PASAPORT KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI

Madde 1- 15/7/1950 tarihli ve 5682 sayılı Pasaport Kanununun 6 ncı maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Hava yoluyla Türkiyeden, Türk hava limanından ayrılmaya lüzum kalmayacak şekilde transit geçecek yabancılar için vize mecburiyeti yoktur. Ancak gerek görüldüğünde bunlara hava limanı transit vizesi uygulanabilir.”

Madde 2- 5682 sayılı Kanunun 12 nci maddesinin (A) bendinin (IV) numaralı alt bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"IV- Umuma mahsus pasaportlar;”

Madde 3- 5682 sayılı Kanunun 13 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Madde 13- Diplomatik pasaportlar, Dışişleri Bakanlığı ile yabancı memleketlerde Türkiye Cumhuriyeti büyükelçilikleri veya elçilikleri tarafından verilir.

Diplomatik pasaportlar, geçici görev veya seyahat için gidenlere görevlerinin veya seyahatlerinin mahiyetine göre, bir seyahate mahsus olmak üzere veya en fazla iki yıl için; daimi görevle gidenlere de en fazla beş yıl için geçerli olmak üzere verilir.

Diplomatik pasaportlar; Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerine, Türkiye Büyük Millet Meclisi üyesi olmayan bakanlara, Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay, Askeri Yargıtay, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi, Uyuşmazlık Mahkemesi ve Sayıştay başkanlarına, Danıştay, Askeri Yargıtay, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi ve Yargıtay Cumhuriyet başsavcılarına, Genelkurmay Birinci ve İkinci başkanlarına, orgenerallere, oramirallere, eski cumhurbaşkanlarına, yasama meclisleri eski başkanlarına, eski başbakanlar ve eski dışişleri bakanlarına, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterine, Başbakanlık Müsteşarı ve bakanlıkların müsteşarları ile Başbakanlık ve bakanlıklara bağlı müsteşarlıkların müsteşarlarına, Diyanet İşleri Başkanına, büyükelçi unvanı taşıyan Başbakan başmüşavirleri ile yine bu unvana sahip Başbakan dışişleri danışmanlarına, Dışişleri Bakanlığı meslek memurlarına, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği üst düzey görevlilerinden resmi bir görevle görevlendirilenlere, Türkiye Cumhuriyeti dış temsilcilikleri nezdinde görevlendirilen müşavirlere, ataşelere ve muavinlerine, uluslararası kuruluşlarda başkan, direktör, direktör birinci yardımcısı ve mümasil görevde bulunanlara, uluslararası mahkemelerde seçimle görevlendirilen hakimlere, Bakanlar Kurulu kararı ile Hükümet adına uluslararası resmi müzakereler yapılması, mukavelenameler akdi için veya uluslararası toplantılarla, kongre ve konferanslara katılmak üzere görevlendirilenlere, yabancı devletler veya uluslararası teşekküller nezdinde daimi veya geçici görev yapmak üzere gönderilenlere ve siyasi kuryelere verilir.

Diplomatik pasaport alabilecek durumda bulunan veya alan kimselerin sıfat veya vazifeleri devam ettiği müddetçe eşlerine, yanlarında yaşayıp reşit bulunmayan kız ve erkek çocuklarına da diplomatik pasaport verilir.

Diplomatik pasaportların, sahiplerinin cepheden ve gerekiyorsa beyaz camlı gözlükle çekilmiş resmini ihtiva etmesi gerekir.

Diplomatik pasaportlar hiçbir harç ve resme tabi değildir."

Madde 4- 5682 sayılı Kanunun 14 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Madde 14-

A) Hususi damgalı pasaportlar;

Türkiye Büyük Millet Meclisi eski üyelerine, eski bakanlara, birinci derece kadroyu iktisap etmiş en az daire başkanı veya eşiti görev unvanına sahip olan Devlet memurları ile birinci derece kadroyu iktisap etmiş en az albay rütbesinde bulunan subaylara, birinci derece kadroyu iktisap etmiş hakimler ile birinci derece kadroyu iktisap etmiş Cumhuriyet savcılarına, 2914 sayılı Yüksek Öğretim Personel Kanunu kapsamında profesör olarak en az 2 yıl görev yapmış olmak şartıyla yüksek öğretim kurumlarında çalışan profesörlere, diplomatik pasaport verilmesini gerektiren vazifelerinden başka herhangi bir resmi vazife ile veya kendi hesaplarına yabancı ülkelere gittikleri zaman verilir. Bunlardan emeklilik sebebi ile vazifelerinden ayrılmış olanlara da bu tür pasaport verilir.

Büyükşehir, il ve ilçe belediye başkanlarına, özel kanunlarla kamu tüzel kişiliğini haiz olarak kurulan kurum, kurul ve üst kurul başkanlarına, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının birliklerinin başkanlarına, Türkiye İhracatçılar Meclisi Başkanı ile işçi, memur ve işveren sendikaları konfederasyonları genel başkanlarına görevleri süresince hususi damgalı pasaport verilir.

Bir önceki yıl gelirleri itibarıyla, tahakkuk eden yıllık kurumlar vergisi yönünden illerinde birinci olan kurumlar ile Türkiye genelinde ilk elli arasına giren kurumların yönetim kurulu başkanlarına, tahakkuk eden gelir vergisi yönünden illerinden birinci olan mükellefler ile Türkiye genelinde ilk elli arasına giren mükelleflere tahakkuk eden verginin en az birinci taksitini ödemiş olmaları kaydıyla, bir önceki takvim yılında en az otuz milyon ABD Doları veya karşılığı döviz tutarı ihracat yapan firmaların yönetim kurulu başkanları ve genel müdürlerine bir yıl süreyle geçerli olmak üzere hususi damgalı pasaport verilebilir. Süresi sona eren hususi damgalı pasaportların aynı şartlar dahilinde aynı süre ile yenilenmesi mümkündür. Bu hakkın kazanıldığı yıl kullanılması şarttır. Bu paragraf uyarınca pasaport verilecek kişilerin belirlenmesine, bildirimine ve verilen pasaportların iptaline ilişkin usul ve esaslar Dış Ticaret Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakanlık ile Dışişleri, İçişleri ve Maliye bakanlıklarınca müştereken tespit edilir.

Hususi damgalı pasaport alabilecek durumda bulunanların eşlerine de aynı türden pasaport verilir. Hususi damgalı pasaport almaya hakkı bulunduğu sırada vefat edenlerin dul eşlerine, başkası ile evlenmemiş olmak kaydıyla aynı türden pasaport verilmesi mümkündür.

Hususi damgalı pasaport alabilecek durumda bulunanların yanında yaşayıp reşit bulunmayan kız ve erkek çocuklarına da hususi damgalı pasaport verilir.

B) Hizmet damgalı pasaportlar:

Bu Kanun gereğince kendilerine diplomatik veya hususi damgalı pasaport verilmesi mümkün olmayan kimselere, Hükümetçe, hususi idarelerce veya belediyelerce resmi vazife ile dış memleketlere gönderildiklerinde veya dış memleketlerde vazifeye alındıklarında verilir.

Türkiye Cumhuriyetinin üyesi bulunduğu milletlerarası kuruluşlarda memur statüsünde çalışanlar ile Türk Hava Kurumu ve Türkiye Kızılay Derneğince görevlendirilenlere de aynı türden pasaport verilir.

Hizmet damgalı pasaport alabilecek durumda bulunanların eşlerine de aynı tür pasaport verilir. Hizmet damgalı pasaport sahibinin yanında yaşayıp reşit bulunmayan kız ve erkek çocuklarına da aynı türden pasaport verilir.

C)Hususi ve hizmet damgalı pasaportlar:

Talep edenin mensubu bulunduğu makamın yetkili amirinin başvurusu üzerine yurt içinde İçişleri Bakanlığınca veya İçişleri Bakanının vereceği yetkiye göre valiliklerce, yabancı memleketlerde Türkiye Cumhuriyeti büyükelçilikleri, elçilikleri veya başkonsoloslukları tarafından verilir. (A) ve (B) fıkralarında belirtilen eşlere ve çocuklara hususi ve hizmet damgalı pasaport verilmesi için de aynı yazılı başvuru gereklidir. Emeklilik sebebi ile vazifelerinden ayrılmış olanların hususi damgalı pasaport alabilmeleri için durumlarını gösteren belgelerle İçişleri Bakanlığına veya valiliklere, yabancı memleketlerde Türkiye Cumhuriyeti büyükelçilikleri, elçilikleri veya başkonsolosluklarına müracaat etmeleri gerekir.

Hususi damgalı pasaportlar beş sene için; hizmet damgalı pasaportlar altı aydan az olmamak ve beş seneyi geçmemek üzere pasaport sahibinin görevinin müddetine göre tespit edilecek süre için geçerli olmak üzere tanzim edilir.

Bu pasaportlar, sahiplerinin fotoğrafını ihtiva etmelidir.”

Madde 5- 5682 sayılı Kanunun 15 inci maddesinin birinci ve dördüncü fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, ikinci ve üçüncü fıkraları yürürlükten kaldırılmıştır.

"Türk vatandaşlarının umuma mahsus pasaportları yurt içinde İçişleri Bakanlığınca veya İçişleri Bakanının vereceği yetkiye göre valiliklerce, yabancı memleketlerde Türkiye Cumhuriyeti büyükelçilikleri, elçilikleri veya başkonsoloslukları tarafından verilir."

"Umuma mahsus pasaportlar; 18 yaşına kadar en az 1 yıl, en fazla 5 yıl; 18 yaşından büyükler için en az 1 yıl, en fazla 10 yıl geçerli olmak üzere tanzim edilir."

Madde 6- 5682 sayılı Kanunun 17 nci maddesinin (A) fıkrasının birinci paragrafı aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Umuma mahsus pasaport almak isteyen kimselerin; usulüne uygun form dilekçe, yeterli sayıda fotoğraf ve nüfus hüviyet cüzdanlarının aslı ile mahallin emniyet müdürlüğüne müracaat etmeleri lazımdır."

Madde 7- 5682 sayılı Kanunun 18 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Madde 18- Tabiiyetsiz bulunan veya tabiiyet durumlarının muntazam bulunmaması hasebiyle ikamet ve seyahatleri bakımından fiilen tabiiyetsizlere tatbik edilen muamelelere tabi tutulmasında İçişleri Bakanlığınca zaruret görülen kimselere icabında mezkur Bakanlığın alacağı kararla “yabancılara mahsus” damgasını taşıyan ve Türk vatandaşlığını iktisap bakımından herhangi bir manayı veya hamili lehine herhangi bir hak kazanımını sağlamayan bir pasaport verilir.

Bu pasaport iki türdür:

A)Türkiyeye yalnız bir giriş veya Türkiyeden yalnız bir çıkış için geçerli olan pasaportlar.

Giriş için verildiği takdirde Türkiyeye girişin gerçekleşmesi; Türkiyeden çıkış için verildiği takdirde de üzerindeki kayıtta belirtilen ülkeye varış üzerine geçerliliği sona erecek olan bu pasaportların sahipleri tarafından, tanzim tarihinden itibaren bir ay içinde bulunduğu memleketi terketmek suretiyle kullanılması şarttır. Aksi takdirde yenilenmesi gerekir.

B) Bir gidiş ve geliş için verilen pasaportlar İçişleri Bakanlığının takdirine göre üç ay, altı ay, bir yıl, iki yıl, beş yıl veya on yıl geçerli olmak üzere tanzim edilir.

Her iki türden pasaportlar, İçişleri Bakanlığı ve yabancı memleketlerde İçişleri Bakanlığının talebi veya tasvibi üzerine Dışişleri Bakanlığınca verilecek talimata istinaden, Türkiye Cumhuriyeti konsolosluk makamları tarafından verilir.

(A) bendinde yazılı türden pasaportların yürürlüğünü kaybetmesi tarihinden itibaren 2 ay geçmişse bunların yenilenmesi işlemi İçişleri Bakanlığının kararına bağlıdır.

Pasaport sahibinin tabiiyeti bakımından aynı durumda bulunup reşit olmayan ve iş sahibi bulunmayan kız ve erkek çocuklarına da aynı türden pasaport verilmesi mümkündür. Tabiiyeti bakımından aynı durumda bulunan eşi hakkında da aynı işlem yapılabilir.

Bu pasaportlar, sahiplerinin fotoğrafını ihtiva etmelidir."

Madde 8- 5682 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Gemiadamı cüzdanı ve uçak mürettebatı belgeleri pasaport vermeye yetkili makamlarca, demiryolu personeli kimlik belgeleri anlaşmalarda öngörülen yetkili makamlarca tasdik edilmedikçe pasaport yerine kullanılamaz.”

Madde 9- 5682 sayılı Kanunun 33 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Madde 33-Türkiye Cumhuriyeti sınırlarını pasaportsuz veya pasaport yerine kaim olacak bir vesikayı hamil olmaksızın terk eden veya buna teşebbüs eden kimseler hakkında üç milyar liraya kadar ağır para veya üç yıla kadar hapis cezası verilir veya her iki ceza birlikte hükmolunur.

Türkiyede herhangi bir suçtan sanık veya hükümlü olup da kendilerini takibattan veya cezadan kurtarmak, askerlikten kaçmak, vergi borçlarını ödememek gibi hususi maksatlarla bu fiili işleyen kimseler hakkında üç milyar liradan altı milyar liraya kadar ağır para veya üç yıldan beş yıla kadar hapis cezası verilir veya her iki ceza birlikte hükmolunur."

Madde 10- 5682 sayılı Kanunun 34 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Madde 34-Türkiye Cumhuriyeti sınırlarından her nasılsa pasaportsuz olarak girebilmiş olan vatandaşlar veya yabancılar üç milyar liradan altı milyar liraya kadar ağır para veya üç yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile veya her ikisi ile cezalandırılır.

Bu gibilerden yabancı olanlar cezalarını çektikten sonra sınır dışı edilirler. Sınır dışı edilirken yabancının Türkiyeye giriş yer ve şekli göz önünde bulundurulabilir."

Madde 11- 5682 sayılı Kanunun 35 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Madde 35-Bakanlar Kurulunca tayin olunan mahallerden başka yerlerden Türkiyeye giren veya Türkiyeden çıkanlar, usulüne uygun pasaport veya vesika taşısalar bile üç milyar liradan altı milyar liraya kadar ağır para veya üç yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile veya her ikisi ile cezalandırılır.

Bu gibilerden yabancı olanlar cezalarını çektikten sonra sınır dışı edilirler. Sınır dışı edilirken yabancının Türkiyeye giriş yer ve şekli göz önünde bulundurulabilir."

Madde 12- 5682 sayılı Kanunun 38 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Madde 38- Bu Kanunda yazılı cezalar asliye ceza ve ağır ceza mahkemelerince hükmolunur."

Madde 13- 5682 sayılı Kanunun ek 4 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Ek Madde 4- Birinci derece kadroyu iktisap etmiş en az daire başkanı veya eşiti görev unvanına sahip bulunup da hususi damgalı pasaport almaya hakkı olan Devlet memurları ile birinci derece kadroyu iktisap etmiş en az albay rütbesinde bulunup da hususi damgalı pasaport almaya hakkı olan subayların hizmet süreleri ve taşıdığı unvanları, rütbeleri taşımakla beraber, birinci derece kadroyu almadan emekli olanların hizmet süreleri, unvanları ve rütbeleri dikkate alınarak, müracaat tarihi itibarıyla hususi damgalı pasaport almaya hak kazanan Devlet memurları ve subaylar emsal alınmak suretiyle, bunlara da hususi damgalı pasaport verilir.”

Madde 14- 5682 sayılı Kanuna aşağıdaki madde eklenmiştir.

“Ek Madde 6- Bu Kanunun 33, 34 ve 35 inci maddelerinde belirtilen ağır para cezaları, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere o yıl için, 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır.”

Madde 15- 5682 sayılı Kanunun 16 ve 36 ncı maddeleri ile geçici 1 inci maddesi yürürlükten kaldırılmıştır.

Madde 16- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Madde 17- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.