YABANCI KREDİ KURULUŞLARINDAN ALINAN KREDİLERDE DAMGA VERGİSİ

03 Eylül 2003

OZAN USLU

SMMM

Damga Vergisi Kanunu İle İlgili Genel Açıklamalar

488 Sayılı Damga Vergisi Kanunu’na göre ; Kanuna ekli 1 sayılı tablodaki kağıtlar damga vergisine tabidir. Bu kağıtları imza edenler damga vergisi mükellefidir.

Ayrıca Yabancı memleketlerde Türkiye deki yabancı elçilik ve konsolosluklarda düzenlenen kağıtlar , Türkiye deki resmi dairelere ibraz edildiği , üzerinde devir veya ciro işlemleri yürütüldüğü veya herhangi bir suretle hükümlerinden faydalanıldığı taktirde vergiye tabi tutulur. Kanuna ekli 1 sayılı tabloda çeşitli işlemlere ilişkin damga vergisi oranları gösterilmiştir. Damga vergisi Nispi ve maktu olmak üzere 2 şekilde alınmaktadır. Nispi vergide kağıtların nevi ve mahiyeti ile üzerinde yazılı para maktu vergide ise kağıtların mahiyeti esas alınır.

Damga vergisi ödeme şekilleri , vergiye konu işlemin mahiyetine göre farklılık göstermektedir. Ödeme işleme konu kağıtlara pul yapıştırılması , kanunda saklı hallerde basılı damga konulması veya makbuz verilmesi yada istihkaktan kesinti yapılması suretiyle ödenir.

Verginin pul yapıştırılmak suretiyle ödenmesi durumunda damga pulunun kağıtların düzenlendiği anda yapıştırılacağı açıktır. Makbuz karşılığı ödemelerde ise 4844 Sayılı Kanunun 9. Maddesi ile değişen husus şu şekildedir. *Anonim, eshamlı komandit ve limited şirket mukavelenamelerin veya bunların süre uzatımları hakkındaki kararın tecil tarihinden itibaren üç ay içinde damga vergisi ödenmelidir.

Ayrıca dikkat edilmesi gereken önemli bir hususta kanunun 2. maddesinde belirtilmiş olan vergiye tabi kağıtların hükümlerinin uzatılması , yenilenmesi değiştirilmesi , devri ve bozulmasına ilişkin şerhler damga vergisine tabi olduğudur.

Yabancı Kredi Kuruluşlarından Alınan Kredilerde Damga Vergisi

Damga vergisi kanununa eklenen mükerrer 30. Madde ile Yabancı Ülkelerin Kredi kuruluşlarından ve diğer her türlü dış kaynaklardan direkt veya Türkiye’de faaliyet gösteren kuruluşları vasıtasıyla alınacak kredilerde ve bu kredilerin geri ödenmesinde düzenlenecek kağıtlarda damga vergisi nispetini “ 0 “ a kadar indirmeye , indirilen nispeti kanuni seviyesine kadar çıkartmaya ve bu nispetler dahilinde kredi türleri itibariyle farklı nispetler tespit etmeye ve bu konu ile ilgili usul ve esasları belirlemeye Bakanlar Kurulu yetkili kılınmıştır.

87/12067 Numaralı Kararname ile de söz konusu kredilerin sadece alınması esnasında ilk defa düzenlenen kağıtlar ile bu kredilerin geri ödenmesinden dolayı düzenlenecek evraklarda damga vergisi nispetinin ‘ 0 ‘ olduğu yürürlüğe girmiştir.

Yabancı Kredi Kuruluşlarından Alınan Kredileri Süre Uzatımında Damga Vergisi

Üzerinde durmamız gereken bir başka husus ise Yurt Dışı Kredi Kuruluşlarından ve Diğer her türlü dış kaynaklardan doğrudan doğruya veya Türkiye’de faaliyet gösteren bankalar

vasıtasıyla temin edilen dış kredilerin süre uzatımlarında damga vergisi nispetinin hangi

oranda uygulanacağıdır. Bu konuda çeşitli görüşler bulunmaktadır. Öncelikle süre uzatımı bir ödeme şekli ile ilgili bir düzenlemedir. Yani ödemenin ertelenmesidir. 87/12067 Sayılı

Kararnamede kredinin alınması sırasında ilk defa düzenlenen evraklar ile kredinin geri ödenmesi esnasında düzenlenecek evraklar ifadesi kullanılmaktadır. Türkçe cümle yapısı ve genel anlayışa göre bu ifadeden çıkan sonuç : Kredinin alınması sırasında ilk defa düzenlenen kağıtlar ile geri ödenmesi esnasında düzenlenen ve/veya düzenlenecek tüm kağıtlardır.

Ancak Maliye Bakanlığı bu kredilerin süre uzatımlarında düzenlenecek evraklarda “ 0 “ nispetinde damga vergisi uygulanmayacağı görüşündedir. Bakanlık Banklar birliğine verdiği 41972 Sayılı resmi gazetede yayımlanan yazıda kredi nispetini 0 olamayacağını bildirmiştir.

Ayrıca Damga Vergisi Kanunun 14. Maddesinde aynen şu ifade kullanılmaktadır ,

“ Mukavelenamelerin müddetinin uzatılması halinde aynı miktar ve nispette vergi alınır “

Bu ifadeden de çıkarılacak sonuç ; Kredinin süre uzatımında alınacak damga vergisi nispeti kredinin alındığı anda uygulanacak nispete eşit olmalıdır. Oysaki söz konusu yurtdışından alınan kredilerin alınması esnasında uygulanacak damga vergisi nispeti 0 dır. Dolayısıyla Kanunun 14. Maddesine göre süre uzatımında da uygulanacak nispet bu tutara eşit Yani “ 0 “ olmalıdır.

Sonuç ,

Yut dışın kredilerinden alınan damga vergisi nispetini düzenleme yetkisi Bakanlar Kuruluna verilmiştir. Bakanlar Kurulu Bu yetkisini kullanarak söz konusu kredilerin alınması esnasında ilk defa düzenlenecek kağıtlardan ve geri ödenmesi esnasında düzenlenen kağıtlardan alınacak damga vergisi nispetini “ 0 “ olarak belirlemiştir. Bu kredilerin süze uzatımında uygulanacak damga vergisi nispeti ise şahsi kanaatime göre “ 0 “ olmalıdır.