|
18
Haziran 2003
Elli
Veya Daha Fazla İşçi Çalıştıran İşyerlerinde
Özürlü, Eski Hükümlü ve
Terör Mağduru Çalıştırma Zorunluluğu
10
Haziran 2003 tarihli ve 25134 sayılı Resmi Gazete'de
yayımlanarak yürürlüğe giren 4857
sayılı İş Kanunu
gereğince elli ve daha fazla işçi çalıştıran
işyerlerinde özürlü, eski hükümlü
ve terör mağduru çalıştırma zorunluluğu
yeniden düzenlenmiştir. Buna göre;
İşverenlerin
işyerlerinde çalıştırmak zorunda oldukları özürlü
ve eski hükümlü oranları, her yılın Ocak
ayı başından itibaren yürürlüğe girecek
şekilde Bakanlar Kurulunca belirlenecektir. (1475
sayılı kanun gereğince Özürlü işçi
oranı: % 3, Eski hükümlü oranı %
3 ve Terörle Mücadele
Kanununun Ek 1 inci maddesinin (B) fıkrası uyarınca
istihdamı zorunlu olan terör mağduru oranı ise
% 2 olmak üzere toplam oran % 8 olarak uygulanmaktaydı.)
İşverenler
İş Kanunu ve Terörle Mücadele Kanununun Ek
1 inci maddesinin (B) fıkrası uyarınca istihdam etmek
zorunda oldukları özürlü, eski hükümlü
ve terör mağduru işçiyi meslek, beden ve
ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmak zorundadırlar.
Çalıştırılacak
özürlü, eski hükümlü ve
terör mağdurları toplam oranı % 6'dır. Ancak özürlüler
için belirlenecek oran, toplam oranın yarısından
az olamaz.
Yeni
iş kanununda işveren lehine olmak üzere, toplam
oran % 2 azaltılmıştır.
Aynı
il sınırları içerisinde birden fazla işyeri bulunan
işverenlerin bu kapsamda çalıştırmakla yükümlü
olduğu işçi sayısı, toplam işçi sayısına
göre hesaplanır.
Örneğin:
Bir işverenin Ankara/Keçiören semtinde bulunan
işyerinde 10, Ankara/Ostim semtinde bulunan işyerinde
45 işçisi çalışıyorsa toplam işçi
sayısı 55 olduğu için, özürlü,
eski hükümlü ve terör mağduru çalıştırma
zorunluluğu vardır.
"Oranların
hesaplanmasında yarıma kadar kesirler dikkate alınmaz,
yarım ve daha fazla olanlar tama dönüştürülür.
İşyerinin
işçisi iken sakatlanan, eski hükümlü
ya da terör mağduru olanlara öncelik tanınır.
İşverenler
çalıştırmakla yükümlü oldukları
işçileri Türkiye İş Kurumu aracılığı ile
sağlarlar" İş Kanunu md.30
İşverenler
Türkiye İş Kurumu dışından temin etmiş oldukları
özürlü, eski hükümlü ve
terör mağduru işçileri Türkiye İş Kurumuna
tescil ettirmek zorundadırlar.
Yer
altı ve su altı işlerinde özürlü işçi
çalıştırılamaz oranların hesabında yer altı ve
su altı işlerinde çalışanlar hesaba katılmaz.
İş
Kanununun 30. maddesinde işverenleri özürlü
ve eski hükümlü istihdam etmeye teşvik
etmek amacıyla prim katkısı sağlanacağı bildirilmektedir.
İş Kanunu Md. 30: "...Bakanlar Kurulunca belirlenecek oranların üstünde
özürlü ve eski hükümlü ve terör mağduru çalıştıran işverenlerin kontenjan
fazlası işçiler için özürlü ve eski hükümlü çalıştırmakla yükümlü olmadıkları
halde özürlü çalıştıran veya çalışma gücünü yüzde seksenden fazla kaybetmiş
özürlüyü çalıştıran işverenlerin bu şekilde çalıştırdıkları her bir özürlü için
506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa göre ödemeleri gereken işveren sigorta
prim hisselerinin yüzde ellisini kendisi, yüzde ellisini Hazine öder..."
denmektedir.
Elli
veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde
özürlü, eski hükümlü çalıştırma
zorunluluğuna uymayan işverenlere İş kanununun 101 maddesi
gereğince çalıştırmadığı her özürlü
ve eski hükümlü ve çalıştırmadığı
her ay için 750.000.000.- Tl. (yediyüzellimilyon)
lira para cezası verilir
Şaban
Abacı/Yönetici
| 
ELLİ
VEYA DAHA FAZLA İŞÇİ ÇALIŞTIRAN İŞYERLERİNDE
ÖZÜRLÜ, ESKİ HÜKÜMLÜ VE
TERÖR MAĞDURU ÇALIŞTIRMA ZORUNLULUĞU