Fakir, fukara, yoksul ve ihtiyacı bulunan vatandaşlarımıza gıda yardımında bulunmak amacıyla, Dernek veya Vakıflara gıda bankacılığı kapsamında bağışlanan gıda maddelerinin maliyet bedellerinin Gelir veya Kurumlar Vergisi matrahının tespitinde indirim konusu yapılması ve bu teslimlerin Katma Değer Vergisinden istisna edilmesine ilişkin, Gelir, Kurumlar ve Katma Değer Vergisi kanunlarında değişiklik yapılmasına dair 5035 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun, 02/01/2004 Tarih ve mükerrer 25334 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe girmiştir.

 

Gelir Vergisi Kanununun 40 ve 89 uncu maddelerinde, Katma Değer Vergisi Kanununun 17.nci maddesinde yapılan değişiklerle ilgili Maliye Bakanlığının belirleyeceği usul ve esasları düzenleyen 251 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği de 21 Mart 2004 Tarih ve 25409 sayılı Resmi Gazetede yayınlanmış ve bu Genel Tebliği ile Bağışın Yapılacağı Dernek veya Vakıflar, Bağışa Konu Olacak Mallar ve Bağışın Niteliği, Bağışı Yapanlarca Düzenlenecek Belge, Dernek ve Vakıflarca Düzenlenecek Belge, Kayıt Düzeni ve Beyannamelerde Gösterim hakkında uygulamaya yönelik detaylı bilgiler verilmiştir.

 

1- BAĞIŞIN YAPILACAĞI DERNEK VEYA VAKIFLAR:

 

Gıda Maddesi bağışının dernek veya vakfa yapılmış olması gerekmektedir. İhtiyacı bulunanlara doğrudan veya başka organizasyonlar aracılığıyla yapılacak gıda yardımları gıda bankacılığı kapsamında yapılmış bağış olarak değerlendirilmeyecektir.

 

Bağışı kabul edecek dernek veya vakfın tüzüğünde veya senedinde ihtiyacı bulunanlara gıda yardımı yapabilmesine ilişkin hükümlerin bulunması gerekmektedir. Bununla beraber, dernek veya vakfın başka alanlarda da faaliyet gösteriyor olmasının, kamuya yararlı dernek veya vergiden muaf vakıf olup olmamasının uygulama açısından herhangi bir önemi bulunmamaktadır.

 

2- BAĞIŞA KONU OLACAK MALLAR VE BAĞIŞIN NİTELİĞİ:

 

Gıda Bankacılığı kapsamında yapılacak bağışların gıda maddesi niteliğinde olması gerekmektedir. Yapılacak bağışlar şartlı olarak (bedelsiz olarak ihtiyaç sahiplerine dağıtılmak üzere) yapılmalıdır.

 

Gıda Maddesi niteliğini taşımayan veya şartlı olarak yapılmayan bağışlar, gıda bankacılığı kapsamında yapılacak bağış olarak değerlendirilmeyecektir.

 

3-BAĞIŞI YAPANLARCA DÜZENLENECEK BELGE:

 

Bağışa konu mal bedeli fatura düzenleme sınırının (2004 yılı için 440 Milyon TL.) altında kalsa dahi mutlaka fatura ile belgelendirilecek ve ayrıca taşıma için sevk irsaliyesi düzenlenecektir.

 

Bağışlanan mala ilişkin bilgileri eksiksiz olarak içerecek fatura, bağış yapılan dernek veya vakıf adına düzenlenecektir. Mal bedeli olarak faturada, bağışa konu malın maliyet bedeli (yüklenilen katma değer vergisi hariç) yazılı olacaktır.

 

Faturada “İhtiyaç sahiplerine yardım şartıyla bağışlandığından KDV hesaplanmamıştır” ibaresinin yer alması zorunludur.

 

4- DERNEK VE VAKIFLARCA DÜZENLENECEK BELGE:

 

Dernek ve vakıflar kendi mevzuatlarının öngördüğü belgeleri düzenleyecek ve bağış yapanlara bir örneğini vereceklerdir.

