ÖZEL FİNANS KURUMLARININ KURULUŞ VE FAALİYETLERİ HAKKINDA YÖNETMELİKTE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN YÖNETMELİK   

 

 

 

20 Haziran 2003 Tarihli Resmi Gazete

Sayı: 25144

 

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumundan:

 

Özel Finans Kurumlarının Kuruluş ve Faaliyetleri Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına İlişkin Yönetmelik

 

MADDE 1 — 20/9/2001 tarihli ve 24529 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan "Özel Finans Kurumlarının Kuruluş ve Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik"in 12 nci maddesinin üçüncü fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.

 

"Bu maddenin birinci, ikinci ve üçüncü fıkraları hükümleri saklı kalmak kaydıyla, kıyı bankacılığı bölgelerinde şube açacak özel finans kurumlarının, Kanunun 13 üncü maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendi uyarınca bankalarının sermaye yeterliliğine ilişkin olarak yürürlüğe konulan düzenlemelerde belirtildiği şekilde hesaplanacak konsolide ve konsolide olmayan sermaye yeterliliği standart oranının en az yüzde oniki olarak gerçekleşmesi ve kıyı bankacılığı bölgelerinde edinilecek iştirake yapılacak sermaye tahsisi ya da diğer işlemlerin, özel finans kurumunun sermaye yeterliliği standart oranının yüzde oniki seviyesinin altına düşmesine yol açmaması şarttır.

 

Kıyı bankacılığı bölgesindeki şubenin bilanço büyüklüğü toplam özel finans kurumu bilançosunun yüzde onunu geçemez. Hazineye veya Hazinenin garantisi karşılığı verilen krediler bu sınırın hesabında dikkate alınmaz.

 

Özel finans kurumu ile kıyı bankacılığı bölgesindeki iştiraki arasındaki Kanunun 11 inci maddesi hükmü uyarınca kredi sayılan işlemler, bu Yönetmeliğin 28 inci maddesinde belirtilen oranlar dahilinde özel finans kurumu özkaynaklarının yüzde yirmibeşini geçemez.

 

Kıyı bankacılığı bölgelerinde şube açmak veya iştirak edinmek için gereken kaynak tutarı ile maliyet-fayda analizini de içeren detaylı fizibilite raporunun ve kuruluştan itibaren üç yıllık hedeflerin ortaya konulduğu tahmini bilanço, nakit akım ve kar-zarar cetvellerinin Kuruma ibraz edilmesi şarttır.

 

Özel finans kurumlarının kıyı bankacılığı bölgeleri de dahil olmak üzere yurtdışında şube açmalarına ya da mali iştirak edinmelerine izin verilebilmesi için söz konusu şube veya iştirakin bulunduğu bölgede konsolide denetim ve gözetime ilişkin esas ve usullerin uygulanabilirliğinin yanısıra, şube veya iştirakin bulunduğu ülkenin yetkili makamlarıyla Kurum arasında işbirliği ve bilgi alışverişinin sağlanmasına yönelik olarak Kanunun 3 üncü maddesinin (10) numaralı fıkrası çerçevesinde imzalanmış anlaşma bulunması zorunludur.

 

Özel finans kurumları, kıyı bankacılığı bölgelerinde kurulu şube ve iştiraklerinin; bağımsız denetimden geçmiş yıllık temel mali tablolarını, bu tabloların dipnotlarını da içerecek şekilde ve bağımsız denetim raporu ile birlikte Kuruma tevdi etmek zorundadır. Bağımsız denetimden geçmemiş temel mali tabloların üçer aylık dönemler itibarıyla, bu kapsamdaki faaliyetlerine ilişkin bilgilerin, Türkiye ile ilgili işlemleri de ayrıntılı olarak kapsayacak şekilde, Kurumca belirlenecek raporlama örneğine göre ve belirlenecek dönemler itibarıyla Kuruma tevdi edilmesi zorunludur.

 

Kurum tarafından yapılacak yerinde denetimlerde her türlü bilgi ve belge hazır bulundurulur ve kıyı bankacılığı bölgesindeki iştirakin alacaklı ve borçlularına ilişkin bilgiler istenildiği zaman özel finans kurumunca temin edilir.

 

Özel finans kurumları, kıyı bankacılığı bölgeleri de dahil yurtdışındaki şubelerinde ve iştiraklerinde açılan hesapların güvence fonu kapsamı dışında olduğuna ve kıyı bankacılığı bölgelerindeki şube ve iştiraklerine ilişkin bilgileri içeren açıklamayı, şubelerinin açıkça görünür bir yerinde ve okunaklı şekilde ilan eder.

 

Özel finans kurumlarının, kıyı bankacılığı bölgesindekiler dahil yurt dışında kurulu iştirakleri veya başka mali kurumlar adına yurtiçinde yerleşik kişilerden özel cari hesaplar ve kar ve zarara katılma hakkı veren hesaplar yoluyla fon kabulü amacıyla; formülerler bulundurmaları, münhasıran bu iş için personel istihdam etmeleri, bu iştirakler veya başka mali kurumlar adına toplanacak fonlar üzerinden personele ücret, komisyon, prim ve benzeri adlar altında para ödemek veya personele bu iştiraklerin reklam ve propagandasını yaptırmak suretiyle müşterilerini yurt dışındaki iştiraklerine yönlendirmeleri, bu ve benzeri yöntemler kullanarak yurt dışında kurulu iştirakleri veya başka mali kurumlar adına fon toplamaları, Kanunun 20 nci maddesinin (6) numaralı fıkrasının (a) bendi hükmü kapsamında izinsiz fon kabulü sayılır.

 

Türkiye'de kurulu özel finans kurumları, kıyı bankacılığı dahil yurtdışındaki şubelerine yönlendirmek amacıyla, özel cari hesaplar ve kar ve zarara katılma hakkı veren hesaplar yoluyla fon kabulüne ilişkin olarak yukarıda belirtilen işlemleri yapamazlar."

 

MADDE 2 — Aynı Yönetmeliğin 19 uncu maddesinin (1) numaralı fıkrasının sonuna aşağıdaki cümle eklenmiştir.

 

"Özel finans kurumları tarafından açılan 1 yıl ve daha uzun vadeli katılma hesaplarına 1 ay, 3 ay, 6 ay ve yıllık kar payı ödemesi yapılabilir. Özel finans kurumları tarafından asgari 5 yıl vadeli olmak kaydıyla sözleşme ile belirlenen aylık veya 3 aylık sürelerde hesaba para yatırmaya imkan veren "Birikimli Katılma Hesabı" açılabilir."

 

MADDE 3 — Aynı Yönetmeliğin 21 inci maddesinin (a) ve (e) bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, (b) bendinden "Ticari işlerin finansmanında kullanılmamak kaydıyla" ibaresi çıkarılmıştır.

 

"a) Kurumsal Finansman Desteği: Özel finans kurumu ile fonu kullanacak işletme arasında akdedilecek sözleşme dahilinde, işletmenin ihtiyaç duyduğu her türlü emtia, gayrimenkul ve hizmet bedelinin özel finans kurumunca işletme adına satıcıya ödenmesi ve bunun karşılığında işletmenin borçlandırılması işlemidir. Bu yöntemle kullandırılacak fonlar karşılığında teminat alınması ve alım-satıma ilişkin belgenin bir suretinin özel finans kurumunca muhafazası zorunludur."

 

"e) Mal Karşılığı Vesaikin Finansmanı: Dış ticaret ve kambiyo mevzuatı çerçevesinde, özel finans kurumu ile fon kullanan arasında düzenlenecek yazılı bir sözleşme dahilinde, mal karşılığı vesaik mukabilinde fon kullandırılması işlemidir."

 

MADDE 4 — Aynı Yönetmeliğin 25 inci maddesinin (1) numaralı fıkrasının (c) bendinden sonra gelmek üzere aşağıdaki paragraf eklenmiştir.

 

"Birden fazla ortaklıkta yönetim kurulu başkanı veya üyesi olarak (genel müdür sıfatı taşıyanlar da dahil) görev yapanlar bakımından aynı risk grubuna dahil edilecek gerçek ve tüzel kişilerin tespitinde;

 

Bu kişilerin görev aldıkları ortaklıklarda, ilgili mevzuat uyarınca edinmeleri gerekenden fazla miktarda hisseye sahip olmaları,

 

Bu kişilerin görev aldıkları ortaklıklar arasında doğrudan veya dolaylı olarak, sermaye veya yönetim kontrolü veya kefalet münasebetinin bulunması veya birinin ödeme güçlüğüne düşmesinin diğer bir veya birkaçının ödeme güçlüğüne düşmesi sonucunu doğuracak boyutta ilişkinin varlığı,

 

Görev alınan ortaklıkların sermayesini ve yönetimini doğrudan veya dolaylı olarak elinde bulunduran gerçek kişi ortaklar ile üçüncü dereceye kadar kan veya ikinci dereceye kadar sıhri hısım derecesinde akrabalık ilişkisi bulunması,

 

Bu kişilere, vasıf ve tecrübeleriyle mütenasip özlük hakları üzerinde bir hakkın tanınması hususları dikkate alınır. Bu hususların varlığı halinde yönetim kurulu başkan veya üyesi olarak görev yapanlarla bahse konu ortaklıklar aynı risk grubuna dahil edilir."

 

MADDE 5 — Aynı Yönetmeliğin 29 uncu maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

 

"Aşağıdaki işlemler Kanunun 11 inci maddesinde yer alan kredi sınırlamalarına tabi değildir:

 

1. Teminat, rehin veya belirli bir gerçek ya da tüzel kişiye veya risk grubuna kullandırılmak amacıyla verilenler hariç olmak üzere, özel finans kurumlarının birbirlerine veya bankalara verdikleri, vadesiz ve temdite konu olmamış üç aya kadar vadeli krediler,

 

2. Türkiye İhracat Kredi Bankası A.Ş.’ ne kullandırılan krediler."

 

MADDE 6 — Aynı Yönetmeliğin 30 uncu maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

 

"f) Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ile ya da bu banka nezdindeki piyasalarda yapılan işlemler,"

 

Yürürlük

MADDE 7 — Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

 

Yürütme

MADDE 8 — Bu Yönetmelik hükümlerini Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu yürütür.