|
HAVA
İŞ KANUNU TASARISI
BİRİNCİ
BÖLÜM
Genel
Hükümler
Amaç
Madde 1 – Bu Kanunun amacı, hava taşıma işlerinde uçucu personel
çalıştıran işverenler ile bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan uçucu
personelin çalışma şartları ve çalışma ortamına ilişkin hak ve sorumluluklarını
düzenlemektir.
Kapsam
Madde 2 - Bu Kanun, her türlü havacılık faaliyetinde
kullanılan hava araçlarında iş sözleşmesi ile çalışan uçucu personel ile
bunların işverenleri ve işveren vekilleri
hakkında uygulanır.
Uçucu personel
aynı zamanda idari hizmetlerde veya yer hizmetlerinde çalışıyorsa kapsama giren
hakları bakımından bu Kanun hükümleri uygulanır.
Tanımlar
Madde
3 - Bu Kanunda geçen;
a) Uçucu
personel: Bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan pilotları, uçuş mühendislerini,
kabin görevlilerini ve yükleme uzmanlarını,
b) İşveren:
Bir iş sözleşmesiyle uçucu personel çalıştıran gerçek veya tüzel kişiyi,
c) İşveren
vekili: İşveren adına hareket eden ve işin, işyerinin ve işletmenin yönetiminde
görev alan kimseleri,
d) İşyeri: İşin yapıldığı yeri, bağlı yerleri,
eklentileri ve araçları,
e) Hava
aracı: Havalanabilen ve havada seyredebilme kabiliyetine sahip her türlü aracı,
f) Uçuş süresi: Uçucu
personelin görev yaptığı hava aracının kalkış amacı ile motor çalıştırmasından,
uçuşu tamamlayıp motorları durdurduğu ana kadar geçen süreyi,
g) Uçuş görev süresi: Uçuş
görevinin icrası için dinlenme süresi sonrası uçuşun başlamasından bir saat
öncesinden veya göreve çağrılış anından, uçuş veya uçuş serileri sonunda
başlayacak dinlenme süresinden bir saat sonrasına kadar geçen zamanı, uçuş
harici görevlerde sadece görev süresi içinde geçen zamanı,
h) Ana meydan: İş sözleşmesinde uçucu personelin çalıştırılması için esas
alınan yeri,
ifade eder.
İşveren vekilinin, uçucu personele karşı işlem ve yükümlülüklerinden
doğrudan işveren sorumludur. Bu Kanunda işveren için öngörülen her çeşit
sorumluluk ve zorunluluklar işveren vekilleri hakkında da uygulanır. İşveren
vekilliği sıfatı, uçucu personele tanınan hak ve yükümlülükleri ortadan
kaldırmaz.
İKİNCİ BÖLÜM
İş Sözleşmesi, Türleri ve Feshi
İş
sözleşmesi
Madde 4 – İş
sözleşmesi, uçucu personel tarafının
bağımlı olarak iş görmeyi, işveren tarafının da ücret ödemeyi üstlenmesinden oluşan belirli veya belirsiz
süreli sözleşmedir. İş sözleşmesinin yazılı olarak yapılması zorunludur.
Sözleşme iki suret yapılır ve taraflardan her birine birer suret verilir. Bu
belgeler damga vergisi ile her çeşit resim ve harçtan muaftır.
Yazılı
sözleşmelerde aşağıdaki hususların bulunması gerekir:
a) İşverenin adı ve ikametgah adresi,
b) Uçucu personelin adı, soyadı, unvanı,
yeterlik belgesi veya sertifika sicil numarası ve ikametgah adresi,
c) Sözleşmenin yapıldığı yer ve tarih,
d) Uçucu
personelin göreceği iş,
e) Uçucu personelin işe başlayacağı yer, ana meydan ve
tarih,
f) İş
sözleşmesinin belli bir süre veya sefer için yapılmış olup olmadığı, belli bir
süre için yapılmış ise süresi, sefer için yapılmış ise hangi sefer olduğu,
g) Kararlaştırılan ücret esası ile miktarı ve ödeme
günü,
h) Diğer iş koşulları ve özel şartlar,
i) Tarafların imzaları.
Belirli süre veya sefer için sözleşme
Madde 5 - İş
sözleşmesi belirli bir süre veya sefer için de yapılabilir. Belirli bir süre
için yapılmış iş sözleşmesi bu sürenin bitiminde sona erer. İş sözleşmesi hava
aracı seferde iken sona ererse, sözleşme hava aracının seferinin sona ermesine
kadar devam eder.
Deneme süresi
Madde 6 - Süresi belirli olmayan iş sözleşmelerinde taraflar en çok iki aylık
deneme süresi kararlaştırabilirler. Ancak, deneme süresi toplu iş sözleşmeleriyle
dört aya kadar uzatılabilir.
Deneme
süresi içinde taraflar iş sözleşmesini derhal ve tazminatsız olarak
feshedebilirler. Ancak, uçucu personelin çalıştığı günler için ücret ve diğer
hakları saklıdır.
Sözleşmenin
feshinde bildirim
Madde 7 - Süresi belirli olmayan iş sözleşmelerinin feshinden önce durumun diğer
tarafa bildirilmesi gerekir.
İş sözleşmesi, bildirimin diğer tarafa yapılmasından
başlayarak;
a) İşi beş yıldan az sürmüş olan uçucu personel
için dört hafta sonra,
b) İşi beş yıldan on yıla kadar sürmüş olan uçucu
personel için sekiz hafta sonra,
c) İşi on yıldan fazla sürmüş olan uçucu
personel için oniki hafta sonra,
feshedilmiş olur.
Bildirim
süreleri asgari olup, sözleşme ile
artırılabilir. Bildirim süresine uymayan taraf, bu süreye ilişkin ücret
tutarında tazminat ödemek zorundadır.
İşveren, uçucu
personelin bildirim süresine ait
ücretini peşin vermek suretiyle iş sözleşmesini feshedebilir.
İş sözleşmesini fesih hakkı işveren tarafından kötüye
kullanıldığı takdirde, uçucu personele, bildirim sürelerine ait ücretlerin üç katı tutarı tazminat olarak ödenir.
Tarafların ayrıca tazminat isteme hakları saklıdır.
Fesih
bildirimlerinin taraflarca yazılı olarak yapılması şarttır.
Bu maddeye
göre ödenecek tazminatlar ile bildirim sürelerine ait peşin ödenecek ücretin
hesabında, 16 ncı maddenin birinci fıkrasında yazılan ücrete ek olarak uçucu
personele sağlanmış para veya para ile ölçülmesi mümkün, sözleşme ve kanundan
doğan menfaatler de göz önünde tutulur.
Yeni iş
arama izni
Madde 8 – Bildirim süreleri sırasında işveren, uçucu personele
ücret kesintisi yapmadan iş arama izni vermek zorundadır. Bu izin süresi,
dinlenme süreleri ve tatiller dışında, haftada oniki saatten az olamaz. İzin
süresinin günde kaç saat kullanılacağı uçucu personelin isteğine göre
belirlenir. Uçucu personel, istediği takdirde iş arama izin sürelerini
birleştirerek toplu olarak kullanabilir. Ancak, bu durumu, işverene önceden
bildirmek ve bu izni iş sözleşmesinin sona ereceği tarihten önceki günlere rastlatmak zorundadır.
İşveren yeni iş arama iznini vermez veya eksik
kullandırırsa o süreye ilişkin ücret uçucu personele ödenir.
İşveren, iş arama izni süresinde uçucu personeli
çalıştırdığı takdirde, uçucu personelin izin kullanarak bir çalışma karşılığı
olmaksızın alacağı ücretin yanında, çalıştırdığı sürenin ücretini yüzde yüz
zamlı öder.
Uçucu personelin haklı nedenle derhal fesih hakkı
Madde 9 - Süresi belirli olsun veya olmasın, uçucu personel, aşağıda yazılı
hallerde, sözleşmeyi sürenin bitiminden önce veya bildirim süresini
beklemeksizin feshedebilir:
a) İş sözleşmesinin konusu olan işin yapılması, uçucu
personelin sağlığı veya yaşayışı için tehlikeli olursa.
b) İşveren iş sözleşmesini temelinden sarsacak
nitelikte, ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan eylem ve davranışlarda
bulunursa.
c) İşveren tarafından, uçucu personelin
ücreti kanun hükümleri veya iş sözleşmesi şartları gereğince hesap edilmez ve
ödenmezse.
d) İş şartları esaslı bir tarzda değişir,
başkalaşır veya uygulanmazsa.
e) İşyerinde uçucu personeli otuz günden
fazla süreyle çalışmaktan alıkoyan zorlayıcı bir neden ortaya çıkarsa.
İşverenin haklı nedenle derhal fesih hakkı
Madde
10 - Süresi belirli olsun veya
olmasın, işveren, aşağıda yazılı hallerde, sözleşmeyi sürenin bitiminden önce
veya bildirim süresini beklemeksizin
feshedebilir:
a) Uçucu personelin, kendi kusuruna yükletilmeyen
herhangi bir nedenle lisansını veya yeterlik belgesini sürekli olarak
kaybetmesi veyahut uçuş görevini yapmasını sürekli olarak engelleyen bir sağlık
sorununun ortaya çıkması durumunda, işverence önerilen mesleğine uygun başka
bir işi kabul etmemesi.
b) Görevin
ifası esnasında iş güvenliğini, mesleki ve teknik kuralları ihlal eden uçucu
personelin kusurunun ağır bulunması veya bu yöndeki davranışının diğer kanunlar
bakımından suç teşkil etmesi.
c) Uçucu personelin, iş sözleşmesini temelinden sarsacak
nitelikte, ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan eylem ve davranışlarda
bulunması.
d) Uçucu personeli işe gelmekten alıkoyan zorlayıcı
sebebin otuz günden fazla sürmesi.
Derhal fesih hakkını kullanma süresi
Madde 11 – 9 uncu maddenin (b), (c) ve (d) bentlerinde uçucu personel ve 10 uncu maddenin (c) bendinde
işveren için düzenlenen fesih yetkileri, bu bentlerde belirtilen nedenlerin
öğrenildiği günden başlayarak altı iş günü geçtikten ve her halde fiilin
gerçekleşmesinden itibaren bir yıl sonra kullanılamaz. Ancak, uçucu personelin
olayda maddi çıkar sağlaması halinde bir yıllık süre uygulanmaz.
9 uncu ve 10 uncu maddelere dayanarak
sözleşmeyi derhal fesheden tarafın ayrıca tazminat isteme hakkı saklıdır.
Yeni işverenin sorumluluğu
Madde 12 - Süresi belirli veya belirsiz bir iş sözleşmesi ile
çalışan uçucu personel, sözleşme süresinin bitiminden önce, yahut bildirim
süresine uymaksızın işini bırakıp başka bir
işyerinde çalışmaya başlarsa, iş sözleşmesinin bu şekilde feshi
nedeniyle eski işverenin doğabilecek zararından, uçucu personelin sorumluluğu
yanında, ayrıca yeni işveren de aşağıdaki hallerde birlikte sorumludur:
a) Uçucu personelin bu davranışına, yeni işe girdiği
işveren sebep olmuşsa.
b) Yeni işveren, uçucu personelin bu davranışını
bilerek onu işe almışsa.
c) Yeni işveren, uçucu personelin bu davranışını
öğrendikten sonra dahi onu çalıştırmaya devam etmişse.
İş sözleşmesinin yurt dışında sona ermesi
Madde 13 – İş sözleşmesi her
ne sebeple olursa olsun, yurt dışında sona erdiğinde, işveren, isteği üzerine
uçucu personeli ana meydan veya ikametgahının bulunduğu şehire getirmek ve
gerekli her türlü giderlerini karşılamak zorundadır.
Kıdem tazminatı
Madde 14 - Bu Kanuna tabi uçucu personelin iş sözleşmelerinin;
işveren tarafından bu Kanunun 10 uncu maddesinin (b) ve (c) bentlerinde
belirtilen nedenlerin dışında feshedilmesi veya uçucu personel tarafından;
a) Bu Kanunun
9 uncu maddesi uyarınca,
b) Muvazzaf
askerlik hizmeti dolayısıyla,
c) Kadının
evlendiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde kendi arzusu ile,
d) Yaş sınırını doldurarak lisansını kaybetmesi
nedeniyle,
e) Bağlı bulundukları kanunla kurulu kurum veya
sandıklardan yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığı yahut toptan ödeme almak
amacıyla,
feshedilmesi veya uçucu personelin ölümü
sebebiyle son bulması hallerinde, uçucu personelin işe başladığı tarihten
itibaren iş sözleşmesinin devamı süresince her geçen tam yıl için, işverence
uçucu personele otuz günlük ücreti tutarında kıdem tazminatı ödenir. Bir yıldan
artan süreler için de aynı oran üzerinden ödeme yapılır.
Uçucu personelin kıdemleri,
aynı işverenin bir veya değişik işyerlerinde çalıştıkları tüm süreler göz önüne
alınarak hesaplanır. İşyerinin devri yahut herhangi bir suretle bir işverenden
başka bir işverene geçmesi halinde, uçucu personelin kıdemi işyeri veya işyerlerindeki iş sözleşmesi sürelerinin
toplamı üzerinden hesaplanır. İşyerinin devri veya herhangi bir suretle el
değiştirmesi halinde işlemiş kıdem tazminatlarından her iki işveren birlikte
sorumludur. Ancak, işyerini devreden işverenlerin bu sorumlulukları uçucu
personeli çalıştırdıkları sürelerle ve devir esnasında uçucu personelin aldığı ücret seviyesiyle
sınırlıdır.
Uçucu personelin, birinci fıkranın (e) bendi
hükmünden yararlanabilmesi için, aylık veya toptan ödemeye hak kazanmış
bulunduğunu ve kendisine aylık bağlanması veya toptan ödeme yapılması için yaşlılık
sigortası bakımından bağlı bulunduğu kuruma veya sandığa müracaat etmiş
olduğunu belgelemesi şarttır. Uçucu personelin ölümü halinde bu şart aranmaz.
5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu ve 506 sayılı Sosyal
Sigortalar Kanununa veya yalnız 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa tabi
olarak sadece aynı ya da değişik kamu kuruluşlarında geçen hizmet sürelerinin
birleştirilmesi (alomaliye.com)suretiyle, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa göre yaşlılık
veya malullük aylığına ya da toptan ödemeye hak kazanan uçucu personele, bu
kamu kuruluşlarında geçirdiği hizmet sürelerinin toplamı üzerinden son kamu
kuruluşu işverenince kıdem tazminatı
ödenir.
Yukarıda belirtilen kamu kuruluşlarında,
uçucu personelin iş sözleşmesinin evvelce bu maddeye göre kıdem tazminatı
ödenmesini gerektirmeyecek şekilde sona ermesi suretiyle geçen hizmet süreleri,
kıdem tazminatının hesabında dikkate alınmaz.
Ancak, bu tazminatın Türkiye Cumhuriyeti Emekli
Sandığına tabi olarak geçen hizmet süresine ait kısmı için ödenecek miktar,
yaşlılık veya malullük aylığının başlangıç tarihinde 5434 sayılı Türkiye
Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununun yürürlükteki hükümlerine göre emeklilik
ikramiyesi için öngörülen miktardan fazla olamaz.
Bu maddede geçen kamu kuruluşları deyimi, genel, katma
ve özel bütçeli idareler ve 3346 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri ile Fonların
Türkiye Büyük Millet Meclisince Denetlenmesinin Düzenlenmesi Hakkında Kanunun 2 nci maddesinde sayılan kurumları
kapsar.
Aynı kıdem süresi için bir defadan fazla kıdem tazminatı
ödenmez.
Kıdem tazminatının hesaplanması, uçucu personelin en
son almakta olduğu brüt ücret üzerinden yapılır. Ücretin sabit olmadığı
hallerde son bir yıllık süre içinde ödenen ücretin o süre içinde çalışılan
günlere bölünmesi suretiyle bulunacak ortalama ücret bu tazminatın hesabına
esas tutulur.
Ancak, son bir yıl içinde personel ücretine zam
yapıldığı takdirde, tazminata esas ücret, uçucu personelin işten ayrılma tarihi
ile zammın yapıldığı tarih arasında alınan ücretin aynı süre içinde çalışılan günlere
bölünmesi suretiyle hesaplanır.
Bu maddede yer alan kıdem tazminatına esas olacak
ücretin hesabında, bu Kanunun 16 ncı maddesinin birinci fıkrasında yazılı
ücrete ek olarak, uçucu personele
sağlanmış olan para ve para ile ölçülmesi mümkün, sözleşme ve kanundan doğan
menfaatler de göz önünde tutulur. Kıdem tazminatının zamanında ödenmemesi
sebebiyle açılacak davanın sonunda hakim, gecikme süresi için ödenmeyen süreye
göre mevduata uygulanan en yüksek faizin ödenmesine hükmeder. Uçucu personelin
mevzuattan doğan diğer hakları saklıdır.
Bu maddede belirtilen kıdem tazminatı ile ilgili otuz
günlük süre, iş sözleşmeleri veya toplu iş sözleşmeleri ile uçucu personel
lehine değiştirilebilir.
Ancak, toplu sözleşmelerle ve iş sözleşmeleri ile belirlenen kıdem
tazminatının yıllık miktarı, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi en
yüksek Devlet memuruna, 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu
hükümlerine göre bir hizmet yılı için ödenecek azami emeklilik ikramiyesini
geçemez.
Uçucu
personelin ölümü halinde, yukarıdaki hükümlere göre doğan tazminat tutarı,
kanuni mirasçılarına ödenir.
İşverenin çalışma belgesi verme yükümlülüğü
Madde
15 – İşten ayrılan uçucu personele, işverence, işinin
ne olduğunu ve süresini gösteren bir çalışma belgesi verilir. Bu belgeye uçucu
personel isterse, kendisinin durumu ve davranışlarıyla ilgili bilgiler de
yazılır.
Belgenin
verilmemesinden veya belgede doğru olmayan bilgiler bulunmasından zarar gören uçucu personel veya onu işe
alan yeni işveren, eski işverenden tazminat isteyebilir.
Bu belgeler her türlü
resim ve harçtan muaftır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Ücret ve İşin Düzenlenmesi
Ücret
Madde 16 – Genel anlamda ücret, uçucu personele işi karşılığında
işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve nakden ödenen meblağı ve
uçuş tazminatını kapsar.
Uçuş
tazminatı, uçuş görevi yapması karşılığında ve hava aracının uçuşa
hazırlanmasında görevli uçucu personele yapılan ödemeyi ifade eder. Uçucu
personelin uçuş tazminatı alabilmesi için lisans veya yeterlik belgesinin
geçerli olması gerekir.
Ücret ve
uçuş tazminatı en geç ayda bir ödenir. İş sözleşmeleri veya toplu iş
sözleşmeleri ile ödeme süresi bir haftaya kadar indirilebilir veya iş
sözleşmelerine ücretin sefer başına ödeneceğine ilişkin hüküm konulabilir.
Bir işyerinde
aynı nitelikte işlerde ve eşit verimle çalışan kadın ve erkek uçucu personele
sadece cinsiyet ayrılığı sebebiyle farklı ücret verilemez.
İş sözleşmesinin sona
ermesi halinde, uçucu personelin ücreti ile tazminat ve para ile ölçülmesi
mümkün diğer menfaatlerinin tam olarak ödenmesi zorunludur.
Ücret alacaklarında
zamanaşımı süresi beş yıldır.
Avans
Madde 17 – İşveren, ihtiyacı olan uçucu personele, kendisini
zora düşürmeyecek tutarda avansı, yapılan iş oranında ödemekle yükümlüdür.
Ücretin saklı kısmı
Madde 18 – Uçucu personelin aylık ücretlerinin dörtte birinden
fazlası haczedilemez veya başkasına devir ve temlik olunamaz. Ancak, uçucu
personelin bakmak zorunda olduğu aile
üyeleri için hakim tarafından takdir edilecek miktar bu paraya dahil değildir.
Bu sınırlamalar nafaka borcu alacaklılarının haklarını
kaldırmaz.
Ücret hesap pusulası
Madde
19 – İşveren, uçucu
personelin işi ile ilgili ücret, diğer ödemeler ve tatiller gibi konulara
ilişkin her türlü bilgiyi ayrıntılarıyla belgelendirmek zorunda olup, uçucu
personel dilediğinde bunu kendisine vermekle yükümlüdür.
Ücret
kesintisi
Madde
20 – İşveren, toplu sözleşme
veya iş sözleşmelerinde gösterilmiş olan sebepler dışında uçucu personele ücret
kesintisi cezası veremez.
Ücretlerinden ceza olarak yapılacak
kesintilerin uçucu personele hemen sebepleri ile beraber bildirilmesi gerekir.
Uçucu personele uygulanacak ceza tutarı bir ayda iki gündelikten fazla olamaz.
Kesinti tutarları, uçucu personelin eğitimi
ve sosyal hizmetleri için kullanılıp harcanmak üzere, kesildiği tarihten
itibaren bir ay içinde 4857 sayılı İş Kanununun 38 inci maddesinde belirtilen
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı hesabına yatırılır. Her işveren, işyerinde
bu paraların ayrı bir hesabını tutmak zorundadır.
İaşe ve konaklama
Madde 21 – Günlük uçuş görevlerinde ve gece kalışlı görevlerde
iaşe giderleri için verilecek gündelikler işveren tarafından karşılanır. Yurt
dışı görevlerinde ise gündelikler, kalınan ülkenin yaşam koşulları da dikkate
alınarak avans olarak ödenir.
Yurt içi ve yurt dışı gece kalışlı görevler ile ana
meydan dışı dinlenme sürelerinde konaklama giderleri işveren tarafından
sağlanır.
Gündelikler ile konaklamaya ilişkin esas ve usuller,
uçucu personelin dinlenme ve günlük ihtiyaçlarına uygun olarak Maliye Bakanlığı,
Ulaştırma Bakanlığı ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının birlikte
hazırlayacakları yönetmelikte düzenlenir.
Ana meydan dışında görev
Madde 22- İşveren, uçucu personeli ana meydan dışında bir yerde
görevlendirdiği takdirde, bu tür görevlendirmelerin süresi, uçucu personelin
rızası olmadan ayda onbeş günü ve yılda toplam dört ayı geçemez.
Bu tür görevlendirmelerde verilecek gündelikler ve
konaklama giderlerine ilişkin olarak, bu Kanunun 21 inci maddesi hükümleri
uygulanır.
Uçuş
görev süresi, çalışma süresi ve istirahat süreleri
Madde 23 – Yıllık azami uçuş görev süresi ikibin saat, uçuş
süresi dokuzyüz saattir. İşverenler geçerli bir neden olmadığı sürece, bu
sürelerin yıl içinde dengeli bir şekilde dağıtılmasını sağlamakla yükümlüdür.
Haftalık çalışma süresi en çok kırk saattir. İş
sözleşmesinde ücret karşılığı belirlenen aylık uçuş görev süresinin, aylık
çalışma günü sayısına bölünmesi sonucunda bulunan süre günlük çalışma süresidir.
Taraf olunan uluslararası anlaşmalarda uçuş güvenliği bakımından uluslararası standart
olarak belirlenen temel normlara uygun olmak kaydıyla uçucu personelin uçuş
süresi, uçuş görev süresi, istirahat süresi ve tıbbi kontrol sürelerine ilişkin usul ve esaslar, Ulaştırma
Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının birlikte hazırlayacakları
bir yönetmelikle düzenlenir.
İşverenler, her bir uçucu personel için uçuş süresi,
uçuş görev süresi ve istirahat sürelerini içerecek bir belge düzenlemek
zorundadır.
Fazla
çalışma
Madde 24 - Fazla
çalışma, bu Kanunda yazılı koşullar çerçevesinde haftalık kırk saati aşan
çalışmalardır. Her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret, günlük çalışma
ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde elli yükseltilmesi suretiyle ödenir.
Fazla çalışma yaptırılabilmesi için, uçucu personelin
onayının alınması gerekir.
Uluslararası kurallarla belirlenen yıllık azami sınırı
geçmemek şartıyla aylık uçuş görev
süresi en fazla otuz saat aşılabilir. Bu süre yılda ikiyüzelli saati geçemez.
Zorunlu nedenle fazla çalışma
Madde 25- Uluslararası kurallar uyarınca belirlenmiş günlük uçuş ve uçuş görev
süresinin azami sınırı aşılmamak kaydıyla; uçak arızası, meteorolojik şartlar,
hava trafik kısıtlamaları ve benzeri olağandışı zorlayıcı nedenlerin ortaya
çıkması gibi istisnai hallerde fazla çalışma yaptırılabilir.
Zorunlu
nedenle yapılan fazla çalışmalar için 24 üncü maddenin birinci fıkrası hükmü
uygulanır.
Yıllık ücretli izin
Madde 26 – Aynı işveren emrinde bir takvim yılı içinde bir veya
birkaç iş sözleşmesine dayanarak en az altı ay çalışmış uçucu personel, yıllık
ücretli izne hak kazanır.
İzin süresi, altı aydan bir yıla kadar hizmeti olan
uçucu personel için onbeş günden, bir yıl ve daha fazla hizmeti olanlar için
yılda otuz günden az olamaz.
İzin işverenin uygun göreceği bir zamanda kullanılır.
Yıllık ücretli izin hakkından vazgeçilemez.
Bir aylık izin, tarafların rızasıyla aynı yıl içinde
kullanılmak suretiyle ikiye bölünebilir.
Ancak, uçucu personelin isteği halinde işveren, iznin bir bölümünü yaz
mevsimine rastlatmak zorundadır.
Uçucu personel, yıllık ücretli iznini yabancı bir ülke veya ana meydan dışında bir yerde
kullanmaya zorlanamaz.
Uçucu personele isteği halinde işveren veya işveren
vekili tarafından üç güne kadar ücretsiz yol izni verilebilir.
İşveren, yıllık ücretli iznini kullanan uçucu
personele, izin dönemine ilişkin ücretini peşin olarak ödemek veya avans olarak
vermek zorundadır.
Uçucu personelin hak kazanıp da kullanmadığı izin
süresinin ücreti, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihteki ücreti üzerinden kendisine
ödenir.
Doğum izni
Madde 27 – Kadın uçucu personel, hamileliğinin hekim raporuyla
belirlenmesinden itibaren uçuş görevine verilemez. Bu durumdaki uçucu personel
mesleğine uygun yer görevlerinde çalıştırılır. Kadın uçucu personel hamileliğin
yedinci ayından doğumdan sonraki ikinci ayın sonuna kadar izinlidir.
İsteği halinde kadın uçucu personele doğum izninden
sonra altı aya kadar ücretsiz izin verilir. Bu süre yıllık ücretli iznin
hesabında dikkate alınmaz.
Kadın uçucu personele bir yaşından küçük çocuklarını
emzirmeleri için günde toplam birbuçuk saat süt izni verilir. Bu süre günlük
çalışma süresinden sayılır.
Ulusal bayram, genel tatil ve hafta tatili
günü ücretleri
Madde 28 – Ulusal bayram, genel tatil ve hafta tatili günlerinde,
uçucu personel çalışmaksızın tam olarak ücrete hak kazanır. Bu günlerde çalışan
uçucu personele çalıştığı günün ücreti ayrıca ödenir.
İşveren, uçucu personele bir takvim ayı içerisinde
sair dinlenme süreleri saklı kalmak üzere üç tanesi bitişik ikişerli gün olacak
şekilde en az yedi gün hafta tatili ve bir takvim yılında kanunen tatil olan
günler de dahil olmak üzere en az doksan altı serbest gün hakkı tanımakla
yükümlüdür. Bir ay içindeki tatil günlerinin dağılımı, beş günü geçmeyecek
dönemlere bölünerek düzenlenir. Hafta tatilinde uçucu personel çalışmazsa o
günkü ücreti uçuş tazminatı da dahil tam olarak ödenir.
Çalışılmış gibi sayılan haller
Madde 29- Bu Kanundan doğan haklar bakımından aşağıdaki süreler
çalışılmış gibi sayılır:
a) Uçucu personelin maruz kaldığı kaza, hastalık gibi
nedenlerle işe gidemediği günler ile kadın personelin bu Kanunun 27 nci
maddesinde düzenlenen doğum izni nedeniyle çalıştırılmadığı günler.
b) Uçucu personelin muvazzaf askerlik hizmeti
dışında manevra veya herhangi bir kanundan dolayı ödevlendirilmesi sırasında
yılda doksan günden fazlası sayılmamak üzere işine gidemediği günler.
c) Çalışmakta olduğu işyerinde, zorlayıcı sebepler
yüzünden işin aralıksız bir haftadan çok tatil edilmesi sonucu olarak uçucu
personelin çalışmadan geçirdiği zamanın onbeş günü.
d) Bu Kanunun 30 uncu maddesinde sayılan süreler.
e) Hafta tatili, ulusal bayram, genel tatil günleri.
f) İdari ve sendikal faaliyetler ile meslek konuları
ile ilgili çalışma ve toplantılara temsilen katılmaları nedeniyle işlerine
devam edemedikleri günler.
g) Bu Kanunun 26 ncı maddesine göre uçucu personele
verilen yıllık ücretli izin süresi ile işveren tarafından verilen diğer
izinlerin süreleri.
h) Uçucu personelin evlenmesinde üç güne kadar, ana
veya babalarının, eşlerinin, kardeş ve çocuklarının ölümünde üç güne kadar
verilecek izinler.
İş süresinden sayılan haller
Madde 30- Bu Kanundan doğan haklar bakımından aşağıdaki süreler
günlük yasal iş sürelerinden sayılır:
a) Uçucu personelin işveren tarafından ana meydan
dışında görev yapmak üzere gönderilmeleri halinde yolda geçen süreler.
b) Uçucu personelin işyerinde veya başka bir yerde
göreve ve işverenin talimatına hazır bir halde bulunmakla beraber
çalıştırılmaksızın bekleyerek veya asıl işini yapmayarak başka bir işle meşgul
edilmesi nedeniyle geçirdiği süreler.
c) Çocuk emziren kadın
uçucu personelin çocuklarına süt
vermesi amacıyla belirtilecek süreler.
İşin mahiyetinden doğmayıp
da işveren tarafından, sırf sosyal yardım gayesiyle işyerine götürülüp
getirilme esnasında, araçlarda geçen zaman iş süresinden sayılmaz.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli
Hükümler
Sağlık kontrolü
Madde
31 – İşveren, uçucu
personele, işe alınmadan önce ve iş sözleşmesi süresince düzenli aralıklarla
ücretsiz ve tıbbi gizlilik ilkesine uygun olarak sağlık kontrolü yaptırmak
zorundadır. Sağlık kontrolü giderleri
işveren tarafından karşılanır.
Gece çalışmaları ile ilişkili sağlık problemleri
teşhis edilen uçucu personel, öncelikle gündüz uçuş görevlerinde, eğer mümkün
değilse, mesleğine uygun yer görevlerinde
çalıştırılır.
Sigorta
Madde 32- İşveren, uçuş ekibine lisans kaybı sigortası ve tüm uçucu
personele de vefat halini kapsayacak şekilde sigorta yaptırır. Sigorta primleri
işveren tarafından ödenir.
Bildirimler
Madde
33- Bu Kanunda öngörülen bildirimlerin ilgiliye yazılı olarak ve imza
karşılığında yapılması gerekir. Bildirim yapılan kişi bunu imzalamazsa, durum o
yerde tutanakla saptanır. Ancak, 7201 sayılı Tebligat Kanunu kapsamına giren
tebligatlar anılan Kanun hükümlerine göre yapılır.
Denetim ve teftiş
Madde 34– Bu Kanun hükümlerinin yürütülmesini sağlamak üzere
gerekli izleme, denetim ve teftiş, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
tarafından yapılır. Bu konuda 4857 sayılı İş Kanununun iş sağlığı ve
güvenliğine dair 77 ila 89 uncu maddeleri hükümleri ile iş hayatının denetim ve
teftişine ilişkin 91 ila 97 nci maddeleri ile bu maddelerle ilgili ceza
hükümlerini düzenleyen 105, 107 ve 108 inci maddeleri hükümleri uygulanır.
Yetkili
mahkeme
Madde 35- Bu Kanun kapsamına giren uçucu personel ile bunların
işveren veya işveren vekilleri arasında bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya
toplu iş sözleşmesinden doğan davalar
hakkında 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu uygulanır.
Saklı
hükümler
Madde 36- 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu ile bu Kanuna
bağlı sivil havacılık yönetmelikleri ve uluslararası sivil havacılık
kurallarında yer alan uçucu personel tanımları, sınıflandırma, görev ve
yetkilerine ilişkin hükümler saklıdır.
Bu Kanun hükümleri,
uçucu personele elverişli hak ve menfaatler sağlayan kanun, toplu iş
sözleşmesi, iş sözleşmesi, örf ve adetlerden doğan hakları engellemez. Bu
Kanunun uygulanması sonucu olarak işverene düşen yükümlülükler, uçucu
personelin ücret ve sair haklarının daha aşağı hadlere indirilmesine sebep
tutulamaz.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Ceza Hükümleri
İş sözleşmesine ilişkin cezalar
Madde 37- Bu Kanunun;
a) 4 üncü maddesinde belirtilen iş
sözleşmesini yazılı olarak yapmayan, 8 inci maddesinde belirtilen yeni iş arama
iznini vermeyen işveren veya işveren
vekiline, bu durumda olan her uçucu personel için üçyüz Yeni Türk Lirası para
cezası,
b) 15 inci maddesinde belirtilen çalışma belgesi verme yükümlülüğüne uymayan
veya gerçeğe aykırı bilgi veren işveren veya işveren vekiline, bu durumda olan
her uçucu personel için yüzelli Yeni Türk Lirası para cezası,
verilir.
