|
07
Temmuz 2004 Tarihli Resmi Gazete
Sayı:
25515
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından:
Özürlü ve Eski Hükümlülerin Kamu Kurum ve Kuruluşlarında
İşçi Olarak İstihdamlarına İlişkin Tebliğ
Kamu Kurum ve
Kuruluşlarında İşçi Olarak İstihdam Edilecek Özürlüler Hakkında Uygulanacak
Sınav Yönetmeliği ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarında İşçi Olarak İstihdam Edilecek
Eski Hükümlülere Uygulanacak Sınav Yönetmeliği 18/03/2004 tarih ve 25406 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Söz konusu Yönetmeliklerin 2 nci maddesi kapsamına giren kamu
kurum ve kuruluşlarında işçi olarak istihdam edilecek özürlü ve eski hükümlülere
ilişkin ikinci merkezi sınav, 10 Temmuz 2004 tarihinde Kurum (Türkiye İş
Kurumu-İŞKUR) tarafından Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM)
Başkanlığına yaptırılacaktır.
Ortaöğretim (lise ve dengi okul) mezunu ve üzerinde öğrenime sahip
özürlü ve eski hükümlüler merkezi sınav kapsamında olup, zihinsel ve ruhsal
özürlü olanlar, okur-yazar, ilköğretim (ilkokul ve ortaokul) mezunu özürlü ve
eski hükümlüler ise merkezi sınav kapsamı dışında bulunmaktadır. Merkezi sınav
kapsamında ve merkezi sınav kapsamı dışında bulunan özürlü ve eski hükümlülerin
kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilmesine ilişkin olarak kamuoyunu
bilgilendirmek amacıyla aşağıda belirtilen açıklamaların yapılması
gerekli
görülmüştür.
BİRİNCİ BÖLÜM
Merkezi Sınav Kapsamında Bulunan Özürlü ve Eski Hükümlülere Yönelik
İşlemler
Özürlü ve eski hükümlü istihdam etmek zorunda olan kamu kurum ve
kuruluşlarının yapacakları işlemler
Madde 1 — 50 ve
daha fazla sayıda işçi çalıştıran kamu kurum ve kuruluşlarının, özürlüler için
%3 den az olmamak üzere, her yıl Bakanlar Kurulunca belirlenecek oranlarda veya
bu oranların üzerinde çalıştıracakları özürlü ve eski hükümlüler için, Kurum’dan
işgücü talebinde bulunmaları gerekmektedir.
İşgücü taleplerinde, istihdam edilecek özürlü ve eski hükümlülerde
aranılan koşullara yer verilir. Ancak, işin gerektirdiği özel niteliklerin
dışında, adayların başvuru koşullarını kısıtlayıcı nitelikler ve istihdamı
zorlaştırıcı şartlar ileri sürülemez. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından eski
hükümlüler arasında suç tasnifine göre ve işin niteliği gerektirmediği sürece de
özür grupları arasında bir ayırım yapılamaz, özürlülük oranına üst sınır
getirilemez.
İşgücü taleplerinin ilanı
Madde 2 — Kamu kurum ve kuruluşlarından alınan işgücü talepleri, Kurum tarafından Resmî
Gazete’de ve/veya ulusal düzeyde yayım yapan bir gazete ile internette
(www.iskur.gov.tr) yayımlanır.
İşgücü taleplerine adayların gönderilmesi
Madde 3 — İlan
verilen işgücü talebi için ilanda belirtilen süre içerisinde adaylar kayıtlı
oldukları Kurum il veya şube müdürlüklerine müracaat ederler.
Kurum il veya şube müdürlükleri tarafından başvuru süresinin
bitimini müteakip durumu talep şartlarına uygun, en yüksek puan alan adaydan
başlamak üzere açık iş sayısının iki katını geçmeyecek şekilde liste
düzenlenir.
Kamu kurum ve kuruluşlarında özürlü statüsünde memur, sözleşmeli
personel, daimi işçi olarak veya eski hükümlü statüsünde sözleşmeli personel,
daimi işçi olarak çalışmış olup da bu kurum ve kuruluşun kendi disiplin mevzuatı
uyarınca görev veya meslekten ihraç ya da 4857 sayılı İş Kanununun 25/II inci
maddesine göre hizmet akdinin feshi dışında bir nedenle ayrılmış olanlar ile
zihinsel ve ruhsal özürlüler hakkında merkezi sınav uygulanmayacağından, bu kapsamda yer alan ve
durumu talep şartlarına uygun olmak kaydıyla başvuranlar arasından Kurumdaki
kayıt tarihi ve sıra numarasına göre, açık iş sayısını geçmemek üzere ayrıca bir
liste tanzim edilir.
Bu listelerde; listeyi
düzenleyen ünite adı, işgücü talebi ile ilgili meslek adı ve kodu, açık iş
sayısı, eğitim durumu ile adayın adı-soyadı, baba adı, doğum yeri ve tarihi,
sınava katılanlar için merkezi sınav puanı, adayın adresi ve Kurumca
bildirilmesinde
fayda görülen diğer hususlar yer alır. Liste, başvuru süresinin bitimini izleyen
10 gün içinde işgücü talebini alan ve nihai değerlendirmeyi yapacak olan yetkili
Kurum il veya şube müdürlüğüne gönderilir.
İşgücü talebini alan Kurum il veya şube müdürlüğü süresi
içerisinde kendine doğrudan yapılan başvurularla diğer Kurum il veya şube
müdürlüklerinden gelen listeleri, talep sayısı ve niteliklerini dikkate alarak
sınava katılanlar için merkezi sınav puan durumuna, daha önce kamu kurum ve
kuruluşlarında özürlü ve eski hükümlü olarak çalışanlar için kayıt tarihi ve sıra
numarasına göre sıralamaya tabi tutacak ve sınava girenler için işgücü talebinin
iki katına kadar, sınav uygulanmayacaklar için de işgücü talebi sayısını
geçmemek üzere bir liste düzenler. Düzenlenecek liste, adayların adı, soyadı ve adresi
ile sınava katılanlar için ayrıca merkezi sınav puanı, diğerleri için de
durumunu belirten açıklayıcı bilgileri içerir ve bu listeler adayların sözlü
sınava/mülakata tabi tutulmaları için başvuru süresinin bitimini izleyen 20 nci günün
sonuna kadar işgücü talebinde bulunan kamu kurum ve kuruluşuna gönderilir. Bu
fıkra ile dördüncü fıkrada belirtilen süreler Kurum tarafından artırılıp,
azaltılabilir.
Bu şekilde işgücü talep sayısının iki katına ulaşılamaması
halinde, işgücü talebini almış bulunan Kurum il veya şube müdürlüğünde kayıtlı
olan ve ilanda belirtilen süre içerisinde başvuran işgücü talep şartlarına uygun
olmayan adaylar arasından merkezi sınava katılanlar için puan sıralamasına, daha
önce kamu kurum
ve kuruluşlarında özürlü ve eski hükümlü olarak çalışanlar için de kayıt tarihi
ve sıra numarasına göre yapılacak sıralamaya göre işgücü talep sayısının iki
katına ulaşılmaya çalışılır. İşgücü talebi şartlarına uygun olmayan adaylar için
yapılacak değerlendirmede meslek, öğrenim durumu, işin niteliği gerektiriyorsa özür grubu
ve yaş gibi hususlardan biri veya birkaçı burada yer verilen sıralamaya (meslek,
öğrenim durumu, işin niteliği gerektiriyorsa özür grubu ve yaş) göre öncelikli
kriter olarak alınır. Bu kriterlere uygun başvurunun olmaması durumunda, herhangi bir kriter
dikkate alınmaksızın listede yer alacak özürlü ve eski hükümlüler belirlenir.
Hazırlanacak olan listelerde sınava katılanlar için listede son yer verilen
adayla aynı puanı bulunan aday veya adayların olması halinde bu kişilere de
listede yer verilir.
01/10/2000 tarihinde ilköğretim (ortaokul) mezunu ve üzerinde
öğrenime sahip özürlü ve eski hükümlüler için yapılan merkezi sınav sonuçları,
yapılacak ilk merkezi sınav sonuçlarının Kuruma bildirildiği tarihe kadar
geçerlidir.
Sözlü sınav
Madde 4 — Kamu
kurum ve kuruluşları, Kurumca gönderilen listelerin kendilerine ulaşmasını
müteakip 30 gün içinde Kamu Kurum ve Kuruluşlarında İşçi Olarak İstihdam
Edilecek Özürlüler Hakkında Uygulanacak Sınav Yönetmeliği ile Kamu Kurum ve
Kuruluşlarında İşçi Olarak İstihdam Edilecek Eski Hükümlülere Uygulanacak Sınav
Yönetmeliğinin 10 uncu maddesi çerçevesinde listede yer alanlara gerekli
bildirimi yaparak, sözlü sınav ve/veya mülakat yapmak zorundadırlar. Özürlülere ilişkin
Yönetmeliğin 10 uncu maddesine göre, Türkiye Sakatlar Konfederasyonu tarafından
belirlenecek bir kişinin de sözlü sınav ve/veya mülakat komisyonuna üye olarak
katılması gerekmektedir. Bu nedenle, sözlü sınavın ve/veya mülakatın
yapılacağı
tarihten en az 5 (beş) gün önce kamu kurum ve kuruluşu tarafından Türkiye
Sakatlar Konfederasyonundan (Soysal İş Hanı No:108 Kızılay-Ankara Tel:0312
4345100, Faks:0312 4341025) yazılı olarak, bir komisyon üyesi belirlenmesi
istenilir.
Sözlü sınav ve/veya mülakatta görevin özelliğine göre adayların
mesleki bilgileri ile davranışları değerlendirilir ve ihtiyaç duyulması halinde
bilgi ve becerileri ölçülür. Değerlendirme 100 puan üzerinden en yüksek puanı
alandan başlamak üzere başarı sıralamasına göre yapılır.
Sözlü sınav ve/veya mülakat sonuçları, kamu kurum ve kuruluşu
tarafından herkesin görebileceği bir yere asılmak ve varsa internet sayfasına
konulmak suretiyle ilan edilir. Sonuçlar ayrıca, sınava giren adaylara yazılı
olarak da bildirilir.
İlgili kamu kurum ve kuruluşu, sözlü sınav ve/veya mülakatta
başarılı olup, atamaları yapılanlar ile başarısız olanların listesini atamayı
izleyen 15 gün içerisinde işgücü talebinde bulunduğu Kurum il veya şube
müdürlüğüne gönderir.
Vasıfsız işgücü taleplerine ilişkin işlemler
Madde 5 — Herhangi
bir bilgi ve beceri gerektirmeyen vasıfsız işlerde istihdam edilecek merkezi
sınav kapsamındaki özürlü ve eski hükümlü işgücü taleplerine ilişkin olarak da
aynı şekilde yapılacak işlemleri müteakip, talebi alan Kurum il veya şube
müdürlüğü tarafından kamu kurum ve kuruluşuna gönderilmek üzere; işgücü talebi
için sadece merkezi sınava katılan adaylar başvurmuşsa, başvuranlar arasından en
yüksek puan alan adaydan başlamak suretiyle açık iş sayısını geçmeyecek sayıda
bir liste
oluşturulur ve atama yapılmak üzere kamu kurum ve kuruluşuna gönderilir. Bu
listenin dışında, en yüksek puanı alan adaydan başlamak üzere açık iş sayısını
geçmeyecek sayıda ayrıca bir yedek listesi oluşturulur ve bu liste Kurum il veya
şube müdürlüğünde
muhafaza edilir. Gönderilen ilk listeden ataması yapıldığı halde işe başlamayan
olması halinde hazırlanan yedek listeden işe başlamayan sayısı kadar özürlü veya
eski hükümlüye ait bilgiler kamu kurum ve kuruluşuna gönderilir.
Şayet işgücü talebi için merkezi sınava katılanlarla beraber; daha
önce kamu kurum ve kuruluşlarında özürlü ve eski hükümlü statüsünde memur,
sözleşmeli personel veya daimi işçi olarak çalışmış ve kamu kurum ve kuruluşunun
kendi disiplin mevzuatı uyarınca görev veya meslekten
ihraç ya da 4857 sayılı İş Kanununun
25/II inci maddesine göre hizmet akdinin feshi dışında bir nedenle ayrılmış
olanlar ile zihinsel veya ruhsal özürlü olanlar başvurmuş ise, durumları işgücü
talebi koşullarına uygun olmak kaydıyla Kurumdaki kayıt tarihi ve sıra numarasına göre açık
iş sayısının bir katını geçmemek üzere oluşturulan liste, açık iş sayısının iki
katını geçmemek üzere merkezi sınava katılanlardan puan durumuna göre
oluşturulan liste ile birlikte kamu kurum ve kuruluşlarına sözlü
sınav/mülakat için gönderilir.
İşverene gönderilen listelerde; başvuranların adı, soyadı, baba
adı, doğum yeri ve tarihi, özürlüler için özür grubu ve derecesi, eski
hükümlüler için suç nevi, adresi, sınava katılanlar için merkezi sınav puanı ile
Kurumca bildirilmesinde fayda görülen diğer hususlar yer alır.
Sınav sonuçlarının geçerlilik süresi
Madde 6 — ÖSYM
tarafından yapılan sınav sonuçları, izleyen sınavın sonuçlarının ÖSYM
Başkanlığınca Kuruma bildirildiği tarihe kadar geçerli olup, açık kontenjanların
doldurulması için gerektiğinde her yıl sınav yapılabilir.
İKİNCİ BÖLÜM
Merkezi Sınav Kapsamı Dışında Bulunan Özürlü
ve Eski Hükümlülere Yönelik İşlemler
Merkezi sınav kapsamı dışında bulunan özürlü ve eski hükümlülere
ilişkin işgücü taleplerinin bildirilmesi ve ilanı
Madde 7 — Zihinsel
ve ruhsal özürlü olanlar ile okur-yazar, ilköğretim (ilkokul ve ortaokul) mezunu
özürlü ve eski hükümlüler, merkezi sınav kapsamı dışında bulunmaktadırlar. Kamu
kurum ve kuruluşları bu durumda olanlara ilişkin işgücü taleplerini, aranılan
koşulları da belirtmek suretiyle Kurum il veya şube müdürlüğüne bildirirler.
İşgücü taleplerinde işin gerektirdiği özel niteliklerin dışında,
adayların başvuru koşullarını kısıtlayıcı nitelikler ve istihdamı zorlaştırıcı
şartlar ileri sürülemez. Eski hükümlüler arasında suç tasnifine göre ve işin
niteliği gerektirmediği sürece özür grupları arasında bir ayırım yapılamaz,
özürlülük oranına üst sınır getirilemez. Kabul edilmesine engel bir durumu olan
işgücü talepleri Kurum il veya şube müdürlüğü tarafından kabul edilmez.
İşgücü talepleri, diğer işgücü taleplerinde olduğu gibi Kurumca
Resmî Gazete’de ve/veya ulusal düzeyde yayın yapan bir gazete ile internette
(www.iskur.gov.tr) yayımlanır.
Özürlü ve eski hükümlülerin gönderilmesi
Madde 8 — Kurum il
veya şube müdürlüklerince, ilan edilen açık kontenjan talebi için ilana uygun
olarak başvuran ve talepte aranılan koşulları taşıyan tüm özürlü ve eski
hükümlüler için başvuru süresinin bitimini müteakip oluşturulacak liste, başvuru
süresinin bitimini izleyen 10 gün içinde işgücü talebini alan ve nihai
değerlendirmeyi yapacak olan yetkili Kurum il veya şube müdürlüklerine
gönderilir. Bu listede, listeyi düzenleyen ünitenin adı, işgücü talebiyle ilgili
meslek adı ve kodu, açık iş sayısı, eğitim durumu ile adayın adı-soyadı, baba adı,
doğum yeri ve tarihi, adayın adresi ve bildirilmesinde fayda görülen diğer
hususlar yer alır.
İşgücü talebini alan yetkili Kurum il veya şube müdürlükleri,
ilanda yazılı süre içerisinde kendilerine başvuran, durumu talep şartlarına
uygun olanlar ile diğer Kurum il veya şube müdürlüklerinden gelen listelerde
kayıtlı olanlar için düzenleyeceği listeyi bir yazıyla birlikte başvuru
süresinin bitimini izleyen 20 nci günün sonuna kadar noter huzurunda yapılacak
kur’a çekimi için
işgücü talebi sahibi kamu kurum ve kuruluşuna gönderir. Oluşturulacak bu
listede, adayın adı-soyadı, baba adı ve adresi yer alır. İşgücü talebine, durumu
talep şartlarına uygun olanlardan açık iş sayısı kadar başvuru olmaması halinde,
işgücü talebini
alan Kurum il veya şube müdürlüğünde kayıtlı olan ve ilanda belirtilen süre
içerisinde başvuran durumu işgücü talebi şartlarına uygun olmayan adayların
listesinin de aynı süre zarfında gönderilmesi yapılır. Bu fıkra ile birinci
fıkrada belirtilen süreler Kurumca artırılıp, azaltılabilir.
Gönderilen aday listeleri, önceden ilan edilen gün, saat ve
adreste noter huzurunda kur’a çekimine tabi tutulur. Adaylar istemeleri halinde
kur’a çekimini izleyebilir. Noter huzurunda gerçekleştirilecek kur’a çekimi
sonucunda her açık iş için iki kişi belirlenir.
İsimleri belirlenenler, yukarıda bahsi geçen Yönetmeliklerin 10
uncu maddesinde belirtilen komisyonlar tarafından mülakata tabi tutulur.
Özürlülere ilişkin Yönetmeliğin 10 uncu maddesine göre, Türkiye Sakatlar
Konfederasyonu tarafından belirlenecek bir kişinin de mülakat komisyonuna üye
olarak katılması gerekmektedir. Bu nedenle, mülakatın yapılacağı tarihten en az
5 (beş) gün önce kamu kurum ve kuruluşu tarafından Türkiye Sakatlar
Konfederasyonundan (Soysal İş Hanı No:108 Kızılay-Ankara Tel:0312 4345100, Faks:0312
4341025) yazılı olarak, bir komisyon üyesi belirlenmesi istenilir. Mülakat
sonucunda işin gereklerini yerine getirebilecek niteliklere sahip oldukları
belirlenenler işe başlatılır. Mülakatta ayrıca, işe alınacak işçi sayısının yarısını
geçmeyecek sayıda yedek liste oluşturulur. Kur’a ile ilgili olarak noterin
düzenlediği belgenin bir nüshası işe alınacak işçinin özlük dosyasında muhafaza
edilir.
Kur’a sonuçları ve mülakata katılanlardan asıl ve yedek olarak
kazananlar, noter tarafından çekilen kur’aya ilişkin belgenin noter tasdikli bir
nüshası ile birlikte atamayı izleyen 15 gün içerisinde kamu kurum ve kuruluşunca
yetkili Kurum il veya şube müdürlüğüne bildirilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Ortak Hükümler
Çalıştırma zorunluluğu
Madde 9 — 50 ve
yukarı sayıda işçi çalıştıran kamu kurum ve kuruluşları, 4857 sayılı Kanunun 30
uncu maddesi gereğince, özürlüler için % 3 ten az olmamak üzere her yıl Bakanlar
Kurulunca belirlenen oranlarda özürlü ve eski hükümlü işçiyi meslek, beden ve
ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla zorunludur. Aynı il sınırları
içerisinde aynı kamu kurum ve kuruluşuna ait birden fazla yer varsa buralarda
belirsiz süreli ve belirli süreli iş sözleşmesine göre çalışan tüm
işçiler birlikte
dikkate alınır. Özürlü ve eski hükümlü çalıştırılması özel kanunla yasaklanmış
işyerlerinde çalıştırılan işçiler ile işyerinde çalışan özürlü ve eski hükümlü
işçiler toplam işçi sayısının tespitinde, yer altı ve su altı işlerinde
çalıştırılan işçiler ise özürlü işçi sayısının tespitinde dikkate alınmaz. Yer
altı ve su altı işlerinde özürlü çalıştırılmaz.
Diğer hususlar
Madde 10 — Yukarıda
bahsi geçen yönetmeliklerin 10 ve 12 nci maddeleri gereğince, yeterli sayıda
gönderme yapılmış olan merkezi sınav kapsamındakiler ile merkezi sınav kapsamı
dışındaki özürlü ve eski hükümlü işgücü talepleri için ikinci kez gönderme
yapılması istenemez ve yeniden işgücü talebinde bulunulamaz.
Kurum tarafından gönderilen iş arayan sayısı, daha önce alınmak
üzere duyurulmuş olan işçi sayısından az veya bu sayı kadar ise gönderilenler
herhangi bir kur’a, sözlü sınav veya mülakata tabi tutulmaksızın işe
alınırlar.
Kurumca il düzeyinde karşılanması uygun görülen geçici statüdeki
özürlü ve eski hükümlü işgücü talepleri, bu Tebliğ hükümleri çerçevesinde il
düzeyinde karşılanabilir.
İstihdam teşviki
Madde 11 — 50 ve
daha fazla sayıda işçi çalıştıran kamu kurum ve kuruluşlarının;
a) 4857 sayılı Kanunun 30 uncu maddesi gereğince her yıl başından
geçerli olmak üzere Bakanlar Kurulu tarafından belirlenen orana göre
çalıştırmaları gereken sayıdan fazla çalıştırdıkları özürlü ve eski hükümlüler
için,
b) Çalışma gücünü % 80’den fazla oranda kaybetmiş özürlüleri
istihdam eden kamu kurum ve kuruluşlarının bu şekilde çalıştırdıkları özürlüler
için,
c) İstihdam etme yükümlülükleri olmadığı halde bu Tebliğ hükümleri
çerçevesinde özürlü ve eski hükümlü çalıştıran kamu kurum ve kuruluşlarının bu
şekilde çalıştırdıkları özürlü ve eski hükümlüler için,
ödemeleri gereken sosyal sigorta primi işveren hissesinin yarısı Hazinece karşılanır.
Kamu kurum ve kuruluşlarının söz konusu teşvikten yararlanabilmesi
için teşvik kapsamına konu olan özürlü ve eski hükümlülerin Kurumca belirlenen
esaslar çerçevesinde işe alınmış olmaları ve teşvikten yararlanacak özürlü ve
eski hükümlüler için en geç üçer aylık dönemlerde Kurum il veya şube
müdürlüklerinden aldıkları belgeyi Sosyal Sigortalar Kurumu Sigorta
Müdürlüklerine vermeleri gerekir.
İdari para cezası
Madde 12 — 50 ve daha fazla sayıda işçi çalıştıran kamu kurum ve kuruluşlarının, 4857 sayılı
Kanunun 101 inci maddesindeki idari para cezasına muhatap olmamaları için,
çalıştırmaları gereken merkezi sınav kapsamında olan veya olmayan özürlü ve eski
hükümlülere ilişkin, bulundukları yerdeki Kurum il veya şube müdürlüğüne işgücü
talebi vermeleri ve Kurum tarafından yukarıda belirtildiği şekilde yapılan
göndermelerle açık kontenjanlarını kapatmaları gerekmektedir.
Bu yükümlülüğe uymayan kamu kurum ve kuruluşlarına Çalışma ve
Sosyal Güvenlik Bakanlığı bölge müdürünce her özürlü ve eski hükümlü açık
kontenjan için her ay 963.000.000.-TL. (2004 yılı için) idari para cezası
uygulanır. Bu ceza, her yıl başından geçerli olmak üzere Maliye Bakanlığı’nca
belirlenen yeniden değerleme oranında artırılır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Son Hükümler
Yürürlükten kaldırılan mevzuat
Madde 13 —
19/09/2000 tarih ve 24175 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren
Merkezi Sınav Kapsamındaki Özürlü ve Eski Hükümlüler ile Kapsam Dışındaki Özürlü
ve Eski Hükümlülerin Kamu Kurum ve Kuruluşlarına İşçi Olarak Alınmalarına
İlişkin Tebliğ yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük
Madde 14 — Bu
Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 15 — Bu
Tebliğ hükümlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yürütür.
|