13 Kasım 2006

Ufuk Aşçı

Doktora Öğrencisi

Marmara Üni. Muhasebe/Finasman Bilim Dalı

ufukasci@yahoo.com

İŞ ÇÖZÜMLERİ UYGULAMALARI VE MALİ MÜŞAVİRLİK MESLEĞİ

Teknolojik gelişmelerin iş süreçleri üzerindeki yaratıcı etkileri, süreçlerin incelenmesi ve değerlendirilmesi işlemlerinin bu yenilikler göz önüne alınarak gerçekleştirilmesini zorunlu kılmaktadır. Kısa bir süre öncesine kadar işletmelerde muhasebe eksenli iş süreçlerini takip etmek için kullanılan iş çözümü yazılımları, büyük bir değişim geçirmiş ve işletmelerin tüm faaliyetlerini etkin bir biçimde takip etmelerine olanak verecek arabirimleri yapılarına dahil etmiştir.

Konuya muhasebe mesleği açısından baktığımızda karşımıza çıkan bazı önemli konular aşağıdaki başlıklar altında özetlenebilir:

Yönlendirici ve Tamamlayıcı Rol

Öncelikli olarak meslek içinde iş çözümleri uygulamalarının rollerinin yeterince bilinmediği ve orta ölçekli işletmelerden büyük ölçekli işletmelere doğru gidildikçe bu bilgi eksikliğinin olumsuz sonuçlarının arttığını görmekteyiz. Mesleğin, işletmelerin salt finansal muhasebe alanındaki gereksinimleri karşılamaya çalışması, hem işletmeyle olan karşılıklı etkileşimin görece düşük seviyede gerçekleşmesine, hem de ticari katma değerlerin beklenen düzeyin altında kalmasına neden olabilmektedir.

Meslek mensubu her ne kadar tüm iş çözümleri uygulamalarını bilmek durumunda olmasa da, ilgili uygulamaların özellikleri hakkında bilgi edindikçe, hem meslek gereği kendisine düşen görevleri en uygun düzeye çekebilecek, hem de işletmeyle arasındaki ilişkiyi daha fazla zenginleştirebilecektir. Duruma diğer bir açıdan bakacak olursak, yurtiçindeki iş çözümleri danışmanlarının, genel olarak uygulamaları iyi bilen ancak muhasebe – finansman tarafındaki bilgi eksiklikleri  nedeniyle, uygulamaları işletmeye uyarlama sürecinde büyük güçlükler yaşadıklarını söyleyebiliriz. Bu bağlamda yeterli teorik ve dolaylı pratik bilgiye sahip meslek mensupları, iş çözümü uygulayıcısı tarafla, işletme arasında köprü kurma görevini üstlenebilecektir.

İşletme yönetimleriyle, iş çözümü uygulayıcısı taraflar arasında ilişkiyi, iki tarafın gereksinimleri ve kapasitesini nesnel bir biçimde ele alarak analiz edebilecek meslek mensubu, süreç yönetime sağlayacağı bu katkı nedeniyle, yeni katma değerler de oluşturabilecektir.

Kayıt Dışı Ekonomiyi Azaltma – İşletme Maliyetlerini Düşürme İlişkisi

Meslek mensubunun işletmede iş çözümleri uygulamalarının etkin şekilde kullanılmasına destek vermesinin toplumsal etkileri, üstlenilen rolün, meslek mensubu üzerindeki motivasyon boyutu açısından incelemeye değer bir konu olarak karşımıza çıkmaktadır.

Tümleşik yapıları nedeniyle veri silme ve kayıt iptal işlemlerinin zorlaştırıldığı özellikle orta ve büyük işletmelere hitap eden kurumsal kaynak planlama uygulamaları, kayıt dışı ekonominin önlenmesinde önemli rollere sahiptir. Bu bağlamda, etkin kurumsal kaynak planlama uygulaması kullanımı sayesinde azalan işletme maliyetleriyle, işletme işlemlerinin bütün olarak kayıt altına alınması süreci dengelenebilir ve meslek mensubunun bu sürecin oluşmasında oynadığı yönlendirici rol, sosyal sorumluluk anlayışına güzel bir örnek oluşturabilir.

