|
30
Aralık 2004
Mehmet Ali AKTAŞ
Serbest Muhasebeci Mali
Mali Müşavir
mehmetaliaktas@turmob.org.tr
YENİ TÜRK LİRASI (YTL) UYGULAMASI
KONUSUNDA KISA BAŞLIKLAR
Türkiye Cumhuriyeti Devletinin Para
Birimi Hakkındaki Kanun 28 Ocak 2004
tarihli 5083 sayılı kanun ile değiştirilmiş olup bunun sonucunda 01
Ocak 2005 tarihinden geçerli olmak üzere Ülkemizde Yeni Türk Lirası ve Yeni
Kuruş kullanılacaktır.
Bir başka anlatımla 01 Ocak 2005 tarihinden itibaren
Türkiye Cumhuriyeti Devletinin resmi
para birimi Yeni Türk Lirası (YTL) ve alt para birimi ise Yeni Kuruş
(YKr) olacaktır.
Yeni para biriminin yürürlük
kazanmasıyla birlikte bilinmesi gereken bazı hususlara aşağıda yer verilmiştir.
- Türk Lirasının (TL) (31 Aralık 2004 tarihine kadar kullanılan para birimi) Yeni
Türk Lirasına (YTL) dönüşümünde 1,000,000.- değişim oranı esas alınacaktır.
Bir başka anlatımla (Türk Lirası(TL)/1,000,000.-) = 1 Yeni Türk
Lirası (YTL) şeklinde bir yöntemle dönüşüm yapılacaktır. Yine 1
Yeni Türk Lirası (YTL) = 100 Yeni Kuruş (YKr) olarak işlem
görecektir.
- 01 Ocak 2005 tarihinden başlamak
üzere 2005 yılının son günü olan 31
Aralık 2005 tarihine kadar halen kullanılmakta olan Türk Lirası (TL), Yeni Türk Lirası (YTL) ve Yeni Kuruş (YKr) birlikte kullanımda olacaktır. Nakit ödemelerde her iki para birimi de
kullanılabilecektir. Bir başka anlatımla hiç
kimsenin 2005 yılı boyunca Türk Lirası Kabul etmemek gibi bir lüksü
olmayacaktır.
- 01 Ocak 2005 tarihinden
itibaren tüm hukuki işlem ve belgelerde Yeni Türk Lirası (YTL) kullanılacaktır.
- 31 Aralık 2004 tarihi dahil bu tarihe kadar yapılan her türlü hukuki işlem
ve düzenlenen belgeler geçerliliğini koruyacak
olup kendiliğinden Yeni Türk Lirasına (YTL) dönüştürülmüş
olacaktır.
- 2004 yılında keşide edilen ve 2005
yılında ödenecek olan çek,senet, kıymetli evraklar ve her türlü
sözleşmeler, kısacası daha
önceki resmi para biriminden düzenlenen tüm belgeler hüküm ifade etmeye devam
edecektir. Tarafların istemeleri halinde bu belgeler
yenilenebilecektir.
- Türk Lirası (TL)
31 Aralık 2005 tarihinden itibaren yürürlükten kalkacaktır. Ancak bu
tarihten itibaren on yıl süreyle TCMB veya Merkez
Bankası bulunmayan yerlerde T.C.Ziraat Bankasından değişim
gerçekleştirilebilecektir.
- Ödeme Kaydedici Cihazların (Yazar Kasa) en geç 31 Mart 2005 tarihine kadar Yeni Türk Lirası (YTL) ve
Yeni Kuruş (YKr) uyarlama işlemi yaptırılabilecektir. Bir başka
anlatımla 31 Mart 2005 tarihine kadar Türk Lirası (TL) olarak fiş
düzenlenebilecek(Yalnızca Ödeme Kaydedici Cihazlar için geçerli bir uygulamadır)
olup 01 Nisan 2005 tarihinden sonra TL olarak fiş düzenlemek mümkün olmayacağı
gibi ayrıca yaptırımla karşılaşılacaktır. Ancak 31 Mart 2005 tarihine kadar
düzenlenen TL cinsinden fişlerin kayıtlara alınması YTL olacaktır.
- Yeni Ödeme Kaydedici Cihaz (Yazar Kasa) alınması halinde (01
Temmuz 2004 tarihinden itibaren geçerlidir) bu cihaz bedelleri üzerinden %100
amortisman ayrılabilecektir. (Tamamı Gider
Yazılabilecektir)
- 2004 yılına ait olup 2005 yılında
düzenlenecek Mali Tablolar (Bilanço-Gelir Tablosu) dönüşüm
oranına tabi tutulacak ve Yeni Türk Lirası (YTL) cinsinden
düzenlenecektir.
- 2004 yılına ait olup 01 Ocak 2005
tarihinden itibaren verilecek olan K.D.V., Muhtasar, Damga Vergisi, S.S.K. Aylık
Prim Hizmet Belgeleri, ve bunun gibi tüm
bildirim ve beyannameler Yeni Türk Lirası (YTL) olarak düzenlenecektir.
- Ücretlilerde Vergi İndirimine ait
bildirimler (Vergi İadesi) çalışanlar tarafından
Türk Lirası (TL) cinsinden doldurulacak ancak bu
bildirimlerin bordrolaştırılması ve mahsup işlemleri Yeni Türk Lirası (YTL)
olarak yapılacaktır.
- 2004 yılında stoklara alınmış
herhangi bir malın veya 2004 yılında satışı yapılmış bir malın iadeye konu olması halinde iade
faturası ve/veya gider pusulası, satınalma ve/veya satışın ne zaman
gerçekleştiğine bakılmaksızın Yeni Türk Lirası (YTL) olarak düzenlenecektir.
- Fatura ve fatura yerine geçen
belgeler ile tahsil, tediye, çek bordrosu ve bunun gibi belgeler Yeni Türk
Lirası (YTL) olarak düzenlenecektir.
Düzenlenen belgelerde yarım kuruş
ve üzeri tutarlar bir kuruşa yani yukarıya yarım kuruşun altında kalan tutarlar
ise aşağıya yuvarlanacak yani sıfırlanacaktır. Çünkü bir kuruşun
altında bir para mevcut değildir.
- 2005 yılı
boyunca Türk
Lirası(TL) tedavülde olacağından TL’nin miktarsal takibi
yapılacaktır. Bir başka anlatımla şimdiye kadar yabancı paraların takibi
nasıl yapılıyor ise 2005 yılı boyunca TL takibi de aynı şekilde
yapılacaktır.
- 2005 yılı boyunca satışa arz edilen
mal hizmet bedellerinin etiketlerinde Türk Lirası (TL) ve Yeni Türk Lirası (YTL)
olarak her iki para biriminden belirtilmesi zorunludur. Bu zorunluluğun resmi kayıtlarla
ilgisi yoktur. Bu yalnızca mal ve hizmetlerin mağazalar ve sair yerlerde
sergilenmesi sırasında konulacak etiketler ile fiyat listelerinin çıkarılması
halinde bu listeler için geçerli olacaktır. Uygulamanın esas amacı hesaplama
kolaylığı sağlamakla birlikte tüketiciyi korumaktır. Bu
zorunluluğa uymayanlar hakkında cezai işlem yapılacaktır.
- Muhasebe hesaplarında dönüşüm işlemi
en alt hesap esas alınarak yapılacaktır. Aksi halde hesapların dönüşümü ile
işlem aşamasında farklılıklar oluşacaktır (Alınan ve Verilen Çekler, Alıcılar
Satıcılar, Bankalar gibi tüm hesapların detay hesaplarından hareket edilerek
düzeltme yapılacaktır).
- 31 Aralık 2004 sonu itibariyle var
olan stoklar tek tek ele alınarak Yeni
Türk Lirasına (YTL) dönüştürülecektir. Aksi halde
küçükte olsa farklılıklar ortaya çıkabilecektir.
- Aktifte kayıtlı Sabit Kıymetler ile birlikte aynı
zamanda Birikmiş Amortismanları da ayrı
ayrı ele alınarak Yeni Türk Lirasına (YTL)
dönüştürülecektir.
- 31 Aralık 2004 tarihli kapanış
kaydının 01 Ocak 2005 tarihinde açılış kaydı olarak alınmasında Yeni Türk (YTL)
Lirasına dönüştürülecektir.
- Özel Hesap Dönemi tayin olunan
işletmeler için de 01 Ocak 2005 bir milat olarak kabul edilecek, muavin mizan
alınacak ve dönüşüm sağlandıktan sonra işlemlere Yeni Türk Lirası üzerinden
devam edilecektir.
- 2004 ve öncesinde düzenlenen bütün
belge, kağıt ve işlemlerin 2005 yılında yenilenmesinin arzu edilmesi halinde (31
Aralık 2005 tarihine kadar yapılması koşuluyla) bütün vergi, resim ve harçtan
muaf tutulmuştur.
- Türk Lirasının (TL) Yeni Türk Lirası (YTL)
ile değiştirilmesinde bankalara Vergi
Kimlik Numarası bildirim zorunluluğu yoktur.
- 01 Ocak 2005 tarihinden geçerli
olmak üzere yapılacak ücret tahakkuk ve ödeme işlemleri Yeni Türk Lirası (YTL)
olarak yapılacaktır.
Sonuç olarak 01 Ocak 2005 tarihinden
geçerli olmak üzere Ulusal Paramız Yeni Türk Lirası’dır. Ülkemizde şimdiye kadar
olduğu gibi tüm kayıtlar ulusal para cinsi ile takip edileceğinden hareketle
01 Ocak 2005 tarihinden geçerli olmak
üzere tüm kayıtların YTL olması tabii ve yasal
zorunluluktur.
Tekrar sıfır atılması gereklerinin
bir daha oluşmaması temennisi ile
birlikte tüm kesimlerin Yeni Türk Lirası (YTL) kullanımında duyarlı olması dileği ile...
|