|
30
Kasım 2005
YERLİ VE YABANCI SERMAYENİN PETROL
ARAMA VE ÜRETME FAALİYETLERİNE DAHA FAZLA KATILIMINI SAĞLAMAK İÇİN TEŞVİKLER
GETİREN KANUN TASARISI KABUL EDİLDİ
Yerli ve yabancı
sermayenin petrol arama ve üretme faaliyetlerine daha fazla katılımını sağlamak
için teşvikler getiren kanun tasarısı, alt komisyonda kabul edilen şekliyle,
bazı değişiklikler ve eklemeler yapılarak kabul edildi.
Petrol Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Tasarısı,
TBMM Sanayi ve Ticaret Komisyonu'nda kabul edildi.
Yerli ve yabancı
sermayenin petrol arama ve üretme faaliyetlerine daha fazla katılımını sağlamak
için teşvikler getiren kanun tasarısı, alt komisyonda kabul edilen şekliyle,
bazı değişiklikler ve eklemeler yapılarak kabul edildi.
Tasarı üzerinde
CHP Adana Milletvekili Tacidar Seyhan, ''yerli ya da yabancı sermayeli
şirketlerin petrol araması, izin alması, işletme ruhsatnamesi verilmesi
konusundaki yetkinin, Petrol İşleri Genel Müdürlüğü (PİGEM) yerine Bakanlar
Kurulu'na verilmesi yönünde'' önerge verdi.
Önerge hakkında konuşan
Seyhan, ülkenin milli menfaatlerini düşünerek petrol arama çalışmalarına hız
verilmesi amacıyla bu önergeyi verdiğini söyledi.
''Keşke Türkiye'deki
bütün petrol rezervlerini bulabilsek, çıkarabilsek ve bunları kullanabilsek''
diyen Seyhan, bu rezervlerin öncelikle tespit edilmesi gerektiğine işaret etti.
Seyhan, PİGEM'in sadece kendisine verilen görevleri yerine getirmesi gerekirken,
bu konudaki yetkinin bu kuruluşa verilmesinin sakıncalı olacağını öne sürdü.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Müsteşarı Sami Demirbilek de
''Yabancı sermayeli şirketler, Türkiye'de petrol aramak için gerekli olan
işletme ruhsatnamesini almak isterken, yerli sermayeli bir şirketin de
ruhsatname istemesi durumunda, yetkiye sahip olan Bakanlar Kurulu'nun objektif
karar veremeyeceğini düşünürler. Bu da sıkıntıya yol açar'' dedi.
''BU
İŞ CEPTEKİ BOZUK PARA GİBİ KÜÇÜK İŞ''
Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı
(TPAO) Genel Müdürü Saim Dinç ise ülkenin kara topraklarının 50 yıldır didik
didik edildiğini ve kaliteli, yoğun miktarda petrol elde edilemediğini ifade
ederek, ''Bu iş cepteki bozuk para gibi küçük iş. Bu işlerin Bakanlar Kurulu'na
havale edilmesi gereksiz bir durumdur'' dedi.
Daha sonra oylanan
Seyhan'ın önergesi kabul edilmedi.
KALKINMADA ÖNCELİKLİ BAZI İLLERE PAY
VERİLECEK
Verilen başka bir önerge ile tasarıya, petrol üretiminin tamamına
yakınının kalkınmada öncelikli illerde yapılması nedeniyle, o illerin
sosyo-ekonomik kalkınmasına katkı sağlayacak devlet hisselerinden o illere pay
verilmesini amaçlayan ''Karalarda elde edilen devlet hissesinin yüzde 50'si
işletme ruhsatının bulunduğu ilin il özel idaresinin açtıracakları hesaba
aktarılır'' maddesi eklendi.
Tasarıya ayrıca ''Ham petrolün veya
doğalgazın bir başka ülkeye tevcihen ve bir milletlerarası anlaşmaya
dayanmaksızın Türkiye üzerinden transit geçişini veya Türkiye'ye gelmesini
sağlayacak boru hattı kurulmasına Bakanlar Kurulu'nca izin verilir'' hükmü
konuldu.
Bu düzenleme ile kaynağı yurtdışında olan petrol ve doğalgazın
boru hatları ile Türkiye üzerinden uluslararası pazara ulaştırılmasına, milli
menfaatler gözönünde tutularak imkan tanınıyor.
BİYODİZEL YAKITI
Verilen başka bir önerge ile biyodizel üreticileri, Enerji Piyasası
Düzenleme Kurulu'nca (EPDK) çıkarılacak yönetmelikte belirlenen kalite
standartlarına göre üretim yapmak üzere, yönetmelikle belirlenen usul ve esaslar
dahilinde bedelsiz olarak üretim lisansı alabilecek ve üretimlerini lisans
kapsamında yapabilecek.
Petrol piyasasında faaliyet gösteren rafineri ve
dağıtıcılar ellerindeki yakıtı, tamamen yerli tarım ürünlerini kullanarak üretim
yapan biyodizel üreticilerinden temin edecekleri biyodizel akaryakıtı ile en az
yüzde 2 oranında harmanlayabilecek.
Biyodizel üreticileri sadece yerli
tarım ürünlerinden üretilen saf biyodizel dağıtımı ve satışı yapmak için yıllık
en az 30 bin ton saf biyodizel satış projeksiyonu vermek koşuluyla dağıtım
lisansı ve bayi lisansı alabilecek.
Dağıtıcılar ve rafineriler, tarım
birlik ve kooperatifleri ile bu birlik ve kooperatiflerin biyodizel
üreticilerine teslim ettiği tarım ürünlerinden üretilebilecek miktarı geçmemek
üzere, tarım ürünü teslimi karşılığı bu birlik ve kooperatiflere ortaklarının
tüketimleri miktarında, Maliye Bakanlığı'nın düzenlemeleri doğrultusunda ÖTV ve
KDV'den muaf motorin veya biyodizel (saf veya harmanlanmış) verecek anlaşmalar
yapabilecek.
Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün, Sayıştay Kanunu'nun vize
ve tescil işlemleri hariç, Sayıştay denetimine tabi tutulan maddesi ise
tasarıdan çıkarıldı.
Daha sonra oylanan kanun tasarısı kabul edildi.
TASARI NE GETİRİYOR
Petrol arama ve üretme faaliyetlerine daha fazla
katılımı sağlamak için işlemlerin maliyetini azaltan ve sadeleştiren tasarı,
yatırım indirimi ile vergi istisnası, transfer kolaylıkları gibi teşviklerin
yanısıra arama ve işletme hak ve yükümlülüklerini de günün koşullarına göre
düzenliyor.
Tasarı ile petrol arama ve üretim çalışmalarının çok az
olduğu deniz alanlarındaki faaliyetlere kapsamlı teşvikler getiriliyor.
Yasanın uygulanması ile ilgili hızlı ve düzenli karar almak, sektördeki
gelişmeleri takip edebilmek amacıyla Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün görevleri
ve gelirleri, petrol endüstrisinin gereklerine göre yeniden düzenleniyor.
Tasarıya göre, Türkiye, kara ve deniz olmak üzere iki petrol bölgesine
ayrılacak. Petrol aramaları için sondaj öncesi veri alımı yapılabilecek.
Her ruhsat için verilen programla ilgili olarak yerine getirilmeyen
kısma, parasal yaptırım uygulanacak. İşletme sahalarında üretim yapılan
seviyenin altı ve üstü, eğer işletmeci tarafından aranmak istenmiyorsa belli bir
süre sonra aramaya açılacak. Arama ruhsatlarından devlet hakkı alınmayacak ve
işletme sahalarından alınacak devlet hakkından indirimler yapılacak.
Devlet hissesi; üretim miktarlarına, üretimin cinsine, kara ve deniz
sahalarına ve su derinliğine, gravitesine ve üretim metoduna göre kademeli ve
indirimli olarak düzenlenecek.
Petrolün aranması ve üretiminde elde
edilen verilerin, daha etkili kullanılmasını sağlamak için işletme ruhsatındaki
gizli bilgiler belirli bir süre sonunda sektörün ve talep edecek diğer kamu
kurum ve kuruluşların ve kişilerin yararlanmasına sunulmak üzere açık bilgi
haline getirilecek.
Tasarıya göre, sermaye ve kar transferlerinde
kolaylıklar sağlanacak, enflasyon muhasebesi sistemi, bazı vergi muafiyetleri
getirilecek, idari para cezaları arttırılacak.
Petrol işlemi için
gerekli personel, ekipman ve malzemelerin yurtiçi ve yurtdışından temini
kolaylaştırılacak.
|
YERLİ VE YABANCI SERMAYENİN PETROL
ARAMA VE ÜRETME FAALİYETLERİNE DAHA FAZLA KATILIMINI SAĞLAMAK İÇİN TEŞVİKLER
GETİREN KANUN TASARISI KABUL EDİLDİ