1. KATMA DEĞER VERGİSİ BEYANNAMELERİNİN YENİDEN DÜZENLENMESİ

1. 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun (1) 42 nci maddesinin Bakanlığımıza verdiği yetkiye dayanılarak, Ocak 1999 döneminden itibaren kullanılmak üzere;

- Gerçek usulde vergilendirilen mükelleflerce verilen	1 no.lu,
- Vergi sorumluları tarafından verilen	2 no.lu,
- Ek Vergi mükelleflerince verilen	4 no.lu,

katma değer vergisi beyannameleri yeniden düzenlenmiştir.

2. Ocak 1999 dönemine ilişkin olarak 25 Şubat 1999 tarihine kadar mükellefler ve sorumlular tarafından beyan edilecek olan katma değer vergisi ve ek vergi için yeni beyannameler kullanılacaktır.

3. Daha önce 1 no.lu katma değer vergisi beyannamesinde yer alan "Savunma Sanayii Destekleme Fonu ve Toplu Konut Fonuna Ait Bildirim" bu beyannameden çıkarılmıştır. Savunma sanayii destekleme fonu bildirimi 4 no.lu katma değer vergisi beyannamesine dahil edilmiştir. Dolayısıyla 3238 sayılı Kanunun (2) 12 nci maddesinin (e) ve (j) bendlerine göre ödenmesi gereken savunma sanayii destekleme fonunun beyanı 4 no.lu katma değer vergisi beyannamesi ile yapılacaktır.

4. 1 no.lu katma değer vergisi beyannamesinin düzenlenmesine ilişkin açıklamalar aşağıdadır.

1.1. “Tablo I- Matrah ve Vergi Bildirimi” ile İlgili Açıklamalar

5. Katma değer vergisi mükelleflerinden istisna, iade hakkı doğuran tevkifat veya tecil-terkin uygulaması kapsamında işlemleri bulunmayanlar, beyannamenin sadece ön yüzündeki tablo I bölümünü dolduracaklar, arka yüzünde yer alan II ve III no.lu tabloları doldurmayacaklardır.

6. Yeni katma değer vergisi beyannamesinde amortismana tabi iktisadi kıymetlerin indirimine ilişkin satırlar kaldırılmış olup, bu mallarla ilgili vergi, diğer alış ve giderler için yüklenilen vergilerle birlikte 23 üncü satıra yazılacaktır.

7. Aralık 1998 dönemine ait 1 no.lu katma değer vergisi beyannamesinin 62 nci satırında bir rakam bulunması halinde bu tutar aynen Ocak 1999 döneminde verilecek yeni beyannamenin 22 nci satırına yazılacaktır.

8. Beyannamenin 7 nci satırına katma değer vergisi matrahından indirilecek olan istisnalar ve özel matrah şekline tabi işlemlere ait bedeller toplamı yazılacaktır. Beyannamenin 49 uncu satırındaki iade hakkı doğuran tevkifat uygulaması kapsamındaki işlem bedeli, istisna veya özel matrah şekline tabi işlem bedeli mahiyetinde olmadığından 7 nci satıra dahil edilmeyecektir.

9. Beyannamenin 20 nci satırına;

- Fazla veya yersiz hesaplanan,

- Alışlardan iade edilen, işlemi gerçekleşmeyen veya işleminden vazgeçilen mal ve hizmetler nedeniyle eklenmesi gereken,

- Önceki dönemlerde indirim konusu yapılan, ancak Katma Değer Vergisi Kanununun 30 uncu maddesinin (a) ve (c) bendleri uyarınca indirimi kabul edilmeyen,

vergi tutarlarının toplamı yazılacaktır.

10. Beyannamenin 25 inci satırına, Katma Değer Vergisi Kanununun 11/1-b maddesi uygulamasına ilişkin 43 Seri no.lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğinde (3) yapılan açıklamalar çerçevesinde, Türkiye'de ikamet etmeyen yolculara istisna kapsamında yapılan satışlarla ilgili olarak, satışın hangi dönemde yapıldığına bakılmaksızın bu dönemde iade edilen katma değer vergisi tutarları yazılacaktır. Gerekli şartlar gerçekleştiği için satışın yapıldığı dönemde iadenin de yapılmış olması halinde iade tutarı, hem hesaplanan katma değer vergisi olarak beyan edilecek, hem de beyannamenin 25 inci satırında indirim konusu yapılacaktır. İadenin gerçekleştiği dönemde bu tutarın indirilememesi halinde, 52 nci satıra da yazılmak suretiyle iade edilecek vergi hesabına dahil edilmesi mümkün bulunmaktadır.

