|
09
Şubat 2004 Tarihli Resmi Gazete
Sayı:
25368
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından:
Kişisel Koruyucu Donanım Yönetmeliği
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak ve Tanımlar
Amaç
Madde 1 — Bu
Yönetmeliğin amacı; insan sağlığı ve güvenliğinin korunması amacıyla kullanılan
kişisel koruyucu donanımların imalatı, ithalatı, dağıtımı, piyasaya arzı,
hizmete sunumu ve denetimi ile üçüncü şahısların can ve mal güvenliğinin
tehlikelere karşı korunmasına ilişkin usul ve esasları
düzenlemektir.
Kapsam
Madde 2 — Bu
Yönetmelik, kamu kurum ve kuruluşlarıyla gerçek ve tüzel kişilerin, kişisel
koruyucu donanımların imalatı, ithalatı, dağıtımı, piyasaya arzı, hizmete sunumu
ve denetimi ile ilgili usul ve esasları kapsar.
Piyasaya arz, malların serbest dolaşımı ve güvenlik açısından bu
Yönetmeliğin hedeflediği aynı amaçlar için çıkarılmış başka bir Yönetmeliğin
kapsamında olan Kişisel Koruyucu Donanımlar ve EK-I’ de belirtilen ürünler bu
Yönetmelik kapsamı dışındadır.
Hukuki Dayanak
Madde 3 — Bu
Yönetmelik, 29/6/2001 tarihli ve 4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın
Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanunun 4 üncü maddesi ve 15/1/1997 tarihli
ve 97/9196 sayılı Türk Ürünlerinin İhracatının Arttırılmasına Yönelik Teknik
Mevzuatı Hazırlayacak Kurumların Belirlenmesine İlişkin Bakanlar Kurulu Kararına
dayanılarak çıkarılmıştır.
Tanımlar
Madde 4 — Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bakanlık: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığını,
b) Müsteşarlık: Dış Ticaret Müsteşarlığını,
c) Komisyon: Avrupa Birliği Komisyonunu,
d) KKD (Kişisel Koruyucu Donanım): Kişisel Koruyucu Donanım bir
veya birden fazla sağlık ve güvenlik tehlikesine karşı korunmak için kişilerce
giyilmek, takılmak veya taşınmak amacıyla tasarlanmış herhangi bir cihaz, alet
veya malzemeyi,
Kişiyi aynı anda bir veya daha fazla muhtemel risklere karşı
korumak amacıyla üretici tarafından bir bütün haline getirilmiş bir çok cihaz,
alet veya malzemeden oluşmuş bir donanımı,
Belirli bir faaliyetin
yapılması için korunma amacı olmaksızın, taşınan veya giyilen donanımla birlikte
kullanılan, ayrılabilir veya ayrılamaz nitelikteki koruyucu cihaz, alet veya
malzemeyi,
KKD' nin rahat ve işlevsel bir şekilde çalışması için gerekli olan
ve sadece bu tür donanımlarla kullanılan değiştirilebilir parçaları da KKD
sayılır.
Tehlikeye maruziyet süresince kullanıcı tarafından sürekli olarak
kullanılmayı veya giyilmeyi amaçlamasa da, farklı ve ilave bir dış cihazla
birleştirilmesi için KKD ile bağlantılı olarak piyasaya arz edilen herhangi bir
sistemi, o cihazın bütünleyici bir parçası olarak kabul edilecektir.
e) Temel Gerekler: KKD' nin insan sağlığı, can ve mal güvenliği,
hayvan ve bitki yaşam ve sağlığı, çevre ve tüketicinin korunması açısından sahip
olması gereken asgari güvenlik koşullarını,
f) Üretici: KKD' yi ve/veya parçalarını üreten, ıslah eden,
piyasada hazır bulunduran bir veya birden fazla parçayı birleştiren veya
çıkartan, ürüne adını, ticari markasını veya ayırt edici işaretini koyarak
kendisini üretici olarak tanıtan gerçek veya tüzel kişiyi, üreticinin Türkiye
dışında olması halinde, üretici tarafından yetkilendirilen temsilciyi,
Türkiye'de bir yetkili temsilcisinin bulunmaması halinde ise ithalatçıyı;
ayrıca, ürünün tedarik zincirinde yer alan ve faaliyetleri, KKD'nin
güvenirliğine ilişkin özelliklerini etkileyen gerçek veya tüzel
kişiyi,
g) Piyasaya Arz: KKD'nin tedariki ve/veya kullanımı amacıyla
bedelli veya bedelsiz olarak piyasada yer alması için yapılan faaliyeti,
h) Uyumlaştırılmış Avrupa Standardı: Avrupa Birliği Komisyonunun
talimatı üzerine bir Avrupa Standardizasyon Kuruluşu tarafından hazırlanan ve
Avrupa Toplulukları Resmi Gazetesi’nde ismi yayımlanan standardı,
i) Uyumlaştırılmış Ulusal Standart: Bir uyumlaştırılmış Avrupa
standardını uyumlaştıran ve Türk Standartları Enstitüsü tarafından Türk
standardı olarak kabul edilip yayımlanan standardı,
j) Teknik Düzenleme: Bir KKD veya KKD grubunun, ilgili idari
hükümler de dahil olmak üzere özellikleri, işleme ve üretim yöntemleri, bunlarla
ilgili terminoloji, sembol, ambalajlama, işaretleme, etiketleme ve uygunluk
değerlendirmesi işlemleri hususlarından biri veya birkaçını belirten ve uyulması
gereken her türlü düzenlemeyi,
k) Uygunluk Değerlendirmesi: KKD’ nin, bu Yönetmelik hükümlerine
uygunluğunun test edilmesi, muayene edilmesi ve/veya belgelendirilmesine ilişkin
her türlü faaliyeti,
l) Onaylanmış Kuruluş: Test, muayene ve/veya belgelendirme
kuruluşları arasından, bu Yönetmelik çerçevesinde uygunluk değerlendirme
faaliyetinde bulunmak üzere, Bakanlık tarafından, 4703 sayılı Kanunda,
13/11/2001 tarihli ve 2001/3531 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe
konulan Uygunluk Değerlendirme Kuruluşları ile Onaylanmış Kuruluşlara Dair
Yönetmelik ve bu Yönetmelikte belirtilen esaslar çerçevesinde yetkilendirilen özel ve kamu
kuruluşunu,
m) AT : Avrupa Topluluğunu,
o) AT Uygunluk Beyanı: Üreticinin piyasaya arz ettiği KKD' nin bu
Yönetmelik hükümlerine uygunluğunu beyan ettiği belgeyi,
AT Tip İncelemesi Belgesi: Onaylanmış kuruluş tarafından
düzenlenerek üreticiye verilen KKD' nin bu Yönetmelik hükümlerine uygunluğunu
gösterir belgeyi,
p) CE Uygunluk İşareti: Üreticinin, bu Yönetmelikten kaynaklanan
bütün yükümlülüklerini yerine getirdiğini ve bir KKD' nin ilgili tüm uygunluk
değerlendirme işlemlerine tabi tutulduğunu gösteren işareti,
r) Piyasa Gözetim ve Denetimi: Bakanlık tarafından KKD' nin
piyasaya arzı ve dağıtımı aşamasında veya Kişisel Koruyucu Donanımları piyasada
iken bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak üretilip üretilmediğinin ve güvenli
olup olmadığının denetlenmesini,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Kişisel Koruyucu Donanımın Piyasaya Arzı ve Uygunluk
Varsayımı
Kişisel Koruyucu Donanımın Piyasaya Arzı
Madde 5 — Piyasaya arz edilen KKD; EK-II' de belirtilen
temel sağlık ve güvenlik gereklerini
karşılamalı ve amacı doğrultusunda kullanıldığında kullanıcıların, diğer
bireylerin, hayvanların ve bitkilerin sağlığı ve güvenliğini tehlikeye
atmamalıdır.
Bu Yönetmeliğin, Üçüncü, Dördüncü, Beşinci, Altıncı, Yedinci ve
Sekizinci bölümlerinde belirtilen belgelendirme işlemleri de dahil olmak üzere,
tüm hükümlerine uygunluğu gösteren ve CE işareti taşıyan KKD veya KKD
parçalarının piyasaya arzı yasaklanamaz, kısıtlanamaz ve engellenemez.
KKD ile ortaklaşa kullanılmak amacıyla üretilen ve CE işareti
taşımayan KKD parçalarının, KKD' nin temel parçası olmadıkları sürece piyasaya
arzı engellenemez.
Bu Yönetmelik hükümlerine uygun olmayan KKD’ lerin, bu durumu
belirten ve üretici veya yetkili temsilcisi tarafından bu Yönetmelik hükümlerine
uygun hale getirilmeksizin hiçbir amaçla kullanılamayacağı ve/veya
satılamayacağını gösteren açık bir işaret taşımadığı sürece, fuarlarda ve
sergilerde tanıtımı ve gösterimi yapılamaz.
Uygunluk Varsayımı
Madde 6 — 10 uncu maddede belirtilen ve üretici tarafından AT Uygunluk Beyanı
düzenlenerek CE işareti iliştirilen KKD’ lerin, EK-II’ de belirtilen temel
gereklere uygun olduğu varsayılır.
