|
20
Ocak 2004 Tarihli Resmi Gazete
Sayı:
25352
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından:
İş Güvenliği ile
Görevli Mühendis veya Teknik Elemanların Görev, Yetki ve Sorumlulukları ile Çalışma Usul ve Esasları Hakkında
Yönetmelik
BİRİNCİ
BÖLÜM
Amaç,
Kapsam, Dayanak
ve Tanımlar
Amaç
Madde 1- Bu Yönetmeliğin amacı; iş güvenliği ile görevli mühendis
veya teknik elemanların nitelikleri sayısı, görev, yetki ve sorumlulukları,
eğitimleri ve çalışma şartları ile ilgili usul ve esasları belirlemektir.
Kapsam
Madde 2- Bu Yönetmelik, sanayiden sayılan, devamlı olarak en az elli
işçi çalıştıran ve altı aydan fazla sürekli işlerin yapıldığı
işyerlerini kapsar.
Hukuki Dayanak
Madde 3- Bu Yönetmelik, 22/05/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun
82 nci maddesine dayanılırak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4- Bu Yönetmelikte geçen;
Bakanlık:Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığını,
Genel Müdürlük: İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğünü,
İş Güvenliği Uzmanı: Bakanlık tarafından sertifikalandırılmış, iş güvenliği
ile görevli mühendis veya teknik elemanı,
Mühendis: Üniversitelerin kimya, makine, maden, jeoloji, metalürji,
endüstri, elektrik, elektronik, inşaat, fizik, jeofizik, bilgisayar, tekstil,
petrol, uçak, gemi, çevre, gıda mühendisliği ve mimarlık
bölümleri ile ziraat fakültelerinin tarım makineleri bölümünden
mezun olanları,
Teknik Eleman: Üniversitelerin; iş sağlığı ve güvenliği bölümleri,
kimyagerlik, fizik, jeofizik ve jeoloji bölümleri ile Teknik Eğitim
Fakültelerinden mezun olanları,
ifade eder.
İKİNCİ
BÖLÜM
İşverenin
ve Çalışanın Yükümlülükleri
İşveren Yükümlülükleri
Madde 5- İşverenler, işyerlerinde sağlıklı ve güvenli bir çalışma
ortamının tesis edilmesi, sağlık ve güvenlik risklerinin önlenmesi
ve koruyucu hizmetlerin yürütülmesi için gerekli tedbirlerin
belirlenmesi, bu tedbirlerin uygulanması ve uygulamaların izlenmesi işlerini
yürütmek üzere, işyerinin risk grubuna ve işçi sayısına
göre bir veya daha fazla iş güvenliği uzmanını görevlendirmek
ve bu görevlerin yapılması için gerekli yer araç-gereç
ve personeli temin etmekle yükümlüdürler.
İşverenler, işyerinde görev yapan iş güvenliği uzmanının
çalışma şartları ile yetki ve sorumlulukları konusunda çalışanları
bilgiilendirmekli yükümlüdür.
İşverenler,iş güvenliği uzmanının görevini etkili bir şekilde yapmasının
sağlamak için işletme içinde gerekli planlama ve düzenlemeleri
yapmasına imkan sağlar.
İşverenler, işyerinde başka bir görevi yürüten mühendis
veya teknik elemanı iş güvenliği uzmanlığı sertifikasına sahip olması şartı
ile iş güvenliği uzmanı olarak görevlendirebilirler. İş güvenliği
uzmanlarının, bu Yönetmelikte belirtilen görevlerinin eksiksiz
olarak yerine getirebilmeleri için bu konu ile ilgili yeterli çalışma
süresi sağlanır.İş güvenliği uzmanları bu süre içersinde
başka bir işle görevlendirilemezler.
Çalışanın Yükümlülükleri
Madde 6- Çalışanlar, saılıklı ve güvenli bir çalışma
ortamının oluşması için bu konuda hazırlanan talimat ve prosedürlere
uymakla yükümlüdürler.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
İş
Güvenliği Uzmanının Nitelikleri
İş Güvenliği Uzmanının Nitelikleri
Madde 7- İş Güvenliği uzmanı olarak görevlendirilecek mühendis
veya teknik elemanların Bakanlıkça verilen iş güvenliği uzmanlık
sertifikasına sahip olmaları gerekir.
Sertifika Sınıfları
Madde 8- İş Güvenliği Uzmanlığı Sertifika sınıfları aşağıda belirtilmiştir:
A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanlığı Sertifikası:
a) İş sağlığı ve güvenliği alanında en az üç yıl teftiş
yapmış iş müfettişleri ile Bakanlık İş Sağlığı ve Güvenliği Merkezi
Müdürlüğünde iş sağlığı ve güvenliği alanında en az
on yıl çalışmış mühendis veya teknik elemanlara istekleri
halinde,
b)Kamu kurum ve kuruluşlarında veya özel sektörde iş sağlığı ve
güvenliği ile ilgili olarak en az sekiz yıl görev yaptığını belgeleyen
ve Bakanlıkça açılacak sınavada başarılı olan mühendis veya
teknik elemenlara,
verilir
Sınavad başarılı olamayanlar ikinci kez sınava girme hakkına sahiptirler.
Ancak, ikinci sınavda da başarılı olamayanlar üçüncü
kez sınava girebilmek için sertifika eğitim programına katılmak zorundadırlar.
B Sınıfı İş Güvenliği Uzmanlığı Sertifikası;
Kamu kurum ve kuruluşlarında veya özel sektirde iş güvenliği ile
ilgili olarak en az üç yıl görev yaptığını belgeleyen ve Bakanlıkça
açılacak sertifika eğitim proğramına katılan ve sınavda başarılı olmak
kaydı ile A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanlığı Sertifikası verilir.
C Sınıfı İş Güvenliği Uzmanlığı Sertifikası:
Bakanlıkça düzenlenen sertifika eğitim programlarına katılan
ve eğitim sonunda düzenlenecek sınavda başarılı olan mühendis veya
teknik elemanlara verilir.
C Sınıfı İş Güvenliği Uzmanlığı Sertifikası ile en az üç
yıl görev yaptıklarını belgeleyen ve Bakanlıkça düzenlenen
eğitime katılarak yapılacak sınavda başarılı olanlara B Sınıfı İş Güveliği
Uzmanlığı Sertifikası verilir.
İş güvenliği uzmanlarının sertifikalarını aldıkları tarihten itibaren,
5 yıllık periyotlarla, Bakanlıkça düzenlenen bilgi yenileme eğitimine
katılmaları zorunludur. Bu eğitime katılmayan iş güvenliği uzmanlarının
sertifikaları geçersiz sayılır.
Eğitim ve Sınav
Madde 9-Mühendis veya teknik elemanların, işyerlerinde iş güvenliği
uzmanı olarak görevlendirilebilmesi için gerekli olan sertifika
eğitim programlarının hazırlanması,uygulanması sınav komisyonun teşekkülü
ve sınavın yapılış şekli ile ilgili usul ve esaslar, İş Güvenliği Uzmanlığı
Eğitim Komisyonu tarafından belirlenir.Eğitimin süresi, teorik ve pratik
olarak 120 saaten az olamaz.
Komisyon, İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürünün
başkanlığında, İş Teftiş Kurulu Başkanlığından iş sağlığı ve güvenliği
alanında görevli bir müfettiş, İş Sağlığı ve Güvenliği Merkezinden
teknik branşta bir eleman, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Eğitim ve
Araştırma Merkezi, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği, Türkiye
İşveren Sendikaları Konfedarasıyonu ve en çok üyeye sahip işçi
sendikaları konfederasyonundan birer üye ve Yükseköğretim Kurulu
Başkanlığı tarafından görevlendirilecek iş güvenliği konusunda çalışmaları
olan bir öğretim üyesinde oluşur.
Komisyon, her yıl Ocak ayında ilk olağan toplantısını yaparak yıllık çalışma
proğramını belirler. Bakanlık gerektiğinnde Komisyonu olağanüstü toplantıya
çağırabilir.Toplantıların gündemi üyelere toplantı tarihinden
15 gün önce bildirilir. Komisyonun setreterya işleri Genel Müdürlük
tarafından yürütülür.
Komisyon, kararlarını salt çoğunlukla alır. Eşitlik halinde Başkanın
oyu kararı belirler. Komisyon kararı, karar defterine yazılır ve üyeler
tarafından imzalanır.
Komisyon tarafından belirlenen sertifika eğitim programı ve sınavı, Çalışma
ve Sosyal Güvenlik Eğitim ve Araştırma Merkezi (ÇASGEM) tarafından
yürütülür.
Görev Alanları
Madde 10- Sertifikaya sahip iş güvenliği uzmanlarından:
A Sınıfı Sertifikaya sahip olanlar bütün işyerlerinde,
B Sınıfı Sertifikaya sahip olanlar 1 nci, ll inci. lll üncü ve
lV üncü risk gruplarında yer alan işyerlerinde,
C Sınıfı Sertifikaya sahip olanlar l inci, ll inci ve lll üncü
risk gruplarında yer alan işyerlerinde,
görev yaparlar.
