|
KIDEM
TAZMİNATI FONU KANUN TASARISI TASLAĞI
BİRİNCİ
BÖLÜM
Genel
Esaslar
Amaç
Madde
1-
Bu
kanunun amacı kapsamına giren işçilere ve hak
sahiplerine belirtilen esaslara göre kurulacak
Kıdem Tazminatı Fonundan hak edecekleri kıdem tazminatının
ödenmesi ve bu tazminatın güvence altına alınmasıdır.
Kapsam
Madde
2-
Bu
kanun, 1475 sayılı İş Kanunu, 854 sayılı Deniz İş Kanunu,
5953 sayılı Basın Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar
Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkında Kanuna
göre hizmet akdine dayalı olarak çalışan
işçilerle bunları çalıştıran işverenleri
ve ölen işçilerin hak sahiplerini kapsar.
İş
Kanununu değiştiren .......... tarihli ve ....... sayılı
kanunun yürürlüğe girdiği tarihte işyerinde
çalışmakta olan ve İş Kanununun 14 üncü
maddesine eklenen 1 inci fıkra hükmü uyarınca
yürürlük tarihinden önceki kıdem
süreleri için işverenin kıdem tazminatı
yükümlülüğü saklı tutulan işçiler
hakkında da, sözü edilen kanunun yürürlük
tarihinden başlayarak bu kanun hükümleri uygulanır.
Fonun
hukuki yapısı
Madde
3-
Bu
kanunun gerektirdiği görev ve hizmetler için
mali kaynak sağlamak, piyasa şartlarında kaynakları
değerlendirmek, kanunun öngördüğü
ödemelerde bulunmak üzere devlet güvencesi
altında Kıdem Tazminatı Fonu kurulmuştur.
Kıdem
Tazminatı Fonu, Çalışma ve Sosyal Güvenlik
Bakanlığı’na bağlı, özel hukuk hükümlerine
tabi, mali ve idari yönden özerk, özel
bütçeli ve tüzel kişiliğe sahip bir
kamu kuruluşudur.
Bu
Fon bütçe kapsamı dışındadır, gelirlerinden
hiçbir şekilde kesinti yapılamaz ve genel bütçeye
gelir kaydedilemez.
Fon,
Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu tarafından
denetlenir. Fonun gelir ve giderleri üçer
aylık dönemler halinde 3568 sayılı Kanuna göre
ruhsat almış, denetim yetkisine sahip meslek mensubu
yeminli mali müşavirlere denetlettirilerek denetim
raporlarının sonuçları Resmi Gazetede ilân
edilir.
Fon,
Muhasebe-i Umumiye Kanununa, Devlet İhale Kanununa ve
Sayıştayın vize denetimine tabi değildir. Fonun malları,
İcra ve İflas Kanunu ile Türk Ceza Kanunu bakımından
devlet malı hükmünde olup, alacakları devlet
alacağı derecesinde ayrıcalıklıdır.
Fon,
damga vergisi hariç her türlü vergi,
resim ve harçtan muaftır.
Fonun
yönetimi
Madde
4-
Kıdem
Tazminatı Fonu, Yönetim Kurulu tarafından işletilir
ve yönetilir. Fon Yönetim Kurulu Çalışma
ve Sosyal Güvenlik Bakanının önerisi üzerine
müşterek kararname ile atanacak bir temsilci ile
en fazla işvereni temsil eden işveren konfederasyonu
tarafından seçilen iki ve en fazla içiyi
temsil eden işçi konfederasyonunca seçilen
bir üyeden oluşur.
Üyelerin
görev süresi dört yıldır. Süreleri
biten üyeler yeniden seçilebilir. Üyeliklerde
süre dolmadan herhangi bir sebeple boşalma olduğu
takdirde, boşalan üyelikler için bunların
görev sürelerini tamamlamak üzere atama
veya seçim yapılır.
Fon
yönetim kuruluna müşterek kararname ile atanan
temsilci başkanlık eder. Yönetim kurulu üye
tamsayısının salt çoğunluğu ile toplanır. Kararların
oluşumunda oyların eşitliği halinde başkanın bulunduğu
taraf çoğunlukta sayılır.
