|
12 Haziran 2002 Tarihli Resmi
Gazete
Sayı: 24783
KANUN
NO: 4760
I
SAYILI LİSTE (A ve B SAYILI CETVELLER)
II
SAYILI LİSTE
III
SAYILI LİSTE
IV
SAYILI LİSTE
Verginin
konusu
Madde
1- 1. Bu Kanuna ekli;
a) (I) sayılı listedeki malların
ithalatçıları veya rafineriler dahil imal edenler tarafından teslimi,
b) (II) sayılı listedeki mallardan kayıt
ve tescile tâbi olanların ilk iktisabı,
c) (II) sayılı listedeki mallardan kayıt
ve tescile tâbi olmayanlar ile (III) ve (IV) sayılı listelerdeki
malların ithalatı veya imal ya da inşa edenler tarafından teslimi,
d) (I), (III) ve (IV) sayılı listelerdeki
mallar ile (II) sayılı
listedeki mallardan kayıt ve tescile tâbi olmayanların özel tüketim vergisi
uygulanmadan önce müzayede yoluyla satışı,
Bir defaya mahsus olmak üzere özel tüketim vergisine
tâbidir.
2. Kanuna ekli listelerde yer alan mallar, Türk
Gümrük Tarife Cetvelinde tanımlanan
eşyalardır. Tanımlar, teslim ve
teslim sayılan haller
Madde
2- 1. Bu Kanunun
uygulanmasında;
a) İthalat: Verginin konusuna giren malların Türkiye
Cumhuriyeti Gümrük Bölgesine girişini,
b) İlk iktisap: (II) sayılı listedeki mallardan
Türkiye’de kayıt ve tescil edilmemiş olanların kullanılmak üzere ithalini,
müzayede yoluyla veya kayıt ve tescil edilmiş olsa dahi 4077 sayılı Tüketicinin
Korunması Hakkında Kanun hükümlerine göre iade edilenler de dahil motorlu araç
ticareti yapanlardan iktisabını, motorlu araç ticareti yapanlar tarafından
kullanılmaya başlanmasını, aktife alınmasını veya adlarına kayıt ve tescil
ettirilmesini,
c) Kayıt ve tescil: Motorlu taşıtların ilgili mevzuat
gereğince trafik, belediye, liman ile Ulaştırma Bakanlığı Sivil Havacılık Genel
Müdürlüğünce tutulan sivil hava vasıtaları siciline yapılan kayıt ve
tescilini,
d) Motorlu araç ticareti yapanlar: (II) sayılı listedeki mallardan kayıt
ve tescile tâbi olanları imal, inşa veya ithal edenler ile fabrika, ana bayi,
bölge bayii, bayi, yetkili satıcı ve acenteler ile Maliye Bakanlığınca bu
nitelikte oldukları tespit edilenleri,
e) Teslim: Bir mal üzerindeki tasarruf hakkının malik
veya adına hareket edenlerce, alıcıya veya adına hareket edenlere
devredilmesini,
İfade eder.
2. Bir malın alıcı veya onun adına hareket edenlerin
gösterdiği yere veya kişilere tevdii teslim hükmündedir. Malın alıcıya veya onun
adına hareket edenlere gönderilmesi halinde, malın nakliyesinin başlatılması
veya nakliyeci ya da sürücüye tevdi edilmesi de mal teslimidir. Trampa iki ayrı
teslim hükmündedir. Kap veya ambalajların geri verilmesinin mutat olduğu
hallerde teslim, bunların içinde bulunan mallar itibarıyla yapılmış
sayılır.
3. Aşağıdaki haller de teslim sayılır:
a) Vergiye tâbi malların, vergiye tâbi olan malların
imali dışında her ne suretle olursa olsun kullanılması, sarfı, işletmeden
çekilmesi veya işletme personeline ücret, prim, ikramiye, hediye, teberru gibi
namlarla verilmesi,
b) Mülkiyeti muhafaza kaydıyla yapılan satışlarda
zilyetliğin devri. Vergiyi doğuran
olay
Madde
3- Vergiyi doğuran olay;
a) Mal teslimi veya ilk iktisap hallerinde malın
teslimi veya ilk iktisabı,
b) Malın tesliminden önce fatura veya benzeri
belgeler verilmesi hallerinde, bu belgelerde gösterilen miktarla sınırlı olmak
üzere fatura veya benzeri belgelerin düzenlenmesi,
c) Kısım kısım mal teslim edilmesi mutat olan veya bu
hususlarda mutabık kalınan hallerde, her bir kısmın teslimi,
d) Komisyoncular vasıtasıyla veya konsinyasyon
suretiyle yapılan satışlarda malların alıcıya teslimi,
e) İthalatta, 4458 sayılı Gümrük Kanununa göre gümrük
yükümlülüğünün doğması, ithalat vergilerine tâbi olmayan işlemlerde ise gümrük
beyannamesinin tescilidir. Mükellef ve vergi
sorumlusu
Madde
4- 1. Özel tüketim vergisinin
mükellefi, bu Kanuna ekli;
a) (I), (III) ve (IV) sayılı listelerdeki
mallar ile (II) sayılı
listedeki mallardan kayıt ve tescile tâbi olmayanları imal, inşa veya ithal
edenler ile bu malların müzayede yoluyla satışını gerçekleştirenler,
b) (II) sayılı listedeki mallardan kayıt
ve tescile tâbi olanlar için; motorlu araç ticareti yapanlar, kullanmak üzere
ithal edenler veya müzayede yoluyla satışını gerçekleştirenlerdir.
2. Mükellefin Türkiye içinde ikametgâhının,
işyerinin, kanuni ve iş merkezlerinin bulunmaması halleri ile gerekli görülen
diğer hallerde Maliye Bakanlığı, vergi alacağının emniyet altına alınması
amacıyla vergiye tâbi işlemlere taraf olanları verginin ödenmesinden sorumlu
tutabilir. İhracat
istisnası
Madde
5- 1. Bu Kanuna ekli listelerdeki
malların ihracat teslimleri aşağıdaki şartlarla vergiden müstesnadır.
a) Teslim yurt dışındaki bir müşteriye yapılmalıdır.
Yurt dışındaki müşteri tabiri; ikametgâhı, işyeri, kanuni ve iş merkezleri yurt
dışında olan alıcılar ile yurt içinde bulunan bir işletmenin, yurt dışında
faaliyet gösteren şubelerini ifade eder.
b) Teslim konusu mal, Türkiye Cumhuriyeti Gümrük
Bölgesinden çıkmış olmalıdır. Malın ihraç edilmeden önce yurt dışındaki alıcı
adına hareket edenlere veya bizzat alıcıya işlenmek ya da herhangi bir şekilde
değerlendirilmek üzere yurt içinde teslimi ihracat sayılmaz.
2. İhraç edilen malların alış faturaları ve benzeri
belgeler üzerinde gösterilen ve beyan edilen özel tüketim vergisi ihracatçıya
iade edilir. Maliye Bakanlığı, ihraç edilen mallara ait verginin iadesine
ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir. Diplomatik
istisna
Madde
6- Bu Kanuna ekli (I), (II) ve (III) sayılı listelerde yer alan
malların, karşılıklı olmak kaydıyla yabancı devletlerin Türkiye’deki diplomatik
temsilcilikleri, konsoloslukları ve uluslararası anlaşmalarla vergi muafiyeti
tanınan uluslararası kuruluşlar ve bunların diplomatik haklara sahip mensupları
tarafından kendi ihtiyaçları için ilk iktisabı, ithali veya bunlara teslimi
vergiden müstesnadır.
Diğer
istisnalar
Madde
7- Bu Kanuna ekli;
1. (I) sayılı listede yer alan
malların;
a) Milli Savunma Bakanlığı, Jandarma Genel
Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı ve Milli İstihbarat Teşkilâtının
ihtiyacı için bu kuruluşlara veya bunların gerek göstermeleri üzerine ve
işlemlerin bu kuruluşlar adına yapılması koşuluyla akaryakıt ikmalini yapanlara
teslimi,
b) 6326 sayılı Petrol Kanunu hükümlerine göre petrol
arama ve istihsal faaliyetlerinde kullanılmak üzere bu faaliyetleri yapanlara
teslimi,
2. (II) sayılı listedeki kayıt ve tescile
tâbi mallardan, münhasıran aracı sakatlığına uygun hareket ettirici özel
tertibatı bulunanların malûl ve sakatlar tarafından beş yılda bir defaya mahsus
olarak bizzat kullanılmak üzere ilk iktisabı,
3. (II) sayılı listede yer alan
mallardan; uçak ve helikopterlerin Türk Hava Kurumu tarafından ilk
iktisabı,
4. (IV) sayılı listedeki 9302.00 ve 93.03 tarife
pozisyonunda yer alan malların Milli Savunma Bakanlığı, Jandarma Genel
Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı, Milli İstihbarat Teşkilâtı, Emniyet
Genel Müdürlüğü ve Gümrükler Muhafaza Genel Müdürlüğüne teslimi veya bunlar
tarafından ithali,
5. (IV) sayılı listede yer alan malların genel ve
katma bütçeli dairelere, il özel idarelerine, belediyelere, köylere ve bunların
teşkil ettikleri birliklere bedelsiz teslimi veya bunlar tarafından bedelsiz
olarak ithali,
6. Kanuna ekli listelerdeki mallardan 4458 sayılı
Gümrük Kanununun 167 nci maddesi [(5)numaralı fıkrasının (a) bendi ile (7)
numaralı fıkrası hariç], geçici ithalat ve hariçte işleme rejimleri ile geri
gelen eşyaya ilişkin hükümleri kapsamında gümrük vergisinden muaf veya müstesna
olan eşyanın ithali (Bu Kanunun 5 inci maddesinde düzenlenen ihracat istisnası
ile 8 inci maddesinin (2) numaralı fıkrasında düzenlenen ihraç kaydıyla
teslimlerde verginin tecil ve terkin edilmesi uygulamasından yararlanılarak
ihraç edilen, ancak 4458 sayılı Gümrük Kanununun 168, 169 ve 170 inci
maddelerinde belirtildiği şekilde geri gelen eşyanın ithalat istisnasından
faydalanabilmesi için, bu eşya ile ilgili olarak ihracat istisnasından veya
tecil-terkin uygulamasından faydalanılan miktarın gümrük idaresine ödenmesi veya
bu miktar kadar teminat gösterilmesi şarttır.),
7. 4458 sayılı Gümrük Kanununun transit, gümrük
antrepo, dahilde işleme, gümrük kontrolü altında işleme rejimlerine tâbi
tutulanlar ile serbest bölgeler ve geçici depolama yerleri hükümlerinin
uygulandığı mallar,
Vergiden müstesnadır. Verginin
tecili
Madde
8- 1. Bu Kanuna ekli (I) sayılı listenin (B)cetvelindeki
malların, (I) sayılı
listeye dahil olmayan malların imalinde kullanılmak üzere ithalatçıları veya
imalâtçıları tarafından tesliminde tarh ve tahakkuk ettirilen özel tüketim
vergisinin Bakanlar Kurulu tarafından belirlenecek kısmı, teminat alınmak
suretiyle tecil olunur. Söz konusu malların tecil tarihini takip eden aybaşından
itibaren oniki ay içinde (I) sayılı listeye dahil olmayan
malların imalinde kullanılması halinde tecil olunan vergi terkin edilir. Bu
hükümlere uyulmaması halinde tecil olunan vergi, vade tarihinden itibaren 6183
sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesinde
belirlenen gecikme zammı ile birlikte alıcıdan tahsil edilir. Ancak, tecil
edilen verginin 213 sayılı Vergi Usul Kanununda belirtilen mücbir sebepler
dolayısıyla terkin edilememesi halinde bu vergi, tecil edildiği tarihten
itibaren 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 48 inci
maddesine göre ilgili dönemler için geçerli tecil faizi ile birlikte alıcıdan
tahsil edilir.
2. İhraç edilmek şartıyla ihracatçılara teslim edilen
mallara ait özel tüketim vergisi, mükelleflerce ihracatçılardan tahsil
edilmemesi şartıyla, bu mükelleflerin talebi üzerine vergi dairesince tarh ve
tahakkuk ettirilerek tecil olunur. Söz konusu malların ihracatçıya teslim
tarihini takip eden aybaşından itibaren üç ay içinde ihraç edilmesi halinde
tecil edilen vergi terkin olunur. İhracatın yukarıdaki şartlara uygun olarak
gerçekleştirilmemesi halinde, tecil olunan vergi vade tarihinden itibaren 6183
sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesine göre
belirlenen gecikme zammı ile birlikte tahsil olunur. Ancak, ihraç edilmek
şartıyla teslim edilen malların 213 sayılı Vergi Usul Kanununda belirtilen
mücbir sebepler nedeniyle ihraç edilememesi halinde, tecil edilen vergi, tecil
edildiği tarihten itibaren 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında
Kanunun 48 inci maddesine göre ilgili dönemler için geçerli tecil faizi ile
birlikte tahsil edilir.
3. (III) sayılı listede yer alan malların
tamamının ya da bir kısmının tesliminde veya ithalinde tahakkuk eden vergiyi,
teminat alınmak suretiyle, bu malların tüketiciye teslimine kadar (bu safha
dahil) tecil ettirmeye Bakanlar Kurulu
yetkilidir.
Vergi
indirimi
Madde
9- Özel tüketim vergisine tâbi
malların, yer aldığı listedeki başka bir malın imalinde kullanılması halinde
ödenen vergi, Maliye Bakanlığınca belirlenen esaslara göre ödenecek vergiden
indirilir.
İstisnaların sınırı
ve yetki
Madde
10- 1. Özel tüketim vergisine
ilişkin istisna ve muafiyetler ancak bu Kanuna hüküm eklenmek veya bu Kanunda
değişiklik yapılmak suretiyle düzenlenir. Diğer kanunlarda yer alan istisna veya
muafiyet hükümleri bu vergi bakımından geçersizdir. Uluslararası anlaşma
hükümleri saklıdır.
2. Maliye Bakanlığı, bu Kanunda yer alan istisna ve
muafiyetlerin uygulanması ile verginin tecilinde alınacak teminatların türü ve
miktarları ile tecil edilen verginin terkinine ilişkin usul ve esasları
belirlemeye yetkilidir. Vergileme ölçüleri
ve matrah
Madde
11- 1. (I) sayılı listedeki mallar için
belirlenen maktu vergi tutarları ile (III) sayılı listedeki mallar için
topluca veya ayrı ayrı maktu vergi tutarları tespit edilmesi halinde vergileme
ölçüleri; alkol derecesi, kilogram, litre, metre, metreküp, kilokalori veya
bunların alt ve üst birimleri ile gerektiğinde büyüklükleri de dikkate alınarak
kap, ambalaj veya adet olarak uygulanır.
2. (II), (III) (tütün mamûlleri hariç) ve (IV)
sayılı listelerdeki mallar için verginin matrahı; bunların teslimi, ilk iktisabı
ve ithalinde, hesaplanacak özel tüketim vergisi hariç katma değer vergisi
matrahını oluşturan unsurlardan teşekkül eder.
3. (III) sayılı listedeki mallardan tütün
mamûllerinde matrah; bunların nihai tüketicilere perakende satış
fiyatıdır. Oran veya
tutar
Madde
12- 1. Özel tüketim vergisi, bu
Kanuna ekli listelerde yazılı malların karşılarında gösterilen tutar ve/veya
oranlarda alınır.
2. Bakanlar Kurulu, topluca veya ayrı ayrı olmak
üzere;
a) (I) sayılı listedeki mallar için
uygulanan maktu vergi tutarlarını, her bir mal itibarıyla en yüksek vergi
tutarının yarısına kadar artırmaya, sıfıra kadar indirmeye, bu sınırlar içinde
mal cinsleri, özellikleri, kullanım yerleri veya ithalatın şekline göre farklı
tutarlar tespit etmeye,
b) (III) sayılı listedeki mallar için
belirlenen oranları; yarısına kadar indirmeye, tütün mamulleri için yarısına,
diğer mallar için dört katına kadar artırmaya, bu oranlara isabet eden vergi
tutarlarını dikkate alarak mal cinsleri, özellikleri, alkol derecesi itibarıyla
maktu vergi tutarları belirlemeye, maktu vergi tutarları ile vergi oranlarını
aynı mal için birlikte veya ayrı ayrı uygulatmaya, mal cinsleri veya özellikleri
itibarıyla en çok satılan mamule isabet eden özel tüketim vergisi miktarının beş
katına kadar asgari vergi tutarları belirlemeye, aynı cins veya özellikteki
mallar için nispî ve/veya maktu tutarda hesaplanacak vergi toplamının asgari
vergi tutarından az olmaması şartını koymaya,
c) (II) sayılı listedeki mallar için
belirlenen oranları bir katına kadar artırmaya, sıfıra kadar indirmeye;
uygulanmakta olan oranları EURO normlarını sağlayan katalitik konvertör sistemi
ile teçhiz edilmiş taşıtlarda yarısına kadar indirmeye, kanunî oranına kadar
çıkarmaya,
d) (IV) sayılı listedeki mallar için belirlenen
oranları sıfıra kadar indirmeye,
e) Listelerde gümrük tarife pozisyonu veya tarife alt
pozisyonu olarak yer alan malların her biri için belirlenmiş olan oran veya
tutarların alt ve üst sınırları içinde kalmak suretiyle, bu pozisyonların
altında yer alan mallar itibarıyla farklı vergi tutarları veya oranları
belirlemeye,
Yetkilidir.
3. (I) sayılı listedeki mallar için
belirlenen maktu vergi tutarları ile (III) sayılı listedeki mallar için
maktu ve/veya asgarî vergi tutarları belirlenmesi halinde bu tutarlar, her ay,
bir önceki ayda uygulanan vergi tutarları esas alınmak suretiyle Devlet
İstatistik Enstitüsü tarafından aylık olarak ilân edilen toptan eşya fiyatları
indeksinde bir önceki aya göre meydana gelen değişim oranında, bu değişimin
ilânını izleyen günden itibaren değişir. Bakanlar Kurulu belirleyeceği mallar ve
aylar itibarıyla bu değişimi uygulatmamaya, maktu vergi tutarlarını Avrupa para
birimi veya yabancı para birimleri karşılığı Türk Lirası olarak uygulatmaya,
uygulama dönemlerini gün veya ay olarak belirlemeye, vergileme ölçülerini
değiştirmeye de yetkilidir. Müteselsil
sorumluluk ve ceza uygulaması
Madde
13- 1. Gerçek veya tüzel kişiler
tarafından ithal edilen ham petrolün Türkiye’deki rafinerilere fason olarak
rafine ettirilmesi sonucu elde edilen (I) sayılı listedeki malların
tesliminde doğacak özel tüketim vergisinin ödenmesinden, ham petrol ithalini
gerçekleştirenlerle birlikte, ilgili rafineri şirketi müteselsilen
sorumludur.
2. (I) sayılı listedeki malları teslim
alanların, bu malları daha yüksek tutarda vergiye tâbi bir mal olarak kullanmak
veya üçüncü kişilere satmak suretiyle vergi ziyaına sebebiyet vermeleri halinde,
ziyaa uğratılan vergi bunlar adına tarh olunur ve tarhiyata 213 sayılı Vergi
Usul Kanununun 344 üncü maddesine göre vergi ziyaı cezası uygulanır.
3. (II) sayılı listedeki malların ilk
iktisabı, teslimi veya ithaline ilişkin işlemleri gerçekleştirenler, bu
işlemlerden önce özel tüketim vergisinin ödendiğini gösteren belgeleri aramak
zorundadırlar. Bu mecburiyete uymamak suretiyle gerekli verginin ödenmesinden
önce işlem yapan gümrük memurları, kayıt ve tescile yetkili memurlar, motorlu
araç ticareti yapanlar, bu malların müzayede yoluyla satışını gerçekleştirenler
ile icra memurları, ziyaa uğratılan vergi, vergi cezası ve gecikme faizinden
mükellefle birlikte müteselsilen sorumludurlar. Ancak bunlar, ödemek zorunda
kaldıkları vergi, ceza ve faizler için mükellefe rücu hakkına
sahiptirler. Verginin beyanı,
tarhı ve ödenmesi
Madde
14- 1. Özel tüketim vergisi,
mükelleflerin yazılı beyanları üzerine tarh olunur. Şu kadar ki, adi
ortaklıklarda verginin ödenmesinden ortakların tamamı müteselsilen sorumlu olmak
üzere ortaklardan herhangi birisi tarhiyata muhatap tutulur. Bu vergi,
beyannamenin verildiği günde, beyanname posta ile gönderilmişse vergiyi tarh
edecek daireye geldiği tarihi takip eden yedi gün içinde tarh edilir. Vergi,
beyanname verme süresi içinde ödenir. Vergilendirme dönemi; bu Kanuna ekli
(I) sayılı listedeki
mallar için her ayın ilk onbeş günlük birinci ve kalan günlerinden oluşan ikinci
dönem, (III) ve (IV) sayılı
listelerdeki mallar ile (II) sayılı listedeki mallardan kayıt
ve tescile tâbi olmayanların tesliminde, faaliyette bulunulan takvim yılının
birer aylık dönemleridir. Beyanname, (I) sayılı listedeki mallar için
vergilendirme dönemini izleyen onuncu günü, diğer mallar için vergilendirme
dönemini izleyen ayın onbeşinci günü akşamına kadar mükellefin katma değer
vergisi yönünden bağlı olduğu vergi dairesine verilir.
2. (II) sayılı listedeki kayıt ve tescile
tâbi mallara ait özel tüketim vergisi beyannamesi, ilk iktisap ile ilgili
işlemlerin tamamlanmasından önce bu işlemlerin yapıldığı yer vergi dairesine
verilir ve vergi aynı günde ödenir.
3. İthalatta alınan vergi, ilgili gümrük idaresince
hesaplanır ve gümrük mevzuatına göre kabul edilen beyanname veya diğer belgeler
üzerine imza alınmak suretiyle mükellefe, kanunî temsilcisine veya gümrük
müşavirine tebliğ edilir. Bu tebliğ üzerine ortaya çıkacak ihtilaflar için
ithalat vergilerinin tâbi olduğu usul ve esaslar uygulanır. Bu vergi, ithalat
vergileri ile aynı zamanda ödenir. İthalat vergilerine tâbi olmayan mallara ait
vergi, gümrük mevzuatına göre kabul edilen beyannamenin veya diğer belgelerin
tescili tarihinde, bu tarihteki oran veya tutarlar üzerinden hesaplanarak tahsil
edilir.
4. Bakanlar Kurulu, (I) sayılı listedeki mallar için
vergilendirme dönemini gün veya ay olarak belirlemeye, beyanname verme ve vergi
ödeme süresini kısaltmaya, vergilendirmeyi ithal aşamasında gümrük idaresine
yaptırmaya yetkilidir.
5. Maliye Bakanlığı; bu Kanun gereğince verilmesi
gereken beyannamelerin şekil ve muhtevasını belirlemeye, faaliyetin gereğini göz
önünde tutarak mükellefin müracaatı üzerine veya resen tarh yerini tayin etmeye,
işlemin mahiyetine göre verginin işlemden önce ödenmesi şartını koymaya,
müzayede yoluyla yapılan satışlarla ilgili vergilerin beyanı ve ödeme zamanı ile
tahsiline ilişkin usul ve esasları belirlemeye, (III) sayılı listedeki mallara ait
verginin bandrol usulü ile tahsiline ve bu maddenin uygulanmasına ilişkin
usulleri tespit etmeye yetkilidir Verginin belgelerde
gösterilmesi, matrahta, vergide ve mükellefiyette
değişiklikler
Madde
15- 1. Mükellefler özel tüketim
vergisini satış belgelerinde ayrıca göstermeye mecburdurlar. Vergiye tâbi bir
işlem söz konusu olmadığı veya bu Kanun kapsamına giren vergiyi fatura veya
benzeri belgelerde göstermeye hakkı bulunmadığı halde, düzenlediği bu tür
belgelerde bu vergiyi gösterenler, söz konusu vergiyi beyan ve ödemekle
mükelleftirler. Bu hüküm Kanuna göre borçlu oldukları vergi tutarından daha
yüksek bir tutarı gösteren mükellefler için de geçerlidir. 4077 sayılı
Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun hükümleri saklı kalmak üzere, (II) sayılı listedeki kayıt ve tescile
tâbi olan malların kayıt ve tescil edildikten sonra iade edilmesi hali hariç,
malların iade edilmesi, işlemin gerçekleşmemesi, işlemden vazgeçilmesi veya
diğer nedenlerle matrahta değişiklik vuku bulduğu ya da yersiz veya fazla vergi
hesaplandığı hallerde vergiye tâbi işlemleri yapmış olan mükellefler; bunlarla
ilgili borçlandıkları ya da ödedikleri vergiler için değişikliğin mahiyetine
uygun şekilde ve meydana geldiği dönem içinde düzeltme yapabilirler, bu vergiden
mahsup edebilirler veya iade talebinde bulunabilirler. (II) sayılı listede yer alan kayıt ve
tescile tâbi olan mallar için dönem şartı aranmaz. Şu kadar ki, iade olunan
malların fiilen işletmeye girmiş olması, yersiz veya fazla ödenen verginin
alıcıya iade edilmesi ve bu işlemlerin defter kayıtları, belgeler ile
beyannamede gösterilmesi şarttır.
2. a) (II) sayılı listedeki mallardan kayıt
ve tescile tâbi olanların, veraset yoluyla intikaller hariç ilk iktisabında
istisna uygulanan malların istisnadan yararlananlar dışındakilerce iktisabında,
ilk iktisabındaki matrah esas alınarak adına kayıt ve tescil işlemi yapılandan,
kayıt ve tescili tarihinde geçerli olan oran üzerinden, bu tarihte özel tüketim
vergisi alınır.
b) (II) sayılı listedeki mallardan kayıt
ve tescile tâbi olanların, beş yıl içinde 87.03 tarife pozisyonunda yer alan
mala dönüştürülmesi halinde daha önce ödenen vergi mahsup edilmek suretiyle bu
malların ilk iktisabındaki matrah esas alınarak değişiklik uyarınca adına kayıt
ve tescil işlemi yapılandan, değişikliğin kayıt ve tescili tarihinde geçerli
olan oran üzerinden, bu tarihte özel tüketim vergisi alınır.
3. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar
Maliye Bakanlığınca belirlenir. Gümrük idarelerince
alınan özel tüketim vergisine ilişkin hükümler
Madde
16- 1. İthalde alınan özel tüketim
vergisi gümrük makbuzunda ayrıca gösterilir. İthalat vergilerinin maktu veya
sabit oranlı alındığı hallerde tarife, malın ithalinde alınacak özel tüketim
vergisi de dahil edilmek suretiyle tespit olunur.
2. 4458 sayılı Gümrük Kanunu ile diğer kanunlar
gereğince ithalat vergileri teminata bağlanarak işlem gören mallara ait özel
tüketim vergisi de aynı usule tâbi tutulur.
3. Bu Kanuna göre gümrükte vergisi ödenmeden veya
eksik ödenerek ithal edilen malların hiç alınmamış veya eksik alınmış özel
tüketim vergisi ile vergiden müstesna olduğu halde yanlışlıkla alınan veya fazla
alındığı anlaşılan özel tüketim vergisi hakkında 4458 sayılı Gümrük Kanunundaki
esaslara göre işlem yapılır. İthal edilecek mala ilişkin beyan üzerinden
hesaplanan vergiler ile muayene ve denetleme sonucu hesaplanan vergiler
arasındaki farklarda, 4458 sayılı Gümrük Kanunu uyarınca ithalat vergileri
noksanlıklarında uygulanacak esaslara göre para cezası kesilir.
4. (I) sayılı listedeki malların
ithalinde, ödenecek özel tüketim vergisine karşılık olmak üzere türü, tutarı ve
çözümüne ilişkin usul ve esasları Maliye Bakanlığınca belirlenmek suretiyle
teminat alınır. Özel tüketim
vergisi hâsılatının paylaşımı
Madde
17- 1. Bu Kanuna ekli (I) sayılı listede yer alan mallardan
tahsil edilen özel tüketim vergisi hâsılatının tamamından, (II) sayılı listede yer alan mallardan
tahsil edilen özel tüketim vergisi hâsılatının % 28’inden ve (III) sayılı listede yer alan
mallardan tahsil edilen özel tüketim vergisi hâsılatının % 60’ından, 2380 sayılı
Belediyelere ve İl Özel İdarelerine Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay
Verilmesi Hakkında Kanun ile 3030 sayılı Büyükşehir Belediyelerinin Yönetimi
Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun
hükümlerine göre mahallî idarelere pay verilmez.
2. Bu Kanuna ekli (III) sayılı listede yer alan mallar
üzerinden tahsil edilen özel tüketim vergisi hâsılatından;
a) 3238 sayılı Kanunla kurulan Savunma Sanayii
Destekleme Fonuna % 7,9 oranında pay ayrılır. Bu hükme göre ayrılacak pay,
Maliye Bakanlığınca, tahsilâtın yapıldığı ayı takip eden ayın sonuna kadar T.C.
Merkez Bankasındaki Fon hesabına yatırılır.
b) % 18 oranında hesaplanarak Maliye Bakanlığı merkez
saymanlığına yatırılan paylar onbeş gün içinde, Maliye Bakanlığınca bir yandan
bütçeye gelir, diğer yandan % 16’sı dağılımı Başbakan onayı ile belirlenmek
suretiyle Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü ile Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme
Kurumu Genel Müdürlüğü bütçelerinde, % 52’si Milli Eğitim Bakanlığı bütçesinde,
% 32’si ise Sağlık Bakanlığı bütçesinde açılacak özel tertiplere ödenek
kaydedilir ve parası merkez saymanlığınca aynı süre içinde bir kamu bankasında
anılan kurumlar adına açılacak özel hesaplara yatırılır. Bu kaynaktan yapılacak
harcamalar 1050 sayılı Muhasebei Umumiye Kanunu ile 2886 sayılı Devlet İhale
Kanununa ve 832 sayılı Sayıştay Kanununun 30 ilâ 37 nci maddelerinde yer alan
vize ve tescil hükümleri ile 180 sayılı Bayındırlık ve İskan Bakanlığının
Teşkilât ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 32 nci maddesi
hükümlerine tâbi değildir. Bu ödeneklerden yılı içerisinde harcanmayan miktarlar
ertesi yıl bütçelerine devren gelir ve ödenek kaydolunur. Bu hükümlere göre
yapılacak harcamalardan yatırım niteliğinde olanlar yıllık programla ilişkisi
kurulmak üzere yılı içerisinde Devlet Plânlama Teşkilâtı Müsteşarlığına
bildirilir.
c) 4342 sayılı Mera Kanununun 30 uncu maddesinde
belirtilen harcamalarda kullanılmak üzere % 1 oranında pay ayrılır. Bu pay
hakkında da anılan madde hükümleri uygulanır.
d) 13.10.1988 tarihli ve 3480 sayılı Kanun
hükümlerine göre hak sahiplerine ödenmek üzere % 3,4 oranında pay ayrılır. Bu
hükme göre ayrılacak pay, Maliye Bakanlığınca bir kamu bankası nezdinde
“Malûller, Şehit Dul ve Yetimleri Hesabı” adıyla Maliye Bakanlığı adına açılacak
hesaba, verginin tahsil edildiği ayı izleyen ay içinde merkezden aktarılır. Bu
paralar, Maliye Bakanlığınca vadeli, vadesiz bir veya birden fazla hesapta
bulundurulabilir ve cari faiz oranından az olmamak üzere yatırıldığı günden
itibaren faize tâbi tutulur. Bankalara, bu hesapla ilgili hizmetler için masraf
veya komisyon adı altında herhangi bir ödeme yapılmaz. Diğer kanunlarda,
13.10.1988 tarihli ve 3480 sayılı Kanunun 1 ve 2 nci maddelerine yapılan atıflar
bu bende yapılmış sayılır. Bakanlar Kurulu bu bentte yer alan oranı bir katına
kadar artırmaya yetkilidir.
e) 3.1.2002 tarihli ve 4733 sayılı Kanunun 5 inci
maddesinde yer alan giderlerde kullanılmak üzere % 0,2 oranında pay
ayrılır.
3. Bu Kanuna ekli (II) sayılı listede yer alan mallar
üzerinden tahsil edilen özel tüketim vergisi hâsılatından % 28 oranında
hesaplanarak Maliye Bakanlığı merkez saymanlığına yatırılan paylar onbeş gün
içinde, Maliye Bakanlığınca bir yandan bütçeye özel gelir, diğer yandan bu
maddenin (2) numaralı fıkrasının (b) bendinde sayılan kurumların bütçelerinde
açılacak özel tertiplere aynı hükümler çerçevesinde ödenek kaydedilir. Bu
kaynağın paylaşımı ve yapılan harcamalar da anılan bent hükmüne tâbidir.
4. Bakanlar Kurulu, bu madde uyarınca özel tüketim
vergisi hâsılatından verilecek paylara ilişkin oranları topluca veya ayrı ayrı
sıfıra kadar indirmeye, (2) numaralı fıkranın (b) bendi ile (3) numaralı fıkrada
belirtilen kurumların alacakları payları kendi içinde yirmi puana kadar
artırmaya veya indirmeye yetkilidir. Yürürlükten
kaldırılan hükümler
Madde
18-
1. 10.9.1960 tarihli ve 79
sayılı Kanunun 5 inci maddesinin (c) bendi,
2. 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı trafik
harçlarını düzenleyen (9) sayılı tarifenin “(I.) Tescil harçları” bölümü,
3. 1318 sayılı Finansman Kanununun 1 ilâ 10 uncu
maddeleri ile geçici 1, geçici 2 ve geçici 3 üncü maddeleri,
4. 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 60 ıncı
maddesi,
5. 3074 sayılı Akaryakıt Tüketim Vergisi
Kanunu,
6. 7.11.1985 tarihli ve 3238 sayılı Kanunun 12 nci
maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi,
7. 24.3.1988 tarihli ve 3418 sayılı Kanunun 1, 2, 3,
4, 5, 6, 7, 8 ve 39 uncu maddeleri,
8. 13.10.1988 tarihli ve 3480 sayılı Kanunun 1 ve 2
nci maddeleri,
9. 16.8.1997 tarihli ve 4306 sayılı Kanunun geçici 1
inci maddesinin (A) fıkrasının (2) numaralı bendi ile (B) fıkrası,
10. 4342 sayılı Mera Kanununun 30 uncu maddesinin
birinci fıkrasının (a) bendi,
11. 21.2.2001 tarihli ve 4629 sayılı Kanunun geçici 1
inci maddesinin (A) fıkrasının (a) bendinin (3) numaralı alt bendi,
12. 20.6.2001 tarihli ve 4684 sayılı Kanunun geçici 3
üncü maddesinin (d) fıkrasının (1) ve (3) numaralı alt bentleri,
13. 3.1.2002 tarihli ve 4733 sayılı Kanunun 5 inci
maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ile aynı maddenin ikinci fıkrası,
Yürürlükten kaldırılmıştır Geçici Madde
1
Bu Kanunun yürürlüğe girdiği
tarihten önce teslimi, iktisabı veya ithali gerçekleşen mallara ait vergi, harç,
fon ve paylar, bu işlemlerin gerçekleştiği tarihte yürürlükte bulunan hükümlere
göre tahsil edilir. Maliye Bakanlığı, vergi mükerrerliğini önlemek amacıyla bu
maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye
yetkilidir.
Geçici Madde
2
Bu Kanuna ekli (II) sayılı
listedeki mallardan ilgili mevzuatı gereğince Türkiye’de kayıt ve tescil edilmiş
olanların, bu Kanunun yayımlandığı tarihten itibaren iktisabında veya
vekaletname ile tasarruf hakkının devralınmasında 1318 sayılı Finansman
Kanununun taşıt alım vergisine ilişkin hükümleri, 492 sayılı Harçlar Kanununa
bağlı trafik harçlarını düzenleyen (9) sayılı tarifenin “(I.) Tescil harçları”
bölümü ve 4306 sayılı Kanunun geçici 1 inci maddesinin (A) fıkrasının (2)
numaralı bendi uygulanmaz.
Yürürlük
Madde
19- Bu Kanunun;
a) Geçici 2 nci maddesi yayımı tarihinde,
b) 15 inci maddesinin 2 numaralı fıkrasının (b) bendi
1.8.2003 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde,
c) Diğer hükümleri 1.8.2002 tarihinden geçerli olmak
üzere yayımı tarihinde,
Yürürlüğe girer. Yürütme
Madde
20- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar
Kurulu yürütür.
|