İşyerinde birden fazla iş güvenliği uzmanının görevlendirilmesi
halinde, en az bir iş güvenliği uzmanında yukarıda belirtilen şartlar
aranır.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
İş
Güvenliği Uzmanlarının Çalışma Şartları, Görev, Yetki
ve Sorumlulukları ve Görevlendirilmeleri
İş Güvenliği Uzmanının Hizmet Süresi
Madde 11- İş güvenliği uzmanları, bu Yönetmelikte belirtilen görevleri
eksiksiz yerine getirmek için:
l inci Risk Grubunda yer alan işyerlerinde;ayda en
az l iş günü,
ll inci Risk Grubunda yer alan işyerlerinde;ayda en az
2 iş günü
lll üncü Risk Grubunda yer alan işyerlerinde;ayda en az 3 iş
günü,
lV üncü Risk Grubunda yer alan işyerlerinde;ayda en az 4 iş
günü,
V inci Risk Grubunda yer alan işyerlerinde;ayda en az 5 iş
günü,
gitmek zorundadırlar.
Bir iş güvenliği uzmanı, yukarıda belirtilen sürelere uymak kaydı
ile , en fazla on işyeri ile sözleşme yapabilir.
İşyerlerinin iş sağlığı ve güvenliği açısından hangi risk grubuna
gireceği hususunda, 16/12/2003 tarihli ve 25318 sayılı Resmi Gazete'de
yayımlanan, İşyeri Sağlık Birimleri ve İşyeri Hekimlerinin Görevleri ile
Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 21 nci maddesinin
dördüncü fıkrası uyarınca belirlenen risk grupları esas alınır.
İş Güvenliği Uzmanının Görevleri
Madde 12- İş güvenliği uzmanı aşağıda belirtilen görevleri yerine
getirmekle yükümlüdür.
a) İş Sağlığı ve Güvenliği Mevzuatına uygun olarak
işyerinde gerekli çalışmaların yapılmasını sağlamak,
b) İşyerindeki tehlikelerin tanımlanmasını ve risk değerlendirmesinin
yapılmasını, tehlikelerin ortadan kaldırılmasını ve risklerin kontrol altına
alınmasını sağlamak için önerilerde bulunmak, bu husaslarla ilgili
işveren rapor vermek,
c) İşin ve işyerinin özelliklerine uygun olarak tehlikeleri
kaynağında yok etmeye yönelik tedbirlere öncelik vererek gerekirse
ölçümlere dayalı değerlendirme yapmak, alınması gerekli güvenlik
önlemleri konusunda, çalışanların veya temsilicilerinin görüşünü
de alarak işverene önerilerde bulunmak ve uygulamaların takibini
yapmak,
d) İşyerinde yapılacak periyodik kontrol, bakım ve ölçümleri
planlamak, hazırlanan planların uygulanmasını sağlamak,
e) Risk değerlendirme sonuçlarını da dikkate alarak, ani
veya yakın tehlike durumları ve kazaların potansiyelini tanımlayan ve bunlara
ilişkin risklerin nasıl önleneceğini gösteren acil durum planlarını
hazırlamak ve gerekli tatbikatların yapılmasını sağlamak.
f) Yangın ve patlamaların önlenmesi, yangın ve patlam durumunda
önlemlerin alınması, yangından korunma teçhizatı ve araçlarının
kontrol edilmesi, yangın ekiplerinin oluşturulması, yangın tatbikatı gibi yangından
korunma ve yangınla mücadele çalışmalarını yönetmek ve ilgili
kayıtların tutulmasını sağlamak,
g) İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulu toplantılarına katılmak, kurula
işyerinin sağlık ve güvenlik durumu ile ilgili bilgi vermek ve önerilerde
bulunmak,
h) İşyeri Sağlık Birimi ile işbirliği içinde çalışarak
işyerinin sağlık ve güvenlik durumunu, işyerinde olabilecek kaza ve meslek
hastalıklarını işyeri hekimi ile değerlendirmek değerlendirme sonuçlarına
göre önleyici faaliyet planlarını yapmak ve uygulanmasını sağlamak,
i) İşyerinde meydana gelen kaza veya meslek hastalıklarının
tekrarlanmaması için inceleme ve araştırma yaparak düzeltici faaliyet
planlarını yapmak ve uygulanmasının sağlamak,
j) İşyerinde yapılan inceleme ve araştırmalar için yöntemler
geliştirmek, bu yöntemlerle ilgili çalışanları bilgilendirmek, her
incelemeden sonra inceleme formlarını doldurmak ve gereği için işverene
bildirerek sonuçlarını takip etmek, formların değerlendirme ve izlenmesi
amacıyla muhafazasını sağlamak,
k) İşyerine yeni bir sistem kurulması veya makine ya da cihaz alınması
halinde; kurulacak sistem veya alınacak makine ya da cihaz ile ilgili olarak
risk değerlendirmesi yaparak sağlık ve güvenlik yönünden aranan
özellikleri belirlemek ve bu özelliklere uygun sistemin kurulması,
makine veya cihazın alınması için işverene rapor vermek,
l) Uygun nitelikteki kişisel koruyucuların seçimi, sağlanması,
kullanılması, bakımı ve test edilmesi ile ilgili bilgi ve önerileri hakkında
işeren rapor vermek,
m) İşyerinde sağlıklı ve güvenli bir çalışma ortamının
oluşturulması ve geliştirilmesi amacıyla verilecek eğitimin kimlere verileceği
, kapsamı, kimlerin vereceği, süresi ve eğitimin sürükliliğinin
sağlanması konusunda işverene önerilerde bulunmak
İş Güvenliği Uzmanının Yetkileri
Madde 13- İş güvenliği uzmanı, bağımsız çalışma ilkesi uyarınca
bu Yönetmelik hükümlerinin yerine getirirken hiçbir şekilde
engellenemez, grevini yapmaktan alıkonulamaz.
