|
9 Mart 1989
20103 Sayılı Resmi Gazete
Amaç
Madde 1- Bu Yönetmeliğin
amacı, sanayi, tanım ve diğer işyerleriyle her türlü işletmelere, işyeri
açma ve çalışma ruhsatı verilmesi işlerinin basitleştirilmesi ve kolaylaştırılmasını
sağlamaktır.
Kapsam
Madde 2- Bu yönetmelik hükümleri:
a) 1593 sayılı Umumi Hıfzısıhha
Kanunun 268-275 inci maddeleri kapsamına giren birinci sınıf gayri sıhhi müesseseleri,
b) Nerede açılırsa açılsın,
yakıcı, parlayıcı, patlayıcı ve tehlikeli maddelerle çalışan işlerle,
oksijen, LPG dolum ve depoları, bunlara ait dağıtım merkezleri, perakende
satış yerleri, taş ve
kum ocakları, akaryakıt
istasyonları ve benzeri yerleri,
c) 2634 sayılı Turizmi teşvik
Kanunu Kapsamına giren turizm işletmeleri,
dışında kalan sanayi, tarım
ve diğer işlerleri ile her türlü işletmelere, işyeri açma ve çalışma
ruhsatı verilmesi ile bunları denetimlerine ilişkin esas ve usulleri kapsar.
Hukuki Dayanak
Madde 3- Bu Yönetmelik
24.1.1989 tarihli ve 353 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına
Dair Kanunun Hükmünde Kararnamenin 4 üncü ve 7 inci maddelerine dayanılarak
düzenlenmiştir.
Tanımlar
Madde 4- Bu yönetmelikte geçen
deyimlerden;
Ruhsat, işyeri açma ve çalışma
ruhsatını,
Başvuru Formu, işyeri açma
ve çalışma ruhsatı başvuru formunu,
Kontrol, Başvuru üzerine
bir ay içerisinde yapılacak ilk kontrolü,
İfade eder,
Ruhsat Vermeye yetkili
Merciler
Madde 5- Bu Yönetmelikte sözü
geçen ruhsatları vermeye:
a) Belediye sınırları ve
mücavir alan dışında kalan işyerleri ve işletmelere valilik ve kaymakamlıklar,
b)Belediye sınırları ile
mücavir alan içinde kalan işyerleri ve işletmeler belediyeler,
c)Büyük şehir
belediyelerindeki işyeri ve işletmelerden;
1) İkinci ve üçüncü sınıf
gayri sıhhi müesseseler için büyük şehir belediye başkanlığı,
2) Sıhhi ve diğer işyeri
ve işletmeler için ise büyük şehir belediyesi içinde kalan diğer
belediyeler,
yetkilidirler,
Başvuru Formu
Madde 6- İşyeri veya işletme
açmak isteyen; işin özelliğine göre bu Yönetmelikte öngörülen
kriterlere uygun olarak işyerini veya işletmesini düzenledikten sonra gayri sıhhi
müesseseler için
(Ek-2) de belirtilen başvuru
formunu doldurarak yetkili mercie ibraz eder.
Başvuruların İncelenmesi
Madde 7- Yetkili mercilere
verilen başvuru formu üzerine yapılacak incelemelerde aşağıdaki kriterler
esas alınır.
a) İnsan sağlığına
zarar verilmez.
b) Tesis edilmiş yapıya,
tarihi, turistik ve kültürel değerlere hasar verilmez ve çevre kirliliğine
yol açılmaz.
c) Yangın, patlama, genel güvenlik,
iş güvenli3ği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti
ve doğanının korunması konusundaki düzenlemelerle ilgili olarak;
1) İşyerinde işçi sağlığı
ve iş güvenliği ile ilgili tüzüklere göre gerekli önlemlerin alınmış
olması,
2) 634 sayılı Kat Mülkiyeti
Kanunun kapsamına giren gayrimenkullerin kütükte mesken olarak gösterilen bağımsız
bölümlerinde sinema, tiyatro, kahvehane, gazino, pavyon, bar, kulüp,
dans salonu ve benzeri eğlence
ve toplantı yerleri ile fırın, lokanta, pastahane, süthane gibi gıda ve
beslenme yerleri ve imalathane, boyahane, basımevi, dükkan, galeri ve çarşı
gibi yerler
konusunda kat maliklerinin oy
birliği ile karar almış bulunması,
3) Özel yapı şeklini
gerektiren fırın, sinema, tiyatro, otel, hamam, sauna, düğün salonu gibi işyerleri
için, yapı kullanma izini belgesinin temin edilmiş olması
4) Otel, gazino, kahvehane,
içki yerleri, bar, tiyatro ve sinema gibi umuma mahsus istirahat ve eğlence
yerleri için, işyeri açacak kişinin, gene asayiş ve güvenlik yönünden
aran şartları haiz
bulunması,
5)Karayolları kenarındaki
işyerleri için, karayolu trafik güvenliğinin yeterince sağlanmamış olması,
6) Yangın ve patlama
tehlikesinin karşı olmak üzere yapılacak güvenlik bir elektrik tesisatı
yanında, ilgili mevzuatın öngördüğü yükümlülüklerin yerine getirilmiş
bulunması,
7) Otel, lokanta, kahvehane,
gazino, pastahane ve benzeri işyerleri için; bunların LPG depo ve satış
yerleri ile parlayıcı, patlayıcı yanıcı, kakıcı maddeleri satıldığı,
depolandığı yerlerin
bitişiğinde bulunmaması,
8) kahvehane, bar, pavyon
gibi umuma açık yerler ile açık alkollü içki satılan diğer işyerlerinin;
okul, yurt, cami, bina ve tesislerinin mevzuatın öngördüğü ve bunları
etkilemeyecek
uzaklıkta bulunması,
şarttır.
