YENİ TÜRK LİRASI (YTL) UYGULAMASI KONUSUNDA KISA BAŞLIKLAR     

Sitemizi Tavsiye Etmek İster misiniz?

 

 

 30 Aralık 2004

 

Mehmet Ali AKTAŞ

Serbest Muhasebeci Mali Mali Müşavir

mehmetaliaktas@turmob.org.tr

 


YENİ TÜRK LİRASI (YTL) UYGULAMASI KONUSUNDA KISA BAŞLIKLAR

 

Türkiye Cumhuriyeti Devletinin Para Birimi Hakkındaki Kanun  28 Ocak 2004 tarihli 5083 sayılı kanun ile değiştirilmiş olup bunun sonucunda 01 Ocak 2005 tarihinden geçerli olmak üzere Ülkemizde Yeni Türk Lirası ve Yeni Kuruş kullanılacaktır.

 

Bir başka anlatımla 01 Ocak 2005 tarihinden itibaren Türkiye Cumhuriyeti Devletinin resmi para birimi Yeni Türk Lirası (YTL) ve alt para birimi ise Yeni Kuruş (YKr) olacaktır.

 

Yeni para biriminin yürürlük kazanmasıyla birlikte bilinmesi gereken bazı hususlara aşağıda yer verilmiştir.

  • Türk Lirasının (TL) (31 Aralık 2004 tarihine  kadar  kullanılan para birimi)  Yeni Türk Lirasına (YTL) dönüşümünde 1,000,000.- değişim oranı esas alınacaktır. Bir başka anlatımla (Türk Lirası(TL)/1,000,000.-) = 1 Yeni Türk  Lirası (YTL)  şeklinde   bir  yöntemle  dönüşüm  yapılacaktır. Yine 1 Yeni Türk Lirası (YTL) = 100 Yeni Kuruş (YKr) olarak işlem görecektir.
  • 01 Ocak 2005 tarihinden başlamak üzere 2005  yılının  son  günü  olan 31 Aralık 2005 tarihine kadar halen kullanılmakta olan Türk Lirası (TL), Yeni Türk Lirası (YTL)  ve Yeni Kuruş (YKr) birlikte kullanımda olacaktır.  Nakit ödemelerde her iki para birimi de kullanılabilecektir. Bir başka anlatımla hiç kimsenin 2005 yılı boyunca Türk Lirası Kabul etmemek gibi bir lüksü olmayacaktır.
  • 01 Ocak 2005 tarihinden itibaren tüm hukuki işlem ve  belgelerde Yeni Türk Lirası (YTL) kullanılacaktır.
  • 31 Aralık 2004 tarihi dahil bu tarihe kadar yapılan her türlü hukuki işlem ve düzenlenen belgeler geçerliliğini koruyacak olup kendiliğinden Yeni Türk Lirasına (YTL) dönüştürülmüş olacaktır.
  • 2004 yılında keşide edilen ve 2005 yılında ödenecek olan çek,senet, kıymetli evraklar ve her türlü sözleşmeler,  kısacası daha önceki resmi para biriminden düzenlenen tüm belgeler hüküm ifade etmeye devam edecektir. Tarafların istemeleri halinde bu belgeler yenilenebilecektir.
  • Türk Lirası (TL) 31 Aralık 2005 tarihinden itibaren yürürlükten kalkacaktır. Ancak bu tarihten itibaren on yıl süreyle TCMB veya Merkez Bankası bulunmayan yerlerde T.C.Ziraat Bankasından değişim gerçekleştirilebilecektir.
  • Ödeme Kaydedici Cihazların (Yazar Kasa) en geç 31 Mart 2005 tarihine kadar Yeni Türk Lirası (YTL) ve Yeni Kuruş (YKr) uyarlama işlemi yaptırılabilecektir. Bir başka anlatımla 31 Mart 2005 tarihine kadar Türk Lirası (TL) olarak fiş düzenlenebilecek(Yalnızca Ödeme Kaydedici Cihazlar için geçerli bir uygulamadır) olup 01 Nisan 2005 tarihinden sonra TL olarak fiş düzenlemek mümkün olmayacağı gibi ayrıca yaptırımla karşılaşılacaktır. Ancak 31 Mart 2005 tarihine kadar düzenlenen TL cinsinden fişlerin kayıtlara alınması YTL olacaktır.
  • Yeni Ödeme Kaydedici Cihaz (Yazar Kasa) alınması halinde (01 Temmuz 2004 tarihinden itibaren geçerlidir) bu cihaz bedelleri üzerinden %100 amortisman ayrılabilecektir. (Tamamı Gider Yazılabilecektir)
  • 2004 yılına ait olup 2005 yılında düzenlenecek Mali Tablolar (Bilanço-Gelir Tablosu) dönüşüm oranına tabi tutulacak ve Yeni Türk Lirası (YTL) cinsinden düzenlenecektir.
  • 2004 yılına ait olup 01 Ocak 2005 tarihinden itibaren verilecek olan K.D.V., Muhtasar, Damga Vergisi, S.S.K. Aylık Prim Hizmet Belgeleri,  ve bunun gibi tüm bildirim ve beyannameler Yeni Türk Lirası (YTL) olarak düzenlenecektir.
  • Ücretlilerde Vergi İndirimine ait bildirimler  (Vergi İadesi) çalışanlar tarafından Türk Lirası (TL) cinsinden doldurulacak ancak bu bildirimlerin bordrolaştırılması ve mahsup işlemleri Yeni Türk Lirası (YTL) olarak yapılacaktır.
  • 2004 yılında stoklara alınmış herhangi bir malın veya 2004 yılında satışı yapılmış bir malın iadeye konu olması halinde iade faturası ve/veya gider pusulası, satınalma ve/veya satışın ne zaman gerçekleştiğine bakılmaksızın Yeni Türk Lirası (YTL) olarak düzenlenecektir.
  • Fatura ve fatura yerine geçen belgeler ile tahsil, tediye, çek bordrosu ve bunun gibi belgeler Yeni Türk Lirası (YTL) olarak düzenlenecektir.  Düzenlenen belgelerde yarım kuruş ve üzeri tutarlar bir kuruşa yani yukarıya yarım kuruşun altında kalan tutarlar ise aşağıya yuvarlanacak yani sıfırlanacaktır. Çünkü bir kuruşun altında bir para mevcut değildir.
  • 2005 yılı boyunca Türk Lirası(TL) tedavülde olacağından TL’nin miktarsal takibi yapılacaktır. Bir başka anlatımla şimdiye kadar yabancı paraların takibi nasıl yapılıyor ise 2005 yılı boyunca TL takibi de aynı şekilde yapılacaktır.
  • 2005 yılı boyunca satışa arz edilen mal hizmet bedellerinin etiketlerinde Türk Lirası (TL) ve Yeni Türk Lirası (YTL) olarak her iki para biriminden belirtilmesi zorunludur. Bu zorunluluğun resmi kayıtlarla ilgisi yoktur. Bu yalnızca mal ve hizmetlerin mağazalar ve sair yerlerde sergilenmesi sırasında konulacak etiketler ile fiyat listelerinin çıkarılması halinde bu listeler için geçerli olacaktır. Uygulamanın esas amacı hesaplama kolaylığı sağlamakla birlikte tüketiciyi korumaktır. Bu zorunluluğa uymayanlar hakkında cezai işlem yapılacaktır.
  • Muhasebe hesaplarında dönüşüm işlemi en alt hesap esas alınarak yapılacaktır. Aksi halde hesapların dönüşümü ile işlem aşamasında farklılıklar oluşacaktır (Alınan ve Verilen Çekler, Alıcılar Satıcılar, Bankalar gibi tüm hesapların detay hesaplarından hareket edilerek düzeltme yapılacaktır).
  • 31 Aralık 2004 sonu itibariyle var olan stoklar tek tek ele alınarak Yeni Türk Lirasına (YTL) dönüştürülecektir. Aksi halde küçükte olsa farklılıklar ortaya çıkabilecektir.  
  • Aktifte kayıtlı Sabit Kıymetler ile birlikte aynı zamanda  Birikmiş Amortismanları da ayrı ayrı ele alınarak Yeni Türk Lirasına (YTL) dönüştürülecektir.
  • 31 Aralık 2004 tarihli kapanış kaydının 01 Ocak 2005 tarihinde açılış kaydı olarak alınmasında Yeni Türk (YTL) Lirasına dönüştürülecektir.
  • Özel Hesap Dönemi tayin olunan işletmeler için de 01 Ocak 2005 bir milat olarak kabul edilecek, muavin mizan alınacak ve dönüşüm sağlandıktan sonra işlemlere Yeni Türk Lirası üzerinden devam edilecektir.
  • 2004 ve öncesinde düzenlenen bütün belge, kağıt ve işlemlerin 2005 yılında yenilenmesinin arzu edilmesi halinde (31 Aralık 2005 tarihine kadar yapılması koşuluyla) bütün vergi, resim ve harçtan muaf tutulmuştur.
  • Türk Lirasının (TL) Yeni Türk Lirası (YTL) ile değiştirilmesinde bankalara  Vergi Kimlik Numarası bildirim zorunluluğu yoktur.
  • 01 Ocak 2005 tarihinden geçerli olmak üzere yapılacak ücret tahakkuk ve ödeme işlemleri Yeni Türk Lirası (YTL) olarak yapılacaktır.

Sonuç olarak 01 Ocak 2005 tarihinden geçerli olmak üzere Ulusal Paramız Yeni Türk Lirası’dır. Ülkemizde şimdiye kadar olduğu gibi tüm kayıtlar ulusal para cinsi ile takip edileceğinden hareketle 01 Ocak 2005 tarihinden  geçerli olmak üzere tüm kayıtların YTL olması tabii ve yasal zorunluluktur.

 

Tekrar sıfır atılması gereklerinin bir daha oluşmaması temennisi  ile birlikte tüm kesimlerin Yeni Türk Lirası (YTL) kullanımında duyarlı olması dileği ile...