|
08
Mayıs 2003 Tarihli Resmi Gazete
Sayı:
25102
Maliye
Bakanlığından:
09/04/2003
tarihli ve 4842 sayılı Kanunla yapılan düzenlemelere ilişkin olarak aşağıdaki
açıklamaların yapılmasına gerek duyulmuştur.
1. Kurumlarca Dağıtılacak kâr Payları
Üzerinden Yapılacak Gelir Vergisi Tevkifatı
Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin
birinci fıkrasının 6 numaralı bendinin ( b ) alt bendinde 4842 sayılı Kanunla
yapılan değişiklikle, kurumların istisna kazançları ile normal kazançları
ayrımına son verilerek istisna olsun olmasın tevkifat kârın dağıtılması
aşamasına bırakılmış, ayrıca halka açık şirket ile halka açık olmayan şirketten
elde edilen kâr payı ayırımı da kaldırılmak suretiyle, her iki tür şirket
tarafından dağıtılan kâr paylarının aynı oranda vergilendirilmesi
öngörülmüştür.
Gelir
Vergisi Kanununun 4842 sayılı Kanunla değişik 94/6-b maddesi uyarınca, tam
mükellef kurumlar tarafından; tam mükellef gerçek kişilere, gelir ve kurumlar
vergisi mükellefi olmayanlara ve bu vergiden muaf olanlara, dar mükellef gerçek
kişilere, dar mükellef kurumlara ve gelir ve kurumlar vergisinden muaf olan dar
mükelleflere dağıtılan kâr payları üzerinden Bakanlar Kurulunca belirlenen
oranlarda tevkifat yapılacaktır.
Dikkat edileceği üzere, tam mükellef kurumlardan kâr payı
alan tam mükellef kurumlar vergisi mükellefleri ile Türkiye’de bir işyeri veya
daimi temsilci aracılığıyla kâr payı elde eden ve bu kâr paylarını kurum
kazancına dahil ederek beyan edecek olan dar mükellef kurumların elde edecekleri
kâr payları üzerinden tevkifat yapılmayacak, bu şekilde kâr payı elde eden tam
mükellef kurumun söz konusu kâr paylarını yukarıda sayılan gerçek veya tüzel
kişilere dağıtması aşamasında, dağıtılan kısım üzerinden tevkifat
yapılacaktır.
Diğer
taraftan, Kurumlar Vergisi Kanunu uyarınca yıllık veya özel beyanname veren dar
mükellef kurumların, Gelir Vergisi Kanununun 75 inci maddesinin ikinci
fıkrasının ( 4 ) numaralı bendinde yazılı menkul sermaye iradının ana merkeze
aktarılan tutarı üzerinden tevkifat yapılacaktır.
Gelir Vergisi Kanununun 94/6-b maddesinde
yapılan söz konusu değişiklik 4842 sayılı Kanunun yayımı tarihi olan 24/04/2003
tarihinde yürürlüğe girmiş olup, istisna kazançlar ve kâr paylarının geçiş
döneminde ne şekilde vergilendirileceği hususu da anılan Kanun ile Gelir Vergisi
Kanununa eklenen Geçici 62 inci maddede düzenlenmiştir.
Söz konusu geçici maddede yer alan
düzenleme uyarınca, kurumlar vergisi mükelleflerinin 31/12/1998 ve daha önceki
tarihlerde sona eren hesap dönemlerinde elde edilmiş kârlarının dağıtımı
halinde, bu kâr payları üzerinden tevkifat yapılmayacaktır. Aynı şekilde
01/01/1999 ve 31/12/2002 tarihleri arasındaki hesap dönemlerinde elde edilen
kurumlar vergisinden istisna kazançlar ile Gelir Vergisi Kanununa 4842 sayılı
Kanunla eklenen Geçici 61 inci madde kapsamında tevkifata tabi tutulan
kazançların dağıtılması halinde bu kâr payları üzerinden ayrıca tevkifat
yapılmayacaktır. Diğer taraftan, 1999 yılına ilişkin olarak elde edilen
kazançlara uygulanan yatırım indiriminin Danıştay İçtihatları Birleştirme
Kurulunun E.2003/3, K.2003/3 sayılı kararı ile istisna kavramı içinde
düşünülmesinin hukuken mümkün bulunmadığı yönünde karar verilmiş olması
nedeniyle, 1999 yılı kazançları üzerinden indirim konusu yapılan, ancak yargı
kararı uyarınca tevkifata tabi tutulmamış veya yapılan tevkifatları düzeltilmiş
bulunan yatırım indirimi tutarına isabet eden kazançların kâr dağıtımına tabi
tutulması halinde, bu kazançlar üzerinden kâr payı dağıtımına bağlı tevkifat
yapılacağı tabiidir.
2. Yatırım İndirimi Tevkifat Oranı
4842 sayılı Kanunla Gelir Vergisi Kanununa
eklenen Geçici 61 inci maddenin ikinci fıkrasında, bu Kanunun 4842 sayılı
Kanunla değiştirilmeden önceki hükümleri çerçevesinde yatırım indirimi
istisnasından yararlanan kazançlar üzerinden dağıtılsın, dağıtılmasın % 19,8
oranında tevkifat yapılması öngörülmüş ve söz konusu düzenleme 24/04/2003
tarihinden geçerli olmak üzere yürürlüğe girmiş
bulunmaktadır.
Yatırım
indirim istisnasından yararlanacak olan kazançlara uygulanacak bu tevkifat oranı
fon payını da içerecek şekilde tespit edildiğinden, tevkifat tutarı üzerinden
ayrıca fon payı hesaplanmayacaktır.
3. Geçici Vergi Oranı
4842 sayılı Kanunla Kurumlar Vergisi
Kanununun 25 inci maddesinde yapılan değişiklikle, kurumlar vergisi
mükelleflerinin “kurumlar vergisi oranında” geçici vergi ödemeleri hükme
bağlanmış ve söz konusu değişiklik 24/04/2003 tarihinde yürürlüğe
girmiştir.
Buna göre,
hesap dönemleri takvim yılı olan kurumlar vergisi mükelleflerinin birinci geçici
vergi dönemi 31/03/2003 tarihinde sona erdiğinden, bu mükelleflerin birinci
geçici vergi dönemine ilişkin olarak beyan ettikleri geçici vergi matrahlarına %
25 oranı uygulanacak, müteakip dönemlere ait geçici vergi matrahları ise % 30
oranında vergiye tabi tutulacaktır.
Özel hesap dönemine tabi kurumlar vergisi mükelleflerinin
geçici vergileri ise Nisan ayının içinde bulunduğu geçici vergi döneminden
itibaren % 30 oranı uygulanmak suretiyle hesaplanacaktır.
4. Kurumlar Vergisi Ödeme Süresi
Kurumlar Vergisi
Kanununun 4842 sayılı Kanunla değiştirilen 40 ıncı maddesinde, kurumlar
vergisinin beyanname verme süresi içinde ödeneceği hükme
bağlanmıştır.
Söz
konusu değişiklik 2003 yılı gelirlerine de uygulanmak üzere 01/01/2004 tarihinde
yürürlüğe girecektir.
Buna göre, 01/01/2004 tarihinden itibaren verilecek kurumlar vergisi
beyannameleri üzerinden tahakkuk ettirilecek kurumlar vergisi, beyanname verme
süresi içinde bir defada ödenecektir.
5. Okul ve Yurt İnşası İçin Yapılan Harcamaların İndirim
Konusu Yapılması
Kurumlar Vergisi Kanununun 14 üncü maddesinin birinci fıkrasının ( 6 )
numaralı bendinde yapılan değişiklikle, kurumlar vergisi mükellefleri
tarafından, söz konusu bentte sayılan kamu idare ve müesseselerine bağışlanan
okul ve yüz yatak ( kalkınmada öncelikli yörelerde elli yatak ) kapasitesinden
az olmamak üzere öğrenci yurdu inşaası dolayısıyla yapılan harcamaların veya bu
tesislerin inşaası için bu kuruluşlara yapılan her türlü bağış ve yardımlar ile
mevcut tesislerin faaliyetlerini devam ettirilebilmeleri için yapılan her türlü
nakdi veya ayni bağış ve yardımların tamamının kurum kazancının tespitinde
hasılattan gider olarak indirilmesi öngörülmüştür.
Söz konusu düzenleme 24/04/2003 tarihinden
geçerli olmak üzere yürürlüğe girmiştir. Bu nedenle, anılan tarihten itibaren bu
bent kapsamında yapılacak bağış ve yardımlar hiçbir sınırlamaya tabi
tutulmaksızın hasılattan gider olarak indirilebilecektir.
6. Yurtdışı Müteahhitlik Hizmetlerine
İlişkin İstisna :
4842 sayılı Kanunla Kurumlar Vergisi Kanununun 8 inci maddesine eklenen (
7 ) numaralı bent hükmü ile yurtdışında yapılan inşaat, onarma, montaj işleri ve
teknik hizmetlerden sağlanan ve Türkiye’de genel netice hesaplarına intikal
ettirilen kazançların kurumlar vergisinden istisna edilmesi
öngörülmüştür.
Yapılan
bu düzenlemeyle, halen Kurumlar Vergisi Kanununun Geçici 24 üncü maddesinde yer
alan ve 31/12/2003 tarihinde sona erecek olan istisna hükmü sürekli hale
getirilmiş, ayrıca yeni düzenlemede yurtdışından elde edilen hasılatın % 15
‘inin Türkiye’ye getirilmesi şartı da kaldırılmıştır.
Söz konusu düzenleme 01/01/2004 tarihinden
geçerli olmak üzere yürürlüğe girecek olup, 2003 yılında elde edilecek bu tür
kazançlara Geçici 24 üncü madde hükmünün uygulanmasına devam
edilecektir.
7.
Finansman Gider Kısıtlaması Oranı
4008
sayılı Kanunla Gelir Vergisi Kanununun 41 inci maddesine eklenen 8 ve Kurumlar
Vergisi Kanununun 15 inci maddesine eklenen 13 numaralı bent hükümleri ile
işletmelerin kullandıkları yabancı kaynaklara ilişkin gider ve maliyet unsurları
toplamına, Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre o yıl için tespit edilmiş olan
yeniden değerleme oranının, ilgili kuruluşlardan alınan bilgilere göre Maliye
Bakanlığınca o yıl için hesaplanan ortalama ticari kredi faiz oranına bölünmesi
suretiyle bulunacak indirim oranının uygulanması suretiyle hesaplanacak tutarın
% 25 ' inin gider olarak kabul edilmemesi öngörülmüştür.
Bu hüküm uyarınca gelir ve kurumlar
vergisi mükelleflerinin 2003 yılı Ocak-Mart geçici vergi dönemi kazançları için
gider indirimi kısıtlaması uygulamasına esas alınacak indirim oranı % 66,15
olarak tespit edilmiştir.
Bu durumda, tespit edilen orana göre mükellefler, kullandıkları yabancı
kaynaklara ilişkin gider ve maliyet unsurlarının (% 66,15 x % 25 =) % 16.53' ünü
kanunen kabul edilmeyen gider olarak dikkate alacaklardır.
Tebliğ olunur.
|
KURUMLAR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ SERİ
NO:80