|
|
KÜÇÜK VE ORTA BÜYÜKLÜKTEKİ İŞLETMELERİN MALÎ SEKTÖRE OLAN BORÇLARININ YENİDEN YAPILANDIRILMASI
HAKKINDA KANUN TASARISI
29 Kasım 2006
KÜÇÜK VE ORTA BÜYÜKLÜKTEKİ İŞLETMELERİN
MALÎ SEKTÖRE OLAN BORÇLARININ YENİDEN YAPILANDIRILMASI HAKKINDA KANUN TASARISI
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Kanunun amacı, Türkiye’de faaliyette bulunan bankalar ve kendi özel mevzuatları uyarınca alınan izinler dahilinde faaliyette bulunan diğer malî kurumlar tarafından, bankalar ve diğer malî kurumlar ile kredi ilişkisi içinde olup, 31/12/2005 tarihine kadar açılmış ve en az bir banka ya da diğer malî kurumlar nezdinde donuk veya şüpheli alacaklar hesabına intikal etmiş kredisi ya da kredileri bulunan, finansal darboğaz içindeki küçük ve orta büyüklükteki işletmelerin; finansal yeniden yapılandırma çerçevesinde belirlenecek süre ve koşullarla, kredilerinin; vadelerini uzatmak, yenilemek, ilave yeni kredi vermek, anapara ve/veya asli faiz ve/veya temerrüt faizi veya kâr paylarını indirmek veya bunlardan vazgeçmek, anapara, faiz veya kâr payı alacaklarını, kısmen veya tamamen iştirake çevirmek, aynî, nakdi ya da tahsil şartına bağlı bir bedel karşılığı devir veya temlik etmek, borçlu ya da üçüncü kişilere ait aynî değerler karşılığında kısmen veya tamamen tasfiye etmek, diğer bankalarla birlikte hareket ederek protokoller yapmak şeklinde alınacak tedbirlerle, malî kesime olan geri ödeme yükümlülüklerini yerine getirebilmelerine ve istihdama katkıda bulunmaya devam etmelerine imkan verilmesini sağlamaktır. Alacaklı banka ya da diğer malî kurumlar tarafından bu Kanun kapsamındaki kredilere 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanuna göre kanuni faiz ve temerrüt faizi hesaplanırken bileşik faiz yürütülemez.
(2) Birinci fıkrada belirtilen, kredileri kısmen veya tamamen iştirake çevirme işlemi, 4603 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası, Türkiye Halk Bankası Anonim Şirketi ve Türkiye Emlak Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanuna tâbi bankalarla yönetimi ve denetimi Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna devredilen bankalar tarafından yapılamaz.
Tanımlar
MADDE 2- (1) Bu Kanunun uygulanmasında;
a) Banka: 5411 sayılı Bankacılık Kanununun 3 üncü maddesinde geçen banka tanımını,
b) Birlik: Türkiye Bankalar Birliği ve Türkiye Katılım Bankaları Birliğini,
c) Çerçeve Anlaşmaları: Bu Kanunun 3 üncü maddesi uyarınca imzalanacak Finansal Yeniden Yapılandırma Çerçeve Anlaşmalarını,
ç) Diğer malî kurumlar: Ana faaliyet konuları para ve sermaye piyasaları olan ve bu konularda kendi özel mevzuatları uyarınca alınan izin ve ruhsat ile faaliyet gösteren kurumlardan, finansal kiralama şirketleri, faktoring şirketleri ve finansman şirketleri gibi fon kullandırma veya ödünç para verme işleriyle iştigal eden tüzel kişiler ile Kredi Garanti Fonu ve Araştırma A.Ş’yi,
d) Kurul: Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulunu,
e) Küçük ve orta büyüklükteki işletme (KOBİ): 3143 sayılı Sanayi ve Ticaret Bakanlığının Teşkilât ve Görevleri Hakkında Kanunun ek 1 inci maddesi uyarınca belirlenen tanımı,
f) Sözleşme: Finansal Yeniden Yapılandırma Çerçeve Anlaşmaları kapsamında yapılan finansal yeniden yapılandırma sözleşmelerini
ifade eder.
