DIŞ EKONOMİK İLİŞKİLER KURULU VE İŞ KONSEYLERİ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK     

Sitemizi Tavsiye Etmek İster misiniz?

27 Kasım 2005 Tarihli Resmi Gazete

Sayı: 26006

Sanayi ve Ticaret Bakanlığından:

Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu ve İş Konseyleri Çalışma

Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik

             Amaç

             Madde 1 — Bu Yönetmeliğin amacı; özel sektörün dış ekonomik ilişkilerini yürütmek üzere ve iş dünyasının somut iş geliştirme çalışmalarına yardımcı olunması amacıyla kurulan Dış Ekonomik İlişkiler Kurulunu ve bu Kurula bağlı olarak faaliyet gösteren iş konseylerinin çalışma usul ve esaslarını düzenlemektir.

             Kapsam

             Madde 2 — Bu Yönetmelik; Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu ile iş konseylerinin görev ve yetkileri, teşkilâtlanma ve işleyişleri, organları ve bütçeleri, yönetim ve denetimleri ile üyeliğe ilişkin esasları kapsar.

             Dayanak

             Madde 3 — Bu Yönetmelik, 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 58 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

             Tanımlar

             Madde 4 — Bu Yönetmelikte geçen;

             TOBB: Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğini,

             DEİK: Dış Ekonomik İlişkiler Kurulunu,

             Genel Kurul: DEİK Genel Kurulunu,

             Yönetim Kurulu: DEİK Yönetim Kurulunu,

             İcra Kurulu: DEİK İcra Kurulunu,

             İş Konseyleri: DEİK çatısı altında kurulmuş iş konseylerini,

             Karşı Kanat: Bir iş konseyinin diğer ülkedeki muhatabını,

             ifade eder.

             Kuruluş

             Madde 5 — Kısa adı DEİK olan Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu, özel hukuk hükümlerine tâbi, tüzel kişiliğe sahip, kuruluş ve faaliyet amaçları aynı olan ve TOBB Yönetim Kurulu tarafından belirlenecek oda ve borsalar, genel ve sektörel birlik, dernek, vakıf gibi özel sektörü temsil eden kurucu kuruluşlardan oluşur.

             Görevler

             Madde 6 — DEİK’in görevleri şunlardır:

             a) Türkiyenin yabancı ülkeler veya uluslararası topluluklarla olan ekonomik, ticarî, sınaî ve malî ilişkilerini izlemek, bu tür ilişkilerin kurulmasına ve geliştirilmesine yardımcı olmak.

             b) Türkiyenin dış ekonomik ilişkilerinin geliştirilmesi ve karşılaşılacak sorun ve engellerin çözümü için Hükûmete ve ilgili kamu kurumlarına görüş ve öneriler sunmak.

             c) Davet edilmesi hâlinde görev alanına giren konularda özel sektörü temsilen uluslararası veya hükûmetlerarası müzakerelere katılmak.

             d) Uluslararası ekonomik ilişkilerdeki gelişmeleri göz önünde bulundurarak çeşitli ülkeler, bölgeler, kurumlar ile ilişkilere yönelik sektörler itibarıyla veya genel ekonomik konularda alternatif stratejiler hazırlamak ve bu stratejileri ilgili kamu kurumlarına önermek.

             e) Türkiye ile yabancı ülkeler veya uluslararası topluluklar arasında sektörel temelde iş olanaklarını araştırmak, mevcut olanakların harekete geçirilmesine ve iş fırsatlarının değerlendirilmesine yardımcı olmak.

             f) Türkiye’de yatırım ortamının iyileştirilmesi ile ilgili girişimlere katkıda bulunmak ve yatırım olanaklarının bu meyanda serbest bölgelerin de yurt dışında tanıtımına yönelik etkinlikler yapmak.

             g) Ortak yatırımlara girebilecek veya birlikte üçüncü ülkelerde ortak yatırım yapabilecek yerli veya yabancı girişimcilere Yönetim Kurulunca belirlenen ilkeler çerçevesinde yol göstermek.