11. Öte yandan, 61 Seri no.lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğine (4) göre, Türkiye'de ikamet etmeyen yolculara döviz karşılığı yapılan satışlarla ilgili olarak, istisna şartları gerçekleşmediği için satışın yapıldığı dönemde beyan edilen katma değer vergisi, şartların gerçekleşerek iadenin yapıldığı dönemde 25 inci satıra yazılmak suretiyle indirim konusu yapılacaktır.

12. “Ödenmesi Gereken Katma Değer Vergisi" ne ilişkin 27 nci satırdaki rakamın hesaplanmasında, 21 inci satırdaki "Toplam Katma Değer Vergisi" tutarından 26 ncı satırdaki "İndirimler Toplamı" düşülecektir. Ayrıca 30 uncu satırda "Tecil Edilecek Katma Değer Vergisi" ne ilişkin tutar olması halinde bu tutarın da indirilmesi sonucu ödenmesi gereken katma değer vergisi hesaplanacaktır.

13. “Sonraki Döneme Devreden Katma Değer Vergisi" ne ilişkin 28 inci satırdaki rakamın hesaplanmasında (26-21) farkından; 53 üncü satırda yer alan tutar indirilecek, genel orana veya yükseltilmiş orana tabi malların ihraç kaydıyla teslimi dolayısıyla iade edilmesi gereken ve 64 üncü satırda gösterilen tutar indirilmeyecektir.

14. Ancak, 64 Seri no.lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğinde (5), indirimli orana tabi malların ihraç kaydıyla teslimi dolayısıyla yüklenilen vergilerin bu teslim dolayısıyla hesaplanan vergiden fazla olması halinde, iade edilecek verginin hesabında; ihraç kaydıyla teslim bedelinin genel vergi oranıyla çarpılması suretiyle bulunacak tutardan fazla olmamak kaydıyla, teslimin bünyesine giren vergilerin esas alınacağı açıklanmıştır. Bu durumda indirimli oranda vergilendirilen malların ihraç kaydıyla tesliminde 64 üncü satıra yazılan tutarlar da 28 inci satırın hesaplanmasında dikkate alınacaktır.

1.2. “Tablo II- İstisnalar ve İade Hakkı Doğuran İşlemlere İlişkin Bildirim" ile İlgili Açıklamalar

15. İstisna veya iade hakkı doğuran tevkifat kapsamına giren işlemleri bulunan mükellefler, beyannamenin arka yüzündeki Tablo II bölümünü de dolduracaklardır. Bu mükelleflerin özel matrah şekline tabi işlemlerinin de bulunması halinde beyannamenin 31 inci satırı da doldurulacaktır. Özel matrah şekline tabi işlemleri olan mükelleflerin istisna veya iade hakkı doğuran tevkifat kapsamında işlemlerinin olmaması halinde, özel matrah şekline tabi işlemler 31 inci satıra yazılmaksızın doğrudan 7 nci satırda gösterilecektir.

16. Eski beyannamelerde petrol arama faaliyetlerine ilişkin istisna satırında beyan edilen teşvik belgesi kapsamındaki makina ve teçhizat teslimleri yeni beyannamede bu istisna için ayrılan 41 ve 42 nci satırlarda gösterilecektir.

17. Bu Tablonun "Tam İstisnalar" bölümündeki "Teslim ve Hizmet Tutarı" sütununa, Katma Değer Vergisi Kanununun 32 nci maddesi kapsamına giren işlemlerin bedelleri; "Yüklenilen Katma Değer Vergisi" sütununa ise bu işlemlerin bünyesine giren vergi tutarları yazılacaktır.

18. Tablo II ‘deki 49 uncu satıra, mükellefler tarafından yapılan tevkifat uygulaması kapsamındaki hurda metal teslimleri ile tekstil ve konfeksiyon sektöründeki fason iş bedelleri yazılacaktır. 50 nci satırda ise bu işlemler dolayısıyla tevkif edilen tutarlar yer alacaktır.

19. Tam istisna kapsamına giren işlemlerde kullanılan amortismana tabi iktisadi kıymetlere ait vergiden pay verilmesinde, daha önce yayımlanan katma değer vergisi genel tebliğlerindeki açıklamalar geçerli olacaktır.

1.3.“Tablo III- İhraç Kaydıyla Teslimlere Ait Bildirim" ile İlgili Açıklamalar

20. Tecil-terkin uygulaması kapsamında teslimleri bulunan mükellefler beyannamenin arka yüzündeki Tablo III bölümünü dolduracaklardır. Buna göre, Katma Değer Vergisi Kanununun 11/1-c maddesiyle düzenlenen ihraç kaydıyla teslimler ile Geçici 17 nci maddesine dayanılarak tecil-terkin uygulaması öngörülen dahilde işleme ve geçici kabul rejimi kapsamında ham ve yardımcı madde teslimleri de bu bölümde beyan edilecektir.

2. BASİT USULDE VERGİLENDİRİLEN MÜKELLEFLERİN KATMA DEĞER VERGİSİ KARŞISINDAKİ DURUMU

21. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununa (6) göre basit usulde vergilendirme kapsamına alınan mükellefler, katma değer vergisi açısından gerçek usulde vergilendirilen mükelleflerin tabi oldukları usul ve esaslar çerçevesinde vergilendirileceklerdir.

2.1. Beyan

22. 215 sayılı Gelir Vergisi Genel Tebliği (7) ile 3 aylık vergilendirme dönemine tabi olduğu açıklanan basit usulde vergilendirilen mükelleflerin ilk üç aylık döneme (Ocak-Şubat-Mart 1999) ait beyanı da yeni düzenlenen 1 no.lu katma değer vergisi beyannamesi ile 25 Nisan 1999 tarihine kadar bağlı olunan vergi dairesine yapılacaktır. Bu mükellefler daha sonra da üçer aylık dönemler itibariyle beyanname vermeye devam edeceklerdir.

2.2. Adi Ortaklıklar

23. Basit usulde vergilendirilen adi ortaklıklarda katma değer vergisi beyannamesi ortaklık adına düzenlenerek ortaklığın işyerinin bağlı olduğu, işyerinin olmaması halinde ise ortaklardan birinin bağlı olduğu vergi dairesine verilecektir. Ortaklık adına düzenlenecek ilk beyannameye; ortakların adı, soyadı, adresi, vergi dairesi ve vergi kimlik numarasının yer aldığı bir liste eklenecektir. Ortakların kendi vergi dairelerine, ortaklık adına beyanda bulunulan vergi dairesi ve vergi kimlik numarası bildirilecektir.

2.3. İndirim

24. Basit usulde vergilendirilen mükellefler, amortismana tabi iktisadi kıymetlere ait fatura ve benzeri belgelerde gösterilen katma değer vergisini indirim konusu yapamazlar.

25. Bu mükelleflerin kanunen defter tutma zorunluluğu bulunmadığından, mal ve hizmet alımı ile giderlerine ait katma değer vergisinin indiriminde belgelerin defterlere kaydedilme şartı aranmayacaktır.

2.4. Amortismana Tabi İktisadi Kıymetlerin Satışı

26. Basit usulde vergilendirilen mükelleflerin amortismana tabi iktisadi kıymet teslimleri katma değer vergisine tabi bulunmamaktadır.

3. TEŞVİK BELGELİ MAKİNA VE TEÇHİZAT TESLİMLERİNDEN DOĞAN KATMA DEĞER VERGİSİNİN NAKDEN VEYA MAHSUBEN İADESİ

27. Katma Değer Vergisi Kanununun 13 üncü maddesine 4369 sayılı Kanunla (8) eklenen (d) bendi gereğince, yatırım teşvik belgesi sahibi mükelleflere belge kapsamındaki makina ve teçhizat teslimleri katma değer vergisinden istisna edilmiştir. “Tam istisna” mahiyetinde olan bu teslimlerin bünyesine giren vergiler genel esaslara göre indirim konusu yapılacak, indirimin mümkün olmaması halinde nakden veya mahsuben iade edilebilecektir.

3.1. Yeminli Mali Müşavir Tasdik Raporu ile İade

28. İstisna kapsamına giren makina ve teçhizat teslimleri dolayısıyla yüklenilip indirimle giderilemeyen katma değer vergileri yeminli mali müşavir tasdik raporuna göre nakden iade edilebilecektir. Bu suretle iadenin yapılmasında, ihracattan doğan katma değer vergisi iadelerinin yeminli mali müşavir tasdik raporuyla yerine getirilmesine ilişkin hadler geçerli olacaktır.

3.2. Mahsup

29. Devlet Harcama Belgeleri Yönetmeliğinin (9) değişik 52 nci maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, Kanunun 13/d maddesi kapsamına giren teşvikli makina ve teçhizat teslimlerinden doğan katma değer vergisi alacaklarının, hak sahibi mükelleflerin kendi vergi borçlarına mahsubunda, miktarına bakılmaksızın inceleme raporu ve teminat aranılmaması uygun görülmüştür. Bu mahsup işleminde söz konusu istisna ve iade uygulamasında aranılan belgelerin vergi dairesine ibraz edileceği tabiidir.

4. TEKSTİL VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜNDEKİ FASON İŞLERLE İLGİLİ TEVKİFAT UYGULAMASINDA MAHSUBEN İADE

30. Tekstil ve konfeksiyon sektöründe yapılan fason işler dolayısıyla vergi tevkifatı uygulanan mükellefler, bu işlem nedeniyle mahsuben iade talebinde bulunabilecektir.