İşyeri Açma ve Çalışma
ruhsatı Verilmesi:
Madde 8- Eksiksiz olarak
doldurulan başvuru formu üzerine, ilgiliye en geç müracaatını izleyen iş
günü içerisinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilir.(Ek3)
İlgilinin beyanına göre
tanzim edilen ruhsat müktesep hak doğurmaz.
İşyeri açma ve çalışma
ruhsatı almadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz.
Başvuru Formu Üzerine yapılacak
Kontrol:
Madde 9- Yetkili mercilerce
açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, bu merciler tarafından kanunen
yetkili bulunan kamu kurum ve kuruluşlarına derhal bildirilecek ruhsat veriliş
tarihini
izleyen bir ay içerisinde
mevcut mevzuat çerçevesinde kontrol ettirilirler. bu süre içinde kontrol
ettirilmemesi veya yapılan kontrol sonucunda yönetmelikte öngörülen
esaslara aykırı
bulunmadığının anlaşılması
hallerinde, ilgilinin ruhsatı kesinleşmiş sayılır. Ancak, kamu kuruluşlarına
ruhsatın verildiği tarihten itibaren en geç iki iş günü içerisinde başvuru
formuna
ilişkin evrakı kontrol için
göndermeyen veya kontrol görevini zamanında yerine getirmeyen kamu görevlileri
hakkında yasal işlem yapılır.
Yetkili merciin mevcut teşkilatının
birinci fıkrada öngörülen kontrol için yeterli olması halinde gerekli
koordinasyon mahallin en büyük mülki amiri tarafından sağlanır.
Bunun üzerine bir ay içerisindeki
ilk kontrol ve denetimlerde Yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan
ve durumun tespiti halinde, işyerinin mevzuata uygun hale getirilmesi için
ilgiliye bir defaya mahsus
olmak üzere yedi gün süre verilir. buna rağmen aykırılığın giderilmediğinin
anlaşılması halinde,ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır ve ilgililer
hakkında ayrıca
yasal işlem yapılır.
İlk işyeri açıldıktan
ve ilk kontrolün yapılmasından sonra işyerinin faaliyetleri ve diğer
hususlarla ilgili kuruluşların mevcut mevzuatları çerçevesinde denetleme
yetkileri saklıdır.
İşleticinin Değişmesi:
Madde 10- Ruhsatlı bir işyerine
ortak alınması, ortaklıktan çıkılması, ruhsat sahibinin vefatı veya
devir işlemlerinde, faaliyet konusunun ve ruhsatta öngörülen şarlarının
değişmemesi
kaydıyla, yeniden kontrol yapılmayarak
yeni işletici adına ruhsat düzenlenir.
Sıhhi İşyerleri:
Madde 11- Sıhhi işyerlerinin
özelliklerine göre sınıflandırılmaları (Ek-4)’te belirtilmiştir.
Gayri Sıhhi Müesseseler
Madde 12- Gayri sıhhi müesseselerin
sınıflandırılmasında 1593 sayılı Umumi Hıfzısıhha Kanunun 268-275 inci
maddeleri uyarınca düzenlenmiş bulunan "Gayri Sıhhi Müesseseler
Yönetmeliği" esas alınır.
Gayri sıhhi müesseseler,
öncelikle kendi tür işyerlerine ait sanayi bölgelerinde kurulur.
Sanayi bölgelerinde veya
sanayi bölgelerinin dışında kurulacak olan ikinci sınıf sıhhi müesseslerin
etrafına sağlık koruma bandı konulması zorunludur. Bu band içinde kalan
alanda,
meskenler ile insanların yiyip
içmesine, dinlenip eğlenmesine mahsus diğer tesisler yapılamaz.
Gayri sıhhî müesseseler
etrafına konulması gereken sağlık koruma bandı, tesisler yöneltici
unsurları; sanayi bölgeleri etrafına konulması gereken sağlık koruma bandı
ise bölge sınırı esas
alınarak tesbit edilir.
