Katma değer
vergisi uygulaması ile ilgili olarak aşağıdaki açıklamaların yapılmasına gerek
duyulmuştur.
A – % 1 VERGİ ORANINA TABİ
ÜRÜNLERİN PERAKENDE SAFHADAKİ TESLİMLERİNDE GENEL VERGİ ORANI UYGULAMASI :
Bilindiği üzere, 3065 sayılı
Katma Değer Vergisi Kanununun 3505 sayılı Kanunla değişik 28. maddesinin verdiği
yetkiye dayanılarak, % 1 vergi oranına tabi ürünlerin perakende safhadaki
teslimlerinde % 10 oranı uygulanmasını öngören 22/12/1988 gün ve 88/13601 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararı 30/12/1988 günlü ve 20035 sayılı Resmi Gazete'de
yayımlanmıştır.
Bu Karar ile, 13/10/1988 gün ve
88/13383 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla değişik 30/12/1987 gün ve 87/12469
sayılı Bakanlar Kurulu Kararının eki (I) sayılı listenin sonuna 1 Ocak 1989
tarihinde yürürlüğe girmek üzere, "Bu listenin ilk sekiz sırasında yer alan
ürünlerin perakende safhadaki teslimlerinde % 10 vergi oranı uygulanır.
Perakende safhadaki teslimden maksat; teslimi yapılan ürünlerin aynen veya
işlendikten sonra satışını yapan kimseler dışındakilere satılmasıdır." paragrafı
eklenmiştir.
Bu düzenlemeye göre, (I) sayılı
listenin ilk sekiz sırasında yeralan ürünlerin aynen veya işlendikten sonra
satılmak yada satılacak ürünlerde girdi olarak kullanılmak üzere alanlara
teslimi % 1 vergi oranına tabi olacaktır. Bu kapsam dışında gerçekleştirilen,
yani aynen veya işlendikten sonra satışı söz konusu olmayan ve dolayısıyla nihai
tüketim sonucunu doğuran ürün tesliminde ise % 10 oranı uygulanacaktır.
ÖRNEK :1
Toptancı tacir tarafından götürü
usule tabi bir kuruyemişçiye yapılan kuru incir teslimlerinde % 1 vergi oranı
uygulanacaktır.
ÖRNEK : 2
Perakendeci kuruyemişçi
tarafından lokantalara yapılan kuru kayısı teslimlerinde %1 vergi oranı
uygulanacaktır.
ÖRNEK : 3
Hayvan yemi olarak kullanılacak
fiğ'in, tohumluk olarak kullanılacak ayçekirdeğinin çiftçilere teslimlerinde % 1
vergi oranı uygulanacaktır.
ÖRNEK : 4
Bir anonim şirket, işçilerine
vereceği tatlıda kullanılmak üzere toptancı bir kuruyemişçiden kuru incir satın
almaktadır. Bu teslimde % 10 vergi oranı uygulanacaktır.
ÖRNEK : 5
Bir kamu kuruluşu, yemekhanesinde
memurlara verilecek tatlıda kullanılmak üzere toptancı bir tacirden kuru üzüm
satın almaktadır. Nihai tüketim sonucunu doğuran bu teslimde % 10 vergi oranı
uygulanacaktır.
ÖRNEK : 6
Toptancı bir tacir tarafından,
satılmak üzere bir belediyenin tanzim satış mağazasına yapılan kuru üzüm
tesliminde % 1 vergi oranı uygulanacaktır. Belediyenin tanzim satış mağazasında,
nihai tüketici durumundaki vatandaşlara yapılan kuru üzüm teslimlerinde ise % 10
oranı uygulanacaktır.
B - İŞLETMEYE DAHİL OLMAYAN
GAYRİMENKULLERİN KİRALAN-MASI İŞLEMİNİN KATMA DEĞER VERGİSİ KARŞISINDAKİ DURUMU
:
Bilindiği üzere, 30 Seri No.lu
Katma Değer Vergisi Genel Tebliğinin (F) bölümünde, Gelir Vergisi Kanununun 70.
maddesinde sayılan mal ve hakların kiralanması işlemlerinde "sorumluluk"
uygulaması getirilmiştir.
Öte yandan, Gelir Vergisi
Kanununun 70. maddesinde sayılan mal ve haklar arasında yer alan
gayrimenkullerin kiralanması işlemleri, bir iktisadi işletmeye dahil olmamaları
şartıyla, Katma Değer Vergisi Kanununun 17/4–d maddesine göre vergiden
müstesnadır. Dolayısıyla, bir iktisadi işletmeye dahil olmayan gayrimenkullerin
kiralanması işlemlerinde katma değer vergisi ve sorumluluk uygulamasının söz
konusu olmayacağı tabiidir.
C – DİPLOMATİK İSTİSNA :
Karşılıklılık ilkesi göz önüne
alınarak İspanya'nın diplomatik istisnadan yararlandırılması uygun görülmüştür.
Buna göre adı geçen ülke;
1. 13 Seri No.lu Katma Değer
Vergisi Genel Tebliğinde yer alan listeden,
2. 20 Seri No.lu
Katma Değer Vergisi
Genel Tebliğinin F bölümünün (a), (b) ve (c) ayrımında yer alan listelerden,
çıkarılmıştı.(*)