             h) Yabancı ülkeler veya uluslararası topluluklardaki ekonomik ve sektörel gelişmeler, dış ticaret rejimi, yabancı sermaye ve gümrük mevzuatı konusunda bilgi derlemek, girişimcilerin bu yöndeki bilgi taleplerini Yönetim Kurulunca belirlenen  ilkeler çerçevesinde karşılamak.

             i) Türk dış ticaret rejimi ile yabancı sermaye ve gümrük mevzuatındaki değişiklikleri iş konseyleri aracılığı ile yabancı ülkeler veya uluslararası topluluklardaki muhatap kuruluşlara duyurmak.

             j) Türkiye, yabancı ülkeler veya uluslararası toplulukların dış ekonomik ilişkileri ile ilgili her türlü bilgi ve istatistiki verileri toplamak, Yönetim Kurulunca belirlenen şartlarla ilgililerin yararlanmasına açık bilgi bankaları kurmak.

             k) Türkiyenin dış ekonomik ilişkilerinde başarılı sonuçlar elde etmesini sağlamak üzere yurt içinde veya yurt dışında tanıtım faaliyetlerinde bulunmak.

             l) İkili ekonomik ilişkileri Yönetim Kurulu kararları doğrultusunda iş konseyleri aracılığıyla yürütmek.

             m) İş konseyi bulunmayan ülkeler ile ilgili faaliyetleri Yönetim Kurulunun belirleyeceği  ilkeler çerçevesinde yürütmek.

             n) İş konseylerini kurmak ve gerektiğinde sona erdirmek için TOBB Yönetim Kuruluna öneride bulunmak.

             Organlar

             Madde 7 — DEİK’in organları şunlardır:

             a) Genel Kurul

             b) Yönetim Kurulu

             c) İcra Kurulu

             d) İş Konseyleri

             e) Denetim Kurulu

             f) Direktörlük

             Genel Kurulun teşekkülü

             Madde 8 — Genel Kurul şu delegelerden oluşur:

             a) İş konseyi başkanları ile 5 inci madde uyarınca belirlenecek kuruluşların Genel Kurul temsilcilerinin toplam sayısının yarısı oranında TOBB Yönetim Kurulu tarafından belirlenen temsilci,

             b) İş konseyi başkanları,

             c) 5 inci madde uyarınca belirlenen kuruluşlardan birer temsilci,

             d) Genel Kurulun, dış ekonomik ilişkilerde tecrübeli kimselerden, Genel Kurul üye tam sayısının %5’ini geçmemek koşuluyla seçtiği onursal üyeler.

             Merkezleri yurtdışında bulunan Türk işadamları derneklerinden Yönetim Kurulunca uygun görülenler gözlemci olarak Genel Kurula davet edilebilir.

             Genel Kurul, her yıl Haziran veya Temmuz ayı içerisinde toplanır.

             Genel Kurul, her toplantısında bir Divan Başkanı, bir Divan Başkanvekili ve bir Kâtip seçer.

             Delegelerin Genel Kurulda seçme-seçilme hakkına sahip olabilmeleri için önceki yıllara ait aidat borcunun bulunmaması gerekir. Genel Kurul üyelerinin delege aidatlarını süresinde ödememesi hâlinde yapılacak tebligat ile gecikmiş borçlarını ödemek üzere  verilecek üç aylık sürenin sonunda, Genel Kurul üyeliği ile temsilcilerinin seçildikleri organ üyelikleri kendiliğinden sona erer.

             Genel Kurulun görevleri

             Madde 9 — Genel Kurulun görevleri şunlardır:

             a) DEİK’i oluşturan kuruluşlar, DEİK organları ve iş konseyi üyelerinin görüşlerinin faaliyet politikalarına yansımasını sağlamak.

             b) DEİK çalışma programını karara bağlamak.

             c) DEİK bütçesini karara bağlamak ve harcamaları denetlemek.

             d) DEİK’in geçmiş dönem faaliyet ve hesaplarını ibra etmek.

             e) Yönetmelik değişikliklerini karara bağlamak, TOBB Yönetim Kuruluna önermek.

             f) Yönetim Kurulunun 10 uncu maddede öngörülen üyelerini seçmek.

             g) Denetim Kurulu üyelerini seçmek.

