|
07.04.2004
Tarihli Resmi Gazete
Sayı:
25426
Çalışma ve Sosyal
Güvenlik Bakanlığından:
Postalar Halinde İşçi Çalıştırılarak
Yürütülen İşlerde Çalışmalara İlişkin Özel Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmelik
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam ve Dayanak
Amaç ve Kapsam
Madde 1 —
Nitelikleri dolayısıyla sürekli çalıştıkları için durmaksızın birbiri ardına
postalar halinde işçi çalıştırılarak işletilen veya nöbetleşe işçi postaları ile
yapılan işlerde, çalışma sürelerine, gece çalışmalarına, hafta tatillerine ve
ara dinlenmesine ilişkin özel usul ve esaslar bu Yönetmelikle
düzenlenmektedir.
Dayanak
Madde 2 — Bu
Yönetmelik, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun 76 ncı maddesinin
ikinci fıkrasına dayanılarak hazırlanmıştır.
İKİNCİ BÖLÜM
Usul ve Esaslar
Düzenleme ve İlan
Yükümlülüğü
Madde 3 — İşveren
veya işveren vekilleri, posta sayısı ile her postanın işe başlama ve bitirme
saatlerini, postalar halinde çalıştırdıkları işçilerin ad ve soyadlarını, ara
dinlenmelerini, hafta tatillerini ve bunlara ilişkin değişiklikleri düzenleyerek
işyerinde işçilerin kolayca görüp okuyabilecekleri şekilde ilan etmekle yükümlüdür.
İşçi Postaları
Sayısının Düzenlenmesi
Madde 4 — İşçi
postaları;
a) Nitelikleri dolayısıyla sürekli çalıştıkları için durmaksızın
birbiri ardına postalar halinde işçi çalıştırılarak yürütülen işlerde posta
sayısı 24 saatlik süre içinde en az üç işçi postası çalıştırılacak şekilde
düzenlenir.
b) Bu maddenin (a) bendi dışında kalan ve işçi postaları ile
yürütülen diğer işlerde 24 saatlik süre içinde çalıştırılacak işçi postaları
sayısı, her bir işçi postasının çalışma süresi, 4857 sayılı İş Kanununun 63 üncü
maddesinin üçüncü fıkrasında öngörülen Yönetmelikte belirtilen günlük çalışma
süresini aşmayacak şekilde düzenlenir.
c) Sağlık kuralları bakımından günde 7,5 saat ya da daha az
çalışılması gereken işlerde işçi postaları sayısı, her bir postanın çalışma
süresi, 4857 sayılı İş Kanununun 63 üncü maddesinin son fıkrasında öngörülen
Yönetmelikte belirtilen günlük çalışma sürelerini aşmayacak şekilde
düzenlenir.
d) İşçi postaları sayısının düzenlenmesinde, 10/9/1960 tarihli ve
79 sayılı Milli Korunma Suçlarının Affına, Milli Korunma Teşkilat, Sermaye ve
Fon Hesaplarının Tasfiyesine ve Bazı Hükümler İhdasına Dair Kanunun 6 ncı
maddesi ile 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun 43 üncü maddesi
hükümleri gözönünde tutulur.
Gece Çalıştırılma Yasağı
Madde 5 — 4857
sayılı İş Kanununun 69 uncu maddesinin birinci fıkrasında tanımlanan gece
dönemine denk düşen 20.00-06.00 saatleri arasındaki işçi postalarında, 18 yaşını
doldurmamış çocuk ve genç işçilerin çalıştırılmaları yasaktır.
Ücretten İndirim
Yapılamayacağı
Madde 6 — Bir işçi
postası ile yürütülen işlerde, ikili ya da daha çok posta sayısının artırılması
ya da üç posta halinde çalışılan işyerlerinde günlük çalışma süresinin 7,5
saatin altında saptanması sonucunda, çalışma sürelerindeki azalma nedeniyle,
işçilerin ücretlerinden her ne şekilde olursa olsun, indirim
yapılamaz.
Gece Çalışma
Süresi
Madde 7 — Postalar
halinde işçi çalıştırılarak yürütülen işlerde, İş Kanununun 42 ve 43 üncü
maddeleri ve 79 sayılı Milli Korunma Suçlarının Affına, Milli Korunma Teşkilat,
Sermaye ve Fon Hesaplarının Tasfiyesine ve Bazı Hükümler İhdasına Dair Kanunun 6
ncı maddesi ile 4857 sayılı İş Kanununun 70 inci maddesinde öngörülen
Yönetmelikte belirtilen haller dışında, işçilerin gece
postalarında 7,5 saatten çok
çalıştırılmaları yasaktır.
Çalışma süresinin yarısından çoğu gece dönemine rastlayan bir
postanın çalışması, gece çalışması sayılır.
İşçi Postalarının
Değişme Süresi
Madde 8 — Gece ve
gündüz işletilen ve nöbetleşe işçi postaları çalıştırılarak yürütülen işlerde
postalar; en fazla bir iş haftası gece çalıştırılan işçilerin, ondan sonra gelen
ikinci iş haftasında gündüz çalıştırılmaları suretiyle ve postalar birbirlerinin
yerini alacak şekilde düzenlenir.
Zorunluluk olmadıkça işçilerin postaları değiştirilemez. Ancak
4857 sayılı İş Kanununun 69 uncu maddesi uyarınca, gece çalışması nedeniyle
sağlığının bozulduğunu raporla belgeleyen işçiye işveren, olanakların elverdiği
ölçüde gündüz postasında durumuna uygun bir iş verir.
İşin niteliği ve
yürütümü, iş sağlığı ve güvenliği gözönünde tutularak, gece ve gündüz
postalarında iki haftalık nöbetleşme esası da uygulanabilir.
Posta Değişiminde
Dinlenme Süresi
Madde 9 — Posta
değişiminde işçiler sürekli olarak en az onbir saat dinlendirilmeden
çalıştırılamaz. Bu hüküm, postası değiştirilen işçilere de
uygulanır.
Ara Dinlenmesi
Madde 10 — Postalar
halinde işçi çalıştırılarak yürütülen işlerde, işçilere, 4857 sayılı İş
Kanununun 68 inci maddesindeki esaslar uyarınca ara dinlenmesi verilir. İşin
niteliği, bir işyerinin aynı bölümündeki bütün işçilere aynı saatte ara
dinlenmesi verilmesine olanak bırakmıyorsa, bu dinlenme, işçilere, gruplar
halinde arka arkaya çalışma süresinin ortalarından başlayarak İş Kanunu ve bu
Yönetmelikteki esaslara göre verilir.
Hafta Tatili
Madde 11 — Postalar
halinde işçi çalıştırılarak yürütülen işlerde, işçilere, haftanın bir gününde 24
saatten az olmamak üzere ve nöbetleşme yolu ile hafta tatili verilmesi
zorunludur.
İsim
Listeleri
Madde 12 — İşveren
veya işveren vekilleri, postalar halinde işçi çalıştırılarak yürütülen işlerde,
her postada çalışan işçilerin ad ve soyadlarını kapsayan listeler ile bu işçiler
için işe başlamadan önce alınan periyodik sağlık raporlarının bir nüshasını
ilgili bölge müdürlüğüne vermekle yükümlüdür.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Yürürlük ve Yürütme
Yürürlük
Madde 13 — Bu
Yönetmelik, yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 14 — Bu
Yönetmelik hükümlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yürütür.
| 
POSTALAR
HALİNDE İŞÇİ ÇALIŞTIRILARAK YÜRÜTÜLEN
İŞLERDE ÇALIŞMALARA İLİŞKİN ÖZEL USUL VE
ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK