|
15
Şubat 2003 Tarihli Resmi Gazete
Sayı:
25021
Kamu İhale Tebliği
(Tebliğ No:
2003/4)
4734 sayılı Kamu İhale Kanununun
kapsamında bulunan kurum ve kuruluşlar tarafından Kurumumuza aktarılan konuların
değerlendirilmesi sonucunda, anılan Kanunun uygulanmasında karşılaşılan ve yoğun
olarak gündeme getirilen tereddütlere ilişkin olarak aşağıdaki hususların
açıklanması gerekli görülmüştür.
I- Doğrudan temin
4734 sayılı Kanunun 18 inci maddesinde
“doğrudan temin” ihale usulleri arasında sayılmış ve 22 nci
maddesinde;
“Aşağıda belirtilen hallerde ihtiyaçların
ilân yapılmaksızın doğrudan temini usulüne başvurulabilir:
a) İhtiyacın sadece gerçek veya tüzel tek
kişi tarafından karşılanabileceğinin tespit edilmesi.
b) Sadece gerçek veya tüzel tek kişinin
ihtiyaç ile ilgili özel bir hakka sahip olması.
c) Mevcut mal, ekipman, teknoloji veya
hizmetlerle uyumun ve standardizasyonun sağlanması için ilk alımı izleyen üç yıl
içinde ihtiyaç duyulan yedek parça, ek malzeme veya hizmetin ilk alım yapılanın
dışında başka gerçek veya tüzel kişiden temin edilememesi.
d) İdarelerin beş milyar (01.02.2003
tarihinden itibaren güncellenen tutar 6.365.000.000) Türk Lirasını aşmayan
ihtiyaçları.
e) İdarelerin ihtiyacına uygun taşınmaz malın
alımı veya kiralanması.
(a), (b) ve (c) bentlerine göre, tekliflerin
hazırlanması için yeterli süre tanınmak suretiyle davet edilecek istekli ile
idarenin ihtiyaçlarını en uygun şekilde karşılamak amacıyla teknik şartlar ve
fiyat üzerinde görüşme yapılarak ihtiyaçlar temin edilir.
(d) bendinin uygulanması halinde, ihale
komisyonu kurulmadan ve teminat alınmadan ihale yetkilisince görevlendirilecek
kişiler tarafından piyasada fiyat araştırması yapılarak ihtiyaçlar temin edilir.
Bu bent gereğince temin edilen ihtiyaçlara ilişkin olarak hazırlanan
sözleşmelerin notere onaylattırılması ve tescil ettirilmesi zorunlu değildir.
(e) bendinin uygulanması halinde de, piyasada fiyat araştırması yapılması
zorunludur.”
hükmü yer almaktadır.
Anılan Kanunun “Tanımlar” başlıklı 4 üncü
maddesinde; “İhale; bu Kanunda yazılı usul ve şartlarla mal veya hizmet alımları
ile yapım işlerinin istekliler arasından seçilecek birisi üzerine bırakıldığını
gösteren ve ihale yetkilisinin onayını müteakip sözleşmenin imzalanması ile
tamamlanan işlemleri”, “İstekli; mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin
ihalesine teklif veren tedarikçi, hizmet sunucusu veya yapım müteahhidini” ifade
eder şeklinde tanımlanmıştır.
Bütün bu hükümler bir arada
değerlendirildiğinde, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin istekliler
arasından seçilecek biri üzerine bırakılması şeklinde tezahür edecek bir
ihalenin, 22 nci maddede belirtilen haller çerçevesinde ihtiyaçların tek kişiden
karşılanmasına yönelik olarak düzenlenen doğrudan teminde söz konusu olamayacağı
açıktır. Madde gerekçesine bakıldığında da bu usulün, işin doğası gereği ilan
yapılmaksızın ihtiyacın belirli bir istekliden karşılanmasının kaçınılmaz olduğu
durumlar veya Kanunun temel amacına aykırılık teşkil etmemek üzere küçük ölçekli
günlük ihtiyaçlar dikkate alınarak düzenlendiği anlaşılmaktadır.
Doğrudan temin, Kanunun 18 inci maddesinde
ihale usulü olarak belirtilmekte ancak, gerek ihale hazırlık işlemleri
açısından gerekse ihale süreci açısından diğer usuller için öngörülmüş
kurallardan farklılık arz etmektedir. Bu nedenle, 4734 sayılı Kanunun 22 nci
maddesinde belirtilen hallerdeki ihtiyaçların temininin, yine bu madde hükümleri
çerçevesinde ve aşağıda belirtilen şekilde değerlendirilmesi uygun olacaktır.
1.İhtiyacın gerçek veya tüzel tek kişiden
temini:
İdareler 4734 sayılı Kanunun, 22 nci
maddesinin (a) bendinin uygulamasında, ihtiyacın sadece gerçek veya tüzel tek
kişi tarafından karşılanabileceği hususunu belge ile tevsik etmek durumundadır.
Mal alımlarında bu hususun, özel bir
düzenleme olan ve 8.6.1983 tarih, 18701 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Ticaret
ve Sanayi Odaları, Sanayi Odaları, Deniz Ticaret Odaları Muamelat Yönetmeliğinin
50 nci maddesinde tanımlanan ve adına belge düzenlenen kişinin muayyen bir
tarihte, muayyen bir malın Türkiye’de fiilen ve münhasıran bir tacirin elinde
bulunduğunu gösteren “yed-i vahit belgesi” ile tevsik edilmesi gerekmektedir.
Ancak, ihtiyacın sadece gerçek veya tüzel tek
kişi tarafından karşılanabileceği hususunun genel kabul görmüş bir belge ile
tevsik edilmesinin mümkün olmadığı durumlarda ise, bu tespitin ne şekilde
yapıldığına dair bir tutanak düzenlenerek onay belgesi ekine
konulacaktır.
2.İhtiyacın özel bir hakka sahip gerçek
veya tüzel tek kişiden temini:
4734 sayılı Kanunun 22 nci maddesinin (b)
bendi sadece gerçek veya tüzel tek kişinin ihtiyaç ile ilgili bilimsel, teknik,
veya sanatsal v.b. nedenlerle özel bir hakka sahip olmasını ifade
etmektedir.
Bu nedenle, ihale konusu mal alımı, hizmet
alımı veya yapım işi; bilimsel, teknik, veya sanatsal v.b. nedenlerle ve
münhasır hakların korunması nedeniyle sadece belirli bir mal tedarikçisi, hizmet
sunucusu veya yapım müteahhidi tarafından gerçekleştirilebiliyorsa, ilan
yapılmaksızın anılan madde hükmüne göre doğrudan temin yoluyla ihtiyaçların
karşılanması mümkün bulunmaktadır. Örneğin idarelerin diğer usullerle temini
mümkün olmayan bilimsel yayın, fikir ve sanat eseri, belirli bir akademik
kişiden eğitim v.b. mal veya hizmet alımları bu bent kapsamında temin
edilebilecektir.
Bu bende göre ihtiyaçların temininde, Kamu
İhale Kurumunca yayımlanan tip şartname ve sözleşmelerin kullanılmasına imkan
bulunmayan hallerde idarelerce, 4734 sayılı Kanunun 27 nci maddesi dikkate
alınmak suretiyle işin niteliğine uygun ve ihtiyacı karşılayacak şekilde ihale
dokümanlarının hazırlanması ve tip sözleşmeler yerine 4735 sayılı Kanunun 7 nci
maddesi de dikkate alınarak idarenin ihtiyacına uygun sözleşmelerin düzenlenmesi
mümkün bulunmaktadır.
3.Yedek parça, ek malzeme veya hizmetin
ilk alım yapılan gerçek veya tüzel kişiden temini:
4734 sayılı Kanunun 22 nci maddesinin (c)
bendi uyarınca, ilk alımı izleyen üç yıl içerisinde ihtiyaç duyulan yedek parça,
ek malzeme veya hizmetin ilk alım yapılanın dışında başka gerçek veya tüzel
kişiden temin edilememesi halinde, doğrudan temin yoluyla ihtiyaçların
karşılanması mümkün bulunmaktadır.
Maddede belirtilen ilk alımı izleyen üç
yıllık sürenin, ihale konusu mal yada hizmetin idarece tam olarak teslim
alınması ve kullanıma başlanması şeklinde gerçekleşecek kabul tarihinden
başlatılması gerekecektir.
Üç yıllık süreden sonra yapılacak olan ve ilk
alım yapılanın dışında başka gerçek veya tüzel kişiden temini mümkün olmayan
alımlar ise, 22 nci maddenin (a) bendine göre ve yukarıda belirtilen
açıklamalara uygun olarak gerçekleştirilebilecektir.
4. 4734 sayılı Kanunun 22 nci maddesinin
(d) bendi gereğince ihtiyaçların temini:
İdarelerin 4734 sayılı Kanunun 22 nci
maddesinin (d) bendinde belirtilen ve 2003/1 no'lu Kamu İhale Tebliği ile
güncellenen tutarı aşmayan ihtiyaçlarının ilan yapılmadan, ihale komisyonu
kurulmadan ve teminat alınmadan ihale yetkilisince görevlendirilecek kişiler
tarafından piyasada fiyat araştırması yapılarak temin edilmesi mümkün
bulunmaktadır.
Madde gerekçesine bakıldığında, anılan
hükmün, maddede belirtilen tutara kadar özellikle kağıt, kırtasiye, elektrik
malzemeleri gibi küçük ölçekli günlük ihtiyaçların karşılanması ile küçük bakım
onarım işlerinin yaptırılmasında kolaylık sağlamak üzere ihale yetkilisince
görevlendirilecek kişiler tarafından piyasada fiyat araştırması yapılarak temin
edilebilmesi amacıyla düzenlendiği anlaşılmaktadır.
Bu çerçevede, kanun koyucunun anılan maddede
belirtilen nitelikteki ihtiyaçların karşılanmasında kolaylık sağlanmasına
ilişkin amacı dikkate alınarak, ihtiyacın niteliğine göre, idari şartname ve tip
sözleşme düzenlenmesi gibi hususlardan fiilen uygulama imkanı olmayanların
idarelerce değerlendirilerek, ihale yetkilisinden alınacak onay belgesinde
belirtilmesi ve ihtiyaçların bu değerlendirmeye göre karşılanması mümkün
bulunmaktadır.
Bu itibarla; bu bent kapsamında yapılacak
alımlarda şartname düzenlenmesinin zorunlu olmadığı, Vergi Usul Kanunu’na göre
fatura veya fatura yerine geçen belgelerin 4734 ve 4735 sayılı Kanunların
uygulanması bakımından sözleşme yerine geçeceği değerlendirilmektedir. Ancak,
alımın niteliğine göre şartname ve/veya sözleşme düzenlenmesine gerek görülmesi
halinde idarelerce, 4734 sayılı Kanunun 27 nci maddesi dikkate alınmak suretiyle
işin niteliğine uygun ve ihtiyacı karşılayacak şekilde şartnamelerin
hazırlanması ve tip sözleşmeler yerine 4735 sayılı Kanunun 7 nci maddesi de
dikkate alınarak idarenin ihtiyacına uygun sözleşmelerin düzenlenmesi mümkün
bulunmaktadır.
5. Taşınmaz mal
kiralamaları
Genel bütçeye dahil idareler ile katma
bütçeli idarelerin taşınmaz mal kiralamalarına ilişkin olarak; daha önce
kiralanmış bulunan taşınmaz malların kira artış oranları, bugüne kadar olduğu
gibi bütçe harcamalarına ilişkin yetki ve görevi çerçevesinde Maliye
Bakanlığı’nın belirleyeceği esaslar doğrultusunda olacaktır. 4734 sayılı Kanun
kapsamındaki diğer idarelerin kira bedellerinin ise, sözleşmelerinde belirtilen
oranlarda artırılması mümkün görülmektedir.
Bundan böyle yapılacak olan taşınmaz mal
kiralanmasına ilişkin olarak düzenlenecek sözleşmelerde kira bedelinde artış
yapılmasının öngörülmesi halinde; genel bütçeye dahil idareler ile katma bütçeli
idarelerce artış oranının Maliye Bakanlığı’nın her yıl yayımladığı kira artış
oranlarını geçmeyeceği yönünde hüküm konulması, diğer idarelerce ise genel
uygulamalar dikkate alınmak suretiyle belirlenecek oranlarda artış yapılacağı
yönünde hüküm konulması mümkün bulunmaktadır.
Anılan madde kapsamında yapılacak taşınmaz
mal alımı ve kiralamalarında; teminat alınması, tip şartname ve tip sözleşme
esas alınarak şartname ve sözleşme düzenlenmesi mümkün bulunmayan hallerde,
sözleşme genel hükümler çerçevesinde tanzim edilebilecektir.
II. Elektrik, Su, Doğalgaz Gibi Mevzuatın
Verdiği Yetki Çerçevesinde Sunulan ve Tekel Niteliği Bulunan Mal Ve Hizmetlerin
Temini:
4734 sayılı Kanunun “Amaç” başlıklı 1 inci
maddesinde, Kanunun amacının “……..kamu kurum ve kuruluşlarının yapacakları
ihalelerde uygulanacak esas ve usulleri belirlemek” olduğu ifade edilmiş;
“Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde de “…..idarelerin kullanımında bulunan her
türlü kaynaktan karşılanan mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin
ihaleleri bu Kanun hükümlerine göre yürütülür.” hükmü yer almıştır.
