BANKA VE FİNANS KURUMLARININ YILLIK HARÇ MÜKELLEFİYETİ

nun[1] 1’inci maddesi şümulünce alınmakta olup aynı kanunun sekizinci kısmında düzenlenmiş bulunmaktadır. Harçlar Kanunu’nun sekizinci kısımında, imtiyazname, ruhsatname ve diplomalardan bu kanuna bağlı (8) sayılı tarifede yazılı olanların harca tabi olduğu hükmolunmuştur. Sözü edilen (8) sayılı tarifenin XI numaralı bölümünde ise, finans kesiminde faaliyette bulunan bir takım kurumlardan alınacak harç tutarları belirlenmiştir.

Harçlar Kanunu’na ekli (8) sayılı tarifenin XI numaralı bölümünde düzenlenen finansal faaliyet

harçları[2], finans kurumlarının bazılarından kuruluş işlemi için kuruluştan önce; bazılarından

ise hem kuruluşta hem de her yıl yıllık olarak tahsil edilmektedir. Ayrıca aynı tarife uyarınca, ilgili kurumların açacakları şube sayısı üzerinden de harç alınmaktadır.[3] Yıllık bazda finansal

faaliyet harcı ödemesi gereken kurumlar (8) sayılı tarifenin XI numaralı bölümüne göre şunlardır: Türkiye’de kurulmuş ve kurulacak yerli bankalar ile yabancı bankaların Türkiye’de açtıkları ve

açacakları merkez şubeleri; özel finans kurumları; sermaye piyasası aracı kurumları; finansal

kiralama şirketleri; faktoring şirketleri; yetkili müesseseler (döviz büfeleri); sigorta ve emeklilik

Yıllık bazda alınan finansal faaliyet harçları, 492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 113’üncü maddesine

göre ödenmektedir. Bu maddeye göre, yıllık finansal faaliyet harçları her yıl ocak ayının başında

yıllık olarak tahakkuk ettirilmiş sayılır. Tahakkuk ettirilen bu harçlar ayrıca mükellefe tebliğ olunmaz ve ocak ayı içerisinde ödenir.

Banka ve finans kurumlarının 2006 yılına ait yıllık finansal faaliyet harçlarını yukarıda bahsedilen kanuni düzenleme gereği 31.01.2006 tarihine kadar ödemesi gerekmektedir. Yılbaşında otomatik olarak tahakkuk ettirilmiş sayılan bu harçlara ilişkin belirtilen tarihten sonra yapılacak ödemelerde

ise, idarece 6183 sayılı Kanun’a göre gecikme zammı isteneceği gözden kaçırılmamalıdır.

[1] 17.07.1964 tarih ve 11756 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

[2] 02.01.2004 tarih ve 25334 1.Mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 5035 sayılı

"Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun"un 39.maddesi(01.01.2004 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir.) ile, 492 sayılı Harçlar Kanunu’na ekli (8) sayılı tarifenin XI’inci bölümünde bazı değişiklikler yapılmıştır. Yapılan bu değişiklikler çerçevesinde ‘finansal faaliyet izin belgesi harçları’ olarak bilinen harçlar ‘finansal faaliyet harçları’ adını almıştır.

[3] 5035 sayılı Kanun’un 39’uncu maddesiyle 492 sayılı Harçlar Kanunu’na bağlı (8) sayılı

tarifenin XI’inci bölümüne yapılan ilaveler sonrası; İstanbul Menkul Kıymetler Borsasında yapılan iş ve işlemler nedeniyle alınan menkul kıymet kotasyon ve tescil ücretleri, kurtaj ücretlerinden borsa yönetimine ödenecek borsa payları üzerinden ve Sermaye Piyasası Kurulu tarafından yapılan tescil ve kayıtlar nedeniyle alınan ücretler üzerinden finansal faaliyet harcı alınması gündeme gelmiştir.

[4] Diğer finansal kurumlar, bu kurumların dışında kalan, finansal hizmet vermek üzere

kuruluşu veya faaliyetleri yetkili kamu mercilerinin iznine tabi gerçek ve tüzel kişilerdir. Örneğin, tüketici finansmanı şirketleri.