici Madde 2-
Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 1 (bir) yıl içinde, belediye
sınırları içindeki yerlerde belediyeler, büyükşehir belediyesi olan yerlerde
büyükşehir belediyeleri; belediye sınırları ile mücavir alan sınırları dışında
kalan yerlerde mahallin en büyük mülki amiri, inşaat/yıkıntı atığı geri kazanım
ve depolama tesislerini kurmak/kurdurmakla yükümlüdürler.
Yürürlük
Madde 47 — Bu
Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 48 — Bu
Yönetmelik hükümlerini Çevre ve Orman Bakanı yürütür.
| 
HAFRİYAT
TOPRAĞI, İNŞAAT VE YIKINTI ATIKLARININ KONTROLÜ
YÖNETMELİĞİ