10 uncu maddede belirtilenler dışındaki KKD’ lerin üretici
tarafından uygunluk beyanı düzenlenmesi ve onaylanmış kuruluş tarafından
düzenlenen ve ürünün uyumlaştırılmış ulusal standartlara uygunluğunu gösteren
belgeye göre CE işareti taşıması şartıyla, EK-II’ de belirtilen temel gereklere
uygun olduğu varsayılır.
Üreticinin ilgili uyumlaştırılmış ulusal standardı uygulamadığı,
kısmen uyguladığı veya böyle bir standardın bulunmadığı durumlarda, onaylanmış
kuruluş tarafından düzenlenen belge 17 nci madde hükümleri çerçevesinde, KKD’
nin temel gereklere uygunluğunu göstermelidir.
Bu Yönetmelik kapsamında CE işareti taşıması gereken KKD’ nin
diğer yönlerden başka yönetmelikler için de CE işareti taşıması gerekiyorsa, CE
işareti, aynı zamanda KKD'nin söz konusu ilgili bütün yönetmelik hükümlerine de
uygunluğunun kabul edilmiş olduğunu gösterir.
Bir veya birden fazla
yönetmelik kapsamında bulunan KKD' ler için söz konusu diğer yönetmelikler bir
geçiş süresi içinde üreticiye hangi Yönetmeliği uygulayacağını seçme hakkı
veriyorsa, CE işareti üreticinin uyguladığı sadece o yönetmelik hükümlerine
uygun olduğunu gösterir. Bu durumda, uygulanan yönetmeliklerin ilgili hükümleri,
ürün beraberindeki belge, uyarı ve talimatlarda belirtilmelidir.
Bu Yönetmelik kapsamındaki KKD'lere ilişkin uyumlaştırılmış ulusal
standartlar ve referans numaraları Resmî Gazete' de yayımlanır.
Standardın Temel Gerekleri Karşılamaması
Madde 7 — Bakanlık,
uyumlaştırılmış ulusal standardın bu Yönetmeliğin EK-II’de belirtilen temel
gerekleri tam olarak karşılamadığını tespit ederse, durumu gerekçeleri ile
birlikte, Komisyona iletilmek üzere Müsteşarlığa bildirir.
Yaptırım İşlemleri
Madde 8 — Bakanlık,
amacına uygun olarak kullanılan ve CE işareti taşıyan KKD’nin, kişilerin,
hayvanların veya eşyanın güvenliğini tehlikeye attığı durumlarda, söz konusu
donanımın pazardan kaldırılması ve pazarlanmasının yasaklanması veya serbest
dolaşımının engellenmesi için gerekli tüm önlemleri alır.
Bakanlık, bu durumdan, Müsteşarlığı derhal haberdar ederek,
kararının nedenlerini ve özellikle, uygunsuzluğun aşağıda belirtilen sebeplerden
hangisi olduğunu izah eder.
a) 5 inci maddede belirtilen temel gereklere uygun olmaması,
b) 6 ncı maddede bahsedilen standartların yetersiz
uygulanması,
c) 6 ncı maddede bahsedilen standartların kendilerinden
kaynaklanan eksiklerin bulunması.
CE işaretini taşıyan ve temel gereklerle uygunluk içinde olmayan
KKD için, Bakanlık, işareti koymakla sorumlu olanlara yönelik olarak gerekli
önlemi alır ve bu durumdan Müsteşarlığı haberdar eder.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Belgelendirme İşlemleri
Belgelendirme
Madde 9 — Bir KKD modeli piyasaya arz edilmeden önce, üretici veya yetkili
temsilcisi, gerektiğinde Bakanlığa sunulmak üzere, EK-III’de belirtilen teknik
belgeleri hazırlar.
Yönetmeliğin 10 uncu maddesinde belirtilenler dışında kalan
KKD’lerin seri üretimine başlamadan önce üretici veya yetkili temsilcisi,
KKD’nin bir modelini 16 ncı maddede belirtilen AT tip incelemesi için onaylanmış
kuruluşa gönderir.
Basit Yapıdaki Kişisel Koruyucu Donanımların
Belgelendirilmesi
Madde 10 —
Tasarımcı tarafından, kullanıcının kendisinin değerlendirebileceği kabul edilen,
tedrici olarak ortaya çıkan ve zamanında fark edilebilir derecede düşük
düzeydeki risklere karşı koruma sağlayan basit yapıdaki bir KKD için AT tip
incelemesi gerekmez. Bu tip KKD'ler için üretici tarafından AT uygunluk
beyanı düzenlenir.
Bu kategoriye giren KKD'ler kullanıcıyı, özellikle;
a) Yüzeysel mekanik etkiler (bahçıvan eldivenleri, dikiş yüksüğü
vb.),
b) Zayıf ve etkisi kolayca geçebilen temizlik maddeleri (seyreltik
deterjan çözeltisi ve benzeri çözeltilere karşı kullanılan eldivenler),
c) 50°C’nin üzerinde olmayan sıcak maddelerle çalışmalarda oluşan
riskler veya tehlike yaratmayan diğer etkiler (mesleki işlerde kullanılan
eldivenler, önlükler vb),
d) Doğal atmosferik etkenler (başlıklar, mevsimlik elbiseler,
ayakkabılar vb),
e) Vücudun hayati bölgelerini etkilemeyen ve etkileri kalıcı
lezyonlara neden olmayan küçük darbeler ve titreşimler (kafa derisini koruyan
hafif baretler, eldivenler, hafif ayakkabılar vb),
f) Güneş ışığı (güneş gözlükleri),
risklerine karşı korurlar.
Karmaşık Yapıdaki Kişisel Koruyucu Donanımların
Belgelendirilmesi
Madde 11 —
Tasarımcı tarafından, ani olarak ortaya çıkabilecek tehlikeleri kullanıcının
zamanında fark edemeyeceği düşünülen durumlarda ve hayati tehlike oluşturarak
sağlığa ciddi ve geriye dönüşü mümkün olmayan risklere karşı koruma sağlayan
karmaşık yapıdaki KKD'lerin üretiminde, AT inceleme belgesi alındıktan sonra
üreticinin seçimine göre Altıncı veya Yedinci bölümde belirtilen prosedürlerden
birisine tabi tutulduktan sonra üretici tarafından bir AT uygunluk beyanı
hazırlanır.
Bu kategoriye giren KKD'ler şunlardır:
a) Katı partikül ve sıvı aerosollerden veya tahriş edici,
tehlikeli, zehirli ya da radyotoksik gazlardan korunmak için kullanılan filtreli
solunum sistemi koruyucuları,
b) Su altına dalmada kullanılanları da içeren, atmosferden tam
yalıtım sağlayan koruyucu solunum araçları,
c) Kimyasal maddelere veya iyonlaştırıcı radyasyona karşı sınırlı
bir koruma sağlayan araçlar,
d) Etkisi 100°C veya daha fazla olan hava sıcaklığı ile kıyaslanabilen, kızıl ötesi ışın
yayılması, alev veya büyük miktarda ergimiş materyalin varlığı ile karakterize
edilebilen veya edilemeyen, yüksek sıcaklıktaki ortamlarda kullanılacak acil
durum ekipmanları,
e) Eksi 50°C veya daha düşük hava sıcaklığı ile kıyaslanabilen
düşük sıcaklıktaki ortamlarda kullanılacak acil durum ekipmanları,
f) Yüksekten düşmelere karşı kullanılan donanımlar,
g) Elektrik tehlikesi ve tehlikeli voltaja karşı veya yüksek
gerilim işlerinde kullanılan yalıtıcı özellikli donanımlar,
Diğer Kişisel Koruyucu Donanımların
Belgelendirilmesi
Madde 12 — 10 uncu
ve 11 inci maddelerde belirtilenler dışında kalan KKD’ler için AT Tip İnceleme
Belgesi alındıktan sonra, üretici tarafından AT uygunluk beyanı
düzenlenir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Onaylanmış Kuruluşlar
Onaylanmış Kuruluşlarda Aranacak Koşullar
Madde 13 — Bu
Yönetmelik kapsamında uygunluk değerlendirme faaliyetinde bulunacak onaylanmış
kuruluşların 4703 sayılı Kanunda, 13/11/2001 tarihli ve 2001/3531 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Uygunluk Değerlendirme Kuruluşları
ile Onaylanmış Kuruluşlara Dair Yönetmelikte ve EK-V’de belirtilen koşullara
sahip olması gerekir. İlgili uyumlaştırılmış ulusal standartlarda belirtilen
kriterleri sağlayan kuruluşların söz konusu koşulları karşıladığı varsayılır.
Onaylanmış Kuruluşların Görevlendirilmeleri
Madde 14 —
Bakanlık, Türkiye’de yerleşik olan test, muayene ve/veya belgelendirme
kuruluşları arasından uygun göreceği sayıda kuruluşu, 13 üncü maddede belirtilen
esaslar çerçevesinde, bu Yönetmelik kapsamındaki uygunluk değerlendirme
faaliyetlerini gerçekleştirmek üzere yetkilendirir.
Yetkilendirilen test, muayene ve/veya belgelendirme kuruluşunun
adı, adresi, uygunluk değerlendirmesi yapacağı işlemler ile ürünler Komisyona
bildirilmek üzere Bakanlık tarafından Müsteşarlığa iletilir.
