RİSK HESABI İLE İLGİLİ UYGULANACAK USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK   

25 Mart 2003 Tarihli Resmi Gazete

Sayı: 25059

Devlet Bakanlığından:

Risk Hesabı ile İlgili Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik

Amaç

Madde 1 — Bu Yönetmelik; Hazine garantileri kapsamında Müsteşarlık tarafından ödenen bütün tutarlar ile risk yönetimi kapsamında önceden öngörülmesi mümkün bulunmayan ödemeler için Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası nezdinde oluşturulacak Risk Hesabının gelirleri, yönetimi ve kullanılması ile ilgili usul ve esasları düzenler.

Kapsam

Madde 2 — Bu Yönetmelik; Müsteşarlık tarafından sağlanan dış finansman imkanlarının ikrazen kullandırıldığı kamu kurum ve kuruluşları ile yatırım ve kalkınma bankalarını ve Hazine garantisi verilerek dış finansman imkanı sağlanan kamu kurum ve kuruluşları ile yatırım ve kalkınma bankalarını kapsar.

Dayanak

Madde 3 — Bu Yönetmelik, 4749 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun’un 4 üncü, 13 üncü ve 16 ncı maddelerine göre hazırlanmıştır.

Tanımlar

Madde 4 — Bu Yönetmelikte yer alan;

a) Bakan: Hazine Müsteşarlığı’nın bağlı olduğu Bakan’ı,

b) Müsteşarlık: Hazine Müsteşarlığı’nı,

c) Borçlu: Bu Yönetmeliğin kapsam maddesinde yer alan ve belirli bir projenin tamamen veya kısmen dış finansmanı amacıyla yabancı ülkeler, uluslararası kuruluşlar, yabancı bankalar ve yabancı ülkelerde yerleşik diğer mali kurumlardan dış borç alan kurum ve kuruluşları,

d) Banka: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nı,

e) Dış Finansman: Herhangi bir dış finansman kaynağından sağlanan Devlet dış borcu, garantili imkân veya münferiden bunların her birini,

f) Dış Borcun İkrazı: Müsteşarlık tarafından herhangi bir dış finansman kaynağından sağlanan dış finansman imkânlarının ekonominin çeşitli sektörlerinde gelişmeyi sağlamak ve/veya finansman ihtiyacını karşılamak üzere genel ve katma bütçe dışındaki kamu kurum ve kuruluşları ile yatırım ve kalkınma bankalarına gerektiğinde anlaşmanın malî şartlarına bağlı kalmaksızın aktarılmasını,

g) Hazine Alacakları: Herhangi bir dış finansman kaynağından temin edilen finansman imkânları için verilen Hazine garantileri veya bu imkânların ikrazı suretiyle kullandırılması ya da bunlar dışında olmakla birlikte ilgili mevzuattan kaynaklanan işlemler nedeniyle doğan ve Hazine tarafından üstlenilen her türlü ödemeye ilişkin olarak ortaya çıkan alacağı,

h) Hazine Garantileri: Hazine geri ödeme garantisi, Hazine yatırım garantisi, Hazine karşı garantisi ve Hazine ülke garantisi veya münferiden her birini,

ı) Hazine Geri Ödeme Garantisi: Kamu iktisadi teşebbüsleri, özel hukuk hükümlerine tabi olmakla beraber sermayelerinin yüzde 50 sinden fazlası kamuya ait olan kuruluşlar, fonlar, kamu bankaları, yatırım ve kalkınma bankaları, büyükşehir belediyeleri, belediyeler ve bunlara bağlı kuruluşlar ile sair yerel yönetim kuruluşları lehine bu kuruluşların dış finansman kaynağından sağladıkları dış borçlarının geri ödenmesi hususunda verilen garantileri,

i) Hazine Yatırım Garantisi: Yap-işlet-devret, yap-işlet ve işletme hakkı devri ve benzeri finansman modelleri kapsamında ilgili mevzuat hükümlerine dayanan ve bunlarla sınırlı olmak üzere verilen garantileri,