Fon
Yönetim Kurulunda görev alacak üyelerde
aranacak nitelikler ve bunların mali haklarına ilişkin
hususlar hakkında 4447 sayılı Kanunun 53 üncü
maddesinin 3 üncü ve 4 üncü fıkraları
uygulanır.
Fon
yönetim kurulu bu kanunun gerektirdiği görev
ve hizmetleri yerine getirmek için belirlediği
iş organizasyonu çerçevesinde merkezde
ve taşrada hizmet akdine dayanarak işçi çalıştırır.
İKİNCİ
BÖLÜM
Kıdem
Tazminatı Fonu ile İlişkinin Kurulması ve Bildirim
Fon
ilişkisinin başlangıcı
Madde
5-
Bu
kanunun 2 nci maddesine göre kanunun kapsamına
girenler bu kanunun yürürlük tarihinden
itibaren, yeni işe alınanlar ise işe başladıkları tarihten
itibaren kendiliğinden Kıdem Tazminatı Fonuna tabi olurlar.
Bildirim
Madde
6-
506
sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun geçici 20
nci maddesinin kapsamına giren sandık üyeleri dahil
olmak üzere bu kanunun kapsamına giren işçiler
ve bunların çalıştığı işyerleri için Sosyal
Sigortalar Kanununun 8 inci ve 9 uncu maddelerine göre
yapılması zorunlu olan bildirimler bu kanun bakımından
da yapılmış sayılır.
İşverenler
bu kanun hükümlerine göre kıdem tazminatına
hak kazanan işçi veya hak sahiplerini, hak kazandıkları
tarihten itibaren 7 gün içerisinde Fona
bildirmek zorundadırlar. İşverenin kıdem tazminatına
hak kazananları süresi içinde Fona bildirmemesi
sonucu Fonun fazladan yapacağı ödemeler ve masraflar
karşılığı işveren tarafından ödenir.
Hak
kazandıkları tarihte herhangi bir işyerinde çalışmayanlar
veya onların hak sahipleri, hak kazandıkları tarihten
itibaren fona başvurabilirler.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Fon
Tarafından Ödenecek Kıdem Tazminatı
Hak
kazanma
Madde
7-
Bu
kanunun kapsamına giren işçiler,
a)
Bağlı oldukları kurum veya sandıklardan yaşlılık, emeklilik,
malullük aylığı bağlanması yahut toptan ödeme
almak amacıyla hizmet akitlerini feshetmeleri halinde,
b)
İşverence hizmet akdinin feshedilmesi durumunda işçinin
hak kazandığı yaşlılık, emeklilik, malullük aylığı
veya toptan ödeme almak amacıyla ilgili kuruma
veya sandığa başvurması halinde,
c)
Adına en az 10 yıl Fona prim ödenen işçinin
isteği halinde,
d)
İşçinin ölümü halinde kanuni mirasçıları,
kıdem tazminatına hak kazanırlar.
Yaşlılık,
emeklilik aylığı almakta iken çalışmaya başlamakla
aylığı kesilen ve 506 sayılı Kanunun 63 üncü
maddesinin 1 inci ve 2 inci fıkralarına göre yeniden
hesaplanacak aylık bağlanması için talepte bulunan
ve hizmet akdini fesheden işçiye, daha önce
tazminat aldığı tarihten sonra fona prim ödenen
süreler için de kıdem tazminatı ödenir.
Haklarında
Sosyal Güvenlik Destek Primi ödenenler için
sadece malullük aylığı şartlarının gerçekleşmesi
veya ölüm halinde kıdem tazminatı ödenir.
Kıdem
tazminatının miktarı
Madde
8-
İşçilere
veya hak sahiplerine Fona prim ödenmiş olan her
tam yıl için prim hesabına esas olan ücretinin
otuz günü tutarında kıdem tazminatı ödenir.
Bir yıldan artan süreler için veya toplam
prim ödeme süresi bir yılın altında kalanlar
için de aynı oran üzerinden ödeme yapılır.
Kıdem
tazminatına esas alınacak ücret, işçinin
çalıştığı ve adına prim yatırılan son takvim
yılının ortalamasıdır. Prim ödenen toplam süre
bir yılın altında ise, prim yatırılan ayların ortalaması
esas alınır. Aynı kıdem süresi için birden
fazla kıdem tazminatı ödenmez.