Komisyon tarafından bu kuruluşlar için kimlik kayıt numarasının
verilmesinden itibaren üç ay içinde, bunların adları, adresleri, uygunluk
değerlendirmesi yapacakları işlemler ile ürünlerin ve Komisyon tarafından
verilen kimlik kayıt numaralarının Bakanlık tarafından Resmî Gazete'de
yayımlanmasıyla bu kuruluşlar onaylanmış kuruluş statüsünü elde ederler.
Bakanlık, bu bilgileri Komisyona ve AB üyesi ülkelere bildirilmek
üzere Müsteşarlığa iletir.
Onayın Geri Çekilmesi
Madde 15 —
Bakanlık, onaylanmış bir kuruluşun EK-V’de belirtilen kriterleri sağlamadığını
tespit ederse, onayını geri çekme yoluna gider. Söz konusu durum, Komisyona ve
üye ülkelere iletilmek üzere Müsteşarlığa bildirilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Avrupa Topluluğu Tip İncelemesi
İnceleme Başvurusu
Madde 16 — AT tip
inceleme başvurusu, üretici veya yetkili temsilcisi tarafından, KKD modelinin bu
Yönetmelikteki şartları sağlayıp sağlamadığının incelenerek tespit edilmesi ve
belgelendirilmesi amacıyla onaylanmış bir kuruluşa yapılır.
Birden fazla onaylanmış kuruluşa başvuruda bulunulamaz.
Başvuru şunları kapsar:
a) Üretici veya yetkili temsilcisi ile söz konusu KKD'nin
üretileceği işyerinin unvan ve adresleri,
b) EK-III’de belirtilen, üreticinin teknik dosyası,
c) Onaylanacak modelden yeterli sayıda örnek.
İnceleme Yöntemi
Madde 17 —
Onaylanmış kuruluş, aşağıda belirtilen yönteme uygun olarak AT tip incelemesini
yürütür:
a) Üreticinin teknik dosyasının incelenmesi: Üreticinin teknik
dosyasının ilgili uyumlaştırılmış ulusal standartlara uygun olup olmadığı
incelenir. Üretici uyumlaştırılmış ulusal standartları uygulamamışsa veya kısmen
uygulamışsa veya böyle bir standart yoksa, onaylanmış kuruluş, üreticinin teknik
dosyasının, üretici tarafından kullanılan teknik özelliklere uygunluğunu incelemeden önce söz
konusu özelliklerin temel gerekleri karşılayıp karşılamadığını kontrol eder.
b) Modelin incelenmesi: Onaylanmış kuruluş modelin, üreticinin
teknik dosyasına uygun olarak üretilip üretilmediğini ve öngörülen amaç
doğrultusunda tam bir güvenlik içinde kullanılıp kullanılamayacağını
belirledikten sonra, modelin uyumlaştırılmış ulusal standartlara uygun olup
olmadığını tespit etmek için gerekli inceleme ve testleri yapar.
Üretici, uyumlaştırılmış ulusal standartları uygulamamışsa veya kısmen uygulamışsa veya
böyle bir standart yoksa, onaylanmış kuruluş, modelin temel gereklere ve üretici
tarafından verilen teknik özelliklere uygun olup olmadığını belirlemek amacıyla
gerekli inceleme ve testleri gerçekleştirir.
Belge Düzenlenmesi
Madde 18 — 17 nci
maddede belirtilen usul ve esasları sağlayan model için, onaylanmış kuruluş bir
AT tip inceleme belgesi düzenler ve durumu başvuru sahibine bildirir.
Bu belgede yer alması gereken hususlar şunlardır:
a) Modelin tanınmasını sağlayacak gerekli açıklamalar ve
çizimler,
b) Modelle ilgili her türlü özellik,
c) İncelemede elde edilen bulgular.
Komisyon, diğer üye ülkeler ve diğer onaylanmış kuruluşlar, AT tip
inceleme belgesinin bir kopyasını ve gerekçesi belirtilerek istenmesi durumunda,
imalatçının teknik dosyası ile inceleme ve test raporlarının bir kopyasını da
alabilirler.
Belgelerin Saklanması Zorunluluğu
Madde 19 —
Üreticinin teknik dosyası, inceleme ve test raporlarının birer kopyası, KKD'nin
piyasaya verilişini takip eden en az beş yıl süre ile hem üretici hem de
onaylanmış kuruluş tarafından Bakanlık incelemesine hazır bulundurulmak üzere
saklanır.
Onaylanmış Kuruluşun Yükümlülüğü
Madde 20 — AT tip inceleme belgesi vermeyi reddeden
veya belgeyi geri çeken onaylanmış
kuruluş, diğer onaylanmış kuruluşları ve Bakanlığı bu durumdan haberdar eder.
Bakanlık, bu kararı, gerekçeleri ile birlikte Komisyona ve AB üyesi ülkelere
iletilmek üzere Müsteşarlığa bildirir.
ALTINCI BÖLÜM
Nihai Ürün İçin Avrupa Topluluğu Kalite Kontrolü
Üreticinin Sorumluluğu
Madde 21 — Üretici,
KKD'nin en son kontrol ve testleri de dahil olmak üzere, üretim prosesinin
onaylanmış AT tip inceleme belgesinde belirtilenlere, bu Yönetmeliğin ilgili
maddelerinde sözü edilen temel gereklere uygun olması ve homojen bir üretimin
sağlanması için gerekli bütün önlemleri alır.
Onaylanmış Kuruluşun Sorumluluğu
Madde 22 — Üretici
tarafından seçilen bir onaylanmış kuruluş, ürünün gerekli kontrollerini yapar.
Bu kontroller en az yılda bir kez ve önceden belirlenmemiş bir zamanda yapılır.
Bu amaçla onaylanmış kuruluş, alacağı yeterli miktardaki KKD örneklerine ya
uyumlaştırılmış standartlarda belirtilen uygunluk testlerini yapar, ya da
gerçekleştirilecek uygun testlerle bu Yönetmelikte belirtilen temel gerekleri karşılayıp
karşılamadığını kontrol ederek üreticiye bir test raporu verir.
Bu raporda, yapılan testler sonucunda; üretimin homojen olmadığı,
incelenen KKD'nin onaylanmış AT tip inceleme belgesinde belirtilen tipe uymadığı
veya ilgili temel gerekleri karşılamadığı belirtiliyorsa, onaylanmış kuruluş,
kaydedilen eksiklik veya eksikliklerin yapısına bağlı olarak uygun önlemleri
alır ve bu konuda kendisine yetki veren Bakanlığa bilgi verir.
Testleri yapan onaylanmış kuruluş, AT tip inceleme belgesini veren
onaylanmış kuruluş değilse ve örneklerin uygunluk değerlendirmesinde güçlükle
karşılaşırsa, AT tip inceleme belgesini veren onaylanmış kuruluşla temas
kurar.
Test Raporlarının Saklanması
Madde 23 — Üretici, testleri yapan onaylanmış kuruluşun verdiği raporu, istenmesi
halinde yetkililere sunmak üzere hazır bulundurur.
YEDİNCİ BÖLÜM
Üretimde Avrupa Topluluğu Kalite Kontrol Sistemi
Başvuru
Madde 24 — Üretici,
üretimde kalite kontrol sisteminin onayı için seçeceği bir onaylanmış kuruluşa
başvuruda bulunur.Bu başvuru sırasında verilecek bilgi ve belgeler
şunlardır:
a) Kalite kontrol sistemine ilişkin belgeler,
b) Varsa onaylanmış modele ilişkin belgeleri de kapsayan söz
konusu KKD'nin kategorisi ile ilgili gerekli tüm bilgiler,
c) Kalite kontrol sisteminin yeterliliğini ve etkinliğini sağlama
ve bu sistemden kaynaklanan yükümlülükleri yerine getirme taahhüdü.
Kalite Kontrol Sisteminin Oluşturulması
Madde 25 — Kalite kontrol sistemi içinde her KKD incelenerek
bu Yönetmelikte sözü edilen temel
gereklere uygunluğunun kontrol edilmesi amacıyla 22 nci maddede belirtilen
testlerden geçirilir.
Kalite kontrol sistemine ilişkin belgelerde özellikle aşağıdaki
hususlar yeterli düzeyde tanımlanmalıdır:
a) Kalite hedefleri, organizasyon şeması, üretim kalitesi açısından yöneticilerin sorumlulukları
ve yetkileri,
b) Üretim sonrası yapılması gereken kontroller ve testler,
c) Kalite kontrol sisteminin etkili çalışmasını sağlamak için
başvurulması gereken yöntem ve araçlar.
Kalite Kontrol
Sisteminin Uygunluğu
Madde 26 —
Onaylanmış kuruluş, üretimde kalite kontrol sisteminin 25 inci maddede
belirtilen hususlara uygun olup olmadığını belirlemek amacıyla sistemi inceler.