Çevresine olan zararları
giderilmeyen üçüncü sınıf gayri sıhhi müesseselerin meskenlerden ve
insanların ikametine mahsus diğer yerlerden uzakta yapılması şarttır.
Özellikle gürültü ve
hava kirliliğine neden olan müesseseler etrafında bir bulunması gereken sa3ğlık
koruma bandı mesafesi; tesisin faaliyeti sırasında çevre ve toplum sağlığına
yapacağı
zararlı etkileri, hakim rüzgar
durumu ve böl2enindiğer özellikleri dikkate alınmak suretiyle 5 inci maddede
belirtilen merciler tarafından tesbit ve ilan olunur.
Gayri sıhhi müesseselerin,
bu genel şartlara ilave olarak:
1) Sosyal tesis atıklarının,
varsa kanalizasyon şebekesine bağlanması, kanalizasyonunun bulunmaması
halinde, 251 sayılı "Lağım Mecrası İnşaası Mümkün Olmayan
Yerlerde Açılacak
Çukurlara Ait Yönetmelik"
hükümleri çerçevesinde uygun foseptikle tasfiye edilmesi,
2) Katı atıkların, çevre
ve toplum sağlığına zarar vermeyecek şekilde muhafaza ve izale edilmesi
(tuvalet, pisuvar, duş, lavabo, yemekhane gibi sosyal tesisler, TS 1358'e uygun
olmalıdır).
3) Proses sıvı atıklarının"Su
Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği"ne uygun şekilde arıtılarak deşarj
edilmesi,
4) Proses gaz atıklarının
"Hava Kalitesinin Korunması Yönetmeliği" hükümleri çerçevesinde
arıtılması,
5) Gürültü seviyesinin,
"Gürültü Kontrol Yönetmeliği"ne uygun şekilde izale edilmesi şarttır.
Ruhsatlı gayrı sıhhi müesseselerde,
yetkili makamın bilgisi dışında herhangi bir değişiklik ve ilave yapılamaz.
Gayri sıhhi müesseseler, çevreye olan zararlarını mümkün olduğu kadar
azaltabilmek için, tekniğin
gerektirdiği önlem ve yenilikleri uygulamak zorundadırlar.
Ruhsatı olup da, gayri sıhhi
müesseseler sınıflamasında veya tesiste yapılan bir değişiklik sonucunda
alt sınıf kapsamın girmiş tesislerin yeniden ruhsat alınması zorunluluğu
yoktur. Ancak,
gayrı sıhhi müessese sınıflamasında
yapılan bir değişiklik neticesinde üst sınıfına girmiş tesislerin,
belirlenen süre içinde yeni sınıfına göre ruhsat alması zorunludur.
Diyet, katkılı ekmek ile
unlu mamul çeşitleri, ancak imalathaneye veya fırım olarak yapı kullanma
izin belgesi olan yerlerde imal edilir.
İşyerlerinde Çalışanların
Su İhtiyacı:
Madde 13- İşyerinde çalışanların
içine ve kullanma suyu ihtiyacı; yeterli, sağlıklı, içme ve kullanmaya
uygun bir şekilde temin edilir.
Resmi Kuruluşlar, Dernekler
ve Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşlarına Ait Lokaller:
Madde 14- Resmi kuruluşlar,
dernekler ve kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarına ait lokallerde;
yemek verilmesi halinde lokantaların eğlenilmesi ve oyun oynanması halinde
kahvehanelerin ve yatılması
halinde de otellerin en az 3 üncü sınıf nitelikleri aranır.
Yönetmelikte Yer Almayan
İşyerleri:
Madde 15- Bu Yönetmelik
kapsamında olup da (Ek -4) 'te kriterleri belirtilmemiş bir işyerinin açılmak
istenmesi halinde, benzer işyerleri için öngörülen kriterler esas alınır.
Birden Fazla Faaliyet Konusu
Olan İşyerleri:
Madde 16- Birden fazla
faaliyet konusu olan işyerlerine, yönetmelikte aranan kriterleri taşıması
şartıyla ve ana faaliyet konusu esas alınarak tek ruhsat verilir. Ancak,
ruhsatta diğer faaliyet
konuları da belirtilir.
İşyerinde Asılacak
Levhalar:
Madde 17- İşyerlerinde; işyeri
açma ve çalışma ruhsatı, maliye vergi levhası ile fiyat ve ücret tarifesi
dışında başka bir levha asılması zorunlu kılınmaz.
Geçici Madde -353 sayılı
kanun Hükmünde Kararnamenin yayımı tarihinden önce işyeri açma için
ilgili kuruma başvurmuş olanlardan, isteyenler, Bu yönetmelik hükümlerinden
yararlanabilirler.
Yürürlük:
Madde 18- Bu Yönetmelik yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 19- Bu Yönetmelik hükümlerini
İçişleri Bakanı yürütür.
| 
İŞYERİ
AÇMA VE ÇALIŞMA RUHSATLARINA İLİŞKİN YÖNETMELİK