|
28
Nisan 2004 Tarihli Resmi Gazete
Sayı:
25446
Çalışma ve Sosyal Güvenlik
Bakanlığından:
Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü Yurt İçinde İşe Yerleştirme
Hizmeti Hakkında Yönetmelik
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
Madde 1 — Bu Yönetmelik, iş bulmak amacıyla Kuruma başvuran
işgücünün kaydının alınması, kaydın Kurumca saklanması, işlemden kaldırılması,
kamu kurum ve kuruluşları ile özel sektör kuruluşları tarafından işçi statüsünde
istihdam edilecek işgücünün Kurumdan talep edilmesi, Kurumca işgücü taleplerine
göndermelerinin yapılması ve işe yerleştirilmelerine ilişkin usul ve esasları
belirlemek amacıyla düzenlenmiştir.
Kapsam
Madde 2 — Bu
Yönetmelik, iş bulmak amacıyla Kuruma başvuran işgücünün Kurumca kamu kurum ve
kuruluşları ile özel sektör kuruluşlarında işçi statüsünde işe
yerleştirilmelerine ilişkin esasları kapsar.
Dayanak
Madde 3 — Bu
Yönetmelik, 4904 sayılı Türkiye İş Kurumu Kanununun 3 üncü maddesinin (d)
bendine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4 — Bu Yönetmelikte geçen;
Kurum: Türkiye İş Kurumunu,
Ünite: Türkiye İş Kurumunun taşra teşkilatını,
İş Arayan: İş bulmak amacıyla Kuruma başvuranları,
İşgücü: İş bulmak amacıyla Kuruma başvurarak kayıt yaptıran ve
aktif kayıtlarda yer alan tüm işsizler ile işsizler dışında kalan iş arayanların
tamamını,
Kayıtlı İşsiz: Çalışma çağında ve gücünde olan, çalışmak isteyen,
Kuruma başvurduğunda asgari ücret düzeyinde gelir getirici bir işi olmayan,
Kurum tarafından henüz kendisine iş bulunamamış aktif kayıtlardaki kişileri,
Bireysel Başvuru: Kurum ünitesine iş isteğiyle bireysel olarak
kayıt yaptırmak isteyenleri,
Toplu Başvuru: Tarım içi veya günlük işveren talebinin bulunması
halinde 10 veya daha çok sayıda vasıfsız iş arayanın aracı kanalıyla veya grup
halinde başvurusunu,
Sosyal Durum: Kuruma iş isteğiyle kayıt yaptırmak isteyen iş
arayanın normal, özürlü, eski hükümlü veya terörden etkilenen olarak
durumunu,
Normal Statüde İş Arayan: Özürlü, eski hükümlü veya terör
mağdurları kapsamı dışında iş bulmak amacıyla Kuruma başvuranları,
Özürlü İş Arayan: Doğuştan ya da sonradan herhangi bir hastalık
veya kaza sonucu, bedensel, zihinsel, ruhsal, duygusal ve sosyal
yeteneklerindeki özürleri nedeniyle çalışma gücünün en az % 40' ından yoksun
olduğunu sağlık kurulu raporu ile belgeleyerek, Kuruma iş isteğiyle kayıt
yaptıranları,
Eski Hükümlü İş Arayan: Altı aydan daha uzun süreli hürriyeti
bağlayıcı bir cezadan veya devlet memuru olmaya engel bir suçtan hüküm giymiş ve
cezasını infaz kurumlarında tamamlamış veya cezası tecil edilmiş yahut şartlı
salıverme yoluyla tahliye edilmiş olanlar ile özel kanunlarında belirtilen
şartlardan dolayı istihdam edilmeleri olanağı bulunmayanlar veya ömür boyu kamu
hizmetlerinden yasaklı bulunanlar ya da Kurum tarafından daha önce bu kapsamda işe
yerleştirilmemiş mükerrer suç işleyen ve bu durumunu Cumhuriyet Başsavcılığından
alınmış eski hükümlü belgesi veya Cumhuriyet Başsavcılığınca tasdik edilen
"Tahliye Edilen Eski Hükümlüye Ait Durum Bildirme Formu" ile kanıtlayarak,
Kuruma iş isteği ile kayıt yaptıranları,
Terör Mağduru (Terörden Etkilenen) İş Arayan: 24/3/2004 tarihli ve