Onaylanmış kuruluş, kalite kontrol sisteminin bütün kısımları için gerekli
objektif değerlendirmeyi yapar ve sistemin özellikle üretilen KKD'nin onaylanmış
modele uygunluk sağlayıp sağlamadığını kontrol ederek, elde edilen sonuçları
içeren gerekçeli kararı üreticiye bildirir.Yapılan inceleme sonucunda elde
edilen bulgulardan KKD' nin onaylanmış modele uygun olduğu belgelenirse kalite
kontrol sisteminin ilgili uyumlaştırılmış standartlara uygunluğu kabul
edilir.
Kalite Kontrol Sisteminin Değiştirilmesi
Madde 27 — Üretici,
kalite kontrol sisteminde değişikliği amaçlayan her planı, kalite kontrol
sistemini onaylayan onaylanmış kuruluşa bildirir.
Onaylanmış kuruluş önerilen değişikliği inceleyerek, değiştirilen
kalite kontrol sisteminin ilgili koşulları sağlayıp sağlamadığına karar
verir.Kontrollerden sonra elde edilen sonuçları da içeren gerekçeli
değerlendirme kararını üreticiye bildirir.
Kalite Kontrol Sisteminin Denetim ve Gözetimi
Madde 28 — Üretici,
kabul edilmiş kalite kontrol sisteminden doğan yükümlülüklerinin yerine
getirilip getirilmediğinin denetlenmesi amacıyla bir onaylanmış kuruluşu
yetkilendirir ve bu kuruluş yetkililerine KKD'nin kontrolü ve testlerinin
yapıldığı ve depolandığı sahalara giriş izni verir. Özellikle, kalite kontrol
sistemiyle ilgili teknik belgeleri ve kalite kontrol talimatlarına
ilişkin gerekli
tüm dokümanı sağlar.
Onaylanmış kuruluş, üreticinin onaylanmış kalite kontrol sistemini
uygulaması ve sürdürmesini sağlamak için periyodik olarak denetim yapar ve
düzenlediği raporların bir kopyasını üreticiye verir.
Onaylanmış kuruluş, periyodik denetimlerin yanı sıra önceden
belirlenmemiş zamanlarda da üreticiyi kontrol edebilir veya denetleyebilir. Bu
durumda, onaylanmış kuruluş kontrole dair bir raporu veya denetim raporunu
üreticiye verir.
Üretici, onaylanmış kuruluş tarafından verilen raporları,
istenmesi halinde yetkililere sunmak üzere hazır bulundurur.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Avrupa Topluluğu Uygunluk Beyanı ve CE İşareti
Avrupa Topluluğu Uygunluk Beyanı
Madde 29 — Üretici
veya yetkili temsilcisi, piyasaya arz ettiği KKD' lerin bu Yönetmelik
hükümlerine uygun olduğunu belgelendirmek amacıyla EK-VI’ da verilen forma uygun
bir beyan hazırlayıp Bakanlığa sunar. Bu işlemi yerine getiren üretici veya
yetkili temsilcisi, temsilcisi tarafından her KKD' ye 30 uncu maddede
belirtildiği şekilde CE işareti konulur.
CE İşareti
Madde 30 — CE
işareti, EK-IV’ de gösterilen örneğe uygun olarak her bir KKD'nin üzerine
öngörülen kullanma ömrü süresince kolayca görülebilecek, okunabilecek ve
silinmeyecek bir şekilde konulur. Ürünün özelliklerinden dolayı bunun mümkün
olmadığı durumlarda, CE işareti ambalaj üzerine konulur. Altıncı ve Yedinci
Bölümde belirtildiği üzere, üretimin kontrolü aşamasında bir onaylanmış
kuruluşun devreye girmesi durumunda, CE işaretine bu kuruluşun kimlik numarası
da eklenir.
KKD'lerin üzerindeki
diğer işaretlerin, üçüncü kişilerin CE işaretinin şekil ve anlamını yanlış
anlamalarına yol açabilecek biçimde iliştirilmesi yasaktır.Diğer işaretler ancak
KKD' ye ambalaja veya etikete, CE işaretinin görünebilirliği ve okunabilirliğini
engellememesi
şartıyla iliştirilebilir.
Bu Yönetmeliğin 8 inci maddesi hükümleri saklı kalmak
kaydıyla;
a) CE işaretinin gerçeğe uymayan şekilde konulduğu belirlenirse,
üretici veya yetkili temsilcisi, ürünü CE işaretiyle ilgili hükümlere uygun hale
getirmek ve Bakanlığın koyduğu koşullar altında ihlale son vermekle
yükümlüdür,
b) Uygunsuzluk sürdüğü takdirde, Bakanlık, söz konusu ürünün
pazara sürülmesini kısıtlayıcı ya da yasaklayıcı uygun önlemleri alarak 8 inci
maddede belirtilen prosedüre uygun olarak piyasadan geri çektirilmesini
sağlar.
DOKUZUNCU BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
Piyasa Gözetimi ve Denetimi
Madde 31 — Bakanlık, bu Yönetmelik hükümlerine uygunluğu sağlamak ve kullanıcıyı
korumak amacıyla, 13/11/2001 tarihli ve 2001/3529 sayılı Bakanlar Kurulu
Kararıyla yürürlüğe konulan "Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimine Dair
Yönetmelik" esaslarına göre, KKD’lerin piyasa gözetimi ve denetimi işlemlerini
yürütür.
ONUNCU BÖLÜM
Son Hükümler
İlgili Avrupa Birliği Mevzuatı
Madde 32 — Bu Yönetmelik, 89/686/EEC sayılı Avrupa Birliği Direktifi ile bunu
tadil eden 93/68/EEC, 93/95/EEC ve 96/58/EC sayılı direktifler esas alınarak
hazırlanmıştır.
Yürürlük
Madde 33 — Bu
Yönetmelik yayımı tarihinden itibaren 1 (bir) yıl sonra yürürlüğe
girer.
Yürütme
Madde 34 — Bu
Yönetmelik hükümlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı
yürütür.
EK - I
BU YÖNETMELİK KAPSAMINA GİRMEYEN KİŞİSEL
KORUYUCU DONANIMLARIN LİSTESİ
1) Özellikle, güvenlik güçleri ve ordu mensuplarının veya kanun ve
düzenin korunmasında görevli kişilerin kullanımı için tasarlanmış ve üretilmiş
kişisel koruyucu donanımlar (Miğfer, kalkan vb.),
2) Nefsi müdafaa için üretilen KKD’ler (bayıltıcı spreyler,
kişisel saldırıya karşı caydırıcı silahlar vb.),
3) Aşağıda belirtilen etkenlere karşı kişisel kullanım için
tasarlanmış ve üretilmiş KKD’ler;
a) Olumsuz atmosferik koşullar (Başlık, mevsimlik giysi, ayakkabı,
şemsiye vb.),
b) Islanma ve su (Bulaşık eldivenleri vb.),
c) Isı (eldiven vb.),
4) Uçak veya deniz araçlarında, kişilerin kurtarma ve korunması
amacıyla imal edilen ve sürekli kullanılmayan KKD’ler,
5) İki veya üç tekerlekli motorlu araç sürücüleri için başlıklar
ve göz siperleri.
EK - II
TEMEL SAĞLIK VE GÜVENLİK GEREKLERİ
1. Tüm KKD’lerde Bulunması Gereken Genel
Özellikler
KKD’ler, amaçlanan
doğrultuda kullanımı sırasında karşılaşılan tüm risklere karşı yeterli koruma
sağlamalıdır.
1.1. Tasarım Prensipleri
1.1.1. Ergonomi
KKD, tehlike içeren iş yapılırken, öngörülebilen koşullarda ve
amaçlanan doğrultuda kullanımı sırasında kullanıcıyı mümkün olan en yüksek
düzeyde koruyacak şekilde tasarlanarak imal edilmelidir.
1.1.2. Koruma Düzeyleri ve Sınıfları
1.1.2.1. Mümkün Olan En Üst Koruma Düzeyi
Tasarım sırasında göz önüne alınacak en uygun koruma düzeyi, KKD
kullanımından kaynaklanan riske maruz kalındığında veya normal koşullarda işin
yürütülmesi sırasında KKD' nin etkinliğinin azalmaya başladığı noktadır.
1.1.2.2. Farklı Risk Düzeyleri İçin Uygun Koruma Sınıfları
KKD’ nin tasarımında, aynı risk faktörünün farklı düzeylerinin
ayırt edilebilmesi gibi öngörülebilir kullanım koşullarının farklılık gösterdiği
durumlarda uygun koruma sınıflandırmaları dikkate alınmalıdır.
1.2. KKD’ nin Kendisinin Tehlikeye Yol Açmaması
1.2.1. KKD’ nin Yapısından Kaynaklanan ve Rahatsızlık Veren
Faktörlerin ve Diğer Risklerin Bulunmaması
KKD, öngörülebilir koşullarda kullanımı sırasında tehlikelere ve
yapısından kaynaklanabilen rahatsızlık verici diğer faktörlere neden olmayacak
şekilde tasarlanarak imal edilmelidir.
1.2.1.1. Uygun Malzemeden İmali
KKD malzemesi ve parçaları, bozunma sonucu ortaya çıkan maddeler
de dahil olmak üzere, kullanıcının sağlık ve hijyenini olumsuz yönde
etkilememelidir.
