HAZİNE TAŞINMAZINI ALMANIN AVANTAJLARI

16 Mayıs 2005

Levent Gençyürek

Maliye Başmüfettişi

9 Eylül Üniversitesi İşletme Fak. Öğretim Görevlisi

Hazine Taşınmazını Almanın Avantajları

Devlete ait olan ve elden çıkarılmasında yasal açıdan herhangi bir sorun olmayan taşınmaz malların gerçek veya tüzel kişilere satışı, atıl duran kaynakların harekete geçirilmesi suretiyle ülke ekonomisine büyük bir katkı sağlamaktadır. Yapılan çeşitli yasal düzenlemeler ile hazineye ait taşınmazların satışı kolaylaştırılarak bu taşınmazların daha etkin kullanılması ve en kısa sürede ekonomiye kazandırılması amaçlanmaktadır.

Hazineye ait taşınmaz malların satışlarının hızlandırılması ve kolaylaştırılması amacıyla yapılan yasal düzenlemelerin en önemlilerinden birisi Hazinece satılan taşınmazların satış bedelinin taksitle de ödenebilmesi imkânıdır. Hazineye ait taşınmazı satın alanların peşin ödemede bulunmak istememeleri durumunda, satış bedelinin en az dörtte birinin peşin, kalanın ise en fazla iki yılda ödenmesi fırsatı kendilerine tanınmaktadır.

Hazineye ait taşınmaz mal bedellerinin taksitle ödenmesi halinde, bedelin en az dörtte biri peşin, kalanı en fazla iki yılda (24 ay), her bir taksit süresi 3 ayda bir olmak üzere eşit taksitlerle ve hesaplanacak kanunî faizi ile birlikte tahsil edilecektir. Taksitlerin vadesinden önce ödenmesi durumunda, tahsil tarihi itibarıyla faiz hesaplanır. Bu durumda idare ile müşteri arasında "Taksitle Satışı Yapılan Hazine Taşınmazlarına Ait Satış Sözleşmesi" düzenlenerek sözleşmenin bir örneği müşteriye verilir. Ödenecek olan taksitlere 01.01.2004 tarihinden itibaren aylık %1.25 oranında faiz uygulanmaktadır.

Taşınmazın satış bedeli tamamen ödenmedikçe tapuda ferağ verilmesi mümkün değildir. Ancak, taksitli satışlarda, taksit tutarını ve kanunî faizlerini karşılayacak miktarda kesin ve süresiz banka teminat mektubu verilmesi veya satışı yapılan taşınmazın üzerinde Türk Medenî Kanunu hükümleri uyarınca Hazine lehine kanunî ipotek tesis edilmesi halinde, taşınmaz müşterisi adına devredilerek tapusu verilir.

4070 sayılı Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanuna göre Hazineye ait tarım arazileri, kullananlara, kiracılara veya hissedarlara satış bedelinin en az 1/4'ünün peşin ödenmesi şartıyla, geri kalan kısmı en fazla 2 yıl içinde faizsiz olarak eşit taksitlerle alınmak suretiyle satılabilmektedir.

4706 Sayılı Kanunun 7inci maddesi uyarınca Hazineye ait taşınmazlar; imar planlarına uygun olarak konut yapılmak amacıyla rayiç bedel üzerinden konut yapı kooperatiflerine, kooperatif birliklerine veya bu birliklerin oluşturduğu üst birliklere, sadece bunlar arasında yapılacak ihale ile satılabilir. Yapılacak ihaleye kooperatifler dışındaki gerçek veya tüzel kişiler katılamayacaktır. Bunların ihaleye katılabilmeleri için, ihale konusu taşınmazın tahmini bedelinin 1/4 ünü bir bankada adlarına açılan hesapta bloke etmeleri şarttır.

Hazineye ait taşınmazların ister peşin isterse taksitli olarak satın alınması durumunda alıcılara sağlanmış avantajlardan birisi Hazineye ait taşınmazların satış ve devir işlemleri ve bu işlemler sırasında düzenlenen belgelerin vergi, resim ve harçtan müstesna olmasıdır. Diğer taraftan, hazineye ait arazi, arsa, işyeri, tarla ve konut gibi taşınmazların satışında alıcılardan KDV tahsil edilmediği gibi satışı yapılan taşınmazlar için satış tarihini takip eden yıldan itibaren 5 yıl süre ile emlak vergisi ödenmez.