Kanunun “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde;
tedarikçi ve hizmet sunucusunun, ihalelere teklif veren kişileri; isteklinin,
mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesine teklif veren tedarikçi,
hizmet sunucusu veya yapım müteahhidini; ihalenin, Kanunda yazılı usul ve
şartlarla mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin istekliler arasından
seçilecek birisi üzerinde bırakıldığını gösteren işlemleri; teklifin, yapılacak
ihalelerde isteklinin sunduğu fiyat teklifi ile değerlendirmeye esas belge/veya
bilgileri, ifade ettiği belirtilmiştir.
Kanunda düzenlenmiş olan ihale usulleri
incelendiğinde, tamamında, alım sürecine ilişkin seçim ve değerlendirme
kriterlerinin idarece belirlendiği, Kanunun 46 ncı madde hükmü uyarınca da
sözleşmenin idarece düzenlenmesi gerektiği görülmektedir.
Bütün bu hükümler dikkate alındığında, 4734 sayılı
Kanunun ihale edilebilir nitelikteki mal veya hizmet alımı ile yapım işlerinin
temin yöntemini düzenlediği, bu yöntemde istekli veya isteklilerin teklif
vermesinin zorunlu olduğu ve alım kurallarının tümüyle idarece belirlendiği
hususunun esas olduğu anlaşılmaktadır.
Mevzuatın verdiği yetki çerçevesinde kamu kurum ve
kuruluşlarınca veya kamu kurum ve kuruluşlarının denetim ve gözetimi altında bir
imtiyaz hakkı dahilinde özel hukuk tüzel kişilerince sunulan ve tekel niteliği
bulunan elektrik, şebeke suyu, doğalgaz, telefon hattı, resmi posta, resmi
gazete gibi mal ve hizmetlerin 4734 sayılı Kanun hükümleri karşısındaki durumu
incelendiğinde, bu tür mal ve hizmetlerin mahiyetleri gereği anılan Kanun
hükümleri kapsamında temininin mümkün olmadığı sonucuna
ulaşılmaktadır.
Zira söz konusu mal veya hizmetlerin üretim ve sunumu
bunları üreten kurum ve kuruluşlara mevzuatın vermiş olduğu bir görev ve/veya
yetkiye dayanmakta, bu mal veya hizmet tekel niteliğinde sunulmakta, sunum
kuralları ilgili mevzuatlarında veya mevzuata dayalı bir yetki çerçevesinde
ilgili kurum veya kuruluşlarca belirlenmektedir.
Söz konusu mal veya hizmetler bu nitelikleri
dolayısıyladır ki piyasada alınır satılır durumda olmayıp, tarife fiyatları
üzerinden, talep eden herkese sunulacak şekilde arz edilmektedir.
Açıklanan nedenlerle, mevzuatın verdiği yetki
çerçevesinde kamu kurum ve kuruluşlarınca veya kamu kurum ve kuruluşlarının
denetim ve gözetimi altında bir imtiyaz hakkı dahilinde özel hukuk tüzel
kişilerince sunulan tekel niteliğindeki elektrik, su, doğalgaz, telefon hattı,
resmi posta, resmi gazete gibi mal ve hizmetlerin, bu nitelikleri devam ettiği
sürece, 4734 sayılı Kanun hükümleri uygulanmaksızın ait oldukları mevzuat
çerçevesinde temin edilmesi mümkün bulunmaktadır.
Söz konusu mal ve hizmetlerin temini ile ilgili
olarak daha önce tesis edilmiş abonelik sözleşmeleri uyarınca yapılan alımlar,
gerek bu mal ve hizmetleri sunan kurum ve kuruluşların ve gerekse alımı yapan
idarelerin kendi mevzuatları doğrultusunda abonelik sözleşmelerinin uygulanması
ile ilgili periyodik ödemeler niteliğinde değerlendirilmelidir.
Ancak her durumda, anılan mal veya hizmetlerin
belirtilen niteliklerinin değişmesi, bu çerçevede; mevzuatın veya imtiyaz
hakkının verdiği üretim ve sunum yetkisinin kalkması, tekel niteliklerinin
kalmaması şeklinde ihale edilebilir nitelik kazanmaları halinde 4734 sayılı
Kanun hükümlerine göre temin edilmelerinin zorunlu olacağı hususu
açıktır.