1.2.1.2. KKD’ nin Kullanıcıya Temas Eden Yüzeyinin Uygunluğu
Giyildiğinde kullanıcıya temas eden veya etmesi muhtemel herhangi
bir KKD elemanı, tahriş ya da yaralanmalara neden olabilecek derecede sert
olmamalı, keskin kenarlar ve çıkıntılar bulundurmamalıdır.
1.2.1.3. KKD’ nin Kullanıcıyı Engellememesi
KKD' nin vücudun duruş şekline ve hareket etmesine neden olduğu
kısıtlamalar ile duyu organlarında yol açabileceği hassasiyet kaybı en aza
indirilmeli ve KKD, kullanıcı veya diğer kişiler için tehlikeli olabilecek
hareketlere neden olmamalıdır.
1.3. Rahatlık ve Etkinlik
1.3.1. KKD’ nin Kullanıcının Vücut Yapısına Uygunluğu
KKD, iş sırasında yapılacak hareketler ve vücudun duruş şekilleri
göz önüne alınarak kullanıcı üzerinde doğru pozisyonda kolayca durmasını
sağlayacak ve öngörülen kullanım süresinde yerinde kalacak şekilde tasarlanarak
üretilmelidir. Bu amaçla KKD’ nin ayarlanabilir ve eklenebilir sistemler
yardımıyla veya farklı beden ölçülerinde üretilerek kullanıcının vücut yapısına
uygunluğu sağlanarak en etkin şekilde kullanılabilmesi sağlanmalıdır.
1.3.2. Hafiflik ve Dayanıklılık
KKD, dayanıklılık ve
işlevselliğini azaltmayacak şekilde olabildiğince hafif imal edilmelidir.
KKD, bu Ek’ in 3 üncü maddesinde belirtilen risklere karşı yeterli
korunma sağlayabilmek için yerine getirilmesi şart olan ve belirli riskler için
ilave gereksinimlerden ayrı olarak, öngörülen kullanım koşulları altındaki ortam
koşullarının etkisine dayanabilmelidir.
1.3.3. Aynı Anda Kullanılmak Üzere Tasarlanmış Farklı KKD Tipleri
veya Sınıflarının Uyumu
Aynı imalatçı, aynı anda birden fazla risk söz konusu olduğunda bu
risklere karşı vücudun birbirine yakın kısımlarının eş zamanlı korunmasını
sağlamak için farklı tip ve sınıflarda KKD modellerini piyasaya sunarsa, bunlar
birbiriyle uyumlu olmalıdır.
1.4. İmalatçı Tarafından Verilecek Bilgiler
İmalatçı, piyasaya sunduğu KKD ile birlikte aşağıdaki hususları
içeren kullanım kılavuzunu da vermelidir:
a) İmalatçının veya yetkili temsilcisinin isim ve adresi,
b) Depolama, kullanım, temizlik, bakım, onarım ve dezenfekte
etmeye ilişkin bilgiler (imalatçı tarafından önerilen temizlik, bakım ve
enfeksiyondan arındırma maddeleri, kullanım kılavuzunda verilen talimata uygun
olarak kullanıldığında kullanıcı veya KKD’ye zarar vermemelidir),
c) Söz konusu KKD’ nin sağladığı korumanın sınıfını ya da
seviyesini ölçmek için uygulanan teknik testlerde kaydedilen performans
sonuçları,
d) Söz konusu KKD’ye uygun aksesuarların ve yedek parçaların
özellikleri,
e) Farklı risk seviyeleri için uygun koruma sınıfları ve bunlara
karşılık gelen kullanım limitleri,
f) KKD veya belirli parçalarının kullanma ömrü veya son kullanma tarihi,
g) Taşımaya uygun paketleme şekli,
m) İşaretlerin anlamı (bakınız 2.12),
n) Eğer varsa, bu Yönetmeliğin 6. maddesinin son fıkrasında
belirtilen düzenlemelerin referansları,
o) KKD’lerin tasarımını yapan onaylanmış kuruluşun unvanı, adresi
ve kimlik numarası.
Bu bilgiler, anlaşılır, kesin ve en azından tüketiciye sunulduğu
ülkenin resmi dilinde olmalıdır.
2. Bazı KKD Tipleri
veya Sınıfları İçin Ortak İlave Gerekler
2.1. Ayarlanabilir KKD’ler
KKD’nin ayarlanabilir
sistemleri varsa, bu sistemler, öngörülen kullanım koşullarında kullanıcının
bilgisi dışında, yanlış bir ayarlamayı engelleyecek şekilde tasarlanarak imal
edilmelidir.
2.2. Korunacak Vücut Bölümünü Örten KKD’ler
Korunacak vücut bölümünü örten KKD’ler, kullanım sırasında oluşan terlemeyi
azaltmak için, mümkünse yeterince havalandırılmalıdır. Eğer bu yapılamazsa, KKD
teri emecek donanımlara sahip olmalıdır.
2.3. Yüz, Göz ve Solunum Yolları KKD’leri
Yüz, göz ve solunum yolları için kullanılan KKD’lerin,
kullanıcının görüş alanında neden olacağı kısıtlamalar en aza
indirilmelidir.
Bu tip KKD’lerin görme sistemlerinin optik nötralite derecesi,
kullanıcının yaptığı, nispeten uzun süreli veya titizlik gerektiren işlerle
uyumlu olmalıdır. Gerektiğinde nem oluşmasını engelleyici işlemden geçirilerek
koruyucu malzeme ile takviye edilmelidir.
Normal görmeleri için numaralı gözlük veya kontakt lens takmak
zorunda olanların kullanacağı KKD modelleri, halihazırda kullanılmakta olan
numaralı gözlük veya kontakt lensle uyumlu olmalıdır.
2.4. KKD’nin Kullanma Ömrü
Yeni bir KKD’ nin işlevinin zamana bağlı olarak önemli oranda
azaldığı biliniyorsa, üretim tarihi ve mümkünse son kullanma tarihi her bir KKD
parçasının ve değişebilen bölümlerinin üzerine, hiçbir yanlış anlamaya meydan
vermeyecek şekilde, açıkça belirtilmeli ve bu bilgiler ambalaj üzerine de
yazılmalıdır.
İmalatçı, KKD’ nin kullanma ömrü ile ilgili bir taahhütte
bulunamıyorsa, hazırlanan kullanım kılavuzunda, kullanıcı veya satın alan
kişinin makul bir son kullanma tarihi tespit etmesine yarayacak bakım, onarım,
temizlik, uygun saklama koşulları, modelin kalitesi vb. konularla ilgili tüm
bilgiler bulunmalıdır.
İmalatçı tarafından önerilen temizleme işleminin periyodik olarak
uygulanması sonucu, KKD’ nin performansında fark edilir hızlı bir azalma
olasılığı varsa, kullanma ömrü boyunca en fazla kaç kez temizlik işleminin
uygulanacağı, mümkünse her bir KKD parçası üzerine yapıştırılır, bu olmazsa
kullanım kılavuzunda belirtilmelidir.
2.5. Kullanım Sırasında Etraftaki Nesnelere Takılma Riski Taşıyan
KKD’ler
KKD, öngörülen kullanım koşullarında etraftaki hareketli nesnelere
takılma riski taşıyor ve dolayısıyla kullanıcı için bir tehlike oluşturuyorsa,
takılma halinde herhangi bir parçanın kırılmasına izin vererek tehlikeyi
bertaraf edecek düzeyde düşük bir kırılma direncine sahip olmalıdır.
2.6. Patlayıcı Ortamlarda Kullanılan KKD’ler
Patlayıcı ortamlarda kullanılacak KKD’ler, patlayıcı karışımların
tutuşmasına neden olabilecek elektrik, statik elektrik, çarpma sonucu oluşan ark
veya kıvılcım oluşturmayacak nitelikte tasarlanarak imal edilmelidir.
2.7. Çabuk Takma ve/veya Çıkarma veya Acil Kullanım Amaçlı
KKD’ler
Bu KKD tipleri takma ve/veya çıkarma için gerekli zamanı en aza
indirecek şekilde tasarlanarak imal
edilmelidir.
KKD' nin doğru şekilde takılmasına veya çıkarılmasına yarayan
kısımları, kullanıcının çabuk ve kolay bir işlemle takma veya çıkarmasına izin
verecek yapıda olmalıdır.
2.8. Çok Tehlikeli Durumlarda Kullanılan KKD’ler
Yönetmeliğin 11 inci
maddesinde belirtilen, çok tehlikeli durumlarda kullanılan karmaşık yapıdaki
KKD’lerle birlikte sunulan ve imalatçı tarafından hazırlanan kullanım kılavuzu,
özellikle, onları yorumlayacak ve KKD’ nin kullanıcı tarafından doğru
uygulanmasını sağlayacak nitelikte eğitilmiş uzman kişilerin özel olarak
bilgilendirilmesi için gerekli verileri içermelidir.
Kullanım kılavuzunda, KKD takıldığında/giyildiğinde, doğru
ayarlanmasını ve işlevsel olmasını sağlamak için izlenecek yöntem
belirtilmelidir.
KKD, normal koruma
düzeyini sağlamadığında harekete geçen bir alarm sistemine sahip ise, bu sistem,
KKD' nin kullanım şartlarına bağlı olarak kullanıcı tarafından kolayca fark
edilecek şekilde tasarlanmalı ve yerleştirilmelidir.
2.9. Kullanıcı Tarafından Takılabilen veya Çıkarılabilen
Elemanlara Sahip KKD’ler
Değiştirme amacıyla, kullanıcı tarafından takılıp çıkarılabilen
KKD elemanları, herhangi bir alet kullanmadan kolayca takılıp çıkarılabilecek ve
ayarlanabilecek şekilde tasarlanarak imal edilmelidir.
2.10. Dışarıdan,
Tamamlayıcı Diğer Bir Cihazla Bağlantılı KKD’ler
KKD, bir diğeriyle bağlantı yapılabilecek tamamlayıcı sisteme
sahipse, birleştirme mekanizması yalnızca uygun cihaza takılmaya izin verecek
şekilde tasarlanarak imal edilmelidir.
2.11. İçinde Akışkan Bir Dolaşım Sistemi Bulunduran KKD’ler
KKD’lerin içinde akışkan bir dolaşım sistemi bulunması durumunda,
bu sistem, korunacak vücut kısımlarının tamamının çevresinde yeterli akışkan
beslemesini sağlayacak ve öngörülen kullanım koşullarında kullanıcının duruş
biçiminden, el, kol ve vücut hareketlerinden etkilenmeyecek şekilde seçilmeli
veya tasarlanmalıdır.
2.12. Üzerinde Dolaylı veya Doğrudan Sağlık ve Güvenlikle İlgili
Bir veya Birden Fazla Tanımlayıcı İşaret Taşıyan KKD’ler
KKD üzerine yapıştırılmış, dolaylı ya da doğrudan sağlık ve
güvenlik ile ilgili tanımlayıcı işaretler, vermek istediği mesaja uygun ikaz
işaretleri (piktogramlar veya ideogramlar) şeklinde olacak ve KKD’ nin öngörülen
kullanma ömrü boyunca anlaşılabilir halini tam olarak
korumalıdır. Ayrıca, herhangi bir
yanlış anlamaya meydan vermeyecek şekilde bu işaretler anlaşılır, kesin ve tam
olmalıdır. Özellikle, bu işaretler üzerinde yazılı bir ifade veya kelime
bulunuyorsa, bunların cihazın kullanılacağı ülkenin resmi dil veya
dillerinde
olmalıdır.
KKD (veya bir KKD elemanı) gerekli işaretlerin tamamının veya bir
kısmının konulamayacağı kadar küçükse, o zaman buna ait açıklayıcı bilgi,
ambalaj üzerinde ve kullanım kılavuzunda bulunmalıdır.
2.13. Kullanıcının Görülmesini Sağlayan
KKD’ler
Kullanıcının görülebilmesinin gerektiği koşullarda kullanılacak
giyilebilen KKD, fotometrik ve kolorimetrik özelliklere sahip, yeterli şiddette
görülebilir ışık yayan veya yansıtan, uygun pozisyonda yerleştirilmiş bir (veya
daha fazla) donanıma sahip olmalıdır.
2.14. Birden Fazla Riske Karşı Kullanılan KKD’ler
Kullanıcıyı, aynı anda birden fazla olası riske karşı korumak
üzere tasarlanmış KKD’ler, özellikle bu risklerin her birine ait temel gerekleri
karşılayabilecek şekilde tasarlanarak imal edilmelidir.
3. Belirli Riskler
İçin İlave Gereksinimler
3.1. Mekanik Etkilere Karşı Korunma
3.1.1. Düşen ya da Fırlayan Parçaların Çarpması ve Bir Engelle
Çarpışma
Bu tip tehlikeler için uygun KKD, çarpma sonucu meydana
gelebilecek yaralanmaya engel olmak
amacıyla, özellikle korunan kısmın zarar görmesini (kırılmasını, delinmesini ve
ezilmesini vb.) önleyecek düzeyde darbe emici nitelikte olmalıdır. Bu tip
KKD’ler, bir yandan mümkün olan en üst düzeyde korumayı sağlamalı, diğer yandan,
darbe emici donanımın ağırlığı ve boyutları, öngörülen kullanım süresince etkin kullanımı
engellemeyecek düzeyde olmalıdır.
3.1.2. Düşmeler
3.1.2.1. Kayma Sonucu Meydana Gelen Düşmelerin Önlenmesi
Kaymayı önlemek için tasarlanmış ayakkabının tabanı, basılacak
yüzeyin durumu ve yapısı dikkate alınarak, sürtünme ve kavrama yoluyla yeterli
bir tutunmayı temin edecek şekilde tasarlanıp üretilerek gerekli elemanlarla
takviye edilmelidir.
3.1.2.2. Yüksekten Düşmelerin Önlenmesi
Yüksekten düşmeler ve bunun sonucunda meydana gelebilecek ölüm ve
yaralanmaların önlenmesi için tasarlanmış KKD’ler, vücut emniyet kemeri
tertibatı (body harness) ile güvenli ve sağlam bir yere bağlanabilir bir sisteme
sahip olmalıdır.
Öngörülen kullanım koşullarında, kullanıcının engellerle
çarpışmasını önlemek için, dikey düşme mesafesi en aza indirilecek ve frenleme
kuvveti kullanıcıda fiziksel hasar oluşturmayacak veya herhangi bir KKD
elemanının kopması veya yırtılması sonucu kullanıcının düşmesine neden olacak
sınır değere ulaşmayacak şekilde tasarlanmalıdır.
KKD, frenlemeden sonra, kullanıcının gerekli yardımı
bekleyebileceği uygun pozisyonda durmasını sağlamalıdır.
Kullanım kılavuzu, özellikle aşağıda belirtilen hususlarla ilgili
tüm bilgileri içermelidir:
a) Güvenilir bağlantı noktası için gereken temel özellikler ve
kullanıcının altındaki gerekli asgari dikey mesafe,
b) Vücut emniyet kemeri tertibatının kuşanılması ve güvenli bir
bağlantı noktasına uygun bir şekilde bağlanması.
3.1.3. Mekanik Titreşim
Mekanik titreşimin etkilerini önlemek için tasarlanmış KKD’ler,
vücudun risk altında kalan bölümünde, zararlı titreşim bileşenlerinde yeterli
düzeyde azalmayı sağlayabilecek kapasitede olmalıdır.
Titreşimin kullanıcıya yansıyan etkin değeri, vücudun ilgili
bölümü için öngörülen maksimum günlük maruziyet göz önüne alınarak, tavsiye
edilen sınır değeri hiçbir zaman aşmamalıdır.
3.2. Vücudun Herhangi Bir Kısmının Statik Baskıya Karşı
Korunması
Vücudun herhangi bir bölümünün statik baskıya karşı korunması için
tasarlanmış KKD’ler, kronik şikayetleri ve ciddi yaralanmaları önlemek için
baskı etkilerini yeterince azaltabilecek kapasitede olmalıdır.
3.3. Fiziksel Yaralanmalara Karşı Korunma (sıyrıklar, delinmeler,
kesikler, sıkışmalar)
Makinelerin neden olduğu sıyrılma, delinme, kesilme ve sıkışma
gibi yüzeysel yaralanmalara karşı, vücut bölümlerini korumak için tasarlanmış
KKD materyali ve diğer parçaları, öngörülen kullanım koşulları altında yeterince
dayanıklı olacak şekilde seçilmeli, tasarlanmalı ve birleştirilmelidir. (bakınız
3.1)
3.4. Boğulmaların
Önlenmesi (cankurtaran yelekleri, kolluklar, cankurtaran takımları)
Boğulmayı önlemek için tasarlanmış KKD’ler sıvı ortam içine
düştükten sonra bilinçsiz ve çok yorgun olabilecek kullanıcıyı, sağlığına zarar
vermeden, mümkün olduğunca kısa sürede yüzeye geri döndürebilecek ve aynı
zamanda yardım beklerken nefes almasına izin verecek pozisyonda sıvı yüzeyinde
tutmayı sağlamalıdır.
KKD, tamamen veya kısmen, kendiliğinden yüzen/batmaz materyalden
yapılmalı veya elle ya da otomatik olarak gazla ya da nefesle şişirilebilir
özellikte olmalıdır.
Bu tip KKD'ler, öngörülen kullanım koşullarında;
a) Rahat bir şekilde kullanımını engellemeden, sıvı ortamla
temasın oluşturacağı etkilere ve bu ortamın doğal çevresel faktörlerine
dayanabilecek kapasitede olmalıdır,
b) Şişme özelliğine sahip ise, kısa sürede ve tam olarak
şişirilebilmelidir.
Öngörülen bazı kullanım koşullarının gerektirdiği yerlerde,
belirli tipteki KKD’ler, aşağıda belirtilen bir ya da daha fazla ilave özelliğe
sahip olmalıdır.
c) Şişme özelliğine sahip ise, şişirme için gerekli donanımları ve
gerektiğinde bir ışık veya ses sinyalli cihazı bulundurulmalıdır,
d) Kullanıcıyı sıvı ortamın üstünde tutmak için vücuda bağlantı
sağlayan bir sisteme sahip olmalıdır,
e) Sıvı ortama girmeyi gerektiren veya içine düşme riski bulunan
durumlarda, kullanıcının KKD’yi giyerek çalışması muhtemel işlerde, tüm çalışma
süresince kullanıma uygun olmalıdır.
3.4.1. Suda Batmamayı Sağlayan KKD’ler
Giyildiğinde güvenli olan, öngörülen kullanım koşullarına bağlı
olarak, suda destek vererek etkili bir şekilde suyun üzerinde kalmayı sağlayan
giysilerdir. Bu tür KKD’ler, kullanım sırasında hareket kabiliyetini
kısıtlamamalı; özellikle, kullanıcının yüzebilmesini veya tehlikeden uzaklaşacak
hareketleri yapabilmesini veya diğer kişileri kurtarabilmesini sağlamalıdır.
3.5. Gürültünün Zararlı Etkilerinden Korunma
Gürültünün zararlı etkilerini önlemek üzere tasarlanmış KKD’ler,
kullanıcının maruz kaldığı gürültüyü, 23/12/2003 tarih ve 25325 sayılı Resmi
Gazete'de yayımlanan Gürültü Yönetmeliğinde belirtilen günlük sınır değerini,
hiçbir durumda aşmayacak şekilde azaltmalıdır.
Bütün KKD’lerde, koruyucunun sağlayacağı konfor endeksi değerinin
ve gürültüyü azaltma düzeyinin belirtildiği etiketler bulunmalı, bu mümkün
değilse, etiketler KKD'nin ambalajına iliştirilmelidir.
3.6. Isı ve/veya Ateşe Karşı Korunma
Isı ve/veya ateşin zararlı etkilerine karşı vücudun tamamını veya
bir kısmını korumak üzere tasarlanmış KKD’ler, öngörülen kullanım koşullarına
uygun ısı izolasyon kapasitesine ve mekanik dayanıklılığa sahip olmalıdır.
3.6.1. KKD’nin Yapıldığı Malzeme ve Diğer Elemanlar
Radyant ve konvensiyonel ısıya karşı korunmayı sağlayan KKD ve
diğer elemanları, öngörülen kullanım koşullarına uygun ısı iletme katsayısına
sahip ve aynı zamanda ani alev alma ve yanmaya yol açmayacak yeterli
dayanıklılıkta malzemeden yapılmış olmalıdır.
KKD’lerin yapıldığı malzeme ve diğer elemanların dış yüzeylerinin
yansıtıcı olması gerektiği yerlerde, yansıtma gücü, kızıl ötesi (infrared)
bölgedeki radyant ısı akımının yoğunluğuna uygun olmalıdır.
Yüksek sıcaklıktaki ortamlarda, kısa süreli kullanım için
üretilmiş KKD’ler ile üzerine büyük miktarlardaki ergimiş madde gibi sıcak
ürünlerin sıçrama olasılığı olan KKD’lerin yapıldığı malzeme ve diğer elemanlar,
normal korumanın yanı sıra kullanıcının tehlikeli alandan uzaklaşıp KKD’yi
üzerinden çıkarmasına kadar, depolanmış ısının büyük bir kısmını tutabilecek
yeterli termal kapasiteye de sahip olmalıdır. Bu tip KKD materyali ve diğer
elemanlar, aynı
zamanda yeterli mekanik darbe emici özelliğe de sahip olmalıdır. (bakınız
3.1)
Çıplak alevle kazara temas olasılığı bulunan KKD malzemesi ve
diğer elemanlar ile yangın söndürme ekipmanı imalatında kullanılan malzemeler,
normal korumanın yanı sıra, öngörülen kullanım koşullarındaki risk sınıfına
tekabül edecek düzeyde alev almazlık derecesine sahip olmalıdır. Bu malzemeler
alevle karşılaştığında erimemeli ve alevin yayılmasına katkıda
bulunmamalıdır.
3.6.2. Kullanıma Hazır Komple KKD’ler
Öngörülen kullanım
koşullarında;
a) Giyildiği süre boyunca, risk altındaki vücut bölümlerinde
oluşacak ısı birikiminin, herhangi bir şekilde sağlığa zarar verecek limite veya
ağrı eşiğine ulaşmasını önlemek için, KKD tarafından kullanıcıya iletilen ısı
miktarı yeterince düşük olmalıdır.
b) KKD, sıvı ve buharın içeri sızmasını önlemeli ve kullanıcı ile
temas ettiğinde yanıklara neden olmamalıdır.
Sıvı madde buharlaşması veya katı madde süblimasyonu yoluyla
ortamdaki ısının emilmesi esasına dayalı soğutma sistemine sahip KKD’ler; bu
sistemden açığa çıkan uçucu maddeler, kullanıcıya doğru değil de, koruyucunun
dış kısmına atılacak şekilde tasarlanmalıdır.
Bir KKD ile birleştirilerek kullanılacak solunum cihazları
öngörülen kullanım koşullarında, kendisinden beklenilen koruma görevini tam
olarak gerçekleştirebilmelidir.
Yüksek sıcaklıktaki ortamlarda, kısa süreli kullanım amaçlı
KKD’lerin beraberinde verilmesi gereken kullanım kılavuzu; öngörülen doğrultuda
kullanıldığında, cihaz tarafından kullanıcıya iletilen ısıya maruziyetin müsaade
edilen maksimum düzeyinin saptanması için gerekli bütün bilgileri de
bulundurmalıdır.
3.7. Soğuktan Korunma
Vücudun bir bölümünü veya tamamını soğuğun etkilerine karşı
korumak için tasarlanmış KKD’ler, öngörülen kullanım koşullarına uygun mekanik
dayanıklılık ve ısı yalıtım kapasitesine sahip olmalıdır.
3.7.1. KKD’lerin Yapıldığı Malzeme ve Diğer Elemanlar
Soğuğa karşı korunmaya uygun KKD malzemesi ve diğer elemanlar,
öngörülen kullanım koşullarının gerektirdiği düşük düzeyde bir ısı iletkenlik
katsayısına sahip olmalıdır. Düşük sıcaklıktaki ortamlarda kullanılacak
KKD’lerde bulunan esnek kısımlar ve diğer elemanlar, kullanıcının uygun
pozisyonu alabilmesi, hareketlerini rahatça yapabilmesi için gerekli esneklik
derecesine sahip olmalıdır.
Soğuk maddelerden olabilecek büyük miktardaki sıçramalara karşı
kullanılacak KKD’ nin malzemesi ve diğer elemanları, yeterli mekanik darbe emici
özelliğe de sahip olmalıdır.
3.7.2. Kullanıma Hazır Komple KKD’ler
Öngörülen kullanım koşullarında;
a) Giyildiği süre
boyunca, KKD’den kullanıcıya iletilen ve bunun sonucunda el ve ayak parmak
uçları da dahil vücudun korunması gerekli herhangi bir noktasında oluşacak soğuk
birikimi sağlığa zarar vermeyecek ve ağrı eşiğine ulaşmayacak düzeyde düşük
olmalıdır.
b) KKD’ler, yağmur suyu ve benzeri sıvıların içeri sızmasını
mümkün olduğunca önlemeli, koruyucunun soğuk yüzeyinin kullanıcı ile teması
herhangi bir yaralanmaya neden olmamalıdır.
Bir KKD ile birleştirilerek kullanılacak solunum cihazı, öngörülen
kullanım koşullarında, kendisinden beklenilen koruma görevini tam olarak
gerçekleştirmelidir.
Düşük sıcaklıktaki ortamlarda kısa süreli kullanım için üretilmiş
KKD’ler ile birlikte verilen kullanım kılavuzu; cihaz tarafından kullanıcıya
iletilen soğuğa maruziyetin müsaade edilen maksimum düzeyine ilişkin gerekli
bütün bilgileri de bulundurmalıdır.
3.8. Elektrik Çarpmasına Karşı Korunma
Elektrik akımının etkilerine karşı vücudun tamamını veya bir
bölümünü korumak için tasarlanmış KKD’ler, öngörülen en olumsuz koşullar altında
kullanıcının maruz kalabileceği voltajlara karşı yeterli bir şekilde yalıtılmış
olmalıdır.
Bu amaca ulaşmak için, bu tip KKD’lerin yapıldığı malzeme ve diğer
elemanlar, gerçek çalışma ortamlarında karşılaşılabilecek voltajlara uygun
koşullarda test edilmeli ve koruyucu yüzeyden geçen kaçak akımın miktarı
ölçülmelidir. KKD’lerin malzemesi ve diğer elemanlar, ölçülen değerin her
koşulda tolerans eşik değerine karşılık gelen azami izin verilen değerin altında
olacak şekilde seçilmeli veya tasarlanmalı ve birleştirilmelidir.
Gerilim altında olan veya olabilecek elektrik tesisatında yapılan
çalışmalarda kullanılacak tipteki KKD’ler ve ambalajlarında; özellikle, üretim
tarihi, seri numarası, uygun kullanım voltajı ve/veya koruma sınıfını belirten
işaretler bulundurulmalı; ayrıca bu tip KKD’lerin dış yüzeyinde de kullanıma
başlama tarihi ile yapılacak periyodik test ve kontrol tarihlerinin sırasıyla
yazılacağı boş yer bırakılmalıdır.
Kullanım kılavuzunda, özellikle kullanma ömrü boyunca yapılması
gereken dielektrik testlerinin sıklığı, şekli ve bu tip KKD’lerin hangi tür
amaçlar için kullanılacağı belirtilmelidir.
3.9. Radyasyondan Korunma
3.9.1. İyonlaştırıcı Olmayan Radyasyon
İyonlaştırıcı olmayan radyasyon kaynaklarının neden olduğu akut
veya kronik zararlardan gözü korumak için tasarlanan KKD’ler, zararlı dalga
boylarında yayılan ışık enerjisinin büyük çoğunluğunu emebilecek veya
yansıtabilecek kapasitede olmalıdır. Ancak öngörülen kullanım koşullarının
gerektirdiği, renklerin ayırt edilebilmesini, ayrıntıların algılanabilmesini ve görme
aralığındaki zararsız ışığın geçmesini olumsuz yönde etkilememelidir.
Bu amaca ulaşmak için, koruyucu gözlükler, zararlı her dalga boyu
için, filtreden geçerek kullanıcının gözüne ulaşabilen ışık enerjisi aydınlatma
yoğunluğunu en aza indirecek ve hiçbir şekilde müsaade edilen azami maruziyet
değerini aşmayacak bir spektral geçirgenlik faktörüne sahip olacak şekilde
tasarlanıp ve üretilmiş olmalıdır.
Ayrıca, öngörülen kullanım koşullarında, gözlüklerin özellikleri
yayılan ışınların etkisiyle bozulmamalı veya kaybolmamalıdır. Piyasaya arz
edilen bütün gözlük çeşitlerinde, geçirgenlik faktörünün spektral dağılım
eğrisine karşılık gelen koruma faktör numarası bulunmalıdır.
Aynı tip radyasyon kaynakları için kullanılacak gözlükler, koruma
faktörlerinin düzeylerine göre sınıflandırılacaktır. Kullanım kılavuzunda;
özellikle, kaynağa olan uzaklığa göre kullanma koşulları ve bu uzaklıkta yayılan
enerjinin spektral dağılımı gibi işin özelliğinden kaynaklanan
faktörler de
dikkate alınarak, en uygun KKD’ nin seçilmesini mümkün kılacak geçirgenlik
eğrisi verilmelidir.
İmalatçı tarafından filtre edici gözlüklerin bütün çeşitlerine,
ilgili koruma faktör numarası konulmalıdır.
3.9.2. İyonlaştırıcı Radyasyon
3.9.2.1. Dış Ortamdaki Radyoaktif Kirlilikten
Korunma
Vücudun tamamını veya bir bölümünü radyoaktif tozlar, gazlar,
sıvılar veya bunların karışımından korumak için tasarlanan KKD’lerin yapıldığı
malzeme ve diğer elemanlar, öngörülen kullanım koşullarında, radyoaktif
kirleticilerin içeri sızmasını etkili bir şekilde önleyecek biçimde seçilmeli
veya tasarlanmalı ve birleştirilmelidir.
Bu kirleticilerin yapısına veya durumuna bağlı olarak, gerekli
olan sızdırmazlık, koruyucu yüzeyinin geçirimsizliği ve/veya bu kirleticilerin
geri yayılmasını önleyecek şekilde tasarlanmış basınç uygulama ve normal
havalandırma gibi herhangi bir başka uygun yolla sağlanmalıdır.
KKD’lere uygulanan hiçbir radyasyondan arındırma önlemi, bu tür
donanımların öngörülen kullanım ömrü içinde, tekrar kullanılmasına engel
olmamalıdır.
3.9.2.2. Dış Radyoaktif Işımaya Karşı Sınırlı Koruma
Kullanıcının dış radyoaktif ışımadan tamamen korunması veya bunun
sağlanamaması halinde radyasyonun etkisinin yeterli derecede azaltılması
amacıyla kullanılan KKD’ler, öncelikle zayıf elektron (örneğin beta) veya zayıf
foton (örneğin X, gama) radyasyonuna karşı koyacak şekilde tasarlanmalıdır.
Bu sınıf KKD’lerin yapıldığı malzeme ve diğer elemanlar,
kullanıcının hareketlerine veya duruş pozisyonuna engel teşkil ederek maruziyet
süresinde bir artmaya neden olmaksızın, öngörülen kullanım koşullarının
gerektirdiği koruma düzeyini sağlayacak şekilde seçilmeli veya tasarlanmalı ve
birleştirilmelidir. (bakınız 1.3.2)
KKD’lerde, öngörülen kullanım koşulları için uygun malzeme türü ve
kalınlığını gösteren işaret bulunmalıdır.
3.10. Tehlikeli Maddelerden ve Bulaşıcı Ajanlardan Korunma
3.10.1. Solunum Sisteminin Korunması
Solunum yollarının korunması için tasarlanan KKD’ler kirlenmiş
ortam havasına maruz kalınması ve/veya ortamda yeterli miktarda oksijen olmaması
durumunda, kullanıcıya solunabilir hava sağlayabilecek özellikte olmalıdır.
KKD’den kullanıcıya sağlanan solunabilir hava; kirli havanın
koruyucu alet veya cihazlarla filtre edilmesi veya temiz havanın bir kaynaktan
boru sistemiyle sağlanması gibi uygun yöntemlerle elde edilmelidir.
Bu sınıf KKD’lerin yapıldığı malzeme ve diğer elemanlar, öngörülen
kullanım koşullarındaki giyilme süresince, kullanıcıya yeterli solunumu
sağlayacak ve hijyenik şekilde seçilmeli veya tasarlanmalı ve
birleştirilmelidir.
Yüzü koruyan parçaların sızdırmazlığı, nefes alma sırasındaki
basınç düşmesi ve filtreli araçların kullanılması durumunda filtrelerin
temizleme kapasitesi, ortamdaki kirleticilerin girişini, kullanıcının sağlığını
ve hijyenini koruyabilecek özellikte olmalıdır.
KKD’lerde, imalatçının tanıtıcı işareti ve bu tip donanımların
özelliklerini belirten detaylar bulunmalı; bu bilgiler kullanma kılavuzu ile
birlikte, eğitilmiş ve kalifiye kişilerce KKD’lerin kullanıcı tarafından doğru
olarak kullanılmasını mümkün kılmalıdır.
Filtreli cihazların kullanıldığı durumlarda, kullanım kılavuzunda,
bu cihazların hiç kullanılmadan orijinal ambalajında korunması durumunda
filtrelerin depolanma ömrü de belirtilmelidir.
3.10.2. Deri ve Gözün
Korunması
Vücut yüzeyinin tamamını veya bir bölümünü tehlikeli maddelerle
veya bulaşıcı ajanlarla temastan korumak amacıyla üretilen KKD’lerin koruyucu
yüzeyleri öngörülen kullanım şartlarında, bu tür maddelerin kullanıcıya
geçmesini veya sızmasını önleyebilecek özellikte olmalıdır.
Bu amaçla, bu sınıf KKD’lerin yapıldığı malzemeler ve diğer
elemanlar, gerektiğinde gün boyunca kullanılabilmesi için, mümkün olduğu kadar
tam bir sızdırmazlık sağlayacak şekilde seçilmeli veya tasarlanmalı ve
birleştirilmelidir. Sızdırmazlığın tam olarak sağlanamadığı durumlarda giyme
süresi kısıtlanmalıdır.
Yapılarından ve öngörülen kullanım koşullarından dolayı, yüksek
sızma gücüne sahip belirli tehlikeli maddelerin veya bulaşıcı ajanların söz
konusu olduğu ve bunların KKD’lerin sağladığı koruma süresini sınırladığı
durumlarda, KKD’ler sınıflandırma amacıyla etkinlik esasına dayalı standart
testlere tabi tutulmalıdır. Testlerde belirtilen özelliklere uygun olduğu kabul
edilen KKD’lerde, özellikle testlerde kullanılan maddelerin isimlerini veya bunun
yapılamaması halinde, kodlarını ve bunlara karşılık gelen standart koruma
sürelerini gösteren bilgiler bulunmalıdır. Kullanım kılavuzunda, özellikle,
kodların bir açıklaması, gerekiyorsa standart testlerin detaylı bir tanımlaması ve öngörülen
değişik kullanım koşullarında müsaade edilen maksimum kullanma süresini
belirlemek için gerekli bütün bilgiler de bulunmalıdır.
3.11. Dalma Donanımları için Güvenlik Cihazları
1. Solunum Cihazları
Solunum cihazları, özellikle, maksimum dalma derinliği dikkate
alınarak ve öngörülen kullanım koşullarında, kullanıcıya solunabilir bir gaz
karışımının sağlanmasını mümkün kılmalıdır.
2. Öngörülen kullanım koşullarının gerektirmesi halinde, dalma
donanımlarında aşağıdaki ekipmanlar bulunmalıdır:
a) Kullanıcıyı, dalma derinliğinden kaynaklanan basınçtan (bakınız
3.2) ve/veya soğuktan (bakınız 3.7) koruyacak giysi takımı,
b) Solunabilir gaz karışımı beslemesinin kesilmeye yaklaştığını,
kullanıcıya anında haber verecek şekilde düzenlenmiş bir alarm sistemi (bakınız
2.8),
c) Kullanıcının tekrar yüzeye çıkabilmesini sağlayacak bir hayat
kurtarıcı giysi takımı (bakınız 3.4.1).
|