25412 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Özürlü, Eski Hükümlü ve Terör Mağduru
İstihdamı Hakkında Yönetmelik hükümleri gereği terör eylemleri nedeniyle şehit
ve malul olanların yakınları ile çalışabilecek durumdaki malullerden, özel
sektör işyerlerinde çalışmak amacıyla Kuruma iş isteği ile kayıt
yaptıranları,
Özelleştirme Nedeniyle İşsiz: 4046 sayılı Özelleştirme
Uygulamalarının Düzenlenmesine ve Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde
Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun uyarınca, özelleştirme kapsamına alınan
kuruluşlarda (iştirakler hariç) bir hizmet akdine dayalı olarak çalışırken bu
kuruluşların özelleştirilmeye hazırlanması, özelleştirilmesi,
küçültülmesi veya
faaliyetlerinin kısmen veya tamamen durdurulması, süreli veya süresiz
kapatılması veya tasfiye edilmesi nedenleriyle hizmet akitleri, tabi oldukları
iş kanunları ve toplu iş sözleşmeleri gereğince tazminata hak kazanacak şekilde
sona erenleri,
Sigortalı İşsiz: 4447
sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu kapsamına giren işyerlerinde bir hizmet akdine
dayalı ve sigortalı olarak çalışırken 4447 sayılı Kanunun ilgili maddelerinde
belirtilen nedenlerle işini kaybeden ve Kuruma başvurarak çalışmaya hazır
olduğunu bildiren
kimseyi,
İşgücü İstemi (Talep): İşverenlerin, normal statüdeki iş
arayanlara, özelleştirme nedeniyle işsizlere ve sigortalı işsizlere, özürlü,
eski hükümlü ve terör mağdurlarına yönelik işçi istemlerini Kurum ünitesine
ayrıntılı olarak bildirmesini,
Seçme: İşverenlerden alınan işgücü istemlerine, ünitede kayıtlı iş
arayanlardan durumu talep şartlarına uygun olanların
eşleştirilmesi/seçilmesini,
Davet: İş arayanlara, ünitelerimizde karşılıklı görüşme yapmak
amacıyla yapılan çağrıyı,
Gönderme: Seçme ve
davet yapılan iş arayanlar ile günlük başvuruda bulunanların, işverenle görüşme
yapmak üzere işyerine gönderilmesini,
Takdim: Kurum ünitelerince işyerine gönderilen iş arayanların,
işverenle görüşme yapmak üzere işyerinde bulunmasını,
İşe Yerleştirme (Plasman): İş arayanların Kurumca işe
yerleştirilmesini,
Transfer (Üniteler Arası İşe Yerleştirme):Yerel olarak gösterilen
tüm çabalara rağmen karşılanamayan işgücü taleplerine diğer üniteler
aracılığıyla işlem yapılmasını,
Aktif Kayıt: Kuruma iş aramak üzere kayıt yaptıran ve işe
gönderilmeye hazır bulunanların kayıtlarını,
Pasif Kayıt: Aktif tasnifte bulunma hakkını kaybeden, ancak işe
davet edilme ve gönderme hakkı bulunanların kayıtlarını,
Uzatma Müracaatı: Aktif tasnifte kaydı bulunan iş arayanların,
aktif tasnifte tutulma süresi içerisinde yaptıkları müracaatı,
Yenileme Müracaatı: Pasif tasnifte kaydı bulunan iş arayanların
kayıtlarının aktif tasnife alınması için yaptıkları müracaatı,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Yurt İçinde İş İsteğiyle Başvuru Şekilleri ve Kayıt
Başvuru Şekilleri ve Kayıt
Madde 5 — İş bulmak
amacıyla Kuruma başvuranların kayıtları bireysel ya da toplu olarak
alınabilir.
İş isteğiyle mesleklerinde kayıt yaptırmak isteyen iş arayanların
meslekleri, bu mesleklerdeki deneyimleri, yetişme şekilleri, bilgi, beceri ve
yetenekleri, yönelebilecekleri işler ve meslekler, öğrenim durumları, kimlik
bilgileri, sosyal durumları ve alınması gerekli görülen diğer bilgileri tespit
edilir.
