POSTALAR HALİNDE İŞÇİ ÇALIŞTIRILARAK YÜRÜTÜLEN İŞLERDE ÇALIŞMALARA İLİŞKİN BAZI ÖZEL USUL VE KURALLAR HAKKINDA TÜZÜK   

YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILDI (BKK 2005/8913)

 

 04 Nisan 1973 Tarihli Resmi Gazete

Sayı: 14497

    Kapsam :

    Madde 1 - Nitelikleri dolayısiyle sürekli çalıştıkları için durmaksızın birbiri ardına postalar halinde işçi çalıştırılarak işletilen yahut nöbetleşe işçi postaları ile yapılan işlerde, çalışma sürelerine, gece çalışmalarına, çalışma ortasındaki zorunlu dinlenmelere ve hafta tatillerine ilişkin özel usül ve kurallar bu Tüzükte belirtilmiştir.

 

    Düzenleme, ilan ve bildirme yükümlülüğü :

    Madde 2 - İşverenler veya işveren vekilleri, postalar halinde çalıştırdıkları işçilerin işe giriş ve çıkış saatlerini ara dinlenmelerini ve hafta tatillerini düzenleyerek işyerinde işçilerin kolayca görüp okuyabilecekleri levhalarda göstermek ve posta sayısı ile her postanın işe başlama ve bitirme saatlerini yazılı olarak bölge çalışma müdürlüğüne bildirmekle yükümlüdürler.

 

    İzin alma zorunluluğu :

    Madde 3 - Postalar halindeki işçilerin işe başlama ve bitirme saatlerinde yapılacak değişiklikler bölge çalışma müdürlüğünün iznine bağlıdır. Ancak, bu konuda toplu iş sözleşmeleriyle değişiklik yapılmışsa izin alma zorunluluğu yoktur.

 

    İşçi postaları sayısının düzenlenmesi :

    Madde 4 - a) Nitelikleri dolayısiyle sürekli çalıştıkları için durmaksızın birbiri ardına postalar halinde işçi çalıştırılarak yürütülen işlerde posta sayısı, 24 saatlik süre içinde en az 3 işçi postası çalıştırılacak şekilde düzenlenir.

 

    b) (a) bendi dışında kalan ve işçi postaları ile yürütülen öteki işlerde 24 saatlik süre içinde çalıştırılacak işçi postaları sayısı, her bir işçi postasının çalışma süresi, 1475 sayılı İş Kanununun 61 inci maddesinin (a) bendinde öngörülen iş sürelerine ilişkin tüzükte belirtilen günlük çalışma süresini aşmayacak şekilde düzenlenir.

 

    c) (Değişik: 17/4/1984 - 84/7950 K.)  Sağlık kuralları bakımından, günde 7,5 saat ya da daha az çalışılması gereken işlerde, işçi postaları sayısı, her bir postanın çalışma süresi 1475 sayılı İş Kanununun 29/7/1983 günlü ve 2869 sayılı Kanunla değiştirilen 61 inci maddesinin (b) bendinde öngörülen tüzükte belirtilen günlük çalışma sürelerini aşmayacak biçimde düzenlenir.

 

d) İşçi postaları sayısının düzenlenmesinde, 16 Eylül 1960 günlü ve 79 sayılı Kanunun 6 ncı maddesi ile 1475 sayılı İş Kanununun 37 nci maddesi hükümleri göz önünde tutulur.

 

    Ücretten indirme yapılamayacağı :

    Madde 5 - (Değişik: 17/4/1984 - 84/7950 K.)

    Bir işçi postasıyla yürütülen işlerde, ikili ya da daha çok posta usulünün uygulanması, işçi postaları çalıştırılarak yürütülen bir işin posta sayısının artırılması ya da üç posta halinde çalışılan işyerlerinde günlük çalışma süresinin 7,5 saatin altında tespiti sonucunda çalışma sürelerindeki azalma nedeniyle, işçilerin ücretlerinde, her ne şekilde olursa olsun, indirme yapılamaz.