 

Ticari faaliyetle uğraşanlarca düzenlenen faturalar dernek ve vakıf tarafından muhafaza edilecektir.

 

5 – KAYIT DÜZENİ VE BEYANNAMELERDE GÖSTERİM:

 

Ticari işletmeye dahil gıda maddelerinin dernek veya vakıflara bağışlanması durumunda

Bu malların maliyet bedeli Gelir Vergisi Kanununun 40 ıncı maddesi çerçevesinde gider kaydedilir. Bu işlem, faturanın bir yandan gelir bir yandan da gider kaydedilmesi suretiyle gerçekleştirilir

 

Gıda Bankacılığı kapsamında yapılan bağışlar katma değer vergisinden istisna olduğundan, Katma Değer Vergisi mükellefleri bir vergilendirme döneminde yaptıkları bağışların toplam tutarını ilgili dönem beyannamesinin  6 ve 7 nci satırlarına dahil etmek suretiyle beyanda bulunacaklardır.

 

Aynı zamanda kısmi istisna mahiyetindeki bu teslimin (gıda maddesi bağışlarının) bünyesine giren katma değer vergisi tutarının indirim konusu yapılması mümkün bulunmamaktadır.

 

Bu nedenle, bağışın yapıldığı dönemde, bağışlanan gıda maddelerinin iktisabı dolayısıyla yüklenilen katma değer vergisi tutarının hesaplanması ve aynı döneme ait katma değer vergisi beyannamesinin 20. satırına dahil edilmesi, aynı tutarın defter kayıtlarında “İndirim KDV” hesaplarından çıkarılarak, gider hesaplarına aktarılması gerekmektedir.

 

Bağışlanan gıda maddelerinim işletmeye dahil olmaması halinde ise söz konusu malın maliyet bedeli (KDV dahil) Gelir Vergisi Kanununun 89 uncu maddesi çerçevesinde yıllık beyannamenin bağış ve yardımlara ilişkin bölümüne yazılarak gelir vergisi matrahının tespitinde indirim olarak dikkate alınacaktır.

 

SONUÇ:

 

1- Gıda Bankacılığı kapsamında hangi dernek ve vakıflara bağış yapılması halinde bu uygulamadan yararlanılabileceği açıkça belirtildiğinden, kişi ve kuruluşlarca ancak, dernek veya vakfın tüzüğünde veya senedindeki Amaç ve Konusunda  “ihtiyacı bulunanlara gıda yardımı yapabilmesine” ilişkin madde bulunanlara gıda maddesi bağışı yapılması halinde,

 

2- Başka alanlarda da faaliyet gösteren dernek veya vakıflara ise, ancak tüzük veya senetlerine “ihtiyacı bulunanlara gıda yardımı yapabilmesine” ilişkin madde ilavesi yapıldıktan sonra gıda maddesi bağışı yapılması halinde, vergi avantajından yararlanabileceklerdir.

 

3- Üyeleri arasında veya üyeleri dışında ihtiyacı bulunanlara gıda yardımı yapmak suretiyle hizmet vermek isteyen dernek veya vakıflar, olağan veya olağanüstü genel kurullarında karar almak suretiyle tüzük veya senetlerine “ihtiyacı bulunanlara gıda yardımı yapabilmesine” ilişkin maddeyi ilave etmeleri gerekmektedir.

 

4- Dernek veya Vakıflara, Gıda bankacılığı kapsamında gıda maddesi bağışında bulunacak  Kurumlar Vergisi mükelleflerine, bağışta bulundukları gıda maddesinin maliyet bedelini gider olarak kaydetmek, Gelir Vergisi mükelleflerine, yıllık beyannamelerin bağış ve yardımlara ilişkin bölümüne yazılmak suretiyle, gelir vergisi matrahının tespitinde indirim olarak dikkate alınmak suretiyle Gelir ve Kurumlar Vergisinde indirim avantajı sağlanmaktadır.