31. Mahsup, sadece mükellefin kendi vergi borçları için istenebilecek, başkalarının vergi borçlarına mahsup talep edilemeyecektir. İade alacağının nakden talep edilmesi de mümkün bulunmamaktadır.

32. Mahsup talebinin yerine getirilebilmesi için dönem beyannamesine ek olarak mahsup dilekçesi ve tevkifat uygulanan işleme ait faturaların onaylı örnekleri veya bu faturaların dökümünü ihtiva eden bir liste eklenecektir.

5. SERBEST MESLEK FAALİYETİNDE KATMA DEĞER VERGİSİ UYGULAMASI

33. Gelir Vergisi Kanununun 18 inci maddesi kapsamına giren teslim ve hizmetleri, mutad meslek olarak ve münhasıran Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinde sayılan kişi ve kuruluşlara yapanların bu işlemlerine ait katma değer vergilerinin, sorumlu sıfatıyla işleme taraf olanlarca beyan edilmesi yolundaki 19 Seri no.lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliği (10) ile getirilen uygulama 1 Nisan 1999 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yürürlükten kaldırılmıştır. Konuya ilişkin olarak 221 seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde (11) gerekli açıklamalar yer almaktadır.(*)

34. Diğer taraftan, Gelir Vergisi Kanununun 66 ncı maddesine göre vergiden muaf olan serbest meslek erbabı tarafından yapılan teslim ve hizmetler Katma Değer Vergisi Kanununun 17/4-b maddesi uyarınca katma değer vergisinden istisna edilmiş olduğundan, söz konusu kişilerin bu işlemleri nedeniyle mükellefiyet tesis ettirmelerine gerek bulunmamaktadır.

6. POSTMİKS SİSTEMİNDE EK VERGİ

35. Alkolsüz içkiler kapsamında olan kolalı içecekler, Katma Değer Vergisi Kanununun 60 ıncı maddesinin (d) bendi uyarınca ek vergiye tabi bulunmaktadır. Ek vergi, kapsama giren malların ithalinde veya imalatçıları tarafından ilk tesliminde ve tek safhada alınan bir vergi olup verginin mükellefi, söz konusu ürünlerin imalatçı veya ithalatçılarıdır.

36. Kola üretimi, üretici firmaların tesislerinin yanı sıra, bu tesisler dışındaki işletmelerde postmiks sistemi ile de yapılabilmektedir. Postmiks sistemi ile kola üretimi, ana konsantrenin belirli özelliklerdeki su ve karbondioksit ile bir soğutucu eşliğinde ve mekanik bir karbüratör içinde karıştırılması suretiyle yapılmaktadır.

37. Bu şekilde üretilen kolanın ilk teslimi her ne kadar postmiks sisteminin kurulu olduğu işletmelerde gerçekleşmekte ise de bu ürünün üreticisi, sistemi anlaşmaya dayalı olarak kullandıran ve sistemin elementlerini reaktif hale getiren kola üreticisi firmadır. Zira, postmiks sisteminin kurulu olduğu işletmeni, kendisine ana firma tarafından ariyeten verilmiş olan bu makinalardan satış yapma dışında, ürünün imali konusunda bir yetkisi olmayıp, üretimden doğan sorumluluk ana firmaya ait bulunmaktadır.

38. Bu açıklamalara göre, postmiks sistemi ile üretilen kola teslimlerine ait ek vergi, postmiks sisteminin kurulu olduğu işletmeler adına düzenlenen faturalarda gösterilen bedel üzerinden ana firmalarca hesaplanarak beyan edilecektir.

39. Bu uygulama, Tebliğin yayımını izleyen aybaşından itibaren yürürlüğe girecektir.

40. Postmiks sistemini bünyesinde barındıran işletmeyi kola imalatçısı kabul ederek yapılan ek vergi tarhiyatları ile ilgili ihtilaflardan vazgeçilecektir.

Tebliğ olunur.


(1) 2/11/1984 tarih ve 18563 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.
(2) 13/11/1985 tarihli ve 18927 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.
(3) 28/7/1994 tarih ve 22004 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.
(4) 1/3/1997 tarih ve 22920 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.
(5) 21/9/1997 tarih ve 23117 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.
(6) 6/1/1961 tarih ve 10700 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.
(7) 6/12/1998 tarih ve 23545 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.
(8) 29/07/1998 tarih ve mükerrer 23417 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.
(9) 14/10/1991 tarih ve 21021 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.
(10) 21/3/1986 tarih ve 19054 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.
(11) 19/2/1999 tarih ve 23616 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.
(*) Yürürlükten kaldırılmıştır.