Meslek Kaydı
Madde 6 — İş
isteğiyle Kuruma başvuranların Kurumca bir veya birden fazla meslekte kayıtları
alınabilir.
Kayıt Şartları ve Kayıt Esnasında İstenilen
Belgeler
Madde 7 — Yurt
içinde iş isteğiyle Kuruma kayıt yaptırabilmek için;
a) 14 yaşını doldurmuş olmak,
b) Fiili olarak askerlik görevini yapıyor olmamak,
c) Türk vatandaşı olmak (çalışma izni almış olan 25/9/1981 tarihli
ve 2527 sayılı Kanuna tabi Türk soylu yabancılar hariç),
gerekir.
Ancak, 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun 46 ncı maddesi
gereği, mütekabiliyet esasına dayalı olarak yapılan anlaşmalara göre işsizlik
ödeneği almak üzere müracaat eden, yabancı işçiler ile 4817 sayılı Yabancıların
Çalışma İzinleri Hakkında Kanuna göre süresiz çalışma izni alan veya anılan
Kanunun 8 inci maddesinin birinci fıkrasındaki şartlar çerçevesinde anılan
maddenin (a,b,c,d,e,f) bentlerinde sayılan yabancıların da kayıtları alınır.
Kayıt için, nüfus cüzdanı, diploma ve varsa mesleğini kanıtlayıcı
belgeler istenir. Ancak, elektronik ortamda yapılan başvuru üzerine alınan
kayıtlarda, Kurumca ilgili belgeler kayıt sonrası istenebilir.
Ayrıca, özürlüler için varsa özürlü kimlik kartı, sağlık kurulu
raporu ve fotoğraf, eski hükümlüler için, Cumhuriyet Başsavcılığından alınmış
eski hükümlü belgesi veya Cumhuriyet başsavcılıklarınca tasdik edilen "Tahliye
Edilen Eski Hükümlüye Ait Durum Bildirme Formu", terör mağdurları için Terörle
Mücadele Kanunu gereğince terör mağduru olduğuna dair ilgili Yönetmelik ekinde
yer alan "Durum Belgesi" ve "İş İstek Formu", 4046 ve 4447 sayılı kanunlar
uyarınca iş kaybı
tazminatı ve/veya işsizlik ödeneği almak üzere müracaat edenlerden talep
dilekçesi istenir.
Aktif ve Pasif Tasnif
Madde 8 — Yurt
içinde iş arayanların kayıtları Kurumca en az altı ay süreyle aktif tasnifte
tutulur. Belirlenen süre içerisinde uzatma başvurusunda bulunmayan iş
arayanların kayıtları pasif tasnife aktarılır. Kayıtların pasif tasnifte kalma
süresi, aktif tasnifte bekleme süresinden az olamaz. Pasif tasnifte bekleme
süresi içerisinde yenileme başvurusu yapılmayan kayıtlar işlemden
kaldırılır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
İşgücü Talebinin Alınması, Kamu Kurum ve Kuruluşları ile Özel
Sektöre Ait Kuruluşlarda İşe Yerleştirme ve Kayıtların İşlemden Kaldırılması
İşlemleri
İşgücü Talebinin Alınması
Madde 9 — Özel
sektör kuruluşları, normal statüdeki iş arayanlar ile, sigortalı işsizlere,
özelleştirme nedeniyle işsiz kalanlara, özürlü, eski hükümlü ve terör
mağdurlarına yönelik olmak üzere her türlü işgücü taleplerini bulundukları
yerdeki Kurum ünitesine, yazılı, sözlü, telefonla, faksla, e-mail’le veya ilgili işyerine Kurum
personelinin yaptığı ziyaret esnasında bildirebilirler. Ancak, kamu kurum ve
kuruluşları işgücü taleplerini elektronik imzalı olarak elektronik ortamda veya
yazılı olarak bildirir ve talebin karşılanması için en az 15 gün
süre verirler.
Kurum, işin gereği nedeniyle gecikmesinde sakınca bulunan acil durumlarda 15
günlük süreden kısa süreli işgücü taleplerini de kabul edebilir.