III- Tedavi Hizmetleri ile İlaç, Tıbbi
Malzeme ve Tıbbi Ürünlerin Satın Alınması
4734 sayılı Kanun kapsamında bulunan idarelerin ilaç,
tıbbi malzeme ve tıbbi ürün alımlarını anılan Kanun hükümleri gereğince ihale
yapmak suretiyle gerçekleştirecekleri açıktır. Ancak, kanunlar gereğince
tedavisi sağlanan kişilerin ayakta veya yataklı tedavileri için gerekli olan
ilaç, tıbbi malzeme ve tıbbi ürünlerin anılan Kanun hükümlerine göre temin
edilip edilmeyeceği hususunda tereddütler belirtilmektedir.
İdarelerin,
ilgili kanunlarda belirtilen kişilerin tedavilerini sağlama veya bunun karşılığını ilgili mevzuatı
kapsamında ödeme yükümlülüğü bulunmaktadır. Dolayısıyla eczane yada bir başka
sağlık kuruluşundan tedavi sırasında yada sonrasında reçeteye bağlı olarak
alınacak ilaç, tıbbi malzeme ve gereçler ile tıbbi ürünlerin ve tedavi
hizmetlerinin bedellerinin ödenmesine ilişkin esaslar ilgili mevzuatlarda
düzenlenmiş, ancak teminindeki usul belirtilmemiştir. Uygulamada, tedavi
yardımlarına ilişkin mevzuat ve bütçe uygulama talimatları çerçevesinde
uygulamayı kolaylaştırmak amacıyla idarelerin belirli eczanelerle anlaşmaları
suretiyle bu alan düzenlenmektedir.
Her üç sosyal güvenlik
sisteminde de (Emekli Sandığı, SSK, Bağ-Kur) tedavinin yataklı veya ayakta
olması da göz önüne alınarak, ilaç ve benzeri tedavi giderleri belli oranlara
kadar karşılanmaktadır. Yine Devlet Harcama Belgeleri Yönetmeliği’nin 15 inci
maddesinde tedavi giderlerinin ödenmesinde aranacak belgelerde yöntem üç şekilde
belirlenmiş olup, ilkinde idarelerle anlaşmalı eczaneler arasında ödemede
aranılacak belgeler, ikinci ayrımda memurlar tarafından karşılanan tedavi
giderlerinin kendilerine ödenmesinde aranılacak belgeler, üçüncüsünde ise resmi
ve özel sağlık kuruluşlarına yapılacak ödemelerde uygulanacak yöntem
düzenlenmiştir.
Bu açıdan bakıldığında, özünde
sosyal bir hak olan ve kişisellik arz eden tedavi yardımlarının kişiler adına
idarelerce karşılanması şeklinde bir uygulamanın söz konusu olduğu
anlaşılmaktadır. Bu nedenle, Kanunlar gereğince tedavisi sağlanan kişilerin
ihtiyacı olan tedavi hizmetleri ile reçeteye bağlı ilaç, tıbbi malzeme ve
ürünlerin alımında ilgili bakanlık ve sosyal güvenlik kuruluşlarının belirlediği
esas ve usullerin uygulanması mümkün bulunmaktadır.
Ancak bu idarelerin kendi
işlettikleri sağlık kuruluşları yada bu kuruluşlar kapsamındaki eczaneler için
yapacakları alımlar, 4734 sayılı Kanun hükümlerine göre ihale yapılmak suretiyle
gerçekleştirilecektir.
IV- İlanlar
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamına dahil
idarelerce yapılacak olan mal veya hizmet alımları ile yapım işlerine ilişkin
ihale ilanlarının, Kanunun 13, 24, 25 ve 26 ncı maddeleriyle getirilmiş bulunan
ihale ilanlarına ilişkin hükümlere uygun biçimde yapılması zorunluluğu
bulunmaktadır.
Ancak, kapsama dahil idarelerin, Kanunun
yürürlüğe girdiği tarihten sonra Resmi Gazete aracılığıyla yapmış oldukları
ihale ilanlarının incelenmesi sonucu, ihale ilanlarında bazı hata ve
eksikliklerin bulunduğu tespit edilmiştir. Özellikle, bazı idarelerce yapılan
ihale ilanlarının, 2886 sayılı Kanun veya diğer ihale mevzuatlarının ihale
ilanlarına ilişkin hükümleri esas alınarak yapılmaya devam edildiği; 4734 sayılı
Kanun hükümlerine göre yapılan ilanlarda ise, Kanunun 24 üncü maddesinde
belirtilen ve ihale ilanlarında bulunması zorunlu olan hususlara, ihale ilan
metinlerinde yer verilmediği görülmüştür.