j) Garantili İmkân: Bu Kanun kapsamında yer alan kuruluşlara sağlanan Hazine geri ödeme garantisi, Hazine yatırım garantisi ve Hazine ülke garantisini,

k) Garanti Ücreti: Kanun’un 8 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca Hazine garantileri nedeniyle lehine garanti verilen taraftan, verilecek her bir garanti için bir defaya mahsus olmak kaydıyla garanti edilen tutarın yüzde birine kadar alınan ücreti,

l) İkraz Ücreti: Kanun’un 7 nci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca dış borcun ikrazı nedeniyle ikraz edilen taraftan ikraz edilen tutar üzerinden bir defaya mahsus olmak kaydıyla alınan ücreti,

m) Kanun: 4749 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun’u,

n) Kredi Devralma ve İkraz Anlaşması: Hazine garantisi altında sağlanan krediye ait geri ödemenin Hazine Müsteşarlığı tarafından üstlenilmesi neticesinde ortaya çıkan Hazine Alacağının akit altına alınmasını sağlayan Anlaşmayı,

o) Proje: Yıllık yatırım programlarında, ekonominin çeşitli sektörlerinde gelişmeyi sağlamak ve/veya finansman ihtiyacını karşılamak üzere yer alan projeleri,

ö) Proje Şirketi: Bir projenin gerçekleştirilmesinden Şirket sözleşmesinde belirtilen süre boyunca sorumlu olup, bu süre sonunda işlevleri sona eren şirketleri,

p) Risk Hesabı: Bu Kanunun ilgili hükümleri çerçevesinde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası nezdinde oluşturulan hesabı,

ifade eder.

Yetki

Madde 5 — Risk Hesabından, Hazine Garantileri kapsamında yapılan ödemeler ile risk yönetimi kapsamında önceden öngörülmesi mümkün bulunmayan ödemelerin yapılmasına, Kanun’un 1 inci ve 4 üncü maddeleri uyarınca Bakan yetkilidir.

Risk Hesabına aktarılmak üzere, Yılı bütçesine bir başka tertibe aktarılamayacak şekilde öngörülen ödeneğin yetersiz olması halinde ilgili tertibe ödenek aktarılmasına Maliye Bakanı yetkilidir.

Hesaptaki tutarların günlük bazda nemalandırılmasının koşullarını Banka belirler.

Sorumluluk

Madde 6 — Borçlunun, dış finansman kaynağından Hazine Garantisi altında sağladığı Dış Finansman imkanlarına ilişkin her türlü yükümlülüklerden ve bu yükümlülüklerin aksaması neticesinde doğmuş ve doğabilecek Hazine Alacaklarının geri ödenmesinde;

a) Üstlenimin büyükşehir belediyeleri, belediyeler ve il özel idarelerine ait tüzel kişiler ile bunlara bağlı müstakil bütçeli kuruluşlar adına yapılması halinde; ilgili büyükşehir belediyesi veya belediyenin,

b) Üstlenimin belediye birlikleri adına yapılması halinde, birliğe üye herbir belediyenin,

c) Üstlenimin Kamu İktisadi Teşebbüslerinin iştirak veya bağlı kuruluşları adına yapılması halinde bağlı bulunduğu Kamu İktisadi Teşebbüsünün,

müteselsil kefaleti aranır.

Borçlu 1/1/2003 tarihinden itibaren;

a) İkraz ve garanti anlaşmalarında belirtilen süre içerisinde İkraz ve/veya Garanti Ücretinin,

b) Risk Hesabından yapılacak ödemelerden doğan Hazine Alacaklarının geri ödemesinin,

Risk Hesabına aktarılmasından sorumludur.