İşyerinde çalıyanlırın yaşamı ile ilgili yakın tehlike oluşturan bir
husus tespit ettiğinde dehal üst yönetimi bilgilendirerek işin
geçici olarak durdurulmasının sağlar.
Üretim planlamalarında karar alma sürecine katılır.
Görevi gereği işyerinin bütün bölümlerinde iş sağlığı
ve güvenliği konusunda inceleme,araştırma ve çalışanlarla görüşme
yapar.
Gerektiğinde konu ile ilgili kurum veya kuruluşlar ile işbirliği yapar.
İş Güvenliği Uzmanının Sorumlulukları
Madde 14- İş güvenliği uzmanları;
a) Yönetmelikte belirtilen görevlerini yapmakla,
b) Bu görevlerini yaparken, işin normal akışını mümkün olduğu
kadar aksatmamak, durdurmamak, güçleştirmemek, verimli bir çalışma
ortamının sağlanmasına katkıda blunmakla,
c) İşverenin ve işyerinin meslek sırları, ekonomik ve ticari durumları ile
ilgili bilgileri gizli tutmakla ,
sorumludurlar.
İş Güvenliği Uzmanının Görevlendirilmesi
Madde 15-İşverenler, bu Yönetmelikte belirtilen niteliklere haiz iş
güvenliği uzmanı veya uzmanları ile sözleşme yaparlar, Yapılan sözleşmenin
bir nüshası Genel Müdürlüğe gönderilir.
Sözleşme, ekteki örneğe uygun olarak düzenlenir.
l inci, ll nci ve lll üncü Risk Gruplarında yer alan ve 500 ve
daha fazla işçi çalıştırılan işyerlerinde tam gün çalışacak
en az bir iş güvenliği uzmanı görevlendirilir.
lV üncü ve V inci Risk Gruplarında yer alan ve 300 ve daha fazla
işçi çalıştırılan işyerlerinde tam gün çalışacak en
az bir iş güvenliği uzmanı görevlendirilir.
Görevlendirilecek iş güvenliği uzmanlarının, işyerinde yapılan
esas işin niteliğine uygun meslekten olmasına özen gösterilir.
Bildirim Yükümlülüğü
Madde 16- Sözleşmenin herhangi bir nedenle geçerliliğini yitirmesi
halinde, bu durum taraflarca üç iş günü içinde
Genel Müdürlüğe bildirilir.
BEŞİNCİ
BÖLÜM
Son
Hükümler
Geçici Madde 1- Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren bir
yıl süre ile iş güvenliği ile görevli mühendis veya teknik
elemanlar için iş güvenliği uzmanlığ sertifikası şartı aranmaz.
Yürürlük
Madde 17- Bu Yönetmelik, yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 18- Bu Yönetmelik hükümlerini Çalışma ve Sosyal
Güvenlik Bakanı yürütür.
EK
İŞ
GÜVENLİĞİ UZMANLIĞI SÖZLEŞMESİ
İşyerinin:
Ünvanı:
Adresi:
Tel:
Fax:
e-posta:
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Bölge Sicil no:
SSK sicil no:
Faaliyet alanı:
Yer aldığı risk grubu:
Çalışan işçi sayısı:
İş Güvenliği Uzmanının:
Adı soyadı:
Mesleği:
Diploma no:
Sertifika sınıfı ve no.
Çalışma süresi:
Adres:
Tel:
Fax:
e-posta:
Çalıştığı diğer işyerlerinin;
Ünvanı:
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Bölge Sicil no:
SSK sicil no:
Özel Hükümler:
Tarih
İşveren İş
Güvenliği Uzmanı
İmza İmza
| 
İŞ
GÜVENLİĞİ İLE GÖREVLİ MÜHENDİS VEYA TEKNİK
ELEMANLARIN GÖREV, YETKİ VE SORUMLULUKLARI İLE
ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK