|
HAZIRLAMA, TAMAMLAMA, TEMİZLEME İŞLERİ TÜZÜĞÜ |
Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi : 12.2.1973, No : 7/5834
Dayandığı Kanunun Tarihi : 25.8.1971, No : 1475
Yayımlandığı R. Gazetenin Tarihi : 12.3.1973, No : 14474
Madde 1 - 1475 sayılı İş Kanununun 66 ncı maddesinde sözü edilen hazırlama, tamamlama,
temizleme işleri, bir işyerinde yürütülen asıl işin düzenle yapılması için, belirli günlük veya
veya istisnai bir nitelik göstermeyip hep aynı biçimde sürüp gitmesi zorunlu bulunan işlerdir.
Bu işler, görevleri yalnız bunları yapmaktan ibaret bulunan ayrı işçilere yaptırılmayıp da,
işyerinin asıl işçilerine, yürüttükleri esas işlere ek olarak yaptırıldığı takdirde, bu tüzük
hükümleri uygulanır. Bu işler için asıl işçilerden ayrı olarak ve sadece bu işleri yapmak üzere
işe alınmış işçiler kullanıldığı takdirde, bunlar hakkında İş Kanununun genel hükümleri uygulanır.
Madde 2 - İş Süreleri Tüzüğünde asıl iş için saptanmış bulunan günlük çalışma sürelerine
ek olarak, bu sürelerin başlama saatlerinden önce veya bitme saatlerinden sonra hazırlama,
tamamlama, temizleme işlerini yapacak işçiler bu işlerde günde en çok iki saat daha çalıştırılabilir.
Madde 3 - Hazırlama, tamamlama, temizleme işlerinin, asıl işe ilişkin günlük çalışma
sürelerinden önce veya sonra yaptırılabilmesi, teknik bir zorunluluğun bulunmasına veya bu işlerin
asıl işin yürütümü sırasında yapılmasının sağlık ve güvenlik yönünden sakıncalı olmasına bağlıdır.Madde 4 - Hazırlama, tamamlama, temizleme işlerinde çalıştırılacak işçilerin sayısı:
15 kişiye kadar işçi çalıştırılan işyerlerinde en çok 3 işçiden
16 - 30 " " " " " " " 4 "
31 - 60 " " " " " " " 6 "
61 - 80 " " " " " " " 8 "
81 - 100 " " " " " " " 10 "
ve 100 den yukarı işçi çalıştırılan işyerlerinde ise, işçi sayısı toplamının yüzde onundan fazla
olamaz.
Madde 5 - Hazırlama, tamamlama, temizleme işlerinin, 4 üncü maddede belirtilen oranlar
içinde, işyerinde çalışan işçilere nöbetleşe yaptırılması asıldır.Şu kadar ki, yapılacak olan hazırlama, tamamlama, temizleme işinin özelliği, ancak belli ve bu konuda yetişmiş işçilerce yapılmasını zorunlu kılıyor ve işyerinde nöbetleşmeye yetecek sayıda
bu nitelikte işçi bulunamıyorsa, bu işler hep aynı kişilere gördürülebilir.
Madde 6 - İşveren, yukarıdaki maddeler uyarınca yaptıracağı hazırlama, tamamlama,
temizleme işlerinin nitelik ve türünü, bu işlerin asıl işe ilişkin günlük çalışma saatlerinden önce
önce veya sonra hangi saatlerde, ne kadar süre ile ve kaçar kişiye yaptırılacağını, bu işçiler
arasında nöbetleşme olanağı bulunduğu takdirde bunun ne yolda uygulanacağını, nöbetleşme
olanağı yoksa nedenlerini işyerinin bağlı bulunduğu Bölge Çalışma Müdürlüğüne yazılı olarak
bildirmekle yükümlüdür.
