|
12
Temmuz 2004
Ş. Ramis SAVAŞ
Yeminli Mali Müşavir (Eski Maliye Başmüfettişi)
(21. Dönem Sakarya Milletvekili) savasymm@ttnet.net.tr
BU BİR ENFLASYON VERGİSİDİR
Ben 5024 sayılı Kanuna enflasyon muhasebesi değil, enflasyon vergisi kanunu diyorum.
Çünkü bu Kanun uyarınca, 2004 Haziran sonu itibariyle yapılacak enflasyon düzeltmesinde, hiç faaliyeti olmayan firmalara dahi bilanço göstergelerine göre vergi çıkmaktadır.
Bu nedenle 5024 sayılı Kanunun, ‘Nereden Buldun’u değil, ‘Bulmadığını da’ vergilendirdiğini iddia ediyorum.
Ancak iş dünyasının temsilcileri hâla suskun.
Ne TÜSİAD, ne TOBB, ne İTO, ne de ATO başkanlarından hiç ses yok.
Ben mi anlatamıyorum, yoksa onlar mı anlamıyorlar, anlayıp da Hükümetle aramızı bozmayalım diye konuşmak mı istemiyorlar?
Yazdıklarımı anlamanın kolayı var. Lütfen 2004 Haziran sonu itibariyle verilecek geçici vergi beyannamesini kendi firmalarınızda enflasyon düzeltmesi hükümlerine göre tespit ettirin. Üstelik gelir ve gider hesaplarınızı hiç dikkate almadan.
Maliye Bakanlığı Gelirler Genel Müdürlüğü, 2004 Mayıs ayı enflasyon oranı belli olduktan sonra ilk altı aylık geçici vergi beyannamesinin enflasyon düzeltmesine göre yapılacağını açıkladı.
Enflasyon düzeltmesinde izlenecek adımları bir kez daha özetleyelim.
a)
İlk altı aylık döneme ait geçici vergi matrahının enflasyon düzeltmesi hükümlerine göre tespiti için, önce 31.12.2003 tarihli bilançonun 328 Seri No’lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği’ndeki açıklamalara göre yapılması gerekmektedir. Düzeltmeye tabi hesapların başlıcaları şunlardır.
Aktifte
|
Pasifte
|
Ticari mal ve mamuller
|
Sermaye
|
Gelecek ay ve yıllara ait giderler
|
Yasal yedekler
|
Verilen avanslar (Malla ilgili)
|
Yenileme fonu
|
İştirakler
|
|
Maddi duran varlıklar
|
|
Mali duran varlıklar
|
|
Birikmiş amortismanlar
|
|
31 Aralık 2003 bilançosunun düzeltilmesi sonucunda zarar meydana gelmişse, bu zarar ileriki yıllarda kârlardan indirilemeyecek, kâr meydana gelmişse bu da vergilendirilmeyecektir.
b)
Ocak-Mart döneminde enflasyon muhasebesi uygulanmadığı için, 30 Haziran itibariyle yapılacak düzeltmede, 2004 Haziran ayı ile 2003 Aralık ayı TEFE endeksleri esas alınarak bulunacak taşıma katsayısı kullanılacaktır. Taşıma katsayısı şöyle bulunacaktır.
2004 Haziran ayı TEFE Endeksi
=
7982,7
=1,08136 ’dır.
2003 Aralık ayı TEFE Endeksi 7.382,1
ÖRNEK İŞLEM
Bu açıklamalardan sonra hizmet sektöründe faaliyet gösteren bir firmanın enflasyon düzeltmesine tabi tutulmuş 31.12.2003 bilançosunu esas alarak 30.06.2004 tarihi itibariyle geçici vergi matrahını tespit etmeye yönelik enflasyon düzeltmesi işlemi yapılacaktır. Düzeltmeye tabi veriler şöyledir.
ENFLASYON DÜZELTMESİNE GÖRE MATRAH
6 Aylık Gelir 800.000.000.000.-TL
6 Aylık Gider 600.000.000.000.-TL (Amortismanlar hariç)
Düzeltmeye Tabi Aktifler
|
|
|
254- Araçlar
|
450.000.000.000.-TL
|
|
255- Demirbaşlar
|
50.000.000.000.-TL
|
|
255- B.Amortisman
|
-200.000.000.000.-TL
|
|
|
|
Düzeltmeye Tabi Pasifler
|
|
|
|
500- Sermaye
|
20.000.000.000.-TL
|
|
|
502- Sermaye Düz. Olumlu Farkı
|
50.000.000.000.-TL
|
|
|
540- Yasal Yedekler
|
10.000.000.000.-TL
|
Düzeltmeye Farkları :
Düzeltmeye tabi tutarların %08136 sayısıyla çarpılması sonucunda düzeltme farkları bulunacaktır.