             Yönetim Kurulunun teşekkülü

             Madde 10 — Yönetim Kurulu; TOBB Yönetim Kurulu tarafından Genel Kurul delegeleri arasından belirlenen 13 üye, Genel Kurul tarafından genel ve sektörel dernek, birlik, vakıf gibi kuruluşların Genel Kurul delegeleri arasından seçilecek 5 asil 5 yedek üye ve iş konseyi başkanları arasından seçilecek 7 asil 7 yedek üye olmak üzere toplam 25 asil 12 yedek üyeden oluşur.

             TOBB Başkanı aynı zamanda Yönetim Kurulu Başkanlığı görevini de yürütür.

             DEİK Direktörü Yönetim Kurulunun doğal üyesidir, ancak oy kullanamaz.

             Yılda en az dört kez toplanan Yönetim Kurulu, iki yıl süreyle görev yapar.

             Yönetim Kurulu, ilk toplantısında kendi üyeleri arasından iki yıl için bir Başkanvekili seçer.

             Yönetim Kurulu Başkanvekili aynı zamanda İcra Kurulu Başkanlığı görevini de yürütür.

             Yönetim Kurulunun görevleri

             Madde 11 — Yönetim Kurulunun görevleri şunlardır:

             a) Kurumsal bütünlüğü sağlamak ve gözetmek, kurumsal ilkeleri ve öncelikleri belirlemek, uygulanmasını sağlamak.

             b) Dış ekonomik ilişkiler konusunda strateji ve politika önerileri hazırlamak.

             c) DEİK çalışma programını hazırlamak ve Genel Kurula sunmak.

             d) DEİK bütününde çalışma programlarının uygulanmasını sağlamak ve denetlemek.

             e) İş konseylerini kurmak ve gerektiğinde sona erdirmek için TOBB Yönetim Kuruluna öneride bulunmak.

             f) Genel ve sektörel danışma kurulları oluşturmak, görüşlerini değerlendirmek.

             g) Delege ve iş konseyleri üyelik aidatlarını belirlemek,  hizmet bedel ve şartlarını karara bağlamak, DEİK’in bütçe önerisini hazırlamak, Genel Kurul’a önermek.

             h) Genel Kurulca karara bağlanmış bütçenin uygulanmasını sağlamak.

             i) İcra Kurulunu seçmek ve İcra Kurulu ile Direktörün bütçeden harcama sınırlarını belirlemek.

             j) İş konseylerine ilişkin bölgesel gruplanmayı belirlemek.

             k) Yurtiçinde veya yurtdışında temsilcilik açılmasını karara bağlamak.

             İcra Kurulunun teşekkülü

             Madde 12 — İcra Kurulu, Yönetim Kurulunun kendi üyeleri arasından seçtiği 6 ilâ 8 üye ve İcra Kurulu Başkanından oluşur.

             İki yıl için görev yapan İcra Kurulu, ayda en az bir kez toplanır.

             İcra Kurulunun görevleri

             Madde 13 — İcra Kurulunun görevleri şunlardır:

             a) İş Konseylerinin çalışmalarını Yönetim Kurulunun belirlediği strateji ve politika önerileri çerçevesinde yönlendirmek ve DEİK organları ile ilişkilerinde koordinasyonu sağlamak.

             b) Çok taraflı ekonomik, siyasî ve idarî yapılar ile medya ve sivil toplum kuruluşları ile ilişkileri yürütmek.

             c) Danışma kurulları kurulması konusunda öneri geliştirmek, bu kurulların faaliyetlerinin DEİK ve iş konseyi faaliyetleri ile uyumunu gözetmek.

             d) Yönetim Kurulunca belirlenmiş sınırlarda bütçeden harcama yapmak.

             e) Yönetim Kurulu tarafından verilen diğer görevleri yerine getirmek.

             İş konseylerinin kuruluşu

             Madde 14 — İş konseyleri, yeterli bütçe temin edilmesi hâlinde, iş dünyasının sınaî ve coğrafî değerlendirmeleri sonucunda ortaya koydukları tercihleri ve dünya pazarlarındaki gelişmeleri gözeterek Yönetim Kurulunun önerisi ile TOBB Yönetim Kurulunca kurulur ve gerektiğinde aynı şekilde sona erdirilir.

             İş konseylerinin etkinliğini güçlendirmek amacıyla, iki taraflı olarak kurulması esastır. Bunun mümkün olmaması durumunda işlevsellik ve Ülkenin ekonomik menfaatleri çerçevesinde değerlendirme yapılır.

             İş Konseyinin ikili yapısı diğer ülkenin iş dünyasını temsil eden ulusal düzeydeki "Birlik", "Federasyon", "Ticaret ve Sanayi Odası" veya emsal bir kuruluş ile varılacak yazılı anlaşma çerçevesinde kurulur. Karşı Kanat örgütlenirken kendi mevzuatı çerçevesinde hareket eder. Ancak, ikili yapının dengeli sürdürülebilmesi için her iki kanatta iş dünyasına ikili ilişkilerde öncülük edebilecek özelliklere sahip birer kişinin eşbaşkanlık görevini üstlenmesi esastır. 

             İş konseyleri, mümkün olduğunca faaliyet bütünlüğünü ve maliyetlerde tasarrufu sağlamak ve koordinasyonu kolaylaştırmak  amacıyla Yönetim Kurulunca belirlenecek bölgesel gruplar çerçevesinde örgütlenir. Bu gruplarda çalışma programları ve bütçeler ortaklaşa ele alınır.

             İş konseyleri yılın ilk altı ayı içinde iş konseyi genel kurulunu toplarlar.

             Bu Yönetmeliğe aykırı iş konseyi kurulamaz ve bu Yönetmelik  dışındaki oluşumlarda iş konseyi ibaresi kullanılamaz.

             İş konseylerinin görevleri

             Madde 15 — İş konseylerinin görevleri şunlardır:

             a) Karşı ülke ile ticaret, doğrudan veya ortaklık yoluyla yatırım, finansal, sınaî ve proje temelinde işbirliği olanaklarını tespit etmek amacıyla araştırmalar yapmak.

             b) İş olanaklarının önündeki engelleri tespit etmek, bu engelleri gidermeye ve işbirliğinde aşama kaydetmek için altyapı oluşturmaya yönelik öneriler geliştirerek ilgili kamu kuruluşlarına ve hükûmetlerarası müzakerelere aktarmak.

             c) İş konseyi ve karşı kanadın üyelerini ve işbirliği açısından potansiyel taşıyan sektörlerin temsilcilerini bir araya getirmek üzere toplantılar düzenlemek.

             d) Girişimcilerin karşı ülke ile iş ilişkilerinde ihtiyaç duyabileceği bilgileri Yönetim Kurulunca belirlenecek koşullarda gelir karşılığı temin etmek.

             e) Karşı ülke ile ilişkilerin gelişmesi için gerekli olan politikalar, çözümler ve mekanizmalar konusunda Yönetim Kurulunun  belirleyeceği ana stratejiler çerçevesinde öneriler geliştirmek,  İcra Kuruluna ve ilgili mercilere iletmek.

             f) Muhatap kuruluş aracılığıyla karşı firmalardan gelecek bilgi ve eşleştirme taleplerini cevaplandırmak.

             g) Görev alanına giren konularda tanıtıcı faaliyetlerde bulunmak.

             İş Konseyi Genel Kurulu

             Madde 16 — İş Konseyi Genel Kurulunun görevleri şunlardır:

             a) İş konseylerinin çalışma programını ve bütçesini karara bağlamak.

             b) İki yıl süre ile görev yapmak üzere iş konseylerine kayıtlı üye sayısı dikkate alınarak 3 ilâ 9 kişiden oluşan yürütme kurullarını seçmek.

             c) Aidatları belirlemek.