4734 sayılı Kanunun “ilanın uygun olmaması”
başlıklı 26 ncı maddesinde, Kanunun 13, 24 ve 25 inci maddelerindeki hükümlere
uygun olmayan ilanların geçersiz olacağı belirtildiğinden, ihale ilanları, bu
maddelere uygun bir şekilde yenilenmedikçe ihale veya ön yeterliğin
yapılamayacağı açıktır. Bu durumda, ilgili madde hükümlerine uygun olmayan ihale
ilanlarına dayanılarak ihale işlemlerinin yürütülmeye devam edilmesi de hukuken
mümkün olmayacaktır.
Bu nedenle, yapılacak olan ihale ilanlarının
Kanunun getirmiş olduğu usul ve esaslara uygun bir şekilde yapılmasını temin
etmek ve yayımlanmış olan ihale ilanlarındaki hataların ise, Kanunun 26 ncı
maddesi hükümlerine uygun biçimde ek ilan yapılarak düzeltilmesini sağlamak
amacıyla aşağıda yer alan hususların açıklanmasına ihtiyaç duyulmuştur.
4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelerce
yapılan ihale ilanlarında;
1- İhale konusu işin idari şartnamesinde
bulunan ve Kanunun 24 üncü maddesi gereğince ihale ilanlarında belirtilmesi
zorunlu olan;
a) İdarenin adı, adresi, telefon ve faks
numarası,
b) İhalenin adı, niteliği, türü, miktarı,
c) Mal alımı ihalelerinde teslim yeri, hizmet alımı
ve yapım ihalelerinde ise işin yapılacağı yer,
d) İhale konusu işe başlama ve işi bitirme tarihi
(sözleşmenin imzalandığının yükleniciye tebliği tarihinden itibaren kaç gün
içinde işe başlanacağı ve işin tamamlanma süresi),
e) Uygulanacak ihale usulü, ihaleye katılabilme
şartları ve istenilen belgelerin neler olduğu (İhale konusu işe ait idari
şartnamede ihaleye katılabilmek için istenen belgeler),
f) Yeterlik değerlendirmesinde uygulanacak kriterler
(İhale konusu işe ait idari şartnamede, isteklinin ekonomik ve mali yeterliği
ile mesleki ve teknik yeterliğine ilişkin istenen belgeler ve bu belgelerin
taşıması gereken kriterler ile iş deneyimi olarak kabul edilecek benzer işlerin
tanımı),
g) İhalenin sadece yerli isteklilere açık olup
olmadığı ve yerli istekliler lehine fiyat avantajı uygulanıp
uygulanmayacağı,
h) İhale dokümanının nerede görülebileceği ve hangi
bedelle alınacağı,
i) İhalenin nerede, hangi tarih ve saatte ve hangi
usulle yapılacağı,
j) Tekliflerin ihale saatine kadar nereye
verileceği,
k) Teklif ve sözleşme türü (İsteklilerin tekliflerini
götürü bedel üzerinden mi, teklif birim fiyat üzerinden mi verecekleri ile ihale
sonucu üzerine ihale yapılan istekliyle imzalanacak sözleşmenin
türü),
l) Teklif edilen bedelin en az % 2’si ile % 4’ü
arasında, isteklice belirlenecek oranda geçici teminat verileceği,
m) Tekliflerin geçerlilik süresi,
hususlarına ihale ilan metinlerinde mutlaka yer
verilmesi,
2- 01.01.2003 tarihinden önce uygulanmakta
olan 2886 sayılı Kanun veya diğer ihale mevzuatı hükümleri esas alınarak
hazırlanmış bulunan ihale ilan metinlerinin kullanılmaması,
Bu çerçevede,
a) Tespit edilen yaklaşık maliyete ilanda yer
verilmemesi,
b) Kanuni ikametgah belgesi, ikametgah
ilmühaberi, Türkiye’de ikamet edildiğine dair belge istenilmemesi veya
Türkiye’de adres gösterilme zorunluluğunun getirilmemesi,
c) 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri
Kanunu, sözleşme bedelinde artışa imkan vermediğinden, sözleşme bedelinde artış
yapılabileceğine ilişkin hususlara yer verilmemesi,
d) Geçici teminat bedelinin idarece
belirlenen maktu bir bedel veya tek bir oran olarak belirtilmemesi,
3- 4734 sayılı Kanunun 24 üncü maddesinin
birinci fıkrasında, ihale dokümanında belirtilmeyen hususlara ilanlarda yer
verilemeyeceği hüküm altına alındığından, ihale ilan metinlerinin, idarelerce
hazırlanmış olan ihale dokümanı ve ihale konusu işin idari şartnamesi esas
alınarak düzenlenmesi,
4- İlanlarda bulunması zorunlu hususları taşımayan
ihale ilanları ile ihale dokümanında bulunmayan hususları içeren ihale ilanları,
Kanunun 24 ve 25 inci madde hükümlerine uygun olmayacağından, bu hükümlere uygun
olmayan ilanlarda yer alan hatalı hususların, idarelerce Kanunun 26 ncı
maddesine göre ilanların yayımlanmasını takip eden on (10) gün içinde düzeltme
ilanı yayımlanmak suretiyle ihale ilanlarının düzeltilmesi,
5- Yukarıda belirtilen süre içinde düzeltme ilanı
yapılmak suretiyle düzeltilmeyen ihale ilanları ile Kanunun 13 üncü maddesindeki
hükümlere uygun olmayan ihale ilanları, Kanunun 26 ncı maddesine göre geçersiz
olduğundan, bu ilanların Kanunun 13, 24 ve 25 inci maddelerinde yer alan
hükümlere uygun biçimde yeniden yapılması,
gerekmektedir.
Bu çerçevede, ihale veya ön yeterlik ilanları, 4734
sayılı Kanunun 13, 24, 25 ve 26 ncı maddeleri, Kamu İhale Kurumunca yayımlanan
ilgili uygulama yönetmelikleri ve ekinde yer alan standart formlar, ihale konusu
işin idari şartnamesi ve yukarıdaki açıklamalar dikkate alınarak
yapılacaktır.
V- Döner Sermayeli
Kuruluşlar
Genel bütçeye dahil daireler
ile katma bütçeli idarelere bağlı döner sermayeli kuruluşların mal ve hizmet
alımlarında, 4734 sayılı Kanunun 8 inci maddesinde belirtilen hangi eşik değere
tabi oldukları konusunun tereddüt oluşturduğu görülmektedir.
Anılan Kanun maddesinin (a)
bendi, genel bütçeye dahil daireler ile katma bütçeli idarelerin mal ve hizmet
alımlarında kullanılacak eşik değeri, (b) bendi Kanun kapsamındaki diğer
idarelerin mal ve hizmet alımlarında kullanılacak eşik değeri
belirlemektedir.
Bu çerçevede, genel bütçeye
dahil daireler ile katma bütçeli idarelere bağlı döner sermayeli kuruluşların
mal ve hizmet alımlarında, 4734 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin (b) bendinde
belirtilen eşik değere tabi olunacaktır.
VI-Teminatlar
4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelerce
yapılacak ihalelerde Kanunun 33 üncü maddesi gereğince, istekliler teklif
ettikleri bedelin %2’sinden az %4’ünden fazla olmamak üzere kendi
belirleyecekleri oranda geçici teminat vereceklerdir. Bu çerçevede, teklif
edilen bedelin %2’sinden az tutarda geçici teminat veren isteklilerin teklifleri
değerlendirme dışı bırakılacaktır. Ancak, teklif edilen bedelin %4’ünden fazla
oranda teminat verilmesi durumunda, gerek bu oranda teminatı isteklinin kendi
iradesi ile verdiği ve idarenin zararına bir durum oluşmadığı, gerekse Kanunun 5
inci maddesinde yer alan rekabet ilkesinin ihlali sonucu doğmadığından söz
konusu teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına haklı bir gerekçe
oluşturmayacaktır.
VII.Sözleşme
Miktarı
Bazı ihalelerde işin niteliği gereği iş
miktarının tam olarak önceden öngörülmesi ve sözleşme bedelinin belirlenmesi
mümkün bulunmamaktadır. Örneğin idarelerin yıl içinde yapacakları mal
alımlarının sonuçları bilinemeyeceği için bu malların taşınmasına ilişkin
olarak yapılacak ihalelerde veya sağlık kuruluşlarına tedavi için başvuracak
hasta sayısının ve hastalığın önceden tam olarak belirlenmesi imkan dahilinde
olmadığından sağlık kuruluşlarınca yapılacak ilaç, sarf malzemesi v.b alım
ihalelerinde miktar ve dolayısıyla sözleşme bedelinin kesinlik oluşturmayacağı
açıktır.