Madde 7 - İş Kanununun 64 üncü maddesinde yazılı ara dinlenmeleri hakkındaki
hükümler saklı kalmak şartıyla: a) İşyerlerinde yürütülen asıl işin bitmesinden sonra hazırlama, tamamlama, temizleme işlerini yapacak olan işçiler, bu işlere başlamadan önce, isterlerse, en çok yarım saat dinlenebilirler. Ancak, işçilerin bu dinlenme haklarını kullanmaları, asıl işin bitmesinden sonra böyle bir çalışma aralığı bırakılmasını herhangi bir çalışma aralığı bırakılmasının herhangi bir teknik sakınca doğurmaması şartına bağlıdır. b) İş Kanununun 78 inci maddesinde sözü edilen ağır ve tehlikeli işlerde çalışan işçilerden,
asııl işlerine ek olarak hazırlama, tamamlama, temizleme işlerini de yapacak olanlar için, asıl
işin bitmesinden sonra böyle bir çalışma aralığı bırakılmasında herhangi bir teknik sakınca
bulunmadığı takdirde, yarım saatten az olmamak üzere dinlenme verilmesi zorunludur.
c) Yukarıdaki bentler uyarınca uygulanacak dinlenmelerin başlama ve bitme saatleri,
6 ncı madde hükmüne göre yapılacak yazılı bildirimde ayrıca gösterilir.
d) (a) ve (b) bentlerinde sözü edilen dinlenmeler çalışma süresinden sayılmaz.
Madde 8 - (Değişik: 17.4.1984 - 84/7951 K.) 1475 sayılı İş Kanununun 29/7/1983 günlü ve 2869 sayılı Kanunla değiştirilen 61 nci
maddesinin (b) bendi uyarınca sağlık kuralları bakımından, günde, ancak 7,5 saat ya da daha
az çalışılması gereken işler hakkında çıkarılacak tüzükte belirtilecek iş dallarına ilişkin hazırlama,
tamamlama, temizleme işlerinin asıl işçilere yaptırılması halinde, bu işlerin, sözü geçen tüzükte
yer alan iş dallarından her birine özgü olmak üzere belirtilmiş bulunan iş sürelerini aşmayacak
biçimde düzenlenmesi zorunludur.
Madde 9 - a) İş Kanununun 35 inci maddesi gereğince çıkarılacak tüzük uyarınca fazla
çalışma izni alınmış olan,
b) İş Kanununun 37 nci maddesine göre Bakanlar Kurulu kararıyla günlük iş süreleri
arttırılan,
c) 16 Eylül 1960 günlü ve 79 sayılı Kanunun 6 ncı maddesine dayanılarak Bakanlar Kurulu
kararıyla günlük iş süreleri arttırılan, İşyerlerindeki hazırlama, tamamlama, temizleme işleri de, bu Tüzük hükümleri dahilinde
asıl işin başlama saatinden önce veya bitme saatinden sonra yapılabilir.
Madde 10 - Bir işyerinde yapılmakta olan asıl işin yürütüm koşullarına ve sürelerine göre
hazırlama, tamamlama, temizleme işlerinin görüleceği saatlerin, İş kanununun 65 nci
maddesinde tanımlanan gece dönemine rastlaması halinde de, bu işler, bu tüzükte yazılı koşullar
içinde yaptırılabilir. Ancak, çocukların ve kadınların bu şekilde çalıştırılmaları, anılan Kanunun
67 ve 69 uncu maddeleri hükümlerine tabidir.
Madde 11 - Bir işyerinde bu Tüzük hükümlerine göre hazırlama, tamamlama, temizleme işleri
yaptırılmak üzere ayrılmış olan işçilerin, bu işçilere ayrılan saatlerde, herhangi bir başka iş de
çalıştırılmaları yasaktır.
Madde 12 - Bir işyerinde hazırlama, tamamlama, temizleme işlerini de yapan asıl işçilere, bu
işlerde geçirdikleri sürenin her bir saati için ödenecek ücret, o işyerindeki asıl işlerine ait normal
çalışma ücretinin saat başına düşen tutarının yüzde elli yükseltilmesi suretiyle verilir.
Madde 13 - 1475 sayılı İş Kanununun 66 ncı maddesine dayanılarak hazırlanan ve
Danıştay'ca incelenen bu Tüzük hükümleri Resmi Gazete ile yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Madde 14 - Bu Tüzük hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
|