254- Araçlar Düzeltme Farkı
|
36.612.000.000.-TL
|
|
257- Demirbaşlar Düz. Farkı
|
4.068.000.000.-TL
|
|
Gelir Yazılan Düzeltme Farkları
|
40.680.000.000.-TL
|
|
|
|
267- B. Amortisman Düz. Farkı
|
|
16.272.000.000.-TL
|
|
|
500- Sermaye Düz. Farkı
|
|
1.627.200.000.-TL
|
|
|
502- Sermaye Olumlu Farkı Düz.F
|
|
4.068.000.000.-TL
|
|
|
267- Yasal Yedekler D. Farkı |
|
813.600.000.-TL |
|
|
Gider Yazılan Düzeltme Farkları |
|
22.780.800.000.-TL |
Matrahın Tespiti
|
|
6 Aylık Gelir
|
800.000.000.000.-TL
|
Gelir Yazılan Düzeltme Farkları
|
40.680.000.000.-TL
|
Gelir Toplamı
|
840.600.000.000.-TL
|
6 Aylık Gider |
600.000.000.000.-TL |
Gider Yazılan Düzeltme Farkları
|
22.780.800.000.-TL
|
Amortisman Giderleri (6 Aylık)
(540.680.000.000.-TL * %20) / 2
|
54.068.000.000.-TL
|
Gider Toplamı
|
676.848.800.000.-TL
|
Vergi Matrahı
|
163.751.200.000.-TL
|
ESKİ HÜKÜMLERE GÖRE MATRAH
Enflasyon düzeltmesi uygulanmayıp vergi matrahı eski hükümlere göre tespit edilseydi ne olurdu. Amortismana tabi iktisadi kıymetlerin değerlenmesinde düzeltme katsayısı, yeniden değerleme oranı olarak kullanılmıştır.
6 Aylık Gelir 800.000.000.000.-TL
6 Aylık Gider 600.000.000.000.-TL (Amortismanlar hariç)
Yeniden Değerlemeye Tabi Aktifler
254- Araçlar
|
450.000.000.000.-TL
|
255- Demirbaşlar
|
50.000.000.000.-TL
|
255- B.Amortisman
|
200.000.000.000.-TL
|
Yeniden Değerleme İşlemi
|
254- Araçlar Değer Artışı
|
|
36.612.000.000.-TL
|
|
257- Demirbaşlar Değer Artışı
|
|
4.068.000.000.-TL
|
|
|
|
267- B. Amortisman Değer Artışı
|
16.272.000.000.-TL
|
|
|
522- Değer Artış Fonu
|
24.408.000.000.-TL
|
Matrahın Tespiti
6 Aylık Gelir
|
800.000.000.000.-TL
|
6 Aylık Gider |
600.000.000.000.-TL |
Amortisman Giderleri
(6 Aylık)
(540.680.000.000.-TL * %20) / 2
|
54.068.000.000.-TL
|
Gider Toplamı
|
654.068.000.000.-TL
|
Vergi Matrahı
|
145.932.000.000.-TL
|
Enflasyon Düzeltmesine Göre Vergi Matrahı
|
163.751.200.000.-TL
|
Eski Hükümlere Göre Vergi Matrahı
|
145.932.000.000.-TL
|
Fazladan Beyan Edilecek Matrah
|
17.819.200.000.-TL
|
Enflasyon Vergisi (% 33)
|
5.880.336.000.-TL
|
SONUÇ
Stok ve amortismana tabi iktisadi kıymetlerin değeri enflasyon oranı kadar artırılarak bunun üzerinden vergi alınması enflasyon muhasebesi değildir.
Bilançonun artırılan değerleri üzerinden vergi alınması enflasyon vergisi anlamına gelecektir.
Sermayeniz aktiflerinizden fazla ise bu defa tersi, yani zarar oluşacaktır. Ancak hem ülkemiz, hem de ülkemizdeki firmalar sermaye yetersizliği yaşamaktadır. Bu nedenle yabancı yatırım gelsin demiyor muyuz?
Bu Kanun yatırımlarının bir kısmını kredi kullanarak gerçekleştiren firmaları cezalandıracak, bu nedenle firmalar bankacılık sisteminden uzaklaşacaktır. Türkiye’de kaç firma vardır ki; hiç kredi kullanmadan yatırım yapabilen!
Bu Kanun, yatırımları durduracak, kayıt dışı ekonomiyi de teşvik edecektir. Düzeltmeye tabi aktif değer fazla olunca vergi çıkıyor diye firmalar yaptıkları yatırımları için dahi fatura almama yolunu tercih edeceklerdir.
Suskun TÜSİAD, TOBB, ATO ve İTO başkanları ile diğer oda başkanlarının bilgisine!
|