Finansal yeniden yapılandırma çerçeve anlaşmaları
MADDE 3- (1) Bankalar ile diğer malî kurumların ve Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu ile Tasfiye Halinde Türkiye Emlak Bankası Anonim Şirketinin alacakları; Birlik tarafından hazırlanacak alacaklı kurumların yetkili temsilcilerince imzalanacak ve onaylama ve kabule ilişkin genel şartları Kurul tarafından bu Kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren bir yıl içerisinde çıkarılacak yönetmelikte gösterilecek olan Finansal Yeniden Yapılandırma Çerçeve Anlaşmaları kapsamında ve bu Anlaşmaların Kurul tarafından onaylandığı tarihten itibaren iki yıllık bir süre içinde finansal yeniden yapılandırma sözleşmelerine bağlanmak şartıyla gerektiğinde, ihtiyaç duyacakları makina-ekipmanın teminine yönelik bunların rehni karşılığı kredi kullandırımı da dahil olmak üzere, ilave finansman sağlanmak suretiyle yeniden yapılandırılabilir veya yeni itfa planlarına bağlanabilir. Finansal Yeniden Yapılandırma Çerçeve Anlaşmaları kapsamında finansal yeniden yapılandırma sözleşmesi imzalandığı takdirde, bu sözleşmeleri imzalayan KOBİ’lerden olan alacaklara ilişkin zamanaşımı, sözleşme tarihi itibarıyla kesilmiş sayılır.
(2) Gerektiğinde ilave finansman da sağlanmak suretiyle yeniden yapılandırılacak veya yeni bir itfa planına bağlanacak alacakların kapsamı; borçluların nitelikleri, asgari tutar ve şartları ve alacaklılar ile borçlular arasında ayrı ayrı imzalanacak finansal yeniden yapılandırma sözleşmelerinin asgari unsurları birinci fıkradaki usulle saptanan Finansal Yeniden Yapılandırma Çerçeve Anlaşmalarıyla belirlenir. Finansal Yeniden Yapılandırma Çerçeve Anlaşmalarını imzalamayanlar tarafından yapılacak sözleşme ve işlemler için bu Kanun hükümleri uygulanmaz.
(3) Finansal Yeniden Yapılandırma Çerçeve Anlaşmaları hükümleri kapsamında düzenlenecek finansal yeniden yapılandırma sözleşmelerini imzalamış KOBİ’lerin;
a) Maliye Bakanlığına bağlı vergi daireleri ile sosyal güvenlik kurumlarına olan ve 31/10/2006 tarihinden önce tahakkuk etmiş bulunan 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre takip edilen borçları, ilgililerin sözleşme tarihinden itibaren iki ay içinde başvurmaları halinde, kanuni faiz oranı uygulanmak suretiyle aynı Kanun hükümlerine göre yirmidört aya kadar tecil edilebilir.
b) Elektrik, doğalgaz, telefon veya su kullanımından kaynaklanan borçları, sözleşme tarihinden itibaren üç ay içinde ilgili kurumlara başvurmaları halinde, finansal yeniden yapılandırma sözleşme süresini geçmemek ve anapara tutarından indirime gidilmemek koşuluyla yeniden yapılandırılabilir.
(4) Alacaklı ve borçlu taraflar arasında imzalanacak finansal yeniden yapılandırma sözleşmelerine bankalar ve diğer malî kurumlar dışında kalan alacaklılar da taraf sıfatıyla katılabilir.
(5) Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası Anonim Şirketi, Türkiye Halk Bankası Anonim Şirketi, Finansal Yeniden Yapılandırma Çerçeve Anlaşmalarına ve bu Anlaşmalar kapsamında borçları gerektiğinde ilave finansman da sağlanmak suretiyle yeniden yapılandırılan veya yeni bir itfa planına bağlanan borçlularla yapılacak finansal yeniden yapılandırma sözleşmelerine taraf olmaya yetkilidir.
(6) Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu ve Tasfiye Halinde Emlak Bankası Anonim Şirketi, Finansal Yeniden Yapılandırma Çerçeve Anlaşmalarına ve bu Anlaşmalar kapsamında borçlu KOBİ’lerle yapılacak finansal yeniden yapılandırma sözleşmelerine ilave finansman sağlamamak kaydıyla taraf olabilirler.
Vergi istisnaları ve teşvik belgeleri
MADDE 4- (1) Finansal Yeniden Yapılandırma Çerçeve Anlaşmaları hükümleri kapsamında düzenlenecek finansal yeniden yapılandırma sözleşmeleri ve bu sözleşmeler kapsamında yapılacak işlemlerle ilgili olarak aşağıdaki hükümler uygulanır.
a) Çerçeve anlaşması, düzenlenen sözleşmeler ve bu çerçeve anlaşması ve düzenlenen sözleşmelerde belirlenen esaslar uyarınca yapılacak işlemler ve düzenlenecek kağıtlar 488 sayılı Damga Vergisi Kanununa göre ödenecek damga vergisi ve 492 sayılı Harçlar Kanununa göre ödenecek harçlardan,
b) Çerçeve anlaşması ve düzenlenen sözleşmeler uyarınca alacaklı bankalar tarafından her ne nam altında olursa olsun tahsil edilecek tutarlar 6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu gereği ödenecek banka ve sigorta muameleleri vergisinden,
c) Çerçeve anlaşması ve düzenlenen sözleşmeler kapsamında kullandırılan ve kullandırılacak krediler kaynak kullanımı destekleme fonundan,
ve diğer fonlar ile malî yükümlülüklerden istisna edilir.
(2) İstisna, alacaklı kuruluşların çerçeve anlaşması ve düzenlenen sözleşmeler uyarınca edindikleri varlıkları elden çıkardıkları hallerde de uygulanır.
(3) İstisna uygulaması, sözleşme hükümlerinin borçlu KOBİ’ler tarafından yerine getirilememesi veya getirilmemesi hallerinde alacağın hukuki yollardan tahsili aşamalarında ödenmesi gereken vergi, resim ve harçlar açısından da geçerlidir.
(4) Sözleşme hükümleri uyarınca tahsilinden vazgeçilen alacak tutarları Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre alacaklı için değersiz alacak, borçlu için ise vazgeçilen alacak olarak dikkate alınır.
(5) Sözleşme ile uygulamaya konulan işlemlerin gerçekleşmemesi halinde dahi, uygulanmış olan vergi, resim ve harç istisnaları geri alınmaz.
(6) Finansal yeniden yapılandırma sözleşmelerine göre borçları yeniden yapılandırılan ve yeni bir itfa planına bağlanan borçlu KOBİ’ler tarafından alınmış olan teşvik belgelerinin süreleri ile ihracat taahhüt süreleri, sözleşmeler ile belirlenen süreler kadar uzatılmış sayılır.
(7) Bu madde kapsamındaki istisnalara ilişkin olarak KOBİ’lere uygulanacak müeyyidelerden bankalara rücu edilecekler için, yeniden yapılandırmaya konu borç tutarının yüzde beşinin ödenmemiş olması şartı aranır.
(8) Kredilerin teminatlarının ya da alacaklı malî kurum tarafından iştirak olarak edinilecek KOBİ’nin varlık ve yükümlülüklerinin gerçeğe uygun değerine ilişkin değerleme, borçlu tarafından talep edilmesi durumunda, Kurulca ya da Sermaye Piyasası Kurulunca değerleme yapmaya yetkilendirilmiş kişi veya kuruluşlar tarafından yapılır.
(9) Alacaklı malî kurumun borçlu lehine, indirime tabi tuttuğu anapara ve daha önce gelir hesaplarına kaydedilmiş ve iade edilen faizlerden olmak üzere, faiz indirimi, faizden vazgeçilmesi gibi durumlarda, Çerçeve Anlaşmalarının süresini geçmemek koşuluyla, indirime tabi tutulan anapara veya tahakkuk ettirilerek gelir hesabına kaydedilmiş faizler, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununa göre kurum kazancından indirilir.
Yürürlük
MADDE 5- (1) Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 6- (1) Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
GENEL GEREKÇE
Bilindiği üzere, kamuoyunda İstanbul Yaklaşımı olarak da bilinen Finansal Yeniden Yapılandırma Programı ile Türkiye’de faaliyette bulunan bankalar ve diğer malî kurumlar ile kredi ilişkisi içinde bulunup finansal darboğaz yaşayan borçluların borçlarının vadelerinin uzatılması, kredilerinin yenilenmesi, ilave yeni kredi verilmesi, anapara ve/veya faiz indirilmesi ve faizden vazgeçilmesi gibi alınacak tedbirlerle malî kesime olan geri ödeme yükümlülüklerini yerine getirebilmelerine ve katma değer yaratmaya devam etmelerine imkan verilmesinin sağlanması amaçlanmıştır. Bu kapsamda, 221’i büyük ölçekli olmak üzere toplam 322 firmanın 6.020,8 milyon dolarlık borcu yeniden yapılandırılmıştır.
Hazırlanan Tasarı ile de, 2000 Kasım ve 2001 Şubat aylarında yaşanan krizler sonrasında işletme sermayesi yetersizliği çeken küçük ve orta büyüklükteki işletmeler (KOBİ)’in ekonomiye kazandırılmak suretiyle istihdamın artırılması için finansal destek sağlanması hedefi güdülmektedir.
Bu çerçevede, finansal darboğaz yaşamakta olup, yeniden yapılandırılmaları halinde yaşaması mümkün olan ve katma değer yaratma kabiliyetini haiz mal ve hizmet üreten KOBİ’lere, faaliyetlerini verimli bir şekilde sürdürebilecekleri bir ortamın sağlanması, bu şekilde KOBİ’lerin ticari faaliyetlerinin genişlemesi yoluyla, tedarikçi ve alıcı durumunda olan diğer işletmelere iş ortamı yaratılması, bunların sonucu olarak da istihdamın ve üretimde kapasite kullanımının artırılması amaçlanmaktadır.
MADDE GEREKÇELERİ
MADDE 1- Maddede, Kanunun amacı, KOBİ’lerin ekonomiye kazandırılması amacının gerçekleştirilmesini teminen, ekonomiye katma değer yarattığına inanılan ve 31/12/2005 tarihine kadar açılmış ve en az bir banka ya da diğer malî kurumlar nezdinde donuk veya şüpheli alacaklar hesabına intikal etmiş kredisi ya da kredileri bulunan finansal darboğaz içindeki KOBİ’lerin, fon yaratma kabiliyetleri de dikkate alınarak alacaklı kuruluşlarca uygun görülecek makul bir süreç içerisinde ve makul koşullarla, finansal yeniden yapılandırma çerçevesinde, kredilerinin; vadelerini uzatmak, yenilemek, ilave yeni kredi vermek, anapara ve/veya asli faiz ve/veya temerrüt faizi veya kâr paylarını indirmek veya bunlardan vazgeçmek, anapara, faiz veya kâr payı alacaklarını, kısmen veya tamamen iştirake çevirmek, aynî, nakdi ya da tahsil şartına bağlı bir bedel karşılığı devir veya temlik etmek, borçlu ya da üçüncü kişilere ait aynî değerler karşılığında kısmen veya tamamen tasfiye etmek, diğer bankalarla birlikte hareket ederek protokoller yapmak şeklinde alınacak tedbirlerle, gerek katma değer yaratmaya devam etmeleri, gerekse öngörülen süre içerisinde malî kesime olan geri ödeme yükümlülüklerini yerine getirebilmelerini sağlamak olarak belirlenmiştir.
MADDE 2- Madde ile Kanunda yer alan bazı ibarelerin tanımları yapılmıştır.
MADDE 3- Madde ile, finansal yeniden yapılandırma programı kapsamına alınacak KOBİ’lere ilişkin kriterlerin ve öngörülen uzlaşı süreci için gerekli organizasyon yapısının belirlenmesi, alacaklı kuruluşların uyması gereken genel prensipler ile uygulama ve durumun korunması süreçlerinin tespit edilmesi amacıyla Finansal Yeniden Yapılandırma Çerçeve Anlaşmalarının ve bu anlaşmalar kapsamında alacaklılar ile borçlular arasında ayrı ayrı imzalanacak finansal yeniden yapılandırma sözleşmelerinin asgari unsurlarının belirlenmesi konusunda Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kuruluna yetki tanınması, vergi daireleri ve sosyal güvenlik kurumları ile bankalar ve diğer malî kurumlar dışındaki alacaklıların finansal yeniden yapılandırma sürecini katılımlarına ilişkin usul ve esaslar hüküm altına alınmıştır.
MADDE 4- Madde ile, finansal darboğaz yaşayan KOBİ’lere tanınacak vergi muafiyet ve istisnaları hüküm altına alınmıştır. Finansal yeniden yapılandırma programı süresince tanınacak söz konusu muafiyetlerle, KOBİ’lerin daha sağlıklı bir bilanço yapısına kavuşmaları sonucu donuk amme alacakları ve sigorta primleri ile işletmenin faaliyeti için zorunlu girdilerinden kaynaklanan borçlarının tahsilatının kolaylaştırılması amaçlanmaktadır.
MADDE 5- Yürürlük maddesidir.
MADDE 6- Yürütme maddesidir.
Her Hakkı Mahfuzdur. İzinsiz Yayımlanamaz
...............................
:. Net'ten Brüt'e, Brüt'ten...
...............................