             İş konseyleri yürütme kurulları kendi aralarından iki yıl için bir iş konseyi başkanı seçerler.

             İş konseyi başkanları ile yürütme kurulu üyeleri gerekli görüldüğü takdirde Yönetim Kurulu tarafından görevden alınabilir. Yürütme kurulu üyelerinin görevden alınmaları veya diğer bir sebeple üyelikte boşalma olması hâlinde yeni yürütme kurulu üyeleri, yeniden seçim yapılıncaya kadar görev yapmak üzere, Yönetim Kurulu tarafından belirlenir.

             Bölgesel gruplarda grup içi koordinasyon, o gruba dâhil iş konseyleri başkanlarının kendi aralarından seçecekleri bir koordinatör başkan tarafından sağlanır.

             İş konseyleri genel kurulu üyelerinin iş konseyi üyelik aidatlarını süresinde ödememesi hâlinde; yapılacak tebligat ile gecikmiş borçlarını ödemek üzere verilecek üç aylık sürenin sonunda, iş konseyi genel kurulu üyeliği ile seçildikleri yürütme kurulu başkan ve üyeliği kendiliğinden sona erer.

             Denetim Kurulu

             Madde 17 — DEİK ve iş konseylerinin hesapları Genel Kurul tarafından iki yıl süre için delegeler arasından seçilen 3 ilâ 5 asil ve aynı sayıda yedek üyeden oluşan Denetim  Kurulu tarafından denetlenir. Denetim Kurulu üyelerinin aynı dönemde DEİK ve iş konseylerinin diğer organlarında görev almamış olmaları esastır.

             Denetim Kurulu doğrudan Genel Kurula rapor verir.

             Direktörlük

             Madde 18 — Direktörlük, DEİK ve iş konseylerinin bu Yönetmelik ve sair mevzuat ile tanımlanan çalışmalarını, Yönetim Kurulu, İcra Kurulu, iş konseyleri yürütme kurulları kararları doğrultusunda yürütür.

             Direktörlük aşağıdaki birimlerden oluşur.

             Ana Birimler:

             a) Dış ekonomik ilişkilere yönelik stratejileri, politika önerilerini, kurumsal faaliyet ve gelişme ilkelerini hazırlamak, bunlarla ilgili araştırma ve analizleri yapmak, çok taraflı yapılar ile ilişkileri sürdürmek ve genel bütçe planlamasını yürütmek ile görevli birim.

             b) İş konseyleri araştırma ve iş geliştirme çalışmalarını yürüten birimler.

             c) İş konseyi olmayan ülkeler ile ilgili araştırma ve iş geliştirme çalışmalarını yürüten birim.

             d) Sektörel araştırma ve iş geliştirme çalışmalarını yürüten birimler.

             Destek Birimleri:

             a) Toplantı düzenleme ve iletişim.

             b) Sistem yönetimi ve teknik altyapı.

             c) İnsan kaynakları.

             d) İdarî işler ve muhasebe.

             e) Kütüphane ve dokümantasyon.

             Yönetim Kurulunun belirleyeceği şartlar çerçevesinde Dışişleri Bakanlığı, Dış Ticaret Müsteşarlığı ve DEİK’in çalışma alanı ile ilgili diğer kamu kurumlarından sosyal güvenlik hakları kendi kurumlarında kalmak üzere ve ilgili mevzuat çerçevesinde üç yılı aşmayan süreler için geçici personel talep edilebilir.

             Danışma kurulları

             Madde 19 — DEİK ve iş konseylerinin strateji oluşturma faaliyetleri ve sektörel çalışmaları açısından gerekli görülmesi durumunda geçici nitelikte danışma kurulları oluşturulabilir. Danışma kurulları Yönetim Kurulunun davetiyle dış ekonomik ilişkilerle bağlantılı alanlarda faaliyet gösteren genel veya sektörel nitelikte örgütlenmiş sivil toplum kuruluşları ile dış ekonomik ilişkiler ile ilgili alanlarda faaliyet gösteren araştırma, inceleme ve değerlendirme kuruluşlarından temsilciler ile oluşturulur ve yine Yönetim Kurulunun davetiyle toplanırlar.

             Bu kurullar, DEİK ve iş konseylerine çeşitli ülkelere yönelik inceleme sonuçları, Türkiye’nin dünya ekonomisi ile bağlantıları, sektörel kapasiteler, sektörlerin  dış ekonomik ilişkilerdeki öncelik ve beklentileri hakkında bilgi sağlarlar, dış ekonomik ilişkilerin geliştirilmesine yönelik görüş oluşturur ve önerilerde bulunurlar.

             Toplantılar

             Madde 20 — DEİK organları, başkanlarının daveti üzerine ve üye tam sayılarının çoğunluğu ile toplanırlar ve toplananların çoğunluğu ile karar alırlar. Oylamalarda eşitlik hâlinde başkanın oyunun bulunduğu taraf çoğunluk sayılır.

             Temsilcilik

             Madde 21 — DEİK iş imkânlarının yerinden izlenmesinin önem kazandığı durumlarda Yönetim Kurulunun kararı ile yurtiçinde veya yurtdışında temsilcilikler açabilir. Yurtdışında temsilcilik açılmadan önce Dışişleri Bakanlığının uygun görüşü alınır.

             Temsil

             Madde 22 — DEİK’i Yönetim Kurulu Başkanı, onun bulunmadığı hâllerde Yönetim Kurulu Başkan Vekili  temsil eder.

             Bütçe

             Madde 23 — DEİK’in gelir ve harcamaları, İcra Kurulu tarafından hazırlanan ve Yönetim Kurulu tarafından uygun görülerek Genel Kurula sunulan ve Genel Kurulca kabul edilen yıllık bütçeyle düzenlenir.

             Bütçe yılı takvim yılıdır.

             İş konseyleri bütçeleri yürütme kurulları tarafından hazırlanarak iş konseyi genel kurullarınca karara bağlanır.

             Gelirler

             Madde 24 — DEİK’in gelirleri şunlardır:

             a) Kurucu kuruluş üyelik aidatları.

             b) İş konseyi üyelik aidatları.

             c) TOBB katkı payı.

             d) Hizmet ve proje karşılığı alınan bedeller.

             e) Faiz gelirleri.

             f) Bağış ve diğer gelirleri.

             Delege aidatı, iş konseyi başkanları ve şeref üyeleri dışında Genel Kurul delegelerinin her biri için Yönetim Kurulunca belirlenen maktu miktardan oluşur. İş konseyi üyelik aidatı ise, iş konseyi üyelerinin üye oldukları iş konseyi sayısından bağımsız olarak yılda bir kez ödeyeceği, Yönetim Kurulunca belirlenecek miktardır. 

             İş konseylerinin gelirleri ise, iş konseyleri genel kurullarının tayin edeceği  aidatlardan oluşur.

             Giderler ve harcama yetkisi

             Madde 25 — Gelirler tek bir havuzda toplanır. Harcamalar bu havuzdan onaylanmış bütçelere göre yapılır. Bütçelerden sarf yetkisi Yönetim Kurulundadır. Yönetim Kurulu  belirleyeceği bir üst sınıra kadar harcamalar için İcra Kuruluna ve Direktöre ayrı ayrı yetki verebilir. Bütçe dışı harcamalar bu sınır dâhilinde İcra Kurulu tarafından, aksi hâlde Yönetim Kurulu tarafından karara bağlanır.

             Bütçeden ödemeler,  İcra Kurulu Başkanı veya yokluğunda bir İcra Kurulu üyesi ile   Direktörün, Direktörün bulunmadığı hallerde İcra Kurulu Başkanı ile bir İcra Kurulu üyesinin müşterek imzası ile yapılır.

             DEİK’in giderleri şunlardır:

             a) Personel giderleri.

             b) Toplantı ve seyahat giderleri.

             c) Tanıtım giderleri.

             d) Genel yönetim giderleri.

             e) Basım ve yayın giderleri.

             f) Eğitim giderleri.

             g) Faiz ve finansman giderleri.