ÖZEL İSTİHDAM BÜROLARI   

7 Temmuz 2003

Şaban Abacı/Yönetici

5 Temmuz 2003 tarihli ve 25159 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 4904 sayılı Türkiye İş Kurumu Kanunu ile Özel İstihdam Bürolarının Kurulmasına olanak tanınmıştır.

Kanunun 17. maddesi "Özel İstihdam Bürolarının Kurulması, Seçme, İzin Verme, Yenileme ve Denetim" başlığı ile; Özel İstihdam Bürolarının ne şekilde kurulacağını ve hangi şartları kapsayacağını açıklamıştır.

A- Özel istihdam büroları, iş arayanların elverişli oldukları işlere yerleştirilmeleri ve çeşitli işler için uygun işçiler bulunmasına aracılık ederler.

Özel İstihdam Büroları:

1- Gerçek veya Tüzel kişi olabilir.

2- Kamu kurum ve kuruluşların dışında iş ve işçi bulma faaliyetlerinde bulunabilirler.

Yurt dışı hizmet akitleri söz konusu olduğunda özel istihdam büroları bu akitleri Kuruma onaylattırmak zorundadırlar.

B- Özel istihdam bürolarının sahiplerinde, tüzel kişiliklerde ise idare, temsil ve ilzama yetkili kişilerde aranacak şartlar:

"a) Türk vatandaşı ve en az lisans düzeyinde öğrenim görmüş olmaları, müflis veya konkordato ilân etmiş olmamaları,

b) Taksirli suçlar ve aşağıda sayılan suçlar dışında tecil edilmiş hükümler hariç olmak üzere, ağır hapis veya altı aydan fazla hapis cezası almış veyahut affa uğramış olsalar bile Devletin şahsiyetine   karşı   işlenen   suçlarla,   zimmet,  ihtilas,  irtikâp,   rüşvet,  hırsızlık,  dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyet kırıcı suçtan veya istimal ve istihlak kaçakçılığı hariç kaçakçılık, resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, kara para aklama veya Devlet sırlarını açığa vurma, vergi kaçakçılığı suçlarından dolayı hükümlü bulunmamaları,

Gerekmektedir."

C- Özel İstihdam Bürolarında İstihdam Edilecek Personel

Özel istihdam bürolarında iş ve işçi bulma faaliyetlerini gerçekleştirebilecek ölçüde:

a- Yönetici,

b- Nitelikli uzman personel,

c- Teknik donanım ve uygun bir işyerine sahip olmaları gerekmektedir.

D- Teminat

Özel istihdam büroları iş ve işçi bulma aracılığı izni için 10 Milyar Tl. tutarında kat'i ve süresiz banka teminat mektubu ile istenilen diğer bilgi ve belgeleri kuruma vermeleri, masraf karşılığı ödemeleri gerekir. Teminat tutarı her yıl tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır. Faaliyet izni almış olan bürolar heryıl yeniden değerleme oranında teminatlarını artırmak zorundadırlar.

E- Süre

Kurumca verilen izinler üç yıl süreyle geçerlidir. İzin süresi, iznin sona erme tarihinden itibaren en az bir ay önce yazılı talepte bulunulması, iznin verilmesinde aranan şartların mevcut olması, ilave kat'i ve süresiz teminat mektubu verilmesi ve yenileme masraf karşılığı ödenmesi kaydıyla, Kurumca üçer yıllık sürelerle yenilenebilir.

Verilen izinler, iznin verildiği ya da yenilendiği tarihten itibaren onsekiz ay içerisinde hiçbir işe yerleştirme işlemi gerçekleştirilmemiş olursa iptal edilir.

F- Denetleme

Özel istihdam bürolarının 4904 sayılı kanunun uygulanması ile ilgili faaliyetlerini denetleme yetkisi Kurum müfettişlerine aittir. Özel istihdam büroları, müfettişlerin istedikleri her türlü bilgiyi vermek ve bu bilgilerin doğruluğunu ispata yarayan defter, kayıt ve belgeleri ibraz etmek zorundadırlar.

G- İdari Para Cezaları

"a) Yurt dışı iş ve işçi bulma faaliyetlerine ilişkin hizmet akitlerini Kuruma  onaylatmayan özel istihdam bürolarına her bir hizmet akdi için  ikiyüzelli milyon lira,

b) Kurum tarafından istenilen bilgi ve belgelerle işgücü piyasasının izlenmesi için gerekli olan istatistiksel bilgileri talebin tebliği tarihinden itibaren onbeş gün içerisinde Kuruma vermeyen özel istihdam bürolarına beşyüz milyon lira,

c) Kurum müfettişlerince istenilen bilgi, belge, kayıt ve defterleri onbeş gün içerisinde ibraz etmeyen özel istihdam bürolarına bir milyar lira,

d) Bu Kanunun 3 üncü maddesinin (d) bendine aykırı davranan gerçek ve tüzel kişiler hakkında eylem başka bir suçu oluştursa dahi bir milyar lira, ayrıca Kuruma onaylatılmayan her bir yurt dışı hizmet akdi için de ikiyüzelli milyon lira,

İdarî para cezası verilir."