Borçlunun Risk Hesabına aktarmakla sorumlu olduğu tutarları vadesinde ödememesi durumunda Kanun’un 11 inci maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen cezai müeyyide uygulanır.

Kaynak

Madde 7 — Risk Hesabının kaynakları;

a) İkraz Ücretlerinden,

b) Garanti Ücretlerinden,

c) Hesaptan yapılan ödemeler karşılığında ilgili kuruluşlardan yapılan geri ödemeler ve gecikme zammı dahil tahsil edilen her türlü ödemelerden,

d) Hesaptaki tutarlar için günlük bazda sağlanan nemalardan,

e) Bütçe kanunları ile Risk Hesabına aktarılmak üzere öngörülen ödeneklerden,

oluşur.

Ödemeler

Madde 8 — Risk Hesabından yapılan ödemeler; Hazine Garantileri kapsamında Müsteşarlık tarafından ödenen bütün tutarlar ile risk yönetimi kapsamında önceden öngörülmesi mümkün bulunmayan ödemelerden oluşur.

Risk Hesabının İşleyişi

Madde 9 — a) Müsteşarlık, Risk Hesabının kaynak ve ödemelerinin takibini yapabilmek amacıyla Banka nezdinde açtırdığı 8562 nolu Döviz Hesabını ve 330114 nolu TL Hesabını kullanır.

b) Madde 7’de belirtilen kaynaklar, Risk Hesabına nakit olarak aktarılır ve Banka tarafından günlük bazda nemalandırılır.

c) Hazine Geri Ödeme ve Yatırım Garantileri kapsamındaki kuruluşlar adına Müsteşarlık tarafından gerçekleştirilecek geri ödemeler ile risk yönetimi kapsamında önceden öngörülemeyen ödemeler, ilgili kreditörelere/proje şirketlerine ve/veya mercilere Banka aracılığı ile Risk Hesabından gerçekleştirilir.

d) Risk Hesabının bütçeleştirme ve muhasebeleştirilmesine ilişkin işlemler, Devlet Muhasebe Yönetmeliğinde belirtildiği şekilde yapılır.

e) Risk Hesabından, Kanunda belirtilen haller dışında kullanım yapılamaz.

f) Borçlu’nun Hazine garantisi kapsamındaki borçlarının 1/1/2003 tarihinden önce Müsteşarlık’ça üstlenilmesinden doğan Hazine Alacaklarının geri ödemeleri, Hazinenin Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası nezdindeki 411 nolu hesabına aktarılmaya devam edilir.

g) 1/1/2003 tarihinden itibaren İkraz Anlaşmalarından alınan İkraz Ücretleri ve Garanti Protokollerinden alınan Garanti Ücretleri ile Risk Hesabından yapılacak ödemelerden doğan Hazine Alacaklarının geri ödemeleri Risk Hesabına yapılır.

Belge Akışı

Madde 10 — a) Borçlu, Müsteşarlığın Banka nezdinde bulunan Risk Hesabına yapacağı ödemeleri, (EK:1)’de yer alan formdaki bilgileri eksiksiz doldurmak suretiyle, yerine getirmekle yükümlüdür.

b) Bu Yönetmeliğin 9 uncu maddesinde belirtilen Risk Hesabının İşleyişine ilişkin olarak Banka ile Müsteşarlık tarafından yerine getirilmesi gereken yükümlülükler, Banka ile Müsteşarlık arasında yapılacak mutabakat ile sağlanır.

c) Banka; Risk Hesabına yapılan aktarmaların bu Yönetmeliğin 8 inci ve 9 uncu maddelerine uygun olarak yapılmasının takibini, Banka ile Müsteşarlık arasında yapılacak mutabakat çerçevesinde, sağlayacaktır.

Yürürlük

Madde 11 — Bu Yönetmelik 1/1/2003 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

Madde 12 — Bu Yönetmelik hükümlerini Müsteşarlığın bağlı olduğu Devlet Bakanı yürütür.

EK:1