Bu gibi hallerde, daha önceki dönemlerdeki
alım miktarları dikkate alınarak idarelerce iş miktarının belirlenmesi
gerekmektedir. Belirlenen bu miktarın daha sonra ortaya çıkacak ihtiyaçlar
üzerine ihale edilen iş kapsamı içinde artırılması mümkün bulunmamaktadır. 4735
sayılı Kanunun 15 inci maddesinde, sözleşme bedelinin aşılmaması kaydıyla sadece
anılan maddede belirtilen hususlar için sözleşme değişikliğine imkan
verilmiştir.
Ancak, yukarıda belirtilen nitelikteki
alımlarla sınırlı olmak üzere; teklif birim fiyat tip sözleşmesinin uygulandığı
ihalelerde, idarenin öngörüsünden daha az miktarda işin gerçekleşebileceğinin
muhtemel olduğu durumlarda iş eksilişine imkan veren bir hükme idarelerce ihale
dokümanı ve sözleşmede, “diğer hususlar” bölümünde yer verilmesi mümkün
bulunmaktadır.
VIII. İhale Yetkilisi
4734 sayılı Kanun kapsamındaki bazı
idarelerce, ihale yetkilisinin kim olacağı hususunda Kurumumuzdan görüş talep
edilmektedir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Tanımlar” başlıklı 4 üncü
maddesinde “ihale yetkilisi”; idarenin, ihale ve harcama yapma yetki ve
sorumluluğuna sahip kişi veya kurulları olarak belirlenmiştir. İdarelerin bu
yetkilerine sahip kişi veya kurulları ise, kendi mevzuatlarında
belirlenmektedir. Bu nedenle, idarenin tabi olduğu kendi mevzuatı çerçevesinde,
ihale yetkilisinin idarelerce belirlenmesi gerekmektedir.
IX. Katma Değer
Vergisi
4734 sayılı Kanunun uygulanmasına ilişkin
olarak 8 inci maddede eşik değerler ve muhtelif maddelerde de parasal sınırlar
belirtilmiştir. Kanunda belirtilen eşik değerler ile parasal sınırların
uygulanmasında, idarelerce ödenecek Katma Değer Vergisi (KDV) dikkate
alınmayacaktır.
X. Mal veya Hizmet Alımı ile
Yapım İşi Dışındaki İhaleler
4734 sayılı Kanun, Kanuna tabi
idarelerin mal alım, hizmet alım ve yapım işleri ihalelerini kapsamaktadır.
Kanunun 68 inci maddesinde de, bu işlerin ihalelerinde 2886 sayılı Devlet İhale
Kanunu hükümlerinin uygulanmayacağı belirtilmektedir. Dolayısıyla 2886 sayılı
Kanun kapsamındaki idarelerin, mal, hizmet ve yapım dışındaki ihalelerinde 2886
sayılı Kanun hükümlerinin uygulanmasına devam edilecektir. 4734 sayılı Kanun
kapsamında olmakla birlikte 2886 sayılı Kanun kapsamında bulunmayan idareler
ise, mal, hizmet ve yapım dışındaki ihalelerinde yine kendi tabi oldukları
mevzuatın uygulamasına devam edeceklerdir.
XI. Diğer Hususlar
İdarelerce, ihtiyaçlarının karşılanmasında
hangi ihale usulünün uygulanacağı, ihale dokümanında düzenledikleri hükümlerin
mevzuata uygun olup olmadığı, bazı belgelerin ne şekilde düzenleneceği, ihale
komisyonunun kimlerden oluşacağı gibi hususlarda da Kurumumuzdan görüş talep
edilmektedir.
Yukarıdaki hususların uygulanmasına ilişkin
yetki ve sorumluluk, Kanunun amir hükümlerine ve ihale konusu işin gereklerine
uygun biçimde tümüyle idarenin takdirinde bulunduğundan, söz konusu hususlara
ilişkin olarak Kurumumuzdan görüş istenilmemesi, uygulamada 4734 sayılı Kanun
hükümleri ile 20.11.2002 tarihli, 24942 sayılı ve 26.11.2002 tarihli, 24948
sayılı Resmi Gazetelerde yayımlanan Uygulama Yönetmelikleri çerçevesinde işlem
yapılması gerekmektedir.
Ayrıca, Kurumumuza hitaben gönderilen
yazıların, Resmi Yazışma Kurallarını Belirleyen Esaslar’a uygun olmasına dikkat
edilmelidir.
Tebliğ olunur.
| 
KAMU
İHALE TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO:2003/4)