|
21 Ağustos 2004 Tarihli Resmi Gazete
Sayı: 25560
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından:
Türkiye İş Kurumu İşgücü Yetiştirme ve
Uyum Hizmetleri Yönetmeliği
BİRİNCİ KISIM
Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Yetkili Birim
Amaç
Madde 1 — Bu
Yönetmeliğin amacı; Türkiye İş Kurumu tarafından istihdamın korunması,
artırılması, geliştirilmesi ve işsizliğin azaltılmasına yardımcı olmak amacıyla
gerçekleştirilecek işgücü yetiştirme ve uyum hizmetlerinin yürütülme usul ve
esaslarını düzenlemektir.
Kapsam
Madde 2 — Bu
Yönetmelik; işgücünün istihdam edilebilirliğini artırmaya yönelik işgücü
yetiştirme, mesleki eğitim ve işgücü uyum programlarını, çalışan işgücüne
yönelik eğitim seminerlerini ve toplum yararına çalışma programlarını
kapsar.
Dayanak
Madde 3 — Bu Yönetmelik; 25/06/2003
tarihli ve 4904 sayılı Türkiye İş
Kurumu Kanununun 3, 9 ve 32 nci maddeleri ile 24/11/1994 tarihli ve 4046 sayılı
Özelleştirme Uygulamalarının Düzenlenmesine ve Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde
Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 21 inci maddesine dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4 — Bu Yönetmelikte geçen;
Kurum: Türkiye İş Kurumunu,
Genel Müdürlük: Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğünü,
Daire Başkanlığı: Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü İşgücü Uyum
Dairesi Başkanlığını,
İl Müdürlüğü: Türkiye İş Kurumu il müdürlüğünü,
Şube Müdürlüğü: Türkiye İş Kurumunun taşra teşkilatındaki şube
müdürlüğünü,
İşsiz: Türkiye İş Kurumuna kayıtlı kişileri,
Kurs: Herhangi bir mesleği olmayan ya da bir mesleği olmakla
birlikte mesleğinde iş bulamayan veya mesleğinde yeterli olmayan Kuruma kayıtlı
işsizlerin ve hükümlülerin, istihdamlarına yardımcı olmak amacıyla düzenlenen
işgücü yetiştirme ve mesleki eğitim faaliyetlerini,
Kursiyer: Kurum tarafından düzenlenen veya hizmet satın alınarak
gerçekleştirilen işgücü yetiştirme ve uyum kurslarına veya eğitim programlarına
katılan kişileri,
Özürlü: Doğuştan ya da sonradan herhangi bir hastalık veya kaza
sonucu bedensel, zihinsel, ruhsal, duygusal ve sosyal yeteneklerini çeşitli
derecelerle kaybetmesi nedeniyle çalışma gücünün en az % 40’ından yoksun olduğu
"Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları" ile belgelenen ve Kuruma kayıtlı
olan kişileri,
Eski Hükümlü: Altı aydan uzun süreli özgürlüğü bağlayıcı bir
cezadan veya Devlet memuru olmaya engel bir suçtan hüküm giyenleri, cezasını
infaz kurumlarında tamamlayanları, cezası tecil edilenleri, şartlı salıverme
yoluyla tahliye edilenleri, özel kanunlarda belirtilen şartlardan dolayı
istihdam olanağı bulunmayanları ve ömür boyu kamu hizmetlerinden yasaklı
bulunanları,
Mesleki Eğitim ve
Rehabilitasyon: Özürlülerin ve eski hükümlülerin işgücü piyasasında ihtiyaç
duyulan ilgi ve yeteneklerine uygun mesleklerde yetiştirilerek istihdamlarını
kolaylaştırmak ve mesleklerinde ilerlemelerini sağlamak amacıyla sosyal ve tıbbi
rehabilitasyon,
mesleki rehberlik, mesleğe hazırlık, meslek edindirme, geliştirme ve değiştirme
eğitimini,
Toplum Yararına Çalışma Programları (TYÇP): İşsizliğin yoğun
olduğu dönemlerde Kuruma kayıtlı işsizlerin kısa süreli istihdam ve eğitimini
amaçlayan, yüklenici eli ile toplum yararına bir iş ya da hizmetin
gerçekleştirilmesini,
Yüklenici: İşbirliği veya üzerine ihale yapılarak bu Yönetmelikte
belirtilen hizmetleri satın almak üzere sözleşme imzalanan
istekliyi,
ifade eder.