Ücrete ilişkin cezalar
Madde 38- Bu Kanunun;
a) 16 ncı
maddesinde belirtilen ücret ile uçucu personelin bu Kanundan veya toplu iş
sözleşmesinden veya iş sözleşmesinden doğan
her türlü haklarını süresi içinde kasden ödemeyen veya eksik ödeyen işveren veya işveren vekiline, bu durumda
olan her uçucu personel ve her ay için
bin beşyüz Yeni Türk Lirası para cezası,
b) 21 inci maddesinde düzenlenen iaşe ve konaklama giderleri ile gündeliklerini ödemeyen işveren veya
işveren vekiline, bu durumda olan her uçucu personel için bin Yeni Türk Lirası
para cezası,
c) 23 üncü maddesinde
düzenlenen uçuş görev süresi, çalışma süresi ve istirahat sürelerine
uymayan, 24 üncü maddesinde düzenlenen fazla çalışmaya ilişkin hükümlere
uymayan işveren veya işveren vekiline, bu durumda olan her uçucu personel
için yediyüzelli Yeni Türk Lirası para cezası,
d) 28 inci maddesinde düzenlenen ulusal bayram, genel
tatil ve hafta tatili ücretlerine
ilişkin hükümlere uymayan işveren veya işveren vekiline, bu durumda olan
her uçucu personel için beşyüz Yeni Türk Lirası para cezası,
verilir.
İşin
düzenlenmesine ilişkin cezalar
Madde 39- Bu Kanunun;
a) 22 nci maddesinde düzenlenen ana meydan dışında
görevle ilgili hükümlere ve 25 inci
maddesinde düzenlenen zorunlu nedenle fazla çalışma hükümlerine uymayan işveren
veya işveren vekiline, bu durumda olan her uçucu personel için iki bin Yeni Türk Lirası para
cezası,
b) 26 ncı
maddesinde düzenlenen yıllık
ücretli izinle ilgili hükümlere uymayan, 27 nci maddesinde düzenlenen
doğum izni ile ilgili hükümlere uymayan, 31 inci maddesinde düzenlenen sağlık kontrolü ile ilgili
yükümlülüklerini yerine getirmeyen,
işveren veya işveren vekiline, bu durumda olan her uçucu personel için bin
Yeni Türk Lirası para cezası,
c) 32 nci maddesinde belirtilen sigorta ile ilgili yükümlülüklerini yerine getirmeyen işveren
veya işveren vekiline, bu durumda olan
her uçucu personel için üç bin Yeni Türk Lirası para cezası,
verilir.
ALTINCI BÖLÜM
Son Hükümler
Hüküm
bulunmayan haller
Madde
40- Bu Kanunda hüküm
bulunmayan hallerde, 4857 sayılı İş Kanunu hükümleri uygulanır. 4857 sayılı
İş Kanununun 30 uncu maddesinde
öngörülen çalışan sayısının tespitinde uçucu personel dikkate alınmaz.
Yönetmelikler
Madde
41 - Bu Kanunda öngörülen yönetmelikler, altı ay
içerisinde hazırlanarak yürürlüğe konulur.
Yürürlük
Madde
42- Bu Kanun yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde
43- Bu Kanun hükümlerini
Bakanlar Kurulu yürütür.
GENEL GEREKÇE
4857 sayılı İş Kanununun 4 üncü maddesinin
birinci fıkrasının (a) bendi ile hava taşıma işleri Kanun kapsamı dışında bırakılmış, ancak aynı maddenin
ikinci fıkrasının (b) bendi ile havacılığın yer tesislerinde yürütülen işlerde
çalışanlara bir istisna getirilerek bu kimseler 4857 sayılı Kanun kapsamına
alınmışlardır. Bu düzenleme sonucunda hava
taşıma işlerinde uçucu personel olarak çalışanlara İş Kanunu hükümleri
değil, daha genel bir düzenleme olan
Borçlar Kanunu hükümleri uygulanmak durumunda kalınmıştır.
Bilindiği üzere, iş sözleşmelerine ilişkin
düzenlemeler, 19 uncu yüzyıl esprisine
göre hazırlanmış olan Borçlar Kanunundan farklı olarak ve sosyal dengeyi
sağlayıcı ve çalışanları koruyucu hükümlerle donatılmış iş kanunları ile
getirilmiştir. Bununla birlikte, özel bir çalışma sergileyen, bir uzmanlık
alanı olan uçucu personele ilişkin bir düzenleme henüz yasal düzeyde ele
alınmamıştır. Bu personele ilişkin haklar bugün için son derece yetersiz olan
Borçlar Kanununa bırakılmıştır. Öyle ki, Borçlar Kanununda kıdem tazminatına
ilişkin bir hüküm olmadığından söz konusu personelin kıdem tazminatı hakkını
belirleyecek yasal düzenleme de bulunmamaktadır.
Tasarı ile, hava taşıma işlerinin niteliği dikkate
alınarak bu işlerde çalışan uçucu personel hakkında uygulanacak hükümler
düzenlenmektedir.
MADDE GEREKÇELERİ
Madde 1- Madde ile, Kanunun amacı, hava taşıma işlerinde uçucu personel
çalıştıran işverenler ile bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan uçucu
personelin çalışma şartları ve çalışma ortamına ilişkin hak ve
sorumluluklarının düzenlenmesi olarak öngörülmektedir.
Madde 2- Madde ile, Kanunun herhangi bir iş kanunu veya personel kanunu
kapsamına girmeyen veyahut mesleği, unvanı ve yaptığı iş itibarıyla tabi
olacağı kanun bakımından tereddüt yaratan uçucu niteliği haiz tüm personeli
kapsaması amacıyla genel ve soyut ifadelere dayanan bir çerçeve belirlenmiştir.
Madde 3- Madde ile, Kanunda geçen bazı deyimlerin hangi anlamda kullanıldığı
ifade edilmektedir.
Madde 4- Maddede, uçucu personeli korumak ve durumunu açıklığa kavuşturmak için
iş sözleşmesinin yazılı olarak yapılması zorunluluğu öngörülmekte ve sözleşmede bulunması gereken asgari hükümler
belirtilmektedir.
Madde 5- Maddede, belirli süre veya
sefer için yapılan iş sözleşmelerine ilişkin hususlar düzenlenmiştir.
Madde 6- Madde ile, taraflara eğer kararlaştırılmış ise deneme süresi içinde
diğer fesih usullerindeki şartlar aranmaksızın sözleşmeyi bozabilme hakkı
tanınmaktadır.
Madde 7- Madde ile, belirsiz süreli iş sözleşmelerinde bildirim sürelerine
uyularak yapılan fesihlerde esas alınan mevcut hizmet ve bildirim süreleri,
işkolunun özelliği gereği uzatılarak düzenlenmiştir.
Madde 8-
Maddede, yeni iş arama iznine ilişkin düzenlemelere
yer verilmiştir.
Madde 9- Uçucu personelin haklı nedenle
derhal fesih halleri için mevcut iş
kanunlarında yer alan hükümlerdeki her bir hali sayma yönteminden farklı
olarak, madde ile çalışan lehine asgari soyut nedenler belirlenmiş ve bu
nedenlerden herhangi birinin kapsamına giren hallerde çalışandan o iş
sözleşmesini sürdürmesinin veya o işyerinde çalışmasının beklenemeyeceği ilkesi
esas alınmak suretiyle uçucu personelin derhal fesih hakkı düzenlenmiştir.
Madde 10- Madde ile, işverenin mülkiyet
ve işin düzenlenmesine ilişkin hakları dikkate alınmakla birlikte, uygulamada
kötüye kullanılan ve çalışanlar aleyhine haksız uygulamalara yol açabilen
mevcut fesih nedenlerinin tek tek sayılması yerine genel nitelikli bir düzenleme yapılmış ve bu nedenlerden herhangi birinin kapsamına
giren hallerde, işveren bakımından da çalışanı işyerinde çalıştırmasının
beklenemeyeceği ilkesinden hareketle kapsamı ve sınırları belirli soyut haller
olarak işverenin derhal fesih hakkı düzenlenmiştir.
Madde 11- Madde ile, uçucu personelin ve işverenin haklı nedenle fesih haklarını
kullanmalarına ilişkin altı günlük sürenin uygulamada kötüye kullanıldığı
dikkate alınarak, fesih nedeninin varlığını sürdürmesi halinde altı günün hak
düşürücü süre olarak kullanılması engellenmiştir. Örneğin, üç aydan beri
ücretini alamayan bir çalışan ilk baştaki altı günü geçirdi diye fesih hakkını
kullanamaz duruma düşecek iken bu eylem süregelen bir neden olduğu için altı
gün dikkate alınmayacaktır.
Madde 12- Madde ile, 4857
sayılı İş Kanununda yer alan yeni işverenin sorumluluğuna ilişkin hüküm;
işkolunun özelliği, işveren sayısının azlığı ve işveren değiştirme hareketlerinin
sıklıkla yaşanması nedeniyle yoğunlukla ihtiyaç duyulacak nitelikte olduğundan
atıf yoluyla uygulanmasından kaçınılmış, muhataplar ve uygulayıcılar bakımından
tereddüt doğurmayacak şekilde düzenlenmiştir.
Madde 13- Madde, iş sözleşmesi yurt
dışında iken her ne suretle sona ererse ersin uçucu personelin isteği halinde
yurda iade masraflarının her halükarda işveren tarafından karşılanması amacıyla
düzenlenmiştir. Zira uçucu personel yaptığı işin gereği veya işverenin talimatı
üzerine yurt dışında bulunmakta olduğundan masrafın işverence ödenmesi
hakkaniyete uygun düşecektir.
Madde 14- Madde ile, mevcut düzenlemelerde yer alan kıdem tazminatına ilişkin
hükümlerden uygulamada işlevselliğini sürdüremeyen veyahut başka düzenlemeler
nedeniyle bulunmasına ihtiyaç kalmayan ifadeler çıkarılmak ve söz konusu
personele has lisans kaybı hali dikkate alınmak suretiyle uçucu personele ödenecek kıdem tazminatına ilişkin esaslar düzenlenmektedir.
Madde 15- Madde ile, işten ayrılan uçucu
personele, işverence çalışma belgesi
verilmesine ilişkin hususlar düzenlenmiştir.
Madde 16- Madde ile, ücret tanımı ve ödeme süreleri belirlenmiş
ayrıca, uçuş tazminatının ücret kavramı içerisinde değerlendirileceği hükme
bağlanmıştır.
Madde 17- Madde ile, işlerin dönemsellik arz etmesi veya
sektörün özelliği nedeniyle zaruri olarak ihtiyaç duyan personele, ücretinin
çalıştığı kısmı kadarının işverence avans olarak ödenmesi öngörülmüş, ancak bu
ödemenin kötüye kullanılmaması ve işverenin ödeme gücünü tehlikeye sokmayacak
biçimde yapılması kaydıyla avans hükmünün lüzumlu ve yararlı olacağı
düşünüldüğünden metinde yer verilmiştir.
Madde 18- Maddede, uçucu
personelin aylık ücretlerinden haciz ve benzeri kanuni nedenlerle yapılacak
kesintilere ilişkin hususlar
düzenlenmiştir.
Madde 19- Maddede, ücret hesap pusulasının düzenlenmesiyle
ilgili hususlar belirtilmiştir.
Madde 20- Madde ile, iş
sözleşmesi ve toplu iş sözleşmelerinde belirtilen nedenler dışında herhangi bir
nedenle disiplin cezası olarak ücretten kesinti yapılmasının engellenmesine
ilişkin İş Kanunundaki mevcut hüküm tekrarlanmıştır.
Madde 21- Madde ile, uçucu personelin gerek yurt içinde, gerekse
yurt dışında farklı yerlerde bulunmalarının, işin gereğinden veya işverenin
talimatından kaynaklanması ve işyerinin sabit olmaması nedeniyle günlük iaşenin
ve varsa konaklamanın da işverence karşılanması öngörülmüş, gündelikler ile
konaklamaya ilişkin esas ve usullerin, uçucu personelin dinlenme ve günlük
ihtiyaçlarına uygun olarak Maliye, Ulaştırma ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlıklarınca
birlikte hazırlanacak yönetmelikte düzenlenmesi hükme bağlanmıştır.
Madde 22- Madde ile, iş sözleşmesinde belirtilen ana meydan
dışında bir yerde yapılacak dönemsel görevlendirilmelerde personelin aile ve
sosyal yaşantısı ve ihtiyaçları doğrultusunda işveren bakımından süre
kısıtlaması ile iaşe ve konaklama yükümlülüğü getirilmektedir.
Madde 23- Maddede, Avrupa Birliği müktesebatına uyum maksadıyla,
2000/79/EC sayılı AB Konseyi Direktifi doğrultusunda yıllık azami uçuş ve uçuş
görev süreleri belirlenmiş, haftalık çalışma süresinin en çok kırk saat olduğu
belirtilmiş, iş sözleşmesinde ücret karşılığında belirlenen aylık uçuş görev
süresinin, aylık çalışma günü sayısına bölünmesi sonucunda bulunan sürenin,
günlük çalışma süresi olarak kabul edilmesi
esası getirilmiştir. Maddede ayrıca, taraf olunan uluslararası anlaşmalarda
uçuş güvenliği bakımından uluslararası standart olarak belirlenen temel
normlara uygun olmak kaydıyla, uçucu personelin uçuş süresi, uçuş görev süresi
ve istirahat sürelerine ilişkin usul ve esasların Ulaştırma Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik
Bakanlığının birlikte hazırlayacakları bir yönetmelikte düzenlenmesi
öngörülmüştür.
Madde 24- Madde ile, uçucu
personelin fazla çalışmalarına ilişkin hususlar düzenlenmiştir.
Madde 25- Madde ile, uluslararası temel normlarla belirlenen
günlük uçuş ve uçuş görev süresinin azami sınırı kesinlikle aşılmamak şartıyla olağanüstü hallerde ve
istisnai olarak fazla çalışmaya ilişkin hususlar belirtilmiştir.
Madde 26- Yıllık ücretli izin uygulamasında her altı aylık dönem
için onbeş gün ve yılda otuz günden az olmamak üzere izin hakkı tanınması
şeklinde getirilen sistem ile tarafların anlaşmasıyla her bir dönemin izninin
iki bölüm halinde veya dönem sonunda bir defada tamamının kullanılabilmesi ve
yıllık iznin en az bir bölümünün yaz aylarında verilmesi gibi sosyal ve ailevi
ihtiyaçları dikkate alan alternatif düzenlemelere yer verilmiş ve yıllık
ücretli izne ilişkin diğer hususlar düzenlenmiştir.
Madde 27- Madde ile, kadın uçucu personelin hamileliğinin hekim
raporu ile belirlenmesinden itibaren hiç bir şekilde uçuş görevine verilmemesi
ve hamileliğin yedinci ayından, doğumdan sonraki ikinci ayın sonuna kadar izinli sayılması gibi anne ve çocuğun
sağlığının korunmasını ve uluslararası standartları göz önünde bulunduran
hükümler getirilmiştir.
Madde 28- Süreklilik arz eden hizmetlerden olması nedeniyle
bayram, genel tatil ve hafta tatili günlerinde de çalışılması söz konusu
olacağından bu günlere ilişkin ücret hesaplamasının düzenlenmesi gerekmektedir.
AB Konseyinin 2000/79/EC sayılı direktifi gereğince, ayda yedi gün ve yılda
doksanaltı günden az serbest gün tanınamayacağı hüküm altına alınmıştır.
Madde ile bu husus düzenlenirken, emsal
düzenlemelerden farklı olarak hafta tatillerinden en az üçünün bitişik ikişerli
günden oluşması ve aylık dağılımın da beş günü geçmeyen dönemlere yayılması
esası getirilerek, uçucu personele aile ve sosyal yaşam ihtiyaçlarını
karşılamaları için yeterli süre tanınması amaçlanmıştır.
Madde 29- Madde ile, 4857 sayılı İş Kanunundaki mevcut hüküm
kısaltılarak çalışılmış gibi sayılan haller
düzenlenmiştir.
Madde 30- 4857 sayılı İş Kanunundaki iş süresinden sayılan
hallere ilişkin hüküm yeni ve kısa
ifadelerle uyarlanmak suretiyle muhataplar ve uygulama bakımından tereddüt
doğurmayacak şekilde düzenlenmiştir.
Madde 31- Madde ile, 2000/79/EC sayılı AB Konseyi direktifi
doğrultusunda, işverence, uçucu personele, işe alınmadan önce ve iş sözleşmesi
süresince düzenli aralıklarla ücretsiz sağlık kontrolü yaptırma zorunluluğu
getirilmiş ve bu kontrolün tıbbi gizlilik ilkesine uygun yapılması ve ücretinin
işverence karşılanması hüküm altına alınmıştır. Ayrıca sağlık problemleri
nedeniyle gece görev yapması sorun olan personelin gündüz görevlendirilmesi
düzenlenmiştir.
Madde 32- Diğer iş mevzuatından farklı olarak hizmet türünün ve
sektörün özelliği nedeniyle bir çok ülkede mevcut olan teamüle uyularak,
lisansını kaybeden personelin karşılaşacağı güçlüklere karşı korunması amacıyla
sosyal güvenlik korunmasına ek olarak özel sigorta güvencesinin sağlanması
maksadıyla bu madde düzenlenmiştir.
Madde 33- Madde ile, Kanunda yer alan her türlü bildirimin
yapılışına ilişkin esaslar belirlenmektedir.
Madde 34- Madde ile,
Kanunun uygulanması esnasında gerekli izleme, denetim ve teftişin Çalışma ve
Sosyal Güvenlik Bakanlığı bünyesindeki mevcut teşkilat marifetiyle yapılması ve
bu konuda 4857 sayılı İş Kanununun iş sağlığı ve güvenliği ile denetim ve
teftişine ilişkin hükümlerinin ve bu hükümlerle ilgili ceza maddelerinin uygulanması
öngörülmüştür.
Madde 35- Madde ile, Kanunun uygulanmasında yargıda çıkacak
tereddütleri gidermek ve disiplin olarak içinde yer aldığı iş hukuku mevzuatına
uygun olarak yetkili mahkemenin, iş mahkemeleri olacağı düzenlenmiştir.
Madde 36- Madde ile, havacılık faaliyetlerini düzenleyen 2920
sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu hükümleri ve ilgili diğer mevzuatın
uygulanmasında çelişki olmaması bakımından yapılan tanımlama ve düzenlemeler
saklı tutulmuş; Kanunda uçucu personele tanınan hakların asgari sınır olduğu ve
personel lehine her türlü iyileştirmelerin engellenemeyeceği hüküm altına
alınmıştır.
Madde 37- Madde ile, iş sözleşmesine ilişkin ceza hükümleri
düzenlenmiştir.
Madde
38- Madde ile, ücrete ilişkin ceza hükümleri
düzenlenmiştir.
Madde
39- Madde ile, işin
düzenlenmesine ilişkin ceza hükümlerine yer verilmiştir.
Madde
40- Madde ile, Kanunda hüküm bulunmayan hallerde 4857 sayılı İş Kanunu
hükümlerinin uygulanacağı hüküm altına alınmıştır. Ayrıca 4857 sayılı Kanunun
30 uncu maddesinde yer alan özürlü, eski hükümlü ve terör mağduru çalıştırma
zorunluluğuna ilişkin hükümde, özel bir sağlık niteliği ve güvenilirlik
gerektiren uçucu personelin çalışan sayısının tespitinde dikkate alınmayacağı
öngörülmüştür.
Madde
41- Maddede, Kanunda
öngörülen yönetmeliklerin çıkarılma süresi belirtilmiştir.
Madde
42- Yürürlük maddesidir.
Madde
43- Yürütme maddesidir.
| 
HAVA
İŞ KANUNU TASARISI