Kıdem
tazminatının hesabında ve primlerin tahsilinde esas
alınacak ücretlerin en az miktarı İş Kanununun
33 üncü maddesine göre belirlenen asgari
ücret, üst sınırı ise Devlet Memurları Kanununa
tabi en yüksek devlet memuruna 5434 sayılı T.C.
Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine göre
ödenecek azami emeklilik ikramiyesi miktarıdır.
Zaman
aşımı
Madde
9-
Kıdem
tazminatına hak kazanıldığı tarihten itibaren on yıl
içinde Fona başvurarak kıdem tazminatının ödenmesini
talep etmeyen işçi veya hak sahibinin hakkı zamanaşımına
uğrar.
Fon,
ancak kıdem tazminatına hak kazanıldığı tarihteki kıdem
tazminatı miktarını ödemekle yükümlü
olup ayrıca faiz ödemez.
Yeniden
çalışma
Madde
10-
Bu
kanuna tabi Fondan kıdem tazminatı alındıktan sonra
hizmet akdi yapılarak işe başlanılması halinde Fon ile
ilişki yeniden ve kendiliğinden doğar.
Yeniden
işe başlanılması halinde daha önce kıdem tazminatı
ödenen süreler dikkate alınmaz.
Başvuru
ve ödeme
Madde
11-
Kıdem
tazminatının ödenebilmesi için işçinin
bağlı olduğu kurum veya sandık tarafından yaşlılık,
emeklilik, malullük aylığı veya toptan ödemeye
hak kazandığını, ölümü halinde ise hak
sahiplerinin kanuni mirasçılığını kanıtlayan
belgeler ile başvurmaları şarttır. Adına en az 10 yıl
fona prim ödenen işçi, kıdem tazminatı isteğini
yazılı olarak fona bildirir.
Başvuru
ile ilgili belgelerin Fona verilmesinden itibaren otuz
gün içinde ödenmeyen kıdem tazminatına
kanuni faiz yürütülür.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Primler
Prim
alınması
Madde
12-
Bu
kanun hükümlerine göre yapılacak ödemeleri
ve bununla ilgili giderleri karşılamak üzere Sosyal
Sigortalar Kurumu aracılığı ile 2’nci maddede belirtilen
işverenlerden kıdem tazminatı primi alınır.
Prime
Esas Alınacak Ücret, Primin Ödenmesi ile İlgili
Hususlar
Madde
13-
Kıdem
Tazminatı Fonuna ödenecek aylık prim miktarı bu
maddenin 2’nci fıkrası hükümlerine göre
hesaplanacak aylık kazancın % 3’ünü geçmemek
koşulu ile Fon yönetim kurulunun önerisi üzerine
Bakanlar Kurulunca belirlenir.
İşverenlerin
her ay için ödeyecekleri Kıdem Tazminatı
Fonu primlerinin hesabına esas olacak ücretler,
prim belgeleri, primlerin ödenmesi, ödenmeyen
primler ve cezalar için düzenlenecek belgeler,
yeni işverenin sorumluluğu, teminatın ve hakedişlerin
prim borcuna karşılık tutulması, yersiz olarak alınan
primlerin geri verilmesi hususlarında Sosyal Sigortalar
Kanununun 77, 79, 80, 81, 82, 83 ve 84’üncü
maddelerinin hükümleri uygulanır.
Bu
kanuna göre kıdem tazminatına hak kazanılan haller
dışında işçinin Fon ile ilişkisinin herhangi
bir nedenle sona ermesi halinde o ana kadar işverenden
kesilen Kıdem Tazminatı Fonu primleri iade edilmez.
İşverenler
Kıdem Tazminatı Fonuna ilişkin prim yükümlülükleri
nedeniyle işçilerin ücretlerinden herhangi
bir indirim veya kesinti yapamazlar.
Kıdem
Tazminatı Fonuna işverenlerce ödenen primler, kazancın
tespitinde gider olarak kabul edilir.
Sosyal
Sigortalar Kurumu bir ay içinde tahsil ettiği
primler ile gecikme zammı, faiz ve cezaları ayrı ayrı
göstermek suretiyle tahsil edildiği ayı izleyen
ayın 15’ine kadar Kıdem Tazminatı Fonuna aktarır.
Uygulamaya
ilişkin hususlar Sosyal Sigortalar Kurumu ile Fon yönetimi
arasında düzenlenen bir protokol ile belirlenir.
Sosyal
Sigortalar Kurumunun Görev ve Sorumluluğu
Madde
14-
Kıdem
Tazminatı Fonu kapsamına giren işçi ve işyeri
kayıtlarının tutulmasından ve bunların Fon yönetimine
aktarılması, primlerin toplanması, toplanan primler
ile gecikme zammı, faiz ve cezaların Fona ödenmesi,
teminat ve hakedişlerin prim borcuna karşılık tutulması,
yersiz olarak alınan primlerin iadesi konusunda Sosyal
Sigortalar Kurumu görevli, yetkili ve sorumludur.
Kıdem
Tazminatı Fonundan Sosyal Sigortalar Kurumunun genel
yönetim giderlerine katılmak üzere Fon için
her yıl tahsil edilen primlerin yüzde birini aşmamak
kaydıyla Fon Yönetim Kurulu ile Kurum arasında
yapılacak protokol ile belirlenecek miktar müteakip
yılın ilk ayı içinde Fon tarafından Sosyal Sigortalar
Kurumuna devredilir.
BEŞİNCİ
BÖLÜM
Çeşitli
Hükümler
Uygulanmayacak
hükümler ve kanunun yürürlüğünden
önceki süreler için işverenin sorumluluğu
Madde
15-
1475
sayılı Kanunun 14 üncü maddesi, 854 sayılı
Kanunun 20 inci maddesi ile 5953 sayılı Kanunun 6 ıncı
maddesinin kıdem tazminatına ilişkin ve bu kanunların
kıdem tazminatına ilişkin diğer hükümleri
bu kanunun kapsamına giren işçilere ve onları
çalıştıran işverenlere uygulanmaz. ..... tarihli
ve .... sayılı kanunun yürürlüğe girdiği
tarihte işyerlerinde çalışmakta olan ve yürürlük
tarihi itibariyle kıdem tazminatına ilişkin hakları
saklı tutulan işçilerin, saklı tutulan sürelerine
ait kıdem tazminatlarından doğrudan işverenler sorumludur;
yürürlük tarihinden sonraki süreler
için Kıdem Tazminatı Fonu Kanunu hükümleri
uygulanır.
Fonla
ilgili kontrol ve denetleme yetkisi
Madde
16-
Çalışma
ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı iş müfettişleri
ile Sosyal Sigortalar Kurumu müfettişleri bu kanunun
uygulanması bakımından İş Kanununda belirtilen teftiş,
kontrol ve denetleme yetkisine sahiptirler.
Bildirimler
Madde
17-
Bu
kanun gereğince yapılacak bildirimler hakkında 7201
sayılı Tebligat Kanunu hükümleri uygulanır.
Yönetmelikler
Madde
18-
Fon
Yönetim Kurulu Fonun işletilmesi ve yönetilmesi,
kaynaklarının değerlendirilmesi, iç örgütlenme
ve personelin istihdam şartları ile bu kanunun uygulanmasını
gerektiren diğer konularda yönetmelikler çıkarabilir.
Uyuşmazlıkların
çözüm yeri
Madde
19-
Bu
kanunun uygulanmasından doğan uyuşmazlıklar yetkili
iş mahkemelerinde veya bu davalara bakmakla görevli
mahkemelerde yürütülür.
Sözleşme
hükümleri
Madde
20-
Mutlak
emredici nitelikteki bu kanun hükümleri sözleşmeler
ile hiç bir suretle değiştirilemez; aksi yönde
sözleşme hükümleri geçersizdir.
Yürürlük
Madde
21-
Bu
kanun Resmi Gazetede yayınlandığı tarihten bir ay sonra,
8 inci ve 11 inci maddeleri yayınlandığı tarihten üç
ay sonra yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde
22-
Bu
kanunu Bakanlar Kurulu yürütür.
| 
KIDEM TAZMİNATI
FONU KANUN TASARISI TASLAĞI