Yetkili Birim
Madde 5 — İşgücü
yetiştirme ve uyum hizmetlerinin koordinasyonundan Daire Başkanlığı yetkili ve
sorumludur.
İşgücü yetiştirme ve uyum hizmetleri için kurum ve kuruluşlarla
işbirliği yapılmasından, ihale veya doğrudan temin yöntemiyle hizmet satın
alınmasından ve bu hizmetlerin yürütülmesinden il
müdürlükleri yetkili ve sorumludur.
İKİNCİ KISIM
İşgücü Yetiştirme Hizmetleri ve Toplum Yararına Çalışma
Programları
BİRİNCİ BÖLÜM
Kurs ve Mesleklerin Belirlenmesi, İşbirliği Yapılacak ve Hizmet
Satın Alınacak
Kurumlar ve Kuruluşlar
ile Hizmet Satın Alma
Kurs ve Mesleklerin Belirlenmesi
Madde 6 — Bir yıl
içinde gerçekleştirilmesi öngörülen kurslar; meslek, katılımcıların nitelikleri
ve her bir programa katılacak işsiz sayısı ile tahmini toplam maliyeti il
istihdam kurullarının olağan toplantılarında belirlenerek, il müdürlüğünün
yıllık işgücü eğitim planı oluşturulur ve Genel Müdürlüğe gönderilir. Yıl içinde
ihtiyaç oluştuğunda il istihdam kurulları olağanüstü toplanarak, işgücü eğitim
planında değişiklikler yapabilir. Yapılan değişiklikler Genel Müdürlüğe
bildirilir.
Genel Müdürlükçe, il müdürlüklerinin yıllık işgücü eğitim planları
birleştirilerek, yıllık Kurum İşgücü Eğitim Planı oluşturulur.
Her il müdürlüğünün yıl içinde kullanımına tahsis edilecek kaynak
miktarı; işgücü eğitim planı incelenerek, il müdürlüğünün geçmiş yıldaki işgücü
yetiştirme etkinlikleri, ilin ekonomik durumu ve Kurum bütçe imkanları dikkate
alınarak Genel Müdürlükçe belirlenir.
İl müdürlüklerine tahsis edilen kaynaklar il müdürlüklerince
belirlenecek öncelik sırasına göre, işgücü eğitim planında yer alan programların
gerçekleştirilmesinde kullanılır. Ancak, ilk altı aylık dönemde kullanılmayan
kaynaklar, ihtiyaç duyan diğer il müdürlüklerine Genel Müdürlükçe tahsis
edilebilir.
İşbirliği Yapılacak ve Hizmet Satın Alınacak Kurumlar ve
Kuruluşlar
Madde 7 — Aşağıda
belirtilen kurumlar ve kuruluşlarla işbirliği yapılır, hizmet satın alınır.
a) Milli Eğitim Bakanlığına bağlı eğitim ve öğretim
kurumları,
b) Üniversiteler,
c) 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanununa ve 625 sayılı Özel
Öğretim Kurumları, Kanununa dayanılarak kurulan özel öğretim kurumları ve özel
eğitim işletmeleri,
d) Özel kesim işyerleri,
e) Eğitim veya rehabilitasyon amacıyla kurulmuş firmalar, eğitim
için gerekli mekan ve donanıma sahip dernek, vakıf, işçi, işveren, esnaf ve
meslek kuruluşları, meslek birlikleri ve benzeri kurumlar ve kuruluşlar,
f) Kamu kurum ve kuruluşları, döner sermayeli kuruluşlar, özel
kanunla kurulan banka ve kuruluşlar ile bunlara bağlı işyerleri.
Hizmet Satın Alınması
Madde 8 — İl
müdürlükleri, yıllık işgücü eğitim planında yer alan kurslar ve TYÇP’ler ile
mesleki eğitim ve rehabilitasyon hizmetlerini, bu Yönetmeliğin 7 nci maddesinde
belirtilen kurum ve kuruluşlardan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve 4735 sayılı
Kamu İhaleleri Sözleşmeleri Kanunu ile bu kanunların uygulamasını gösteren
mevzuata göre satın almak suretiyle gerçekleştirir.