Şüphesiz konuya daha reel bir perspektiften bakıldığında, uygulamaların işletmelere neler sunduğu ve ne gibi ek yükümlülükler getirdiğinin belirtilmesi gerektiğinin önemini görmekteyiz. Mevcut koşullar altında işletmelerin tüm işlemlerini kayıt altına alması yönünde aksiyonlar geliştirmek, ancak iş çözümleri uygulamalarının sunduğu mali ve operasyonel avantajların ortaya konulması ile mümkün olabilecektir. Meslek mensuplarının konuyla ilgili yatırım geri dönüş süreleri, maliyet en iyileme, müşteri ilişkileri yönetimindeki gelişim gibi süreçleri analiz eden, internette kolaylıkla bulabilecekleri raporları müşterileriyle paylaşmaları, işletmeyle kurulan diyalogu olumlu yönde etkiyeceği gibi, tüm taraflar arasındaki güvenin gelişmesine yardımcı olacaktır.

Kurumsallaşma

İş çözümleri uygulamaları ile işletme iş süreçleri arasındaki uyum, literatürde, uzlaşılamamış bir konu olarak karşımıza çıkmaktadır. İş çözümlerinin işletme süreçlerine uyarlanabilir olması her ne kadar uygulamaların tercih edilmesinde kilit kıstaslardan biri olarak kabul edilse de, hiçbir uygulama işletmelerin yapısal özelliklerine %100 uyum sağlayamamaktadır. Ancak meslek mensupları bu durumu işletmelere olumsuz bir nitelik olarak yansıtmaktansa, kurumsallaşmaya çalışan işletmelerde, ilgili uygulamanın çekirdek süreç yapısını, kurumsallaşma evresinde bir yol haritası olarak öne çıkarabilir. Uzun yılların deneyimleri sonucunda ortak gereksinimlere hızlıca yanıt verebilmek için esnek araçlar tasarlayan uygulama geliştiricilerinin fikirleri ve iş yapış öneri biçimleri, rahatlıkla model olarak kabul edilebilecek uygun referanslar olarak düşünülebilir.

Denetim

Birçok iş çözümü uygulaması bir işlemden yola çıkarak ilgili tüm işlemlerin takip edilebilmesine olanak tanımakta, böylelikle döngüsel süreçlerin unsurları bir bütün içinde rahatlıkla incelenebilmektedir. Ayrıca işlemlerin yapılma nedenlerinin belirtilmesine olanak sağlayan yardımcı veri giriş alanları, sebep-sonuç ilişkisi kurularak işlemlerin incelenebilmesine yardımcı olmaktadır. Yine yukarıda belirtildiği üzere, işlem kayıtlarının silinememesi ya da silinse bile izlerinden yola çıkarak ulaşılabilir olması denetim süreci açısından oldukça önemli konulardır. Bu bağlamda, uygulamanın yapılandırılması sürecinde mali müşavirin, gerekli altyapının hazırlanması yönünde tarafları teşvik etmesi, takip eden süreçte taraflara daha az iş yükü binmesini sağlayabilecektir.

Sonuç

İşletmelerdeki kilit rolleri nedeniyle meslek mensuplarının teknolojik gelişmeleri yakından takip etmeleri, işletmelere rekabet avantajı sağlayacak uygulamalar hakkında temel düzeyde bilgi sahibi olmaları, hem mesleki itibar hem de toplumsal gelişim açısından önem arz eden durumlardır. Bir işletmenin işlemlerini etkin bir şekilde takip edebilmek için, işletme işlemlerinin yönetildiği uygulamaların ruhunun anlaşılması tarafların motivasyonunu arttıracağı gibi, meslek mensubunun işine odaklanmasını engelleyen unsurları ortadan kaldırabilecek gücü içermesi nedeniyle yeni bir artı değere de dönüşebilecektir.

© www.alomaliye.com

Her Hakkı Mahfuzdur. İzinsiz Yayımlanamaz

...............................

:. Kurumlar Vergisi Prog.

:. 5510 Sayılı Kanun Prog.

:. İş Kanunu Programı

:. Kıdem-İhbar Programı

:. Net'ten Brüt'e, Brüt'ten...

...............................