SİGORTA HİZMET TESPİTİNDE BİR YILLIK SÜREMİ DİKKATE ALINACAK YOKSA TESPİTİN YAPILDIĞI GÜN MÜ DİKKATE ALINACAK?     

 

6 Haziran 2006

 

Cumhur Sinan ÖZDEMİR

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı

İş Müfettişi -Ankara

csnozdemir@gmail.com

 

SİGORTA HİZMET TESPİTİNDE BİR YILLIK SÜREMİ DİKKATE ALINACAK YOKSA TESPİTİN YAPILDIĞI GÜN MÜ DİKKATE ALINACAK?

 

Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğine[1] göre; Sigorta müfettişleri, sigorta yoklama memurları ve genel bütçeye dahil daireler ile katma bütçeli idarelerin denetim elemanlarınca iş yerlerinde yapılan fiili tespit sonucunda çalıştığı belirlendiği halde, hizmetleri Kuruma bildirilmediği anlaşılan veya eksik bildirildiği saptanan sigortalıların geriye yönelik hizmetlerinin, çalışmalarının mevcut olduğuna ilişkin yeterli ve inandırıcı delil ve bulgularla ortaya konulması kaydıyla, en fazla tespitin yapıldığı tarihten önceki bir yıllık süreye ilişkin kısmı dikkate alınabilir. Bir yıllık süreyi aşan sigortalı çalışmalar ise, her zaman düzenlenebilir nitelikte olmayan kanunen geçerli işyeri kayıtları ile kanıtlanmak şartıyla dikkate alınır.

 

13.05.2004 tarihli Genelge [2] ye göre; İşyerlerinde yapılan fiili tespit sonucunda çalıştıkları saptandığı halde hizmetlerinin Kuruma bildirilmediği veya eksik bildirildiği anlaşılan sigortalıların geriye yönelik hizmetlerinin, çalışmalarının mevcut olduğuna ilişkin yeterli ve inandırıcı delil ve bulgularla ortaya konulması kaydıyla, en fazla tespitin yapıldığı tarihten önceki bir yıllık süreye ilişkin kısmı dikkate alınabilecektir. Yönetmeliğin 24’üncü maddesiyle getirilen bu hüküm, 01.05.2004 tarihinden sonra yapılacak fiili tespitler için uygulanacak, başka bir anlatımla, söz konusu tarihten önce usulüne uygun olarak yapılmış olan fiili tespitler hakkında eski uygulamaya göre işlem yapılacaktır.Madde metninin incelenmesinden de anlaşılacağı gibi, bu şekilde saptanan çalışmanın geriye yönelik olarak kabul edilebilmesi, çalışmanın yeterli ve inandırıcı delil ve bulgularla ortaya konulmasına bağlı bulunmaktadır. Dolayısıyla bir işyerinde yapılan fiili tespit sırasında çalıştığı tespit olunan bir kimsenin geriye yönelik hizmetinin geçerli olabilmesi için tanık beyanlarının yanı sıra, geçerli belgelerle, etraftan yapılan soruşturmalarla ve benzeri araştırmalar sonucunda hizmetin o işyerinde geçtiğini doğrulayıcı nitelikte inandırıcı delillerle ortaya konulması sağlanacaktır.Sigortalının çalıştığı fiilen tespit edilmesine rağmen, geriye yönelik hizmetleri bu şekilde bilgi ve bulgulara dayanmıyorsa, bu defa sadece tespitin yapıldığı tarihte çalıştığı kabul edilerek işlem yapılacaktır.Fiili tespit sırasında  çalıştığı tespit edilen sigortalıların, hizmetleri bir yıllık süreyi aşıyorsa, aşan hizmetler, ancak diğer kanunlar gereğince tutulan defter ve dayanağı belgelerle kanıtlanması halinde işleme konulacaktır.

 

Yönetmelikte “…sigortalıların geriye yönelik hizmetlerinin, çalışmalarının mevcut olduğuna ilişkin yeterli ve inandırıcı delil ve bulgularla ortaya konulması kaydıyla, en fazla tespitin yapıldığı tarihten önceki bir yıllık süreye ilişkin kısmı dikkate alınabilir…” hizmet tespitine ilişkin bu düzenleme getirilmiştir.Genelge de ise “…Sigortalının çalıştığı fiilen tespit edilmesine rağmen, geriye yönelik hizmetleri bu şekilde bilgi ve bulgulara dayanmıyorsa, bu defa sadece tespitin yapıldığı tarihte çalıştığı kabul edilerek işlem yapılacaktır…” şeklinde  hizmet tespitine ilişkin düzenleme getirilmiştir. Yönetmelik ile genelge ifadesi kanaatime göre farklıdır. Hizmet tespitinde bir yıllık süremi yoksa tespitin yapıldığı günmü konusunda kavram farklılığı getirilmiştir. Bu hususun yeniden düzenlenmesi yerinde olacaktır.

 

Bir yılı aşan çalışmalar için ise Yönetmelikte; Bir yıllık süreyi aşan sigortalı çalışmalar ise, her zaman düzenlenebilir nitelikte olmayan kanunen geçerli işyeri kayıtları ile kanıtlanmak şartıyla dikkate alınır” denmiştir. Genelge ise; Fiili tespit sırasında  çalıştığı tespit edilen sigortalıların, hizmetleri bir yıllık süreyi aşıyorsa, aşan hizmetler, ancak diğer kanunlar gereğince tutulan defter ve dayanağı belgelerle kanıtlanması halinde işleme konulacaktır” şeklinde düzenleme getirmiştir. Subjektif ifadelerin objektif hale getirilerek, örneklerle bu hususunda düzenlenmesi kanaatimce uygulayıcılara fayda sağlayacaktır.   

 

Sonuç:

 

Yönetmelikte “…sigortalıların geriye yönelik hizmetlerinin, çalışmalarının mevcut olduğuna ilişkin yeterli ve inandırıcı delil ve bulgularla ortaya konulması kaydıyla, en fazla tespitin yapıldığı tarihten önceki bir yıllık süreye ilişkin kısmı dikkate alınabilir…” hizmet tespitine ilişkin bu düzenleme getirilmiştir. Genelge de ise “…Sigortalının çalıştığı fiilen tespit edilmesine rağmen, geriye yönelik hizmetleri bu şekilde bilgi ve bulgulara dayanmıyorsa, bu defa sadece tespitin yapıldığı tarihte çalıştığı kabul edilerek işlem yapılacaktır…” şeklinde  hizmet tespitine ilişkin düzenleme getirilmiştir. Yönetmelik ile genelge ifadesi kanaatime göre farklıdır.

 

Hizmet tespitinde bir yıllık süremi yoksa tespitin yapıldığı günmü konusunda kavram farklılığı getirilmiştir. Bu hususun yeniden düzenlenmesi yerinde olacaktır.

 

------------------------------

[1] Madde:24

[2] 16-318 Ek Genelge

© www.alomaliye.com

 

Her Hakkı Mahfuzdur. İzinsiz Yayımlanamaz