İKİNCİ BÖLÜM
Katılma Şartları, Çalışanların Kursa Katılması, Kursiyer
Sayısı,
Kurs Programları, Kurs/Toplum Yararına Çalışma Programları Süresi
ve Kurs Bölümleri
Kursa Katılma Şartları
Madde 9 — Kurslara
katılabilmek için;
a) Kuruma kayıtlı işsiz olmak,
b) 15 yaşını bitirmiş olmak,
c) En az ilköğretim okulunu bitirmiş olmak, (1996-1997 eğitim
öğretim yılı ile daha önceki dönemlerde ilkokulu bitirmiş olanlar kurslara
katılabilirler.) Ancak, okuma yazmayı gerektirmeyen, el becerilerine dayalı
mesleklerde açılacak eğitimlere, yeterli sayıda kursiyer bulunamadığı takdirde
kursiyer sayısının %50 sini aşmamak kaydıyla okuryazar olanlar da kursiyer
olarak katılabilir.
d) İşverenin yetiştirilecek meslek için belirlediği özel şartlara
sahip olmak,
gerekir.
TYÇP’ye Katılma Şartları
Madde 10 — TYÇP’ye
Katılma Şartları;
a) Kuruma kayıtlı işsiz olmak,
b) 19 yaşından gün almış olmak,
c) Daha önce Kurumun düzenlediği TYÇP’ye katılmamış olmak,
d) Emekli, dul, malul aylığı almamak,
şartları aranır.
TYÇP’lere talebin fazla olması durumunda, katılımcılar noter
huzurunda yapılacak kur’a çekimi ile belirlenir.
Çalışanların Kursa Katılması
Madde 11 —
İşyerlerinde yapılan kurslara, işbirliği yapılan işyerinin işçileri, mesleki
bilgi ve becerilerini geliştirmek, yeni teknolojilere uyum sağlamak amacıyla
katılabilir. Ancak, bu işçilerin kurs giderleri kursiyer başına birim maliyet
dikkate alınarak işveren tarafından karşılanır.
Kursiyer Sayısı
Madde 12 — Eğitici,
öğretici sayısı, eğitim yerinin kapasitesi ve donanımı dikkate alınarak kurs
grupları oluşturulur. Bir grup en az 12 en fazla 30 kursiyerden
oluşur.
Ancak, kursların
istihdamında güçlük çekilen gruplara (özürlülere, hükümlü ve eski hükümlülere,
kadınlara, uzun süreli işsizlere ve gençlere) yönelik olması durumunda veya
işverenin işgücü ihtiyacı doğrultusunda 12 den az kursiyerler için de kurs
açılabilir.
Kurs
Programları
Madde 13 — Kurslar,
il milli eğitim müdürlüklerince onaylanan eğitim programlarına göre yürütülür.
Eğitim programları her kurs için ayrı ayrı onaylanabileceği gibi, toplu olarak
da onaylanabilir. Milli Eğitim Bakanlığına bağlı eğitim ve öğretim kurumları ile
Milli Eğitim Bakanlığının verdiği izinle çalışan kurum ve kuruluşların
gerçekleştirecekleri kurslara ilişkin eğitim programlarının onay işlemleri kendi
mevzuatına göre yapılır.
Kurs Süresi
Madde 14 — Toplam
Kurs Süresi; Milli Eğitim Bakanlığı ve/veya kurs açılacak meslek konusunda
yetkili kamu kurum ve kuruluşlarının belirlediği süreye, meslek standartlarına,
işgücü piyasası gereklerine, işbirliği yapılan kurum veya kuruluşun eğitim
olanaklarına ve kursiyerlerin niteliklerine bakılarak belirlenir. Toplam kurs süresi 6 aydan fazla olamaz.
TYÇP Süresi
Madde 15 — TYÇP’de
çalışma süresi 4857 sayılı İş Kanununun 63’üncü maddesi gereğince, haftalık en
fazla 45 saattir. TYÇP uygulama süresi toplam 6 aydan fazla
olamaz.
Kurs Bölümleri
Madde 16 — Kurs
programları, teorik ve pratik olmak üzere iki bölümden oluşur. Teorik bölüm
meslekle ilgili temel bilgi kazandırmayı, pratik bölüm ise, işletmelerde fiilen
çalışılarak, teorik bölümde verilen bilgilerin işte uygulanmasını amaçlar.
Mesleğin özelliğine göre işletmelerde yapılan kurslarda teorik ve pratik
bölümler birlikte de verilebilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Kurs Denetimi, Devam Zorunluluğu, Sınav, Belgelendirme,
Protokol ve İstihdam
Kurs Denetimi
Madde 17 — Her
kursa ilişkin uygulamalar ve kursiyerlerin devam durumları il müdürlüklerince
görevlendirilecek kurs deneticisi tarafından denetlenir. Kurs deneticisinin
görevlendirilmesi, görev, yetki ve sorumluluklarıyla ilgili usul ve esaslar
Kurum tarafından belirlenir.
Ayrıca bu kurslar Milli Eğitim Bakanlığı müfettişleri tarafından
da denetlenebilir.
Devam Zorunluluğu
Madde 18 — Kurslara
devam zorunludur. Kabul edilebilir mazereti olanlara izin verilebilir. Ancak, bu
izin süreleri, doktor raporu ile tevsik edilebilen en fazla 5 günlük sağlık izni
dışında hangi sebeple olursa olsun toplam kurs süresinin 1/10 unu aşamaz. Bu
sürenin aşımı halinde kursiyerlerin kursla ilişikleri kesilir.
Ayrıca, eğitici veya öğreticinin teklifi ve il müdürlüğünün uygun
görmesi halinde, kursun devamı sırasında ilgi ve yetenekleri kursları takibe
elverişli olmadığı belirlenen kursiyerler ile belirlenmiş disiplin kurallarına
uymayan kursiyerlerin kursla ilişkileri kesilir.
Sınav ve Sınav Kurulu
Madde 19 —
Kursiyerlerin eğitim sonucundaki başarı durumları, eğitimin özelliğine göre
yapılacak yazılı veya uygulamalı sınavlarla belirlenir.
Milli Eğitim Bakanlığınca yetkilendirilmiş olan eğitim veya
öğretim kurumu ile işbirliği halinde düzenlen kursların sınavları, Milli Eğitim
Bakanlığının mevzuatına göre yapılır. Diğer kurslardaki sınavlar ise, il
müdürlüğü, il milli eğitim müdürlüğü ve işbirliği yapılan kurum veya kuruluş ya
da yüklenici temsilcilerinden oluşan sınav kurulu tarafından yapılır.
Mazeretsiz olarak sınavlara katılmayan kursiyerler başarısız
sayılırlar. Sınavlara mazereti dolayısıyla katılamayanlardan mazereti il
müdürlüğünce kabul edilenler, mazeret sınavına alınırlar.
Sınav sonucuna itiraz olması halinde aynı komisyon itirazları 5
gün içinde değerlendirir.
Belge Verilmesi
Madde 20 — Kursu
başarıyla tamamlayanlara kurs bitirme belgesi verilir. Kurs bitirme belgeleri il
müdürlüğü, il milli eğitim müdürlüğü ve işbirliği yapılan kurum/kuruluşlarla ya
da yüklenici ile birlikte düzenlenir.
Protokol
Madde 21 — Bu
yönetmeliğin 13,14,16,17,19 ve 20 nci maddelerinde milli eğitim müdürlükleri ile
yapılacağı belirtilen işbirliğinin usul ve esasları Çalışma ve Sosyal Güvenlik
Bakanlığı ile Milli Eğitim Bakanlığı arasında yapılacak bir protokol ile
belirlenir.
İstihdam Garantisi
Madde 22 — Kurs
sonunda yapılan sınavda başarılı olan kursiyerlerin en az % 50 sinin sınavı
takip eden tarihten itibaren en fazla 90 gün içinde işbirliği yapılan kurum veya
kuruluş ya da yüklenici tarafından istihdam edilmesi ve her kursiyerin en az 30
gün istihdamda kalmaları esastır. Ancak, kendi işini kuracaklara, özürlülere ve eski
hükümlülere yönelik açılan kurslar ile mali giderleri Kurum tarafından ödenmeyen
kurslarda istihdam garantisi aranmayabilir.
İşbirliği yapılan kurum veya kuruluşlar ya da yükleniciler
istihdam yükümlüğünün yerine getirildiğine ilişkin olarak; kursiyerlerin işe
girdiklerini belgeleyen Sosyal Sigortalar Kurumu işe giriş bildirgelerini ve 30
günlük ücret bordrolarını il müdürlüklerine veya şube müdürlüklerine ibraz etmek
zorundadırlar.
İstihdam yükümlülüğünü tamamen yerine getirmeyen işbirliği yapılan
kurum, kuruluş veya yüklenicilerden Kurum tarafından kursiyer zaruri giderleri
de dahil olmak üzere ilgili kurs için yapılan tüm giderler geri alınır.
İstihdam yükümlülüğünün kısmen yerine getirilmemesi halinde,
toplam kurs giderinin, kurs sonunda istihdam edilmesi gereken toplam kursiyer
sayısına bölünmesi sonucunda istihdam edilecek kursiyer başına ortalama maliyet
bulunur. İstihdam edilmeyen her bir kursiyer için istihdam edilecek kursiyer
başına ortalama maliyet işbirliği yapılan kurum, kuruluş veya yüklenicilerden
kurum tarafından geri alınır veya varsa bunların alacaklarından mahsup
edilir.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Mali Hükümler
Mali Kaynaklar
Madde 23 —
Kursların mali kaynakları;
a) Kurum bütçesinden,
b) Özelleştirme sonucu işsiz kalanların mesleki eğitimi için 4046
sayılı Kanun gereğince Kuruma aktarılan paralardan,
c) Uluslararası kurum ve kuruluşlarla yapılan anlaşmalar sonucu
Kuruma tahsis edilen ikraz ve/veya hibelerden,
karşılanır.
Kurs Giderleri
Madde 24 — Kurs Giderleri;
a) Genel Müdürlükçe belirlenen kursiyerlere her kurs günü için cep
harçlığı olarak ödenecek kursiyer zaruri ödemelerinden,
b) Her kurs için yaptırılacak Ferdi Kaza Grup Sigortası prim
giderlerinden,
c) Kursiyer başına kurs ders saati ücretinden, (Kurs için gerekli
olan temrin malzemesi, eğitici ve kurs yeri giderleri ve diğer tüm giderler
dahil olmak üzere, piyasa araştırması yapılarak bulunacak yaklaşık maliyet,
toplam ders saatine bölünerek bulunur.)
d) Özürlü ve eski hükümlüler için düzenlenen kurslardaki mesleki
rehabilitasyon giderlerinden,
oluşur.
TYÇP Giderleri
Madde 25 — TYÇP Giderleri
a) Katılımcılara TYÇP süresince asgari ücret üzerinden ödenecek
ücretten,
b) Katılımcıların TYÇP süresince SSK ve İşsizlik Sigortası
primleri ve işveren katkıları ile vergiler ve diğer yasal kesintilerinden,
c) Katılımcıların ikametgahı ile işin yapıldığı yer arasındaki
mutat ulaşım aracı giderlerinden,
d) Yüklenicinin idari giderlerinden,
oluşur.
DÖRDÜNCÜ KISIM
İşletmelerde Eğitim Seminer Hizmetleri
Eğitim Seminerleri
Madde 26 — Kurum,
istihdamda bulunan işgücünün verimliliğini artırmak, yönetici pozisyonunda
çalışanların, eğiticilik ve yöneticilik niteliklerinin geliştirilmesine katkıda
bulunmak amacıyla, işverenlerin talebine istinaden, Kurum Yönetim Kurulu
tarafından belirlenen masraf karşılığı alınarak veya bedelsiz olarak eğitim
seminerleri düzenler. Seminerler modül olarak veya set halinde verilebilir. Bu
seminerlere katılanlara Kurum tarafından katılım belgesi
verilir.
Seminerlerin uygulama
usul ve esasları Kurum tarafından belirlenir.
BEŞİNCİ KISIM
Çeşitli ve Son Hükümler
Yürürlükten Kaldırılan Yönetmelikler
Madde 27 —
24/08/1996 tarihli ve 22737 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan "İş ve İşçi Bulma
Kurumu Genel Müdürlüğü İşgücü Yetiştirme ve Geliştirme Yönetmeliği"
değişiklikleri ile birlikte yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük
Madde 28 — Bu
Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 29 — Bu
Yönetmelik hükümlerini Türkiye İş Kurumu Genel Müdürü yürütür
|