Kamu Kurum ve Kuruluşlarından Alınan İşgücü Taleplerine Yapılan
İşlemler
Madde 10 — Kamu kurum ve kuruluşlarının normal, özürlü ve eski hükümlü işçilere
yönelik her türlü işgücü ihtiyacının Kurum aracılığı ile karşılanması
zorunludur.
Kamu kurum ve kuruluşlarında daimi işçi olarak istihdam edilecek
işçiler hakkında 18/5/1983 tarihli ve 83/6750 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile
yürürlüğe konulan Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Daimi Kadrolarına İlk Defa İşçi
Olarak Alınacaklar Hakkında Uygulanacak Sınav Yönetmeliği hükümleri
uygulanır.
Kamu kurum ve kuruluşlarında özürlü, eski hükümlü statüsünde
geçici veya daimi işçi olarak istihdam edilecekler için 18/3/2004 tarihli ve
25406 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında İşçi Olarak
İstihdam Edilecek Özürlüler Hakkında Uygulanacak Sınav Yönetmeliği ile aynı
Resmî Gazete'de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında İşçi Olarak İstihdam
Edilecek Eski Hükümlülere Uygulanacak Sınav Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda
işlem yapılır.
Kamu kurum ve kuruluşlarının geçici, mevsimlik, belirli süreli
işlerinde istihdam edilecek işçilerin işe yerleştirilmesine ilişkin esaslar
Kurum tarafından ayrıca belirlenir.
Seçme, Davet ve Göndermelerin Yapılması
Madde 11 — Özel
sektör kuruluşlarından alınan normal, özürlü, eski hükümlü ve terör mağdurlarına
ait işgücü taleplerine seçme işlemi, talep şartları dikkate alınmak suretiyle
aktif tasnifteki kayıtlardan tarih sırasına göre, bu bölümde yeteri miktarda iş
arayan kaydı bulunamaması halinde, pasif tasnifte bulunan iş arayanların kayıt
yaptırdıkları tarih sırasına göre yapılır. Özel sektör kuruluşlarının,
işgücü
taleplerine bu fıkrada belirtilen esaslar dışında seçme yapılmasına ilişkin
istekleri, Kurumca uygun bulunduğu takdirde o işgücü talebine münhasır olmak
üzere yerine getirilebilir.
Seçme sonucunda belirlenen iş arayanlar, posta, e-mail vb.
araçlarla Kuruma davet edilir. Kamu kurum ve kuruluşlarının işgücü taleplerine
davetler posta yoluyla yapılır. Davete gelen iş arayanlara, davet edildikleri
işgücü talebi, işveren ve işyeri hakkında açıklayıcı bilgi verilir.
Seçme ve davet yapılan iş arayanlara işgücü talebi, işveren ve
işyeri hakkında açıklayıcı bilgi verilir ve talepte aranılan şartlara
uygunlukları kontrol edilir. Talepte aranılan şartları taşıdığı teyit edilen ve
işgücü talebine gitmek isteyenler, işyerine gönderilir. Ayrıca, istemeleri
halinde durumu
işgücü talebinde aranan şartlara uyan günlük müracaatçıların da söz konusu
işgücü taleplerine göndermesi yapılır. Gerektiğinde iş arayanların işyerine
göndermeleri toplu olarak da yapılabilir.
İş arayanın gönderme sonucu işe alınıp alınmadığı konusunda
Kurumca gerekli izleme yapılır.
En az açık iş sayısı kadar takdim yapılamaması nedeniyle
karşılanamayan talepler için işverenle görüşülerek, gerektiğinde sendikalar,
dernekler, meslek kuruluşları ve benzeri seçme kaynaklarından ve/veya Kurumun
diğer ünitelerinden seçme işlemi yapılır.
Seçme-davet, gönderme ve takdim sonuçları iş arayanların
kayıtlarına işlenir.
Özürlü, eski hükümlü ve terör mağdurlarına yönelik özel sektör
işgücü taleplerine işlem yapılmasında, ilgili yönetmelik hükümleri de dikkate
alınır.
Kayıtların İşlemden Kaldırılması
Madde 12 — Kurumca
işe yerleştirilen veya pasif tasnifte bekleme süresini dolduran ve yenileme
başvurusunda bulunmayanlar ile Kuruma kayıtlı olanlardan iş aramaktan
vazgeçtiğini beyan edenlerin kayıtları işlemden kaldırılır.
İş Kaybı Tazminatı ve
İşsizlik Ödeneği Almakta Olan İşsizlerin İşe Yerleştirilmeleri
Madde 13 — İş kaybı
tazminatı veya işsizlik ödeneği almak üzere Kuruma başvuran özelleştirme
nedeniyle işsizler ile sigortalı işsizlerin iş arayan olarak kayıtları alınır ve
bunların, bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde öncelikle işe yerleştirilmelerine
çalışılır.
İşsizlik ödeneği almakta olan sigortalı işsizler, Kurumca bulunan
işi haklı bir neden olmaksızın reddedemezler. Sigortalı işsizler tarafından işin
reddedilebilmesinde haklı nedenler şunlardır:
a) İşveren tarafından sigortalı işsizlerin, mesleğine uygun son
çalıştığı işin ücret ve çalışma koşullarına yakın olmayan bir işte çalıştırılmak
istenmesi,
b) İşveren tarafından sigortalı işsizin eğitim durumuna, yaşına,
cinsiyetine, fizik ve sağlık durumuna uygun olmayan bir işte çalıştırılmak
istenmesi,
c) Sigortalı işsizin işveren tarafından işverenin önerdiği iş
sözleşmesinin çalışma koşulları itibarıyla iş yasalarında belirlenmiş olan
hükümlere aykırı koşulları (asgari ücretten daha az bir ücret verilmesi, günlük
ve/veya haftalık çalışma süresinin aşılması, fazla çalışma yer almasına rağmen
ücretin öngörülmemiş olması, yıllık ücretli izin verilmemesi ya da kanunun
belirlediğinden daha az verilmesi gibi)
içermesi,
d) Sigortalı işsizin ikameti ile önerilen işyeri arasındaki ulaşım
şartlarının uygun olmaması, mutat ve ekonomik ulaşım araçlarının bulunmaması (bu
hususa ilin ulaşım şartları ve özelliklerine göre Kurum ünitesince karar
verilir),
e) Sigortalı işsizin,
işin yapılacağı işyerinde daha önce çalışmış ve 4857 sayılı İş Kanununun 24/II
maddesinde belirtildiği gibi kabul edilebilir haklı sebeple ayrılmış olması
nedeniyle o işyerinde çalışmak istememesi.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Masraf Karşılıkları Alınması
Masraf Karşılıkları Alınması
Madde 14 — Bulundukları yerdeki Kurum ünitesine başvurarak işgücü isteminde bulunan
işverenlerden 4904 sayılı Türkiye İş Kurumu Kanununun 16 ncı maddesinin (b)
bendi ve diğer ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde masraf karşılığı
alınır.
Masraf karşılığı alınmayacak işgücü istemleri Kurumca
belirlenir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Bilgi Toplama
Bilgi Toplama
Madde 15 — Kurum,
istihdamın korunması, geliştirilmesi ve işsizliğin azaltılması amacıyla işgücü
piyasası, istihdam ve çalışma şartları hakkında genel ve gerektiğinde belirli
bir işyeri, işveren ile işgücü ve işsizler konusunda özel bilgiler toplayabilir.
İşgücü piyasasındaki ve mesleklerdeki durum ve gelişmeleri izleyerek, bunlarla
ilgili araştırmalar yapabilir. İşverenlerin ileriye dönük işgücü ihtiyaçları hakkında
iller, iş kolları, meslekler ve eğitim nitelikleri itibarıyla bilgileri
derleyebilir. Derlenen bilgiler Kurum hizmetlerinden başka bir amaçla
kullanılamaz.
ALTINCI BÖLÜM
Son Hükümler
Yürürlük
Madde 16 — Bu
Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 17 — Bu
Yönetmelik hükümlerini Türkiye İş Kurumu Genel Müdürü yürütür.
| 
TÜRKİYE
İŞ KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YURT İÇİNDE
İŞE YERLEŞTİRME HİZMETİ HAKKINDA YÖNETMELİK