 

    Gece çalışma süresi :

    Madde 6 - (Değişik: 17/4/1984 - 84/7950 K.)

    Postalar halinde işçi çalıştırılarak yürütülen işlerde, 1475 sayılı İş Kanununun 36 ve 37 nci maddeleri ve 16/9/1960 günlü ve 79 sayılı Kanunun 6 ncı maddesiyle Hazırlama, Tamamlama, Temizleme İşleri Tüzüğünde öngörülen haller dışında, işçilerin gece postalarında 7,5 saatten çok çalıştırılmaları yasaktır.

 

    Çalışma süresinin yarısından çoğu gece dönemine rastlayan bir postanın çalışması, gece çalışması sayılır.

 

    İşçi postalarının değişme süreleri :

    Madde 7 - İşçi postaları çalıştırılarak yürütülen işlerde, postalar, en fazla bir iş haftası gece çalıştırılan işçilerin, ondan sonra gelen 2 nci iş haftasında gündüz çalıştırılmaları suretiyle ve postalar birbirlerinin yerlerini alacak şekilde düzenlenir.

 

    Çalışma Bakanlığı, işin niteliğini, işçi sağlığı ve iş güvenliğini göz önünde tutarak gece ve gündüz postalarında onbeşer günlük nöbetleşmeye izin verebilir.

 

    Posta değişiminde dinlenme süresi :

    Madde 8 - Posta değişiminde işçiler, sürekli olarak en az 8 saat dinlendirilmeden çalıştırılamaz.

    Bu hüküm, postaları değiştirilen işçilere de uygulanır.

                

    Ara dinlenmesi :

    Madde 9 - (Değişik : 17/4/1984 - 84/7950 K.)

    Postalar halinde işçi çalıştırılarak yürütülen işlerde, işçilere 1475 sayılı İş Kanununun 20/11/1983 günlü ve 2865 sayılı Kanunla değiştirilen 64 üncü maddesindeki esaslar uyarınca ara dinlenmesi verilir. İşin niteliği, bir işyerinin aynı bölümündeki bütün işçilere aynı saatte ara dinlenmesi verilmesine olanak bırakmıyorsa, bu dinlenme, işçilere, gruplar halinde, arka arkaya, çalışma süresinin ortalarından başlayarak İş Kanunu ve bu Tüzükteki esaslara göre verilir. 

 

    Hafta tatili :

    Madde 10 - Postalar halinde işçi çalıştırılarak yürütülen işlerde, işçilere, haftanın bir gününde 24 saatten az olmamak üzere ve nöbetleşme yoluyla hafta tatili verilmesi zorunludur.

 

    İsim listeleri:

Madde 11 - İşverenler veya işveren vekilleri, postalar halinde işçi çalıştırılarak yürütülen işlerde, her postada çalışan işçilerin ad ve soyadlarını kapsayan listeler düzenlemek ve istendiğinde yetkili makam ve memurlara bunları göstermekle yükümlüdürler.

 

Zorunluluk bulunmadıkça işçilerin postaları değiştirilemez.

 

    Yürürlük:

    Madde 12- 1475 sayılı İş Kanununun 72 nci maddesinin (b) bendine dayanılarak düzenlenen ve Danıştay'ca incelenmiş olan bu Tüzük hükümleri Resmi Gazete'de yayımı gününde yürürlüğe girer.

 

    Yürütme:

    Madde 13 - Bu Tüzük hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

 

23.3.1973 TARİH ve 7/6116 SAYILI BAKANLAR KURULU KARARI İLE YÜRÜRLÜĞE KONULAN TÜZÜĞE EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN TÜZÜKLERİN YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTEREN ÇİZELGE

 

Ek ve Değişiklik Getiren Tüzüğü Yürürlüğe Koyan Kararnamenin

Tarihi                Numarası     Farklı Tarihte Yürürlüğe Giren Maddeleri         Yürürlüğe Giriş Tarihi

17.4.1984          84/7950                                    -                                     11.5.1984