|
22
Nisan 2006 Tarihli Resmi Gazete
Sayı:
26147
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından:
KAMU
KURUM VE KURULUŞLARINDA İŞÇİ OLARAK İSTİHDAM EDİLECEK ÖZÜRLÜ
VE ESKİ HÜKÜMLÜLERE UYGULANACAK SINAV
YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ
BÖLÜM
Amaç,
Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1)
Bu Yönetmeliğin amacı, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununa göre işçi
istihdam eden kamu kurum ve kuruluşlarına işçi olarak alınacak özürlü ve eski
hükümlülerin istihdam edilmelerine ilişkin usul ve esasları
belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1)
Bu Yönetmelik, merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri, bunlara bağlı döner
sermayeli kuruluşlar, kanunla kurulan fonlar, kefalet sandıkları, sosyal
güvenlik kuruluşları, merkezi yönetim bütçesinin transfer tertiplerinden yardım
alan kuruluşlar, il özel idareleri ve belediyeler ile belediyelerin Türk Ticaret
Kanununa göre kurduğu şirketler hariç, bunların kurdukları birlik, müessese ve
işletmeler, özelleştirme programına alınmış kamu payı ağırlıklı kuruluşlar, kamu
iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları ile müesseseleri, özel kanuna veya
özel kanunla verilmiş yetkiye dayanılarak kurulan kamu banka ve kuruluşları ile
bunlara bağlı işyerlerinin ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarına ilk defa işçi
olarak alınacak özürlü ve eski hükümlüleri kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1)
Bu Yönetmelik 25/6/2003 tarihli ve 4904 sayılı Türkiye İş Kurumu Kanununun 32
nci maddesine dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1)
Bu Yönetmelikte geçen;
a) Eski hükümlü: Altı aydan daha
uzun süreli hürriyeti bağlayıcı bir suçtan veya ceza süresine bakılmaksızın
Devlet memuru olmaya engel bir suçtan hüküm giymiş ve cezalarını infaz
kurumlarında tamamlamış veya cezası tecil edilmiş yahut şartlı salıverme yoluyla
tahliye edilmiş olanlar ile özel kanunlarında belirtilen şartlardan dolayı
istihdam edilme olanağı bulunmayanlar veya kamu haklarından mahrum bulunanlar bu
durumunu Cumhuriyet Başsavcılığından alınmış eski hükümlü belgesi veya
Cumhuriyet Başsavcılığınca tasdik edilen Tahliye Edilen Eski Hükümlüye Ait Durum
Bildirme Formu ile kanıtlayarak Kuruma iş isteği ile kayıt yaptıranları,
b) Kamu kurum ve kuruluşu: Bu
Yönetmeliğin 2 nci maddesinde sayılan kurum ve
kuruluşları,
c) KPSS: Kamu Personeli Seçme
Sınavını,
ç) Kurum: Türkiye İş Kurumunun
merkez ve taşra teşkilatını,
d) Merkezi seçme sınavı: En az
ortaöğretim kurumlarından mezun olanlardan bu Yönetmelikte işçi olarak
adlandırılan kadrolara atanacaklar için ÖSYM’ye yaptırılan ve kullanılacak olan
puanları sağlayan merkezi sınavı,
e) ÖSYM: Öğrenci Seçme ve
Yerleştirme Merkezini,
f) Özürlü: Doğuştan ya da sonradan herhangi bir nedenle bedensel, zihinsel,
ruhsal, duyusal ve sosyal yeteneklerini çeşitli derecelerde kaybetmesi nedeniyle
toplumsal yaşama uyum sağlama ve günlük gereksinimlerini karşılamada güçlükleri
olan ve koruma, bakım rehabilitasyon, danışmanlık ve destek hizmetlerine ihtiyaç
duyan kişilerden çalışma gücünün en az % 40'ından yoksun olduğu sağlık kurulu
raporu ile belgelenenleri,
ifade eder.
İKİNCİ
BÖLÜM
Kamu
Kurum ve Kuruluşlarının Özürlü ve Eski Hükümlü
Kontenjanlarının
Tespiti
Özürlü ve eski hükümlü
kontenjanlarının tespiti
MADDE 5 – (1)
Elli veya daha fazla işçi çalıştıran kamu işyerlerinde, o işyerinde çalışan
özürlü ve eski hükümlü işçi sayıları düşüldükten sonra kontenjan belirlenir. Yer
altı ve su altı işlerinde özürlü statüsünde işçi çalıştırılamaz ve
işyerlerindeki özürlü kontenjanın tespitinde yer altı ve su altı işlerinde
çalışanlar hesaba katılmaz.
(2) Eski hükümlü çalıştırılmasında
kanunlardaki kamu güvenliği ile ilgili hizmetlere ilişkin özel hükümler
saklıdır.
(3) Toplam kontenjanların
tespitinde; bir kamu kurumunun veya kuruluşunun ya da
bunlara bağlı işletmelerin aynı il sınırları içerisinde birden fazla işyeri
varsa, bu işyerlerinde çalışan toplam işçi sayısı birlikte dikkate alınır.
Ayrıca, kısmi süreli iş sözleşmesine göre çalışanlar, çalışma süreleri dikkate
alınarak tam süreli çalışmaya dönüştürülür ve bu işyerlerinde çalışan özürlü ve
eski hükümlü sayısı toplam işçi sayısından düşülür. Bulunan sayının her yıl
Bakanlar Kurulunca belirlenecek oranla çarpılması sonucu işverenin çalıştırmak
zorunda olduğu özürlü, eski hükümlü sayısı bulunur. Çalıştırılacak özürlü, eski
hükümlü sayısının belirlenmesinde yarıma kadar olan kesirler dikkate alınmaz.
Yarım ve daha fazla olanlar tama dönüştürülür. Bulunan toplam kontenjandan
çalıştırılan özürlü, eski hükümlü sayısı düşülerek varsa özürlü, eski hükümlü
açık kontenjanına veya kontenjan fazlası çalışan özürlü ve eski hükümlü sayısına
ulaşılır. Ancak, Yönetmeliğin 2 nci maddesinde
belirtilen kamu kurum ve kuruluşları zorunlu olmamalarına rağmen çalıştırmak
istedikleri özürlü ve eski hükümlüleri bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde
istihdam edebilirler.
(4) Kamu kurum ve kuruluşları,
özürlü ve eski hükümlü açık kontenjanlarının doğduğu tarihten itibaren 30 gün
içinde özürlü ve eski hükümlülerde aranılan niteliklerle birlikte Kurumdan
talepte bulunmakla yükümlüdürler. Eski hükümlüler arasında suç tasnifine göre
bir ayrım yapılamaz. İşin özelliği gerektirmediği sürece özür grupları arasında
bir ayrım yapılamaz ve özürlülük oranına göre bir üst sınır
getirilemez.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Merkezi
Sınavın Yapılmasına İlişkin Esaslar
Sınav
MADDE 6 – (1)
Kamu kurum ve kuruluşlarında işçi olarak istihdam edilecek özürlü ve eski
hükümlülere ilişkin yarışma sınavı Kurum tarafından, ÖSYM'ye
yaptırılır.
Sınavın yapılış
şekli
MADDE 7 – (1)
Kamu kurum ve kuruluşlarına daimi ve geçici işçi olarak alınacak özürlü ve eski
hükümlüler için aynı veya farklı tarihlerde, il merkezlerinde olmak üzere en
erken yılda bir en geç dört yılda bir sınav yapılır.
(2) Merkezi sınav bir oturumda 3
düzeyde;
a) Lisans veya lisansüstü
programlarından mezun olan adaylar için A düzeyinde,
b) Önlisans programlarından mezun olan adaylar için B
düzeyinde,
c) Orta öğretim mezunu adaylar için
C düzeyinde,
yapılır.
Merkezi sınava gireceklerde
aranacak şartlar
MADDE 8 – (1)
Sınava girecek ve kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilecek özürlü ve eski
hükümlülerde aranacak şartlar aşağıda belirtilmiştir:
a) Özürlüler
için,
1) Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı
olmak,
2) En az orta öğretim mezunu
olmak,
3) Taksirli suçlar ile kısa süreli
hapis cezasına seçenek yaptırımlara çevrilmiş veya aşağıdaki sayılan suçlar
dışında tecil edilmiş hükümler hariç olmak üzere, altı aydan fazla hapis veyahut
affa uğramış olsalar bile Devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlarla, basit ve
nitelikli zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı
kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyeti kırıcı
suçtan veya kaçakçılık, resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, Devlet
sırlarını açığa vurma suçlarından dolayı hükümlü
bulunmamak,
4) Bedensel, duyusal ve sosyal
yeteneklerindeki özürleri nedeniyle çalışma gücünün en az % 40'ından yoksun
olmak,
b) Eski hükümlüler
için,
1) Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı
olmak,
2) En az orta öğretim mezunu
olmak,
3) Altı aydan daha uzun süreli
hürriyeti bağlayıcı bir suçtan veya ceza süresine bakılmaksızın Devlet memuru
olmaya engel bir suçtan hüküm giymiş ve cezalarını infaz kurumlarında tamamlamış
veya cezası tecil edilmiş yahut şartlı salıverme yoluyla tahliye edilmiş olanlar
ile özel kanunlarında belirtilen şartlardan dolayı istihdam edilme olanağı
bulunmayanlar veya kamu haklarından mahrum bulunanlar bu durumunu Cumhuriyet
Başsavcılığından alınmış eski hükümlü belgesi veya Cumhuriyet Başsavcılığınca
tasdik edilen Tahliye Edilen Eski Hükümlüye Ait Durum Bildirme Formu ile
kanıtlamak.
Merkezi sınav ilanı ve sınav giriş
belgelerinin düzenlenmesi
MADDE 9 – (1)
ÖSYM, merkezi seçme sınavına başvuru tarihini ve başvurunun ne şekilde ve nereye
yapılacağını Resmî Gazete'de ve/veya ülke genelinde yayınlanan en yüksek tirajlı
ilk üç gazetede farklı tarihlerde ilan vermek suretiyle duyurur.
(2) Sınava girecek özürlü ve eski
hükümlülerin hangi bina ve salonda sınava gireceklerini gösteren sınava giriş
belgesi, ÖSYM'ce hazırlanır ve adayların adreslerine
gönderilir.
(3) Yarışma sınavı ile ilgili
hususlar, ÖSYM ve Kurum tarafından imzalanacak bir protokolle
belirlenebilir.
Merkezi sınavın
yapılması
MADDE 10 – (1)
ÖSYM'ce özürlü ve eski hükümlüler için sınav soruları
hazırlanır.
(2) Sınavlar, yarışma esasına
dayanır. Sınav sonuçları adaylara ve Kuruma yazılı veya elektronik ortamda
bildirilir. Sınava girmiş olmak, özürlü ve eski hükümlü işçi kadrosuna alınmada
tek başına bir hak teşkil etmez.
(3) Merkezi sınavla ilgili
itirazlar, sınav sonuçlarının adaylara bildirildiği tarihten itibaren 7 gün
içinde ÖSYM'ye yapılabilir. ÖSYM bu itirazları 10 gün içinde sonuçlandırarak
ilgilisine ve itirazın haklı çıkması halinde ayrıca adaya ve Kuruma yazılı
olarak bilgi verir.
Merkezi sınava alınmada
istisnalar
MADDE 11 – (1)
Merkezi Sınava alınmada istisnalar şunlardır.
a) Kanun, Kanun Hükmünde Kararname,
Bakanlar Kurulu Kararları ile kamu kurum ve kuruluşlarında işe alınmada veya işe
gönderilmede öncelik hakkı bulunanlar,
b) Zihinsel veya ruhsal özürlü
olanlar,
c) Kamu kurum ve kuruluşlarında
özürlü, eski hükümlü statüsünde daimi işçi olarak çalışmış olup da çalıştığı
kurum ve kuruluşun disiplin mevzuatı uyarınca görev veya meslekten ihraç ya da 4857 sayılı İş Kanununun 25/II nci maddesine göre hizmet akdinin feshi dışında bir nedenle
ayrılmış olanlar ile kamu kurum ve kuruluşlarına Kurum kanalıyla özürlü, eski
hükümlü statüsü dışında bir statüde işe yerleştirilenlerden sonradan özürlü,
eski hükümlü kapsamında yer alan ve iş akdi feshedilmeyenler hakkında merkezi
sınav uygulanmaz.
Kamu kurum ve kuruluşlarına
gönderme, sözlü sınav/mülakat yapılması
MADDE 12 – (1)
Merkezi sınav kapsamında olan işgücü taleplerine başvurabilmek için sınava
girmiş olmak yeterlidir. Kurum, işgücü talebinin intikali üzerine başvuran
adaylar içerisinde talep şartlarını taşıyan en yüksek puanlı adaydan başlamak
üzere talep sayısının iki katına kadar adayın isim ve adreslerini içeren
listeyi, ilgili kamu kurum ve kuruluşuna gönderir. Geçici işçi statüsünde
alınacak olan özürlü ve eski hükümlüler için bu Yönetmelik kapsamında
hazırlanacak listeler Kurumca il/ilçe düzeyinde de
belirlenebilir.
(2) Merkezi sınavdan muaf olanlar,
durumları talep şartlarına uygun olmak kaydıyla, açık iş sayısının iki katını
geçmemek üzere kayıt tarihi ve sıra numarasına göre
ayrı listeler halinde kamu kurum ve kuruluşlarına mülakata
gönderilirler.
(3) Taleplere ilişkin başvuru ve
kamu kurum ve kuruluşlarına listelerin gönderme süreleri Kurumca
belirlenir.
(4) Kamu kurum ve kuruluşları,
Kurum tarafından gönderilen listelerin kendilerine ulaşmasını müteakip 30 gün
içinde sözlü sınav/mülakat yapmak zorundadır. Sözlü sınavlarda görevin
özelliğine göre adayların mesleki bilgileri ile davranışları değerlendirilir ve
ihtiyaç duyulması halinde bilgi ve becerileri ölçülür. Sözlü sınavda
değerlendirme 100 puan üzerinden en yüksek puanı alandan başlamak üzere başarı
sıralamasına göre yapılır.
(5) Sözlü sınav/mülakat komisyonu,
talep sahibi kamu kurum veya kuruluşunun atamaya yetkili amirinin belirleyeceği
bir başkan ve dört üyeden oluşur. Özürlüler için oluşturulacak Komisyonda
üyelerden birisi Türkiye Sakatlar Konfederasyonunca, eski hükümlüler için
oluşturulacak Komisyonda üyelerden birisi Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü Denetimli Serbestlik ve Yardım
Hizmetlerinden sorumlu daire başkanlığınca belirlenir. Sınav komisyonu üyelerine
toplantı gün, saat ve yeri, toplantı gününden en az 5 gün önce yazılı olarak
bildirilir.
(6) Sözlü sınav/mülakat sonuçları,
sınavın yapıldığı ildeki ilgili kamu kurumu tarafından herkesin görebileceği bir
yere asılmak suretiyle ilan edilir, varsa web sitelerinde yayınlanır ve ayrıca
sınava giren adaylara yazılı olarak bildirilir.
(7) İlgili kamu kurum ve
kuruluşları, sözlü sınav/mülakatta başarılı olup, işe alınanlar ile başarısız
olanların listesini atamayı izleyen 15 gün içerisinde Kuruma
iletir.
Sözlü sınav/mülakat sonuçlarına
itiraz
MADDE 13 – (1)
Sözlü sınav/mülakat sonuçlarının ilanından itibaren 7 gün içinde itiraz
edilebilir. Sözlü sınav/mülakat sonuçlarına yapılan itirazlar, itirazın
komisyona ulaştığı tarihten itibaren 10 gün içinde sınav komisyonunca
değerlendirilerek sonuçlandırılır ve itiraz sahibine yazılı olarak
bildirilir.
Çalışırken özürlü, eski hükümlü
kapsamına girenler
MADDE 14 – (1)
Çalışırken özürlü, eski hükümlü olan ve iş akdi feshedilmeyenler için tescil
talebinde bulunulması halinde gerekli belgelerine istinaden Kurumca özürlü, eski
hükümlü olarak tescilleri yapılır.
Kur'a
usulü
MADDE 15 – (1)
Kamu kurum ve kuruluşlarınca, ilköğretim ve altı eğitim düzeyinde istihdam
edilecek işçiler için talep koşullarına durumu uygun başvuranlardan Kurumun
gönderdiği listeler esas alınmak suretiyle talep sayısının iki katını geçmeyecek şekilde noter huzurunda kur’a çekimi yapılır. Bu
taleplere eğitim durumlarına bakılmaksızın ruhsal ve zihinsel özürlüler de
istemeleri halinde gönderilir. Kur’a sonrası kamu kurum ve kuruluşlarınca
yapılacak sözlü sınav/mülakatla ataması yapılacaklar belirlenir. Kamu kurum ve
kuruluşlarının talebi halinde merkezi sınav kapsamında olup da merkezi sınava
giren veya girmeyenler de eğitim düzeyi dışındaki talep koşullarını taşımaları
halinde kur’aya tabi işgücü talebine müracaat
edebilirler.
(2) Bakanlar Kurulu Kararıyla
öncelikli gönderme ve/veya işe alınma hakkına sahip bulunanlar durumu talep
şartlarına uygun olanlar da aynı süre içerisinde açık iş sayısının iki katını
geçmeyecek sayıda ve sıradan olmak üzere isim ve
adresleri ile durumlarına ilişkin açıklayıcı bilgilerle birlikte liste halinde
kamu kurum ve kuruluşuna bildirilir. Kur’aya
katılacakların listesi ile birlikte yetkili il/şube müdürlüğü tarafından talep
sahibi kamu kurum ve kuruluşuna sözlü sınav/mülakat yapılmak üzere gönderilir.
(3) Bu kapsamda bulunan ve talep
koşullarına durumu uygun başvuranlardan Kurumca gönderilenler, önceden ilan
edilen gün, saat ve adreste noter huzurunda kur'a çekimine tabi tutulurlar.
Adaylar istemeleri halinde kur’a çekimini izleyebilirler. Gerçekleştirilen kur’a
çekimi sonucunda her açık iş için iki kişi belirlenir. Kur’a sonrası açık iş
sayısının iki katı oranında belirlenenler ile öncelikli olarak gönderilenler
arasından, kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılacak sözlü sınav/mülakat sonrası
asil ve yedek olarak ataması yapılacaklar belirlenir. Bu şekilde belirlenenler
Yönetmeliğin 12 nci maddenin 5 inci fıkrasında
belirtilen komisyon tarafından yapılacak sözlü sınav/mülakata alınırlar. Sözlü
sınav/mülakat sonunda işin gereklerini yerine getirebilecek niteliklere sahip
oldukları belirlenenler işe alınırlar. Sözlü sınav/mülakatta ayrıca, işe
alınacak işçi sayısının yarısını geçmeyecek sayıda
yedek liste oluşturulur. Kur’a ile ilgili olarak noterin düzenlediği belgenin
bir nüshası işe alınacak işçinin özlük dosyasında muhafaza
edilir.
Sözlü sınav/mülakata ilişkin
istisnalar
MADDE 16 – (1)
Bu Yönetmeliğin 12 ve 15 inci maddelerine göre Kurum tarafından gönderilecek iş
arayan sayısı, talepte belirtilen açık iş sayısından az veya bu sayı kadar ise
gönderilenler herhangi bir kur’a, sözlü sınav/mülakata tabi tutulmaksızın işe
alınırlar.
İkinci gönderme
yapılamayacağı
MADDE 17 – (1)
12 nci ve 15 inci maddeye göre yeterli sayıda gönderme
yapılmış olan özürlü ve eski hükümlü talepleri için ikinci kez gönderme
yapılması istenemez ve aynı talep koşullarıyla yeniden işgücü talebinde
bulunulamaz. Bu durumdaki işveren veya işveren vekiline bu Yönetmeliğin 20 nci maddesinde belirtildiği şekilde cezai işlem uygulanır.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Sınavla
İlgili Diğer Hususlar
Sınav geçerlilik
süresi
MADDE 18 – (1)
Merkezi sınav sonuçları bir sonraki sınava kadar geçerliliğini korur.
Refakatçi
bulundurulması
MADDE 19 – (1)
Düzenlenecek olan merkezi sınavda ÖSYM'ce, uygulamalı ya da uygulamasız olarak yapılacak sözlü sınav/mülakatta,
sınav komisyonunca özür gruplarının özellikleri dikkate alınır ve bu durumları
göz önünde bulundurularak bu kişilere refakatçi
görevlendirilir.
BEŞİNCİ
BÖLÜM
İdari
Para Cezaları ve Son Hükümler
İdari para
cezaları
MADDE 20 – (1)
Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesine uygun bildirimde bulunmayan veya bildirimde
bulunmakla birlikte 4857 sayılı İş Kanununun 30 uncu maddesi gereği kontenjan
açığını kapatmayan kamu kurum ve kuruluşları için açık kontenjanın oluştuğu
tarihten bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde yükümlülüklerini yerine getireceği
tarihe kadar, her özürlü ve eski hükümlü açık kontenjanı için her ay itibarıyla,
4857 sayılı Kanununun 108 inci maddesi ile verilen yetkiye dayanılarak Kurum il
müdürünce, aynı Kanunun 101 inci maddesinde belirtilen miktarda idari para
cezası uygulanır.
(2) Yönetmelik hükümleri
çerçevesinde özürlü ve eski hükümlü istihdamı yoluna gitmeyen kamu kurum ve
kuruluşları hakkında, Kurum il müdürünce 4904 sayılı Türkiye İş Kurumu Kanununun
3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (d) bendine istinaden aynı Kanunun 20 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen
idari para cezası uygulanır.
Yürürlükten kaldırılan
yönetmelikler
MADDE 21 – (1)
18/3/2004 tarihli ve 25406 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve
Kuruluşlarında İşçi Olarak İstihdam Edilecek Özürlüler Hakkında Uygulanacak
Sınav Yönetmeliği ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarında İşçi Olarak İstihdam Edilecek
Eski Hükümlüler Hakkında Uygulanacak Sınav Yönetmeliği yürürlükten
kaldırılmıştır.
Yürürlük
MADDE 22 – (1)
Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 23 – (1)
Bu Yönetmelik